TÜRK MİLLETİ ADINA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 19/11/2020 NUMARASI: 2018/1087 Esas, 2020/575 Karar DAVANIN KONUSU: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ : 05/03/2026 Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 53.HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2024/1703 KARAR NO: 2026/328 TÜRK MİLLETİ ADINA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 19/11/2020 NUMARASI: 2018/1087 Esas, 2020/575 Karar DAVANIN KONUSU: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ : 05/03/2026 Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda; GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ : I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil ile davalı arasında "... Kalıbı” yapımına ilişkin görüşmeler yapıldığı ve bu görüşmeler neticesinde davalı şirketin 25.12.2017 tarihli mailinde yer alan teklifi doğrultusunda 1 adet ....kalıbı döküm alüminyum yapımı hususunda 50.000-TL mukabilinde bedelin %50’si peşin, %50’si teslimde ödenmek üzere 45 gün teslim süreli anlaşma sağladıklarını, 25.000-TL'nin anlaşma kapsamında 16.01.2018 tarihinde müvekkil tarafından davalı şirketin banka hesabına ödendiğini, bedelin ödenmesiyle taraflar arasında sözleşmenin akdedildiği; peşinatın ödenmesini müteakip davalı şirket tarafından kalıp yapımına başlandığı ve taahhüt edilen süre içinde sözleşmeye uygun olarak kalıbın teslim edileceğinin müvekkile bildirildiğini, kalıp yapımı aşamasında davacı şirket tarafından bu iş için Bidon bağlantı plastik kalıbı için: 6.000,00 TL+ KDV = 7.080,00 TL ve bidon tapası plastik kalıbı için: 5.000,00 TL + KDV = 5 900,00 TL ve bidon baskı aşamasında gerekli olan bidon bağlantı plâstik parçası baskı bedeli olarak 1.600,00 TL + KDV = 1.888,00 TL olmak üzere toplam 14868,00-TL’nin sarf edildiğini; 45 gün içerisinde teslim edilmesi gereken kalıbın süresinde davalı tarafından davacı şirkete teslim edilmediğini, taraflar arasında bir süre daha görüşmelerin devam ettiği, bu görüşmeler esnasında davalı şirketin imal ettiği kalıpları denemek için davacı tarafından 14.868,00TLTik ekstra masraflar yapıldığını, davalının kalıbı yapamayacağı ve teslim edemeyeceğini birkaç defa beyan ettiğini, malın teslim edilmesi gereken tarihin üzerinden 3 aya yakın süre (83 gün) geçmesine rağmen kalıbın teslim edilmemesi ve kalıbın yapılamayacağının birkaç kez sözlü olarak beyan edilmesi karşısında davacı şirketin.... Noterliği’nden 24.05.2018 tarih ve .... yevmiye numarası ile ihtarname keşide ederek anlaşmayı tek taraflı ve haklı olarak feshettiğini bildirdiği ve fesih nedeniyle toplam 39.868,00-TL’nin ( l6.01.2018 tarihli gönderilen 25.000.00 TL ve bidon bağlantı plastik kalıbı için sarf edilen KDV dahil 7.080,00 TL, bidon tapa plastik ka/ıbı için sarf edilen KDV dahi/ 5.900,00 Tl., bidon bağlamı parçası baskı bedeli olarak saıf edilen KDV dahil 1.888.00 TL olmak üzere) iade edilmesini istediği, söz konusu ihtarname davalı şirkete 28.05.2018 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına rağmen bu güne kadar davacı şirkete hiçbir ödeme yapılmadığını belirterek müvekkili şirketin tek taraflı ve haklı fesih işlemi nedeniyle davalı şirketin teraerrute düştüğü toplam 39.868,00-TL’nin 01.06.2018 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP VE KARŞI DAVA Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle, tarafların aralarında yapılan şifai görüşmeler neticesinde, ‘‘döküm alüminyum” değil, “İthal alüminyum” malzemeden depo kalıbı yapılması konusunda anlaştığı, ithal alüminyum depo kalıbının bedelinin KDV hariç 65.000-TL olduğu; depo kalıbından elde edilen numunelerin birçok kez davacı şirkete sunulduğu, ancak davacı şirketin sürekli olarak kalıp üzerinde değişiklik talebinde bulunduğu; diğer bir deyişle davacı tarafın sürekli olarak numune onayı vermekten kaçındığı, bu nedenle 45 günlük teslim süresinin hiç başlamadığı, davacı şirketin birçok değişiklik talebine rağmen ithal alüminyum malzemeden depo kalıbı imal edildiği, davacı şirkete teslim alınması için defalarca sözlü olarak talepte bulunulduğu, davacı şirketin ise teslim alacağı konusunda güven yaratmış olmasına rağmen daha sonra.... Noterliği’nden çekilen ihtarname ile sözleşmeden döndüğü, karşı dava olarak ise ...... Noterliği’nin ..05.2018 tarih ve ... yevmiye no’lu ve .... Noterliği’nin ..07.2018 tarih ve .. yevmiye no’hı ihtarnameleri ile depo kalıbının teslime hazır olduğu ancak teslim alınmadığı ve muhatabın borçlu bulunduğu bedelleri ödemesi gerektiğinin ihtar edildiği karşı yanın temerrüde düştüğü, davacı/karşı davalının kalıplan teslim edilmeyeceği yönünde taraflarından bilgi verildiği iddiasının gerçek dışı olduğu, davacının ayrıca depo bağlantı borusu kalıbı siparişi de verdiği, bu kalıbın bedelinin de 15.000-TL olduğu, bu kalıpların da eksiksiz şekilde imal edildiği ve davacının yetkilileri eşliğinde test edildiği, bu testler sonucunda davacı şirketin talebi üzerine bağlantı borusundan 1.000 adet üretildiği, bunlar içinde test bedeli olarak 11.800,00-TL ve bağlantı borusu kalıbı üretimi için 9.515,76-TL ödeme yapıldığı, dava konusu olayda borçlu temerrüdü hükümlerinin gerçekleşmediği, davalı şirketçe kalıpların üretilmiş olmasına rağmen bunların teslim alınmadığı, bakiye bedelin de ödenmediği, bu şekilde davacı şirketin temerrüde düştüğü, davacı şirketin davalı tarafından kalıplan teslim edemeyeceği şeklinde bilgi verildiği iddiasının gerçek dışı olduğu, davacı şirketin davalı şirkete toplamda 86.215,76-TL borcu bulunduğu (Depo kalıbı için bakiye ka]an:47.200.00 TL. Bağlantı borusu kalıbı için: 17.700,00 TL: Depo kalıbı ve bağlantı borusu test bedelleri için: 11.800,00TL, 1000 adet Bağlantı borusu içtn 9.515,76 TL) İddia edilerek asıl davanın reddine ve karşı davanın kabulü ile 86.215,76-TL’nin faizi ile birlikte davalı şirkete ödenmesine karar verilmesi talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece yapılan yargılama sonunda özetle, davacı tarafından verilen teklifte sipariş tarihinde %50 nakit, kalıp tesliminde %50 nakit ödeme olarak belirtildiğinden, teklif yapılınca sipariş tarihi olan 16.01.2018 tarihinde 25.000-TL gönderildiği için toplamı 50.000-TL olan döküm alüminyum siparişi verildiğinin anlaşıldığı, davacı/karşı davalı tarafından peşinat olarak %50'si gönderilen 25.000-TL'si ile kalıp yapımı aşamasında davacı şirket tarafından bu iş için Bidon bağlantı plastik kalıbı için: 6.000,00 TL+ KDV = 7.080,00-TL ve Bidon Tapası plastik kalıbı için: 5.000,00-TL + KDV = 5 900,00-TL ve bidon baskı aşamasında gerekli olan bidon bağlantı plâstik parçası baskı bedeli olarak 1.600,00 TL + KDV = 1.888,00-TL olmak üzere toplam 14.868,00-TL sarf edildiğinin dosyadaki belgelerden anlaşıldığı, yapılan çalışmada ürünün başarısız olması nedeniyle verilenin iadesi ve alacak hükümleri gereğince 25.000+14.868=39.868-TL'nin sözleşme kurulma tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı taraftan tahsilinin gerektiği, karşı dava yönünden ise, davalı tarafından yapılan kalıp deneme bedeli olarak toplam 11.800-TL ve 1000 adet depo üst bağlantı parçası nedeniyle 9.515,76-TL harcamalarından dolayı açtığı davada, yapılan masrafın ürün yetersiz olsa da onay verilmek suretiyle davalı tarafından masrafı karşılanmak üzere yaptırıldığı görüldüğü ve yapılan masrafın da davacı tarafından karşılanması gerektiği kanaaati oluştuğu gerekçesiyle, karşı davanın 21.315,70-TL alacak yönünden kısmen kabulü ile 02.06.2018 tarihinden başlamak üzere ticari avans faizi yürütülerek davacı-karşı davalıdan tahsiline karar verildiği anlaşılmıştır. IV. İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı-karşı davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle, karşı davaya dayanak faturaların kendileri tarafından gönderilen ihtarnamenin tebliğinden sonra alınmış belgeler olduğu, sözleşmenin feshinden sonraki döneme ait bu faturaların müvekkilden talebinin mümkün olmadığı, ana ürünün imalatının sözleşme kapsamında gerçekleştirilememiş olmasındaki kusurun tamamının davalı ... firmasına ait olduğu, bu nedenle davalı şirket yapmış olduğu hiç bir masrafı müvekkil şirketten talep edemeyeceği, davalı karşı davacı şirket tarafından talep edilen alacakların dayanağı olarak gösterilen faturaların sözleşmenin feshinden yani davalı şirketin temerrüte düştüğü tarihten sonra düzenlenmiş faturalar olması nedeniyle müvekkilin bu harcamalara onay vermiş olduğu değerlendirmesinin kabulü mümkün olmadığı, iddialarıyla karşı davanın kısmen kabulüne dair hükmünün kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı-karşı davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, bilirkişinin lehlerine olarak depo bağlantı borusu maddi külfetinin ve test/ deneme ücretleri olarak toplam 21.315,76-TL'nin kendilerine verilmesi konusunda tespitte bulunduğunu fakat eksik inceleme yaparak talep ettikleri 17.7000,00-TL'lik bağlantı borusu kalıbı için müvekkili şirketçe yapılan harcama konusunda bir incelemede bulunmadığı, bağlantı borusu imalatı için bağlantı borusu kalıbının üretilmiş ve mevcut olması gerektiği, bu iki unsur birbirinden ayrılamaz olup biri diğerinin yapımı için üretildiği, bağlantı borusu kalıbı olmadan, bu boruların üretimi söz konusu olmadığı, fiyat teklifinde döküm alüminyum kalıp fiyatı olarak 50.000,00-TL, ithal alüminyum kalıp fiyatı olarak 65.000,00-TL belirtildiği, teklifin altında şipariş tarihinde %50 nakit, %50 kalıp teslim tarihinde maktu şekilde yazıldığı, karşı tarafın 25.000,00-TL gönderdiği, fiyatlara KDV dahil olmadığı için karşı tarafın yolladığı 25.000,00-TL'lik ödeme döküm alüminyumun yarısı dahi olmadığı, bu varsayımla gerçeğe ulaşmanın imkansız olduğu, bilirkişiye üretilmiş olan kalıp gösterilmiş olmasına rağmen kalıbın döküm mü, alimünyum mu olduğu konusunda bilirkişi bir tespitte bulunamadığı, mahkemenin de bu durumu açığa kavuşturmadığı, taraflar arasındaki anlaşma gereği, depo kalıbının teslim süresinin numune onayından sonra 45 gün olduğu, depo kalıbından elde edilen numunelerin birçok defa davacı şirkete sunulduğu, ancak karşı yanın sürekli olarak kalıp üzerinde değişiklik talebinde bulunduğu, taraflar arasında kararlaştırılan 45 günlük teslim süresi hiç başlamadığını, dava konusu olayda borçlu temerrüdü şartları gerçekleşmediği, bir an için temerrüdün varlığı kabul edilse dahi, temerrüdün sonuçlarından birisi olan sözleşmeden dönülebilmesi için alacaklının ihtarının yanı sıra borçluya uygun bir süre verilmesi gerektiği iddialarıyla asıl davanın kabulüne, karşı davanın kısmen reddine dair hükmünün kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı-karşı davalı iş sahibi, davalı-karşı davacı ise yüklenicidir. Asıl davada davacı tarafın, davalı tarafından kendisine gönderilen döküm aluminyum kalıp teklifine istinaden, teklifte belirtildiği gibi davacıya ödemenin yarısının nakit yaptığını ve bu uğurda harcama yaptığını, ancak kalıpların teslim edilmediğini iddia ederek ödediği bedelin ve yaptığı masrafların davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği, davalı tarafın davanın reddini talep ederek açtığı karşı davayla, aralarındaki anlaşmanın ithal aluminyum kalıp yapılması konusunda olduğunu, davalının peşinatı eksik ödediğini, kendisinin kalıpları ürettiğini, bu kalıpları üretebilmek için çeşitli masraflar yaptığını iddia ederek bakiye kalıp bedelinin ve yaptığı masrafların davalıdan tahsilini talep ettiği, karşı davalının davanın reddini talep ettiği, ilk derece mahkemesince, asıl davanın kabulüne, karşı davanın kısmen kabulüne karar verildiği, asıl dava yönünden davalı tarafça, karşı dava yönünden her iki tarafça istinaf yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.Dosya incelendiğinde, davalı-karşı davacı tarafından davacıya alüminyum depo kalıbı yapımına ilişkin teklif gönderildiği, teklifin davacı tarafından kabul edilmesiyle sözleşme kurulduğu anlaşılmış olup, asıl ve karşı dava konusu uyuşmazlık, sözleşmenin, ... kalıbı yapılması hususunda mı yoksa ithal alüminyum depo kalıbı yapılması hususunda mı olduğu, davalı tarafından yapılması taahhüt edilen kalıpların yapılıp yapılmadığı, sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle tarafların karşılıklı olarak alacak talep edip edemeyecekleri hususlarında olduğu anlaşılmıştır. Davalı-karşı davacı tarafından gönderilen teklif metninde, ... kalıbı bedelinin 50.000-TL olduğu, ödemenin yarsının peşin yapılacağının yazılı olduğu, davacı tarafından davalıya 25.000-TL ödeme yapıldığının ve davalı tarafından işe başlandığı anlaşılmış olup, buna göre taraflar arasındaki sözleşmenin ... kalıbı yapılması hususunda olduğuna dair ilk derece mahkemesi tespitinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Eser sözleşmesinin iş sahibi tarafından geriye dönük olarak haklı nedenle feshedilmiş olması halinde iş sahibi sözleşme gereği ödediği bedeli sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri alabilir. Yine sözleşmenin feshinde haklı olan iş sahibi karşı tarafın uhdesine geçsin veya geçmesin sözleşme nedeniyle yaptığı masrafların bedelini de talep edebilir. Sözleşmenin geriye dönük sona ermesi durumunda yüklenici sözleşme bedelini talep edemez ise de (çünkü sözleşme ilişkisi hiç yokmuş gibi sona ermiştir) sair koşulları da var ise ancak ve sadece aynen iadesi mümkün olmayan karşı tarafın uhdesine geçmiş yararlı ve yasal imalatların bedelini sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talep edebilir. Somut olayda yargılama sırasında alınan bilirkişi raporuna göre, bu sözleşme için davacı tarafından davalıya sözleşme bedeline mahsuben 25.000-TL ile toplam 14.868,00-TL masraf bedeli olmak üzere toplam 39.868,00-TL ödeme yapıldığının tespit edildiği anlaşılmıştır. Her ne kadar davalı tarafından teslimatın numune onayından sonra 45 gün olduğu, numunenin onaylanmamış olması nedeniyle bu sürenin başlamadığı iddia edilmişse de, teklif tarihinin 25/12/2017 olduğu, fesih ihtarnamesinin ise 24/05/2018 tarihinde keşide edildiği, üretim süresinin 45 gün olduğu, fesih ihtarnamesinin tekliften yaklaşık 5 ay sonra gönderildiği, dosya kapsamı itibariyle numunenin onaya sunulduğu hususunun davalı-karşı davacı tarafça ispat edilemediği hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafın sözleşmeyi feshederek sözleşme nedeniyle ödediği bedelin ve yaptığı masrafların davalı-karşı davacıdan tahsilini talep edebileceği anlaşılmış olup, ilk derece mahkemesinin asıl davanın kabulüne dair kararında isabetsizlik bulunmamaktadır.Karşı dava yönünden yapılan incelemede ise; karşı davacı, sözleşmenin haksız olarak feshedildiğini iddia ederek bakiye sözleşme bedeli ile bu sözleşme nedeniyle yaptığı masrafların tahsilini talep etmiştir. Karşı davacı tarafından gönderilen teklif metni incelendiğinde, teslimat süresinin numune onayından sonra 45 gün olarak belirtildiği, ancak dosya kapsamı itibariyle karşı davacı, sözleşmeye istinaden imal ettiğini iddia ettiği numuneyi karşı davalının onayına sunduğunu ispat edemediğinden, sözleşmenin iş sahibince haklı nedenle feshedildiği kabul edildiğinden davalı-karşı davacının davacı-karşı davalıdan sözleşme bedelini veya sözleşme nedeniyle yaptığı masrafların tahsilini talep edemez. Bu gerekçeyle karşı davanın reddine karar verilmesi gerekirken, karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde isabet bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, davacı-karşı davalı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, davalı-karşı-davacı vekilinin istinaf talebinin reddine, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-b-2. bendi gereğince kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılasını gerektirir eksiklik bulunmadığından, asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; A)1-Davacı-karşı davalı vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE, davalı-karşı davacı vekilinin istinaf talebinin REDDİNE, 2-Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../11/2020 tarih ve 2018/.... Esas, 2020/.Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-6100 Sayılı Yasanın 353/1-b-2 maddesi uyarınca yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmekle; 3.1-Asıl davanın KABULÜ ile, 39.868,00-TL'nin 01/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı .......... Şti.'den alınarak davacı .... Şti.'ne ödenmesine, 3.2-Karşı davanın REDDİNE, B) İLK DERECE YARGILAMASI YÖNÜNDEN Asıl Dava 1-Alınması gereken 2.723,38-TL nispi karar ve ilam harcından davacı-karşı davalı tarafça peşin olarak yatırılan 680,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.042,53-TL harcın davalı-karşı davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 2-Davacı-karşı davalı tarafından yapılan 196,10-TL posta masrafı, 35,90-TL başvuru harcı, 680,85-TL peşin harç olmak üzere toplam 912,85-TL'nin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya VERİLMESİNE, 3-Davacı-karşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 39.868,00-TL vekâlet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya VERİLMESİNE, Karşı Dava 1-Alınması gereken 732,00-TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan 1.473,00-TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 741,00-TL harcın kararın kesinleşmesini takiben ve istek halinde davalı-karşı davacı tarafa İADESİNE, 2-Davalı-karşı davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA, 3-Davacı-karşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 45.000,00-TL vekâlet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya VERİLMESİNE, Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde yatıran tarafa İADESİNE, C) İSTİNAF İNCELEMESİ YÖNÜNDEN 1-Davacı-karşı davalı tarafından yatırılan 561,88-TL istinaf karar harcının hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde kendisine İADESİNE, 2-Davacı-karşı davalı tarafından yapılan 162,10-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalı tarafa VERİLMESİNE, 3-Davalı-karşı davacıdan asıl dava yönünden alınması gereken 2.723,38-TL nisbi istinaf karar harcı ile karşı dava yönünden alınması gereken 732,00-TL harç toplamı olan 3.455,38-TL harçtan davalı-karşı davacı tarafından peşin olarak yatırılan (682,00+427,60=)1.109,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.345,73-TL harcın davalı-karşı davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 4-Davalı-karşı davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerine BIRAKILMASINA, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, asıl dava yönünden HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN, birleşen dava yönünden 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere 05/03/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.