2025/2461588 İhale Kayıt Numaralı "Terme İlçesi Muhtelif Mahallelerde Beton Parke ve Asfalt Yapılması İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Tamara Eğitim Dan. Org. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Terme Belediye Başkanlığı, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/2461588 İhale Kayıt Numaralı “Terme İlçesi Muhtelif Mahallelerde Beton Parke ve Asfalt Yapılması İşi” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Terme Belediye Başkanlığı tarafından 04.02.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Terme İlçesi Muhtelif Mahallelerde Beton Parke ve Asfalt Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Tamara Eğitim Dan. Org. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 04.05.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.05.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.05.2026 tarih ve 216079 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.05.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1318 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) 18.02.2026 tarihli ilk ihale komisyonu kararı ile ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Celepciler Beton Yapı Elemanları San. ve Tic. Ltd. Şti. uhdesinde bırakıldığı, kendisinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı yönündeki başvurusu üzerine alınan 08.04.2026 tarihli ve 2026/UY.I-1045 sayılı Kurul kararı ile aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak yenilenmesi gerektiğine karar verildiği, bunun üzerine idare tarafından düzeltici işlem tesis edilerek sorgulamanın yenilendiği ve 28.04.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin yeniden anılan istekli üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmediği ve kendi teklifine yönelik herhangi bir değerlendirmede bulunulmadığı, ancak söz konusu ihale komisyonu kararının tebliğ edildiği 29.04.2026 tarihli yazıda, kendi teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığının ifade edildiği, 08.05.2026 tarihinde yeni bir ihale komisyonu kararının alındığı, bu kararda da ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmediği, idareye şikâyeti üzerine verilen cevapta, “Teklifinin değerlendirme dışı bırakılmayarak geçerli olduğu, EKAP’ta maddi bir hata yapıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmesinin zorunlu olmadığı, itirazlarının Terme halkının hizmet almasını engellediği ve idareyi 25 milyon TL fazla ödeme yapmaya zorladığı ” hususlarının yer aldığı, idarenin bu yaklaşımının hem hukuken hem de kamu ihale mevzuatının temel ilkeleri bakımından kabul edilemez nitelikte olduğu, idare tarafından hak arama hürriyetinin kamu hizmetini engelleme şeklinde yorumlandığı, 2) İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, şöyle ki; -Sorgulamaya konu iş kalemlerine ilişkin analizler ve bu analizlere dayanak teşkil etmesi gereken bilgi ve belgeler arasında denetlenebilir bir şekilde bağ kurulmadığı, bu nedenle açıklamanın denetlenebilir olmadığı, sunulan her belgenin hangi analiz girdisine karşılık geldiğinin, hangi fiyatı ve miktarı karşıladığının ve analiz toplamına nasıl yansıdığının açıkça izlenebilir olması gerektiği, yeni ihale komisyonu kararında, tevsik edici belgeler ile sorgulanan kalemler bazında bir karşılaştırma yapılmadığı, -Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ve tutanakların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesindeki açıklamalar yönünden incelenmediği, -Stok avantajına ilişkin açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.7’nci maddesine uygun olmadığı, stok miktarının hangi iş kalemleri için ne kadar olduğu, bu miktarın sorgulanan iş kalemlerinde kullanılacak toplam miktarı karşılayıp karşılamadığı, stok birim maliyetinin ne olduğu ve teklif edilen birim fiyatlarla nasıl karşılaştırıldığı hususlarının açıklanmadığı, -Nakliye ve lojistik maliyetlerinin uygun şekilde açıklanmadığı, yeni ihale komisyonu kararında söz konusu isteklinin üretim tesisinin Terme ilçesi sınırları içinde olduğu, bu nedenle lojistik avantaja sahip olduğu, nakliye maliyetlerinin isteklinin özmal araç parkuru üzerinden gerçekçi yakıt ve personel giderleri ile hesaplandığı belirtilmekle birlikte, nakliye maliyetinin mevzuata uygun şekilde açıklanabilmesi için mesafe, güzergâh, sefer sayısı, taşıma kapasitesi, yakıt tüketimi, yükleme ve boşaltma giderleri ile araç maliyetlerinin açıkça analiz edilmesi gerektiği, nakliye giderlerinin teklif fiyatına dâhil olan temel maliyet bileşenlerinden olduğu, dolayısıyla bu giderlerin somut, sayısal ve denetlenebilir şekilde gösterilmesi gerektiği, -Özmal araç parkuruna ilişkin ruhsat ve demirbaş kayıtlarının sunulduğu, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesine uygun şekilde açıklama yapılmadığı, sadece ruhsat veya demirbaş kaydının bulunmasının, ekipman maliyetinin mevzuata uygun şekilde açıklandığı anlamına gelmeyeceği, yeni ihale komisyonu kararında, araçların veya ekipmanların hangi analiz girdilerinde kullanıldığı, amortisman süresinin dolup dolmadığı, resmi rayiç veya satın alma bedeli üzerinden hangi katsayılarla hesaplama yapıldığı hususlarının açıklanmadığı, -Akaryakıt maliyetinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesine uygun şekilde açıklanmadığı, yeni ihale komisyonu kararında, akaryakıt maliyetlerinin hangi fiyat kaynağına dayandığı, EPDK verileriyle uyumlu olup olmadığı ve analizlerde kullanılan tüketim miktarlarının nasıl belirlendiği hususlarının açıklanmadığı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “ 37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır. … İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir. İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder. İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır. İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.” hükmü, Aynı Kanun’un “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde “ İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir. Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir… ” hükmü, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması ” başlıklı 66’ncı maddesinde “ (1) Yapılan değerlendirme sonucu ihale ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır ve ihale komisyonunca alınan gerekçeli karar ihale yetkilisinin onayına sunulur. (2) İhale kararı ihale yetkilisince onaylanmadan önce idare, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını Kurumdan teyit ederek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. Her iki isteklinin de yasaklı olduğunun anlaşılması durumunda ihale yetkilisince ihale kararı onaylanamaz ve ihale iptal edilir. (3) İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder. (4) İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır… ” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Terme İlçesi Muhtelif Mahallelerde Beton Parke ve Asfalt Yapılması İşi b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 90.000 m 2 çeşitli ebatlarda beton parke ile döşeme yapılması Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Terme İlçesi Muhtelif Mahalleler” düzenlemesi yer almaktadır. Yapılan incelemede, Terme Belediye Başkanlığı tarafından, 04.02.2026 tarihinde birim fiyat üzerinden, e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalenin “ Terme İlçesi Muhtelif Mahallelerde Beton Parke ve Asfalt Yapılması İşi” olduğu, 4 adet ihale dokümanının indirildiği ihaleye 4 isteklinin katıldığı, Tüm tekliflerin geçerli kabul edildiği, en düşük teklif sahibi Celepciler Beton Yapı Elemanları San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin sınır değerin altında olduğu ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, sunduğu açıklamanın idare tarafından kabul edilerek 18.02.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin anılan istekli uhdesinde bırakıldığı, başvuru sahibinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir. İhale sürecinde alınan 08.04.2026 tarihli ve 2026/UY.I-1045 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “…Bu itibarla, idarece gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısına konu edilen iş kalemlerinin birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 11 adet iş kaleminin tamamından oluştuğu görülmüş olup, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun şekilde yapılmadığı anlaşıldığından, idare tarafından, aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/grupları ile bu kalemlere ait analiz girdilerine, ayrıca açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olduğu ve açıklama istenilmeyeceği tespit edilen analiz girdilerine (işçilik girdileri hariç) ve özel iş kalemlerine ait analiz girdilerinin gösterildiği analiz formatlarına yer verilmek suretiyle teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen istekliye yönelik aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.” denilerek düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, İdarenin düzeltici işlem tesis ederek 28.04.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin yeniden aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Celepciler Beton Yapı Elemanları San. ve Tic. Ltd. Şti.nin uhdesinde bırakıldığı, bu kararda ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmediği, geçerli teklif sayısının 4 olarak belirtildiği, bununla birlikte kesinleşen ihale kararının tebliğ edildiği 29.04.2026 tarihli yazıda, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığının belirtildiği, Başvuru sahibinin 04.05.2026 tarihinde idareye başvurusu üzerine, 08.05.2026 tarihli yeni bir ihale komisyonu kararının alındığı, bu kararda da ihalenin Celepciler Beton Yapı Elemanları San. ve Tic. Ltd. Şti.nin uhdesinde bırakıldığı ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmediği, geçerli teklif sayısının 4 olarak belirtildiği, kesinleşen ihale kararının tebliğ edildiği 11.05.2016 tarihli yazıda, başvuru sahibinin teklifiyle ilgili olarak “ Teklifiniz ekonomik açıdan en avantajlı teklife göre yüksek olması nedeniyle uygun görülmemiştir.” ifadesine yer verildiği görülmüştür. Başvuru sahibinin şikâyeti üzerine idarece verilen 12.05.2016 tarihli cevap yazısında “… Dilekçenizde iddia edilen "gerekçesiz değerlendirme dışı bırakılma" hususu, tamamen EKAP veri girişi sırasında meydana gelen sehven işlemden kaynaklanmıştır. İdaremiz, bu maddi hatayı fark ettiği anda, mevzuatın idareye tanıdığı "hatalı işlemleri geri alma ve düzeltme" yetkisini kullanarak işlemi düzeltmiştir. Güncel durumda; firmanızın teklifi geçerlidir ve elenmemiştir. Ancak firmanızın "ikinci avantajlı teklif' olarak belirlenmemesi, aşağıda açıklanan haklı ve hukuki gerekçelere dayanmaktadır. Firmanız, düşük tekliflerin risk oluşturacağını iddia ederek idaremizi 25.090.000,00 TL daha fazla ödemeye zorlamaya çalışmaktadır. İdaremizin bu fahiş farkı kabul etmemesi sadece bir "takdir" değil, bir "zorunluluktur". Zira; -Belediyemiz 2024/823672 İKN (%44,71 tenzilat) ve 2024/1568570 İKN (%42,80 tenzilat) sayılı ihalelerde de benzer yüksek tenzilat oranlarıyla sözleşme imzalamış; bu işlerin tamamı zamanında, eksiksiz ve kamu zararı oluşmadan tamamlatılmıştır. -Mevcut ihaledeki %45’lik tenzilat oranı, idaremizin uygulama tecrübesi ve denetim disiplini ile işin başarıyla tamamlanması için yeterlidir. Birinci firmanın ispatlı maliyetleri dururken, halkın 25 milyon TL'sini fazladan ödemek 4734 sayılı Kanun'un 5.maddesindeki "kaynakların verimli kullanılması" ilkesine ihanet etmek olurdu. -Yaklaşık 4 aydır süren yazışmalar ve firmanızın bitmek bilmeyen itirazları, Terme halkının hizmet almasını engellemekte ve ihaleyi yüksek fiyata bağlama amacı gütmektedir. İdaremiz, birinci firmanın sözleşme imzalamaması durumunda dahi, 25 milyon TL fark ödemek yerine ihaleyi iptal edip yeniden yapma ve kamu menfaatini koruma iradesine sahiptir. … Şikâyet dilekçenizde bahsi geçen, firmanızın "gerekçesiz değerlendirme dışı bırakıldığı" yönündeki iddia; tamamen EKAP (Elektronik Kamu Alınılan Platformu) üzerinden yapılan veri girişi ve kesinleşen ihale kararı işlemleri sırasında meydana gelen sehven yapılan işlemden kaynaklanmıştır. Söz konusu maddi hata, idaremizce fark edildiği anda mevzuatın idareye tanıdığı "hatalı işlemleri düzeltme ve geri alma" yetkisi kapsamında giderilmiştir. Yapılan düzeltici işlem neticesinde; firmanızın teklifi sistem üzerinde olarak güncellenmiş ve herhangi bir "değerlendirme dışı bırakılma" durumu söz konusu olmadığı ifade edilmiştir. Bu itibarla, "gerekçesiz elenme" yönündeki iddialarınızın hukuki dayanağı ortadan kalkmıştır. Firmanızın teklifi geçerli kabul edilmekle birlikte, "ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmemesi idaremizin takdir yetkisindedir…” hususlarının yer aldığı görülmüştür. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılacağı, ihale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce ihale üzerinde bırakılan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit ettirilmesi gerektiği, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ile sözleşme imzalanamaması durumunda, ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin sözleşmeye davet edilebileceği anlaşılmaktadır. Kamu ihale mevzuatında ihale komisyonunun ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifi belirleme zorunluluğunu gerektirecek emredici bir hükmün bulunmadığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmesinin ihale komisyonunun takdirinde olduğu, ihale komisyonu kararının ihale yetkilisinin onaylaması ile geçerlilik kazanacağı, ayrıca ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin belirlenmiş olması halinde dahi bu teklifinin ihale yetkilisince uygun görülmesi halinde sözleşme imzalanacak teklif niteliği kazanabileceği açıktır. İncelemeye konu ihalede, başvuru sahibinin 18.02.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, bununla birlikte, 08.04.2026 tarihli ve 2026/UY.I-1045 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı üzerine tesis edilen düzeltici işlem neticesinde alınan ve ihale yetkilisince onaylanan 28.04.2026 ve 08.05.2026 tarihli ihale komisyonu kararlarında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmediği, bu durumun idarenin takdir yetkisi kapsamında olduğu ve mevzuata aykırılık teşkil etmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “ Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “ ( 1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Yapım yönteminin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1’den farklı olması dikkate alınmayacaktır...” açıklaması, Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır. 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda %15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının %3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. … 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; … b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. … Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, … ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. … İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel birim fiyatların yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış birim fiyatlar kullanılabilir. 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenerek ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel rayiçlerin yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış rayiçler kullanılabilir. 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. 45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır. 45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir. 45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler vb. dir. İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir. 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. 45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.) 45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.) 45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. 45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir. Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir. 45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir. 45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. 45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. … 45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir. 45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların %90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir. 45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz. 45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir. İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak; a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar, b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar, kullanılabilecektir. 45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Terme İlçesi Muhtelif Mahallelerde Beton Parke ve Asfalt Yapılması İşi b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 90.000 m 2 çeşitli ebatlarda beton parke ile döşeme yapılması Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Terme İlçesi Muhtelif Mahalleler” düzenlemesi yer almaktadır. Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır… ” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “ 31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. İhale dokümanı kapsamında yer verilen birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki şekilde düzenlendiği görülmüştür: A B Sıra No İş Kalemi No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 1 15.435.1004/Ö 6 cm yüksekliğinde normal çimentolu buhar kürlü beton parke taşı ile döşeme kaplaması yapılması (her ebat, renk ve desende) (Nakliyeler dâhildir ) metrekare 20.000 2 15.435.1005/Ö 8 cm yüksekliğinde normal çimentolu buhar kürlü beton parke taşı ile döşeme kaplaması yapılması (her ebat, renk ve desende) (Nakliyeler dâhildir) metrekare 70.000 3 15.435.1213/Ö 50x20x10 cm boyutlarında normal çimentolu buhar kürlü beton bordür döşenmesi (pahlı, her renk) (Nakliyeler dâhildir) metretül 30.000 4 15.435.1217/Ö 10x20x70 cm boyutlarında andezit bordür temini ve yerine döşenmesi (Nakliyeler dâhildir ) metretül 2.000 5 ÖZELPOZ.02 10 cm Kalınlığında Beton dökülmesi (Nakliye işçilik vs. her şey dâhil ) metrekare 7.500 6 ÖZELPOZ.04 40x40x5 cm Görme Engelli Uyarı ve Yön Karosu Temini ve Döşenmesi (Nakliye, işçilik vs. her şey dâhil) metretül 1.000 7 ÖZELPOZ.10 25x10xSerbest boy cm Boyutlarında normal çimentolu buhar kürlü beton oluk taşı temini ve döşenmesi (Nakliye, işçilik vs. her şey dâhil) metretül 15.000 8 ÖZELPOZ.11 Her Renk 8 cm Begonit Taşı Temini ve Döşenmesi (Nakliye, kum, işçilik vs. her şey dâhil) metrekare 7.500 9 ÖZELPOZ.13 5 cm Kalınlığında Renkli Asfalt Kaplama Yapılması (Nakliye, işçilik vs. her şey dâhil) metrekare 2.000 10 ÖZELPOZ.14 30X30X8 cm Ebatlarında Beton Parke İle Oluk Yapılması (Nakliye, işçilik, her şey dâhil) metretül 4.000 11 ÖZELPOZ.15 50X30X20 cm Ebatlarında Bordür Döşenmesi (İşçilik, nakliye vs. herşey dâhil) metretül 4.000 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) Yapılan incelemede, Terme Belediye Başkanlığı tarafından, 04.02.2026 tarihinde birim fiyat üzerinden, e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalenin “ Terme İlçesi Muhtelif Mahallelerde Beton Parke ve Asfalt Yapılması İşi” olduğu, 4 adet ihale dokümanının indirildiği ihaleye 4 isteklinin katıldığı, tüm tekliflerin geçerli kabul edildiği, en düşük teklif sahibi Celepciler Beton Yapı Elemanları San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin sınır değerin altında olduğu ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, sunulan açıklamanın idare tarafından kabul edilerek 18.02.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin anılan istekli uhdesinde bırakıldığı, başvuru sahibinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, İhale sürecinde alınan 08.04.2026 tarihli ve 2026/UY.I-1045 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “…Bu itibarla, idarece gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısına konu edilen iş kalemlerinin birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 11 adet iş kaleminin tamamından oluştuğu görülmüş olup, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun şekilde yapılmadığı anlaşıldığından, idare tarafından, aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/grupları ile bu kalemlere ait analiz girdilerine, ayrıca açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olduğu ve açıklama istenilmeyeceği tespit edilen analiz girdilerine (işçilik girdileri hariç) ve özel iş kalemlerine ait analiz girdilerinin gösterildiği analiz formatlarına yer verilmek suretiyle teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen istekliye yönelik aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.” denilerek düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, Bunun üzerine, idare tarafından düzeltici işlem tesis edilerek, sıralı iş kalemleri listesinin hazırlandığı ve yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan 4 iş kaleminden oluşan açıklama istenilen iş kalemlerinin belirlendiği, söz konusu iş kalemlerine ilişkin girdi ve miktarların yer aldığı analizlerinin oluşturulduğu, sıralı analiz girdileri tablolarının da düzenlenerek açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerinin belirlendiği, 24.04.2026 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen “ Aşırı Düşük Teklif Sorgulama Yazısının ve Eklerinin Düzenlenmesi” konulu yazı ile yazının tebliğinden itibaren 5 iş günü içinde aşırı düşük teklif açıklamasının sunulmasının talep edildiği, açıklaması istenilen önemli teklif bileşenlerinin; “1. Sıra: 15.435.1004/Ö-6 cm beton parke taşı döşenmesi 2. Sıra: 15.435.1005/Ö-8 cm beton parke taşı döşenmesi, 3. Sıra: 15.435.1213/Ö-50x20x10 cm beton bordür döşenmesi, 8. Sıra: ÖZELPOZ.11-8 cm begonit taşı temini ve döşenmesi” şeklinde belirlendiği ve yazı ekinde ilgili analizlerin ve tabloların yer aldığı, İdarenin 27.04.2026 tarihli yazısı ile ek süre verilerek açıklamanın 06.05.2026 tarihine kadar sunulmasının istenildiği, ilgili analizlerin ve sıralı analiz girdileri tablolarının yeniden gönderildiği, İsteklinin de 27.04.2026 tarihli yazıyı esas alarak açıklama sunduğu, sunulan açıklamanın uygun kabul edilerek 28.04.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Celepciler Beton Yapı Elemanları San. ve Tic. Ltd. Şti.nin uhdesinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise belirlenmediği, Başvuru sahibinin 04.05.2026 tarihinde idareye başvurusu üzerine, 08.05.2026 tarihli yeni bir ihale komisyonu kararının alındığı, bu kararda da ihalenin anılan istekli uhdesinde bırakıldığı ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmediği, kesinleşen ihale kararının tebliğ edildiği 11.05.2026 tarihli yazıda başvuru sahibinin teklifiyle ilgili olarak “ Teklifiniz ekonomik açıdan en avantajlı teklife göre yüksek olması nedeniyle uygun görülmemiştir.” ifadesine yer verildiği görülmüştür. Başvuru sahibinin iddia ettiği hususlar esas alınarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; -Açıklanması talep edilen önemli maliyet bileşenlerine ilişkin olarak bir açıklama yazısının, her bir iş kalemine ilişkin analizlerin ve maliyet analizi tablolarının sunulduğu, -Analizlerde yer alan işçilik maliyetleri için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan 01.01.2026 tarihli rayiç fiyatlarının kullanıldığı, bununla birlikte, “kaldırımcı ustası, duvarcı ustası ve düz işçi”nın işçilik saatlerinin, idarece verilen analizlerden düşük olduğu görülmüştür. Açıklama yazısında, demirbaşlarında yer alan son teknoloji "Parke Döşeme Makinesi" sayesinde insan gücüne dayalı işçilik sürelerinin ve maliyetlerin minimum seviyeye düşürüldüğü ifade edilmekte ise de Kamu İhale Genel Tebliği’nde bu şekilde bir açıklama yönteminin bulunmadığı, idare tarafından verilen analiz formatına uygun şekilde açıklama yapılmadığı tespit edilmiştir. -Analizlerde “F=A x 0.00017 x K x √M x G” nakliye formülünün yer aldığı ve mesafe dâhil olmak üzere diğer değişkenlerin idare tarafından belirtilmiş olduğu, “Her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı K”nın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan 2025 Aralık ayı rayiç fiyatı esas alınarak hesaplama yapıldığında, nakliyeler için teklif edilen fiyatların uygun olduğu anlaşılmıştır. -Diğer yandan, “15.435.1213/Ö-50x20x10 cm beton bordür döşenmesi” iş kaleminde yer alan 10.480.1051 poz numaralı “50x20x10 cm normal çimentolu beton bordürler” ve 10.130.1007 poz numaralı “İnce sıva veya derz kumu (elenmiş ve yıkanmış)” girdileri için ve “15.435.1004/Ö-6 cm beton parke taşı döşenmesi” iş kaleminde yer alan 10.480.1011 poz numaralı “6 cm yüksekliğinde her renk ve ebatta normal çimentolu beton parke taşları” girdisi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan 2025 Aralık ayı rayiç fiyatının altındaki fiyatların kullanıldığı, “ÖZELPOZ.11-8 cm begonit taşı temini ve döşenmesi” iş kaleminde yer alan Özel poz olan “8 cm her renkte begonit taşı” girdisi için teklif ettiği fiyata ilişkin bir maliyet analizi tablosunun sunulduğu görülmüştür. -“Mazot (motorin)” dâhil olmak üzere analizlerdeki diğer tüm girdiler için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan 2025 Aralık ayı rayiç fiyatının üzerinde bir fiyatın teklif edildiği anlaşılmıştır. ÖZELPOZ.11-8 cm begonit taşı temini ve döşenmesi” iş kaleminde yer alan “8 cm her renkte begonit taşı” girdisi haricinde, iş kalemleri için analiz düzenlenerek kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile açıklama yapıldığı tespit edilmiştir. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, ilan tarihinin içinde bulunduğu aya ait güncel rayiçler veya bu rayiçlerin yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış rayiçler kullanılabilmektedir. İhalenin ilan tarihinin 08.01.2026 olduğu, bu tarihte Ocak ayına ait güncel birim fiyatların yayımlanmamış olduğu, bu durumda istekli tarafından son yayımlanmış 2025 Aralık ayı rayiçlerinin kullanıldığı, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6’ncı maddesindeki açıklamalara uygun olduğu tespit edilmiştir. İlan tarihinde son yayımlanmış rayiçlerin kullanılması durumunda, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13 maddesinde belirtilen belgelerin sunulması gerekmemekle birlikte, söz konusu istekli tarafından; “İşçilik giderleri”ni açıklamak için SMMM onaylı İşçilik Maliyeti Hesaplama Tablosunun, “Mazot (motorin)” fiyatı tevsik amacıyla Yaramanoğulları Akaryakıt İnş. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen SMMM onaylı 3 adet alış faturasının, “Nakliye gideri”ni tevsik amacıyla özmal araçların ruhsat fotokopilerinin, İhale konusu işte kullanılacak ürünlerin üreticisi olduğunu belgelemek amacıyla Sanayi Sicil Belgesi ve Kapasite Raporunun, “Üretim ve Döşeme Makineleri”ne ilişkin olarak Merkon Kalıp Makina San. Tic. Ltd. Şti. ve Stil Beton Makina Müh. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen SMMM onaylı toplam 5 adet alış faturasının ve 01.01.2025-31.12.2025 tarihlerine ilişkin “Detay Mizan”ın, “Kum ve mıcır” hammaddelerine ilişkin olarak Yeşilsel Kum Agrega Mad. Hazır Beton İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen SMMM onaylı 15 adet alış faturasının “Çimento” hammaddesine ilişkin olarak Gündem Hafriyat İnş. Proje Dek. Oto. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. ve Doyaroglu Müh.İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen SMMM onaylı toplam 17 adet alış faturasının, “Boya” hammaddesine ilişkin olarak Demtaş Pigment ve Kimyevi Mad. İmalat San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen SMMM onaylı 1 adet alış faturasının sunulduğu görülmüş olup, bu belgeler değerlendirmeye esas alınmamıştır. Diğer yandan, ÖZELPOZ.11-8 cm begonit taşı temini ve döşenmesi” iş kaleminde yer alan “8 cm her renkte begonit taşı” girdisi için yapılan açıklama incelendiğinde, açıklama yazısında "Tam otomatik parke makinesi ile üretim” yaptığını, 31.12.2025 tarihi itibarıyla ihale konusu ürünlerin %55’ini karşılayacak miktarda ürünün stoklarında hazır bulunduğunu belirttiği, “Parke Taşı ve Bodür”e ilişkin olarak 01.01.2025-31.12.2025 dönemine ait olarak SMMM onaylı “Envanter (Dönem Sonu Stok)” tablosunun sunulduğu görülmekle birlikte, söz konusu tablonun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.7’nci maddesinde açıklanan “stok tespit tutanağı” niteliğinde olmadığı anlaşılmıştır. Yapılan tüm tespitler birlikte değerlendirildiğinde, -Analizlerde yer alan “kaldırımcı ustası, duvarcı ustası ve düz işçi”nın işçilik saatlerinin, idarece verilen analizlerden düşük olduğu, idarenin analiz formatına uygun açıklama yapılmadığı, -10.480.1051 poz numaralı “50x20x10 cm normal çimentolu beton bordürler” ve 10.130.1007 poz numaralı “İnce sıva veya derz kumu (elenmiş ve yıkanmış)” ve 10.480.1011 poz numaralı “6 cm yüksekliğinde her renk ve ebatta normal çimentolu beton parke taşları” girdileri için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan 2025 Aralık ayı rayiç fiyatının altındaki fiyatların kullanıldığı, bu durumda Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeler ile açıklama yapılması gerekirken, mevzuata uygun tevsik edici belgenin sunulmadığı, -ÖZELPOZ.11-8 cm begonit taşı temini ve döşenmesi” iş kaleminde yer alan “8 cm her renkte begonit taşı” girdisi için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13 maddesinde belirtilen açıklama yöntemlerinden biri ile açıklama yapılmadığı, bu itibarla sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı ve Celepciler Beton Yapı Elemanları San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam 2 (iki) iddiasından 1 (bir) iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 1/2 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 97.042,50 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Celepciler Beton Yapı Elemanları San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.