Kamu İhale Kurulu · K.2026/UY.I-1650 · KAHRAMANMARAŞ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ YOL YAPIM BAKIM VE ONARIM DAİRESİ BAŞKANLIĞI

2026/445212 İhale Kayıt Numaralı "Dulkadiroğlu ilçesi yol aydınlatması" İhalesi

Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Ayıntap Ada Enerji Anonim Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi Yol Yapım Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/445212 İhale Kayıt Numaralı “ Dulkadiroğlu İlçesi Yol Aydınlatması ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi Yol Yapım Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı tarafından 13.04.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Dulkadiroğlu İlçesi Yol Aydınlatması ” ihalesine ilişkin olarak Ayıntap Ada Enerji A .Ş.nin 11.05.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.05.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.05.2026 tarih ve 216453 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.05.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1354 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, teklifi sınır değerin altında kalan Sebahattin İşler - Yalçınsay Yapı İnş. Enerji Mad. Tekstil Gıda Elektrik Elektronik Müh. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilerek ihalenin üzerinde bırakıldığı, firmalarının ikinci avantajlı teklif olarak belirlendiği, kesinleşen ihale kararına 09.05.2026 tarihli dilekçe ile itiraz edilmesine rağmen, idarenin 14.05.2025 tarihli yazısı ile itiraz gerekçeleri karşılanmadan başvurunun reddedildiği, idarece itirazlarının değerlendirilmeden başvurunun reddine karar verilmesi işleminin mevzuata aykırı olduğu, 1) İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığının iş deneyim belgesinin uygun olmadığı, şöyle ki, İş Ortaklığı tarafından teklif edilen bedelin %50'sinden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerektiği, bu şartın incelenmediği, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması gerektiği, bu durumun İş Ortaklığı açısından irdelenmediği, iş deneyim belgesinin benzer işe uygunluk yönünden incelenmediği, iş deneyim belgesinin EKAP’a kayıtlı olup/olmadığının incelenmediği, iş deneyim belgesi ve diplomaların EKAP’a kaydı zorunlu olmasına rağmen bu şart sağlanmadığından değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere kullanılan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicili müdürlükleri veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren, standart forma uygun belge sunulması gerekmesine rağmen bu belgenin sunulmadığı, 2) İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuata uygun olarak ihale dokümanında istenen tüm belgelere ait bilgilerin yeterlilik bilgileri tablosuna girilip/girilmediğinin tespiti gerektiği, eksik beyanda bulunduğunun tespit edilmesi durumunda teklifin doğrudan değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, 3) EKAP’a yüklenen yönetim kurulu karar defterinin pay defterinin dayanağı niteliğinde olmadığı, ortaklık oranlarını gösteren pay defterine dayanak yönetim kurulu karar defterinin ilgili sayfalarının ihale tarihinden önce EKAP’a yüklenmediği, anılan İş Ortaklığı tarafından tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösteren ticaret sicili gazeteleri ile nev’i ve isim değişikliklerini gösteren tüm ticaret sicil gazetelerinin ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 10/A maddesine uygun olarak ortakların T.C. kimlik numarası/vergi numarası ile ortakların ortaklık oranlarını tevsik edici belgelerin sunulup/sunulmadığı, sunulan belgelerin fotokopi olup/olmadığı, sunulan vekâletnamenin, imza sirkülerinin ve imzaların geçerli olup/olmadığının, ortaklık durum belgesinde yer alan bilgilerin Ticaret Sicil Gazetesi’nde yer alan bilgiler ile uyumlu olup/olmadığının, teklif mektubu ve ekinde yer alan belgelerin yetkili kişilerce imzalanıp/imzalanmadığının, sunulan imza sirkülerinin, vekâletnamenin veya teklif mektubundaki imzaların aynı olup/olmadığının, vekâletnamede yetkili olduğu belirtilen yetki sürelerinin sona erip/ermediğinin, EKAP’a yüklenen belgelerde ortaklık oranlarına ilişkin olarak yetki kararlarının bulunup/bulunmadığının, pay defterleri ve yönetim kurulu kararlarının birbiriyle uyumlu olup/olmadığının incelenmesi gerektiği, 4) İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki, - Fiyat tekliflerinin üzerine meslek mensubunca yazılması gereken ibarenin Tebliğ’de belirtildiği şekilde olmadığı, imza ve kaşe eksikliği bulunduğu, - Fiyat teklifinin, teklife konu alanda faaliyet göstermeyen firmalardan alındığı, - Amortisman hesabı ile açıklama istenilmeyen girdilerin fiyatı diğer pozlarda farklı öngörülmüş olmasına rağmen, bu hususun incelenmediği, - Aşırı düşük teklif açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin ve maliyet tespit tutanağı (Ek-0.5) veya satış tutarı tespit tutanağının (Ek-0.6) teklifle uyumlu olup/olmadığının incelenmediği, aşırı düşük savunma girdileri için sunmuş olduğu fiyat teklifinin bu fiyatların çok altında olduğu, söz konusu fiyatlar ile malzemenin piyasadan temin edilmesinin mümkün olmadığı, fiyat teklifinin doğruluğunun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca belgeyi düzenleyen mali müşavirden EK-O.5 ve EK.O6 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının istenerek teyit edilmesi gerektiği, - Fiyat teklifi alınan hususlarda maliyet bileşenleri ayrı ayrı gösterilmeden yapılan açıklamanın geçerli olmadığı, buna göre açıklama istenen KUV.016-KUV.022 pozları arasında yer alan ve açıklama istenen pozlar için idarece belirlenen analiz formatına aykırı olarak maliyet bileşenleri ayrı ayrı gösterilmeden tek kalemde yapılan açıklamanın geçerli olmadığı, KUV.017- KUV.018-KUV.019 pozlarında direk başı montaj bedelinin işçilik dahil aşırı düşük savunmasında yoksa veya maliyette daha düşük bedel gösterilmişse bunun kabul edilemeyeceği, Açıklama istenilen iş kalemlerinin alt analizlerini de kapsayacak şekilde alınan fiyat tekliflerinde fiyatı oluşturan girdilerin neler olduğu ve girdi miktarlarının belirtilmediği, analizdeki miktarın altında işçilik miktarı ve asgari ücretin altında işçilik bedeli öngörüldüğü, Açıklama istenilecek iş kalemleri için alt analizlerde yer alan (açıklama yapılması istenilecek ve istenilmeyecek) girdilerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesinde yer alan düzenlemeye aykırı olarak belirlendiği, Bu iş kalemlerinde yer alan girdi miktarlarının anılan İş Ortaklığı tarafından düşük alındığı ve tevsik edici belgelerin uygun olmadığı, sunulan analizlerin idarece ihale dokümanı kapsamında yer alan analiz formatlarına uygun olmadığı, Anılan İş Ortaklığı tarafından sunulan analizlerde, idare tarafından verilen analiz girdilerinin ve miktarlarının değiştirildiği, bazı analiz girdilerinin birleştirilerek fiyat teklifi alındığı, taşıma mesafeleri ve depo yerlerini tevsik edici herhangi bir belge sunulmadığı, - Açıklama istenen pozlar bünyesinde yer alan girdiler için alınan fiyat tekliflerinin ekinde tutanakların sunulması gerekmekle birlikte, bu hususta herhangi bir inceleme yapılmadığı, - Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının% 80’inin altında olmaması ve son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerektiği, bu nedenle açıklanan kriterlere uymayan istekinin açıklamalarının reddedilmesi gerektiği, - Tebliğ ekinde yer alan tutanaklar mahiyet itibariyle değişmiş olup, eski tutanaklar kullanılarak yapılan açıklamanın değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, bu kapsamda Tespit Tutanaklarına fatura bilgileri tablosu da eklendiğinden anılan bilgileri ihtiva etmeyen İş Ortaklığının açıklamalarının reddedilmesi gerektiği, - Tebliğ’in 45.1.13.11. maddesi gereğince tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi gerekmesine rağmen, idarece bu hususta inceleme yapılmadığı, öte yandan bu dönemlerin ayrıca tutanakta mutlaka belirtilmesi gerektiği, - Tutanağın ekinde 3. şahıs mükellefe ait süresi uygun imza sirküleri ve faaliyet belgesi yer alması gerekmekte olup, buna uygun olmayan İş Ortaklığının açıklamalarının reddedilmesi gerektiği, - Tebliğ’in 45.1.4. maddesi gereğince idarece verilen analiz formatına uygun olmayan açıklamaların kabul edilmemesi gerektiği, isteklinin aşırı düşük teklife ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizlerin idarece verilen analiz formatına uygun olması gerektiği, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan istekliye ait tekliflerin reddedileceği, -Analizlerdeki miktarların bir kısmının düşük alınmak suretiyle yapılan açıklamaların kabul edilmemesi gerektiği, buna göre açıklama istenen KUV.001-KUV.022 pozları arasında yer alan ve açıklama istenen pozlar bünyesinde yer alan girdilerin miktarlarının (saat, adet, metre, ton vb.) olarak bire bir kullanılmasının zorunlu olduğu, idarenin yaklaşık maliyetine esas aldığı teklif veya proformaların fiyatıyla aşırı düşük sorgulama cevaplarının eklerindeki fiyatlar arasında %3’ten fazla fahiş fark varsa bu fiyatların doğruluğunun araştırılması gerektiği, miktarlar düşük tutularak yapılan açıklamanın reddedilmesi gerektiği, - Açıklama istenen KUV.017- KUV.018-KUV.019 pozları arasında yer alan ve açıklama istenen pozlar bünyesinde yer alan girdilerin miktarlarının (saati adet, metre, ton vb.) olarak birebir kullanılmasının zorunlu olması yanında, idare analizi ile uyumlu olacak şekilde malzeme, işçilik, nakliye, akaryakıt, yemek, yol, kullanılan makine ve ekipmanları vb. şekilde ayrı ayrı gösterilmesi gerektiği, - Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9. maddesi gereğince iş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında belirlenemeyeceği, bu kapsamda açıklama istenen pozlar bünyesinde yer alan işçilikler için 2026 yılında geçerli olan tutarın altında işçilik öngörülmesinin uygun olmadığı, - Kamu kurum ve kuruluşlarına ait birim fiyatlar kullanılarak yapılan açıklamada iş kalemlerine ilişkin analizlerde miktarlar düşürülerek açıklama yapılmasının uygun olmadığı, bu kapsamda açıklama istenen pozlar bünyesinde yer alan iş kalemlerine ilişkin analizlerde yer alan miktarların düşürülerek açıklama yapılmasının uygun olmadığı, ayrıca Tebliğ açıklaması gereğince isteklilerce kamu birim fiyatları ile yapılan açıklamada iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları gerekirken bu yapılmadan yapılan açıklamanın da uygun olmadığı, - Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerde yer alan meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulması gerektiği, - Açıklama istenen pozlar için analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunluluğu bulunmasına rağmen, İş Ortaklığı tarafından bu tutarın altında yüklenici kârı ve genel gider öngörüldüğü, ayrıca analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülememesi gerekmesine rağmen, bu hususta da herhangi bir irdeleme yapılmadan anılan İş Ortaklığının açıklamalarının kabul edildiği, -İhale tarihinde ve aşırı düşük teklif açıklamanın yapıldığı tarihte güncel fiyatların yayımlanmış olması nedeniyle geçmiş yıl fiyatlarının kullanılmasının mümkün olmadığı, bu kapsamda kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatlarının kullanılması koşulunun karşılanmadığı, maliyet avantajı sağlamak amacıyla 2022 yıllarına ait birim fiyatlar kullanılarak açıklama yapıldığı, - Analiz formatı verilen iş kalemleri için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak açıklama yapılmasının uygun olmadığı, bu hususta herhangi bir irdeleme yapılmadan ihale üzerinde bırakılan firmanın savunmasının kabul edildiği, - Aşırı düşük teklif açıklamasına konu edilen iş kalemleri için kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatlar kullanıldığı halde kullanılan birim fiyatların hangi kamu kurum ve kuruluşuna ait olduğunun poz numarası da belirtilerek listelenmesi koşulunun karşılanmadığı, - Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan tespit tutanaklarına ilişkin standart formlar incelendiğinde, ilgili geçici vergi beyanname dönemi bilgilerinin yer aldığı yevmiye defteri ile envanter defterinin açılış onay tarihleri ve açılış işlemlerinin yapıldığı noterlik bilgilerinin ayrı ayrı belirtilmesi gerektiği, hazırlanan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamındaki tespit tutanaklarında defter onay tarihleri, noterlik bilgileri ve onay işlemine ait yevmiye kayıt bilgilerinin bulunmadığı, - Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile EK-O.5, EK-O.6, EK-O.7 ve EK-O.8 tutanakları üzerinde meslek mensubunun adres bilgilerinin bulunduğu kaşe, TÜRMOB mührü ve imza ile teklif veren firmaya ait kaşe ve imza bulunmadığı, - Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin hangi ihaledeki iş kalemi için verildiğinin anlaşılabilmesi için fiyat teklifi üzerine ilgili ihaleye ait kayıt numarası ve ihale adı bilgilerinin eklenmesi gerektiği, - Açıklama istenilen iş kalemlerinin analizlerinde bulunan açıklama istenilmeyen analiz girdileri için miktar ve birim fiyatın belirtilmediği ve söz konusu girdilerin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörüldüğü, - İlgili analizler için sunulması gereken alt analizlerin tamamının sunulmadığı, - Açıklama kapsamında sunulan analizlerde çarpım ve toplamlarda hata yapılmış olup düzeltilmesi durumunda analiz fiyatının teklif fiyatın üzerinde olacağı, - Açıklama kapsamında sunulan elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelinin ayrı ayrı gösterilmediği, - Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda sunulan açıklamada, kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajına yer verilmediği, seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda yapılan açıklamada; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının açıklanmadığı, - Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.3, 45.1.13.4 ve 45.1.13.5’inci maddelerindeki bedeller için ihale tarihi hariç denmesine rağmen ihale tarihindeki bedellerin dikkate alındığı, - Anılan İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının yanlış beyanlar içerdiği, ihale işlem dosyasının çok hızlı bir şekilde incelenip yeterlik kontrolünün yapılmadığı, açıklamalarda kullanılan fiyatların Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesine göre reddedilmesi gerektiği, - İdarece oluşturulan paçal ve özel pozları karşılamayan ve yapım şartlarını içermeyen fiyat teklifleri ve idarece belirlenen pozların karşılığı olmayan hatalı kamu birim fiyatları ile yapılan açıklamaların geçerli kabul edilmemesi gerektiği, bu hususta da herhangi bir irdeleme yapılmadan anılan İş Ortaklığının savunmasının kabul edildiği, - Üçüncü şahıs üreticilerden alınan fiyatların tutarsız olduğu, ihaleye konu direklerin Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesine özel yapıldığı, ayrıca TEDAŞ tip onayı alınacağı, piyasada hazırda bulunacak bir malzeme olmadığı, bu nedenle teklif ekinde bu avantajlar için belge sunulmadığı, rekabeti kısıtlamak, piyasadaki diğer rakipleri yok etmek veya pazarı tekeline almak amacıyla ürünün maliyetinin (tedarik fiyatının) çok altında zararına satılmasının "yıkıcı fiyat" olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu durumun 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında haksız rekabet sayıldığı ve suç olduğu, KUV.017- KUV.022 Poz direklerinin teklif alındığı aynı üreticilerden daha düşük fiyata mal ederim demenin yanıltıcı, hatalı ya da eşitlik ilkesine ve hukuka aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kanun’un “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde “h) (Değişik: 20/11/2008-5812/24 md.) İş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işi ihalelerine başvurularında, toplam süresi onbeş yılı geçmemek kaydıyla mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl, yüzyirmiikibinüçyüzseksenyedi Yeni Türk Lirası (Üçmilyonyediyüzseksenbirbinikiyüzseksenbir Türk Lirası)* olarak hesaplanmak üzere 10 uncu madde kapsamındaki benzer iş deneyimi olarak dikkate alınır. Bu süre iş deneyimi bulunan mimar ve mühendisler için uygulanmaz. Bu bent kapsamında elde edilen deneyim mühendis ve mimarın beş yıldır en az % 51 hissesine sahip olduğu tüzel kişiler tarafından da kullanılabilir.” hükmü, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4’üncü maddesindeki tanımlar yanında; … b) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri, … d) İş deneyim belgesi: Adayın veya isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini gösteren; iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini, … ı) Esaslı unsur: Proje bütünlüğü çerçevesinde yapının amacı ile işlevi ve/veya gerçekleştirilen toplam iş tutarı içerisindeki farklı iş gruplarına ait tutarların dağılımı göz önünde bulundurularak belirlenen ana iş grubunu, ifade eder.” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “ (1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur. (2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için; a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az %80’i oranında denetlenen ya da yönetilen, c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az %80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen, d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az %80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur. (3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az %80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir. (4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir. … (6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az %80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur. (7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının %40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz. … (9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait iş deneyim belgesinin sunulması halinde; ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu (yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir) tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren ortaklık tespit belgesinin sunulması zorunludur. Ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu tarafından düzenlenen ortaklık tespit belgesinin, düzenlendikten sonra iş deneyim belgesini kullanan tüzel kişinin temsilcisi ve iş deneyim belge sahibi tarafından imzalanması gerekmektedir. … (11) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur. (12) Mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması zorunludur…. ” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez. (2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir. … (6) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde; a) İş bitirme ve iş durum belge tutarları tam olarak, b) Denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları beşte bir oranında, dikkate alınır. … (8) Mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işleri ihalelerinde, iş deneyimi olarak mezuniyet belgelerini sunmaları durumunda; a) İş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarların; toplam süresi onbeş yılı geçmemek kaydıyla mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl, Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen tutar kadar, b) İş deneyimi bulunan mühendis veya mimarların; onbeş yıllık sınırlamaya tabi tutulmaksızın, mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen tutar kadar, benzer iş deneyimi olarak dikkate alınır….” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mühendis veya mimarların mezuniyet belgeleri ile ihalelere katılmaları” başlıklı 43’üncü maddesinde “43.1. 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin (h) bendi uyarınca; mühendis ve mimarların mezuniyet belgeleriyle elde ettikleri deneyimin, mühendis veya mimarların en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip olduğu tüzel kişiler tarafından da kullanılabilmesi mümkün olup, bu kapsamda tüzel kişilerin ortaklarına ait mezuniyet belgelerini iş deneyimlerini tevsik amacıyla sunabilmeleri için, mezuniyet belgesi sahibi ortağın en az beş yıldır tüzel kişiliğin % 51 veya daha fazla hissesine sahip olduğunun, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden sonra YMM, SMMM ya da ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil müdürlükleri tarafından düzenlenen, ilgili e-forma uygun belge ile tevsik edilmesi zorunludur. 43.2. Mezuniyet tarihinden sonra geçen süre on beş yıldan fazla olan mühendis ve mimarların, on beş yıldan fazla mezuniyet sürelerinin de değerlendirilebilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sunulan mühendis veya mimara ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesi (iş bitirme, iş durum, iş denetleme, iş yönetme) sunulması gerekli olup, iş deneyim belgesi sunulmaması durumunda mezuniyet tarihinden sonra geçen sürenin on beş yıldan fazlası dikkate alınmayacaktır. Bu kapsamda sunulacak iş deneyim belgesine konu işin, geçici kabul tarihinin veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin % 80’ine ulaştığı tarihin, ihale ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde olması koşulu aranmaz. 43.3. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 48 inci maddesinde birden fazla iş deneyiminin toplanarak değerlendirilemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Bu doğrultuda, mezuniyet belgeleri için 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca hesaplanan iş deneyim tutarları, iş deneyim (iş bitirme, iş durum, iş denetleme ve iş yönetme) belge tutarları ile toplanarak değerlendirilmeyecektir. 43.4. İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması durumunda; özel ortakların istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin iş deneyim belgesi sunmaları mümkündür. Ancak özel ortakların iş deneyimini tevsik amacıyla mezuniyet belgeleri sunması durumunda, mezuniyet belgelerinin ihale konusu iş veya benzer işe denk sayılacağı belirtilen mimarlık veya mühendislik bölümlerine ait olması gereklidir.” açıklaması, Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2’nci maddesinde “Yapım işlerinde benzer işlerin belirlenmesinde ve değerlendirilmesinde aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir: … 2.8. İş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun belirlenmesinde, işin yapım amacı ile işlevinin ve/veya yapılan toplam iş tutarı içerisindeki farklı iş gruplarına ait tutarların dağılımının göz önünde bulundurulması gerekmektedir. … Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 48 inci maddesinin ikinci fıkrasında “İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Buna göre, birden fazla gruptan işleri içeren iş deneyim belgelerinde, belgeye konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olması halinde belge tutarının tamamı dikkate alınır…” açıklaması, Bahse konu Tebliğ’in eki “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi”nin “( D) Elektrik İşleri ” ana başlığı altında “V. GRUP: AYDINLATMA İŞLERİ 1. Köprü aydınlatma işleri 2. Yol aydınlatma işleri 3. Tünel aydınlatma işleri 4. Tarihi mekân aydınlatma işleri 5. Açık alan aydınlatma işleri 6. Stadyum ve spor sahaları aydınlatma işleri 7. Tehlikeli alan aydınlatma işleri 8. Havaalanı pisti aydınlatma işleri” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Dulkadiroğlu ilçesi yol aydınlatması b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 1616 adet dekoratif aydınlatma direği ile alt yapısının yapılması Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kahramanmaraş İl Dulkadiroğlu İlçesi sınırları içerisinde idarenin göstereceği alanlara” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.3. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterler: 7.3.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen, c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen, d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de bu kapsamda değerlendirilir. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 50'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir. İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması zorunludur. İş deneyimi olarak, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenmiş iş durum belgesi sunulması halinde, belgeyi düzenleyen idarenin, belgeye konu işte iş artışı varsa iş artışı tutarı, yazının tanzim edildiği tarih itibari ile toplam sözleşme bedelinin % 80’inin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi belirtir yazısının başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur. İş deneyimi olarak, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenmiş ve geçici kabulü yapılmamış bir işe ait iş denetleme veya iş yönetme belgesinin sunulması halinde; belgeyi düzenleyen idarenin, belgeye konu işin geçici kabulünün yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa geçici kabul tarihi, belgeye konu işte iş artışı varsa iş artışı tutarı, yazının tanzim edildiği tarih itibari ile toplam sözleşme bedelinin % 80’inin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi belirtir yazısının başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur. Belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara yurt dışında gerçekleştirilen işler hariç yurt dışında gerçekleştirilen diğer işlerle ilgili olarak, iş deneyimini tevsik için, o ülke mevzuatına göre, iş sahibinin adı veya unvanı, işin yapıldığı yer ve niteliği, yüklenicinin adı veya unvanı, sözleşme bedeli ve tarihi ile işin bitim tarihini içerecek şekilde düzenlenmiş iş bitirme belgesinin sunulması gereklidir. 7.3.1.1. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: ''Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği" eki Yapım İşleri Benzer İş Grupları Listesi’nde yer alan D Elektrik İşleri V. GRUP Aydınlatma İşleri benzer iş olarak sayılacaktır. 7.3.1.1.1 İş deneyimi olarak mezuniyet belgesini/diplomasını sunmak suretiyle ihaleye teklif verecek olan mühendis ve mimarlar için, ihale konusu iş veya benzer işlere denk sayılacak mühendislik veya mimarlık bölümleri: Belge Adı Açıklama Elektrik Mühendisliği Elektrik-Elektronik Mühendisliği 7.3.1.2. Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere kullanılan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve 4734 sayılı Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicili müdürlükleri veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren, e-forma uygun belgenin kullanılması zorunludur. 7.3.1.3. 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 195 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince pay çoğunluğuna dayanarak kurulan şirketler topluluğu ilişkisi içinde kullanılması halinde bu hukuki ilişkiyi ve bu ilişkinin süresini tevsik eden belgelerin sunulması zorunludur. 7.3.1.4. Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren e-forma uygun belgenin sunulması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır. İhale üzerinde bırakılan Sebahattin İşler - Yalçınsay Yapı İnşaat Enerji Madencilik Tekstil Gıda Elektrik Elektronik Mühendisliği İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığının pilot ortağı Sebahattin İşler tarafından sunulan "İhaleye Katılım Belgesi" incelendiğinde, “İş Deneyimini Gösteren Belgeler” kısmında 12 adet yapım işine ait iş deneyim belgesi ve mezuniyet belgesinin beyan edildiği, 29.09.2006 tarihli Elektrik-Elektronik Mühendisliği mezuniyet belgesinin şahsına ait olduğu, Anılan iş ortaklığının özel ortağı Yalçınsay Yapı İnşaat Enerji Madencilik Tekstil Gıda Elektrik Elektronik Mühendisliği İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından sunulan "İhaleye Katılım Belgesi" incelendiğinde “İş Deneyimini Gösteren Belgeler” kısmında mezuniyet belgesi ve ortaklık durum belgesinin beyan edildiği, sunulan belgeler incelendiğinde 29.07.2019 tarihli Elektrik-Elektronik Mühendisliği mezuniyet belgesinin ve belgenin düzenlenme tarihinden önceki 5 yıl boyunca kesintisiz olarak en az %100 hissesine sahip ortağı olduğuna ilişkin Ortaklık Durum Belgesinin sunulduğu anlaşılmıştır. İdari Şartnamede yer alan düzenlemelerden, isteklilerin mesleki ve teknik yeterliklerini tevsik etmek amacıyla teklif ettikleri bedelin %50'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerektiği, iş ortaklığında ise pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlamasının zorunlu olduğu, benzer iş olarak kabul edilecek iş grubunun “D Elektrik İşleri V. GRUP Aydınlatma İşleri” olarak belirlendiği, iş deneyimi olarak mezuniyet belgesini/diplomasını sunmak suretiyle ihaleye teklif verecek olan mühendis ve mimarlar için, ihale konusu iş veya benzer işlere denk sayılacak mühendislik veya mimarlık bölümlerinin “Elektrik Mühendisliği, Elektrik-Elektronik Mühendisliği” olarak belirlendiği anlaşılmıştır. İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığının teklif bedeli dikkate alındığında sağlanması gereken iş deneyim tutarının (177.777.777,00x0,50=) 88.888.888,50 TL olduğu, sözkonusu tutarın %80’inin (88.888.888,5x0.80= 71.111.110,80 TL) pilot ortak, %20’sinin (88.888.888,5x0.20= 17.777.777,7 TL) özel ortak tarafından karşılanması gerektiği tespit edilmiştir. Pilot ortak Sebahattin İşler tarafından sunulan mezuniyet belgesinin tarihinin 29.09.2006 olduğu, mezuniyetten sonra geçen sürenin 15 yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması gerektiği, anılan ortak tarafından yapım işine ilişkin 12 adet iş deneyim belgesinin sunulduğu, buna göre pilot ortak tarafından iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunulan mezuniyet belgesinin 20 yıl üzerinden hesaplanması neticesinde (3.781.281,00 x 20) 75.625.620,00 TL olarak bulunan tutarın ihalede pilot ortak için sağlanması gereken asgari iş deneyim kriterini karşıladığı, Özel ortak Yalçınsay Yapı İnşaat Enerji Madencilik Tekstil Gıda Elektrik Elektronik Mühendisliği İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından 29.07.2019 tarihli mezuniyet belgesinin sunulduğu, anılan ortak tarafından iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunulan mezuniyet belgesinin 7 yıl üzerinden hesaplanması neticesinde (3.781.281,00 x 7) 26.468.967,00 TL olarak bulunan tutarın ihalede özel ortak için sağlanması gereken asgari iş deneyim kriterini karşıladığının anlaşıldığı, Buna göre ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından iş deneyim belgesini tevsiken sunulan belgelerin uygun olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) Teklifler; Kanun, bu Yönetmelik, EKAP Yönetmeliği ve tip şartnamelerde belirtilen esaslar çerçevesinde e-formlar kullanılarak değerlendirilir.” hükmü, Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve/veya tekliflerin değerlendirilmesi ile ihalenin karara bağlanması” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) Teklifler açıldıktan sonra 11 inci maddenin birinci fıkrasına göre uygun bulunmayan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. Pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde son fiyat tekliflerinin alınması işlemi, elektronik eksiltme yapılan ihalelerde ise eksiltme işlemleri; teklifi bu aşamada değerlendirme dışı bırakılmayan istekliler davet edilerek gerçekleştirilir. (2) Birinci fıkraya göre uygun olduğu anlaşılan tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülenlerin değerlendirilmesine geçilir. Bu değerlendirme, idari şartname düzenlemeleri çerçevesinde ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. Değerlendirme işlemi; aşırı düşük teklif açıklaması istenen ihalelerde, teklifi aşırı düşük olan isteklilerin tamamı için gerçekleştirilir. Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde tüm başvurular ve/veya teklifler değerlendirilir. (3) İkinci fıkraya göre yapılan değerlendirmede, ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgelerden; entegrasyonlar aracılığıyla veya EKAP ya da diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden erişilebilenlerin teyit işlemi gerçekleştirilir. 10 uncu maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılan belgelerden teyit edilemeyenler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez. … (6) Değerlendirme işlemlerine, ekonomik açıdan en avantajlı teklif ile belirlenecek ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif tespit edilinceye kadar devam edilir. (7) Tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan istekliler ile numune/demonstrasyon değerlendirmesi başarısız sonuçlanan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve bu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri kaydedilerek EKAP üzerinden ihale komisyonu kararı oluşturulur. İhale komisyonu kararı, komisyon üyeleri tarafından e-imza ile imzalanır ve ihale yetkilisinin onayına sunulur. İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde, e-imza ile imzalamak suretiyle ihale kararını onaylar veya gerekçesini belirtmek suretiyle iptal eder. İhale kararının ihale yetkilisince onaylanacağı tarihte EKAP üzerinden yasaklılık teyidi yapılır. (8) Kesinleşen ihale kararı, ihale yetkilisi tarafından onaylandığı veya iptal edildiği günü izleyen en geç üç gün içinde tüm isteklilere bildirilir.…” hükmü, İdari Şartname’nin “Tekliflerin açılması ve değerlendirilmesi” başlıklı 29’uncu maddesinde “29.1. Teklifler, ihale komisyonu tarafından ihale tarih ve saatinde EKAP’ta açılır. Yaklaşık maliyet tutarı ile teklif verenler ve teklif fiyatları isteklilerin erişimine açılır. 29.2. Bu aşamada, isteklilerin geçici teminatlarının uygun olup olmadığı ve EKAP üzerinden yapılan sorgulamalara göre; ihale tarihi itibarıyla ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı ile kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığı kontrol edilir. Yabancı isteklilerin; ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığına yönelik kontrol Türkiye’deki borçları yönünden yapılır, kendi ülkelerinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığına ilişkin kontrol ise sözleşmenin imzalanması aşamasında gerçekleştirilir. İlgisine göre yaklaşık maliyet tutarı, teklif verenler, teklif fiyatları ve açılamayan teklifler ile yapılan diğer işlemlere ilişkin hususlar tutanağa bağlanır ve bu tutanak isteklilere bildirilir. 29.3. Teklifler açıldıktan sonra 29.2 nci madde kapsamında uygun bulunmayan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. 29.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 29.5. 29.3 üncü ve 29.4 üncü maddelere göre uygun olduğu anlaşılan tekliflerden, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülenlerin değerlendirilmesine geçilir. Aşırı düşük teklif açıklaması istenen ihalelerde, aşırı düşük tekliflerin tamamı değerlendirilir. 29.6. Değerlendirme işlemi, bu Şartname düzenlemeleri çerçevesinde ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. İhaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgelerden; entegrasyonlar aracılığıyla veya EKAP ya da diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden erişilebilenlerin teyit işlemi gerçekleştirilir. İhaleye katılım belgesine aktarılan belgelerden belirtilen yöntemlerle teyit edilemeyenler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez. 29.7. İhale komisyonu Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar ve aşırı düşük teklifleri 31 inci maddeye göre değerlendirir. … 29.10. Değerlendirme işlemlerine, ekonomik açıdan en avantajlı teklif ile belirlenecek ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif tespit edilinceye kadar devam edilir. 29.11. Tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan istekliler ile numune/demonstrasyon değerlendirmesi başarısız sonuçlanan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve bu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri tutanağa bağlanır. 29.12. 29.6 ncı madde kapsamında fiziki olarak sunulması istenen belgeleri, verilen makul süre içinde sunmayan veya belgelerin sunuluş şekline aykırı sunan istekliler ile yüklenen belgelerden farklı bir belge sunan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. …” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan mevzuat ve doküman hükümlerinden, tekliflerin, Kanun ve Yönetmeliklerde belirtilen esaslar çerçevesinde e-formlar kullanılarak değerlendirileceği, ihale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirmenin, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilemeyenler için yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılacağı, bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmaktadır. Öte yandan ihale dokümanında tekliflerin elektronik ortamda alınacağının belirtildiği ihalelerde, katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin olarak istekliler tarafından herhangi bir belge sunulmayacağı, bu kapsamda; tekliflerin ihale dokümanında yer alan "İhaleye Katılım Belgesi" doldurulmak suretiyle sunulması gerektiği, belgelere ilişkin tarih, sayı, yevmiye numarası gibi bilgiler ile istenen kriterlere ve açıklamalara ilişkin belgelerde yer alan gerekli bilgilerin eksiksiz olarak açık ve anlaşılır bir şekilde belirtilmesi gerektiği, ihaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin değerlendirmenin İhale Katılım Belgesinde istekli tarafından beyan edilen bilgiler üzerinden yapılacağı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığının her iki ortağı tarafından, ihale dokümanında istenilen tüm belgelere ait bilgilerin İhaleye Katılım Belgesinde beyan edildiği görüldüğünden, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından, a) Gerçek kişi olması halinde, tekliflerin fiziki ortamda alındığı ihalelerde noter tasdikli imza beyannamesinin, b) Tüzel kişi olması halinde, tekliflerin fiziki ortamda alındığı ihalelerde başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin, teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır. Yabancı aday/istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. Aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekmektedir. (2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile tekliflerin fiziki ortamda alındığı ihalelerde vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur. (3) İş ortaklığında, iş ortaklığı beyannamesinin ve iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur. Konsorsiyumda ise konsorsiyum beyannamesinin ve konsorsiyumu oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur. (4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü, Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “EKAP’a kayıt işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İdareler ile EKAP üzerinden yürütülecek kamu alımı süreçlerine katılacak gerçek ve tüzel kişilerin EKAP’a kaydolması zorunludur. (2) Birinci fıkra kapsamı dışında kalan kurum ve kuruluşlardan; EKAP’ta ilan veya benzeri işlemleri gerçekleştirmek isteyenler ile iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olanların da kaydı zorunludur. (3) Kayıt işlemlerinin elektronik ortamda yapılması esastır. Kayıt işlemlerine ve kullanıcılara ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından belirlenir.” hükmü, “Başvuru ve/veya tekliflerin hazırlanması ve gönderilmesi” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) Başvuru veya tekliflerin gönderilmesinde e-teklif kullanılır. E-teklifler; başvuru/teklif mektubu ile idari şartname düzenlemeleri esas alınarak oluşturulan ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. (2) İhaleye katılım belgesinin hazırlanmasında; a) Doğrudan EKAP’ta oluşturulan, b) Entegrasyonlar aracılığıyla erişilen, c) (a) veya (b) bendi kapsamı dışındakilere ilişkin EKAP’a yüklenen, bilgi ve belgeler kullanılır. Entegrasyonlardan kaynaklanan teknik sorunlar nedeniyle gerekli bilgi ve belgelere ulaşılamaması durumunda bunlara ilişkin belgeler de (c) bendi kapsamında EKAP’a yüklenir. (c) bendi kapsamında yüklenecek belgelerde, ilgili uygulama yönetmeliğinin belgelerin sunuluş şekline ilişkin hükümleri esas alınır. (3) Aday ve istekliler, ikinci fıkra kapsamındaki bilgi ve belgelerin tam, doğru ve güncel olmasını sağlamakla yükümlüdür. (4) Ortak girişimlerde, ihaleye katılım belgesi her bir ortak tarafından ayrı ayrı hazırlanır ve başvuru/teklif ortakların tamamı tarafından imzalanır. (5) Kısmi teklife açık ihalelerde, ihaleye katılım belgesi kısım bazında belirlenen yeterlik kriterleri dikkate alınarak hazırlanır. (6) Tekliflerin gönderilebilmesi için ihaleye katılım belgesindeki zorunlu alanların doldurulması ve geçici teminat tutarının yeterli olması gerekir. (7) Başvuru ve teklifler EKAP tarafından güvenli şifreleme yöntemleri ile saklanır.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “EKAP’ta tanımlı alanlar üzerinde gerçekleştirilecek işlemler” başlıklı 32.4’üncü maddesinde “32.4.1 EKAP Yönetmeliğinin “EKAP üzerinden gerçekleştirilecek iş ve işlemler” başlıklı 6 ncı maddesinin yedinci fıkrasında “Kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler tarafından kamu alımı süreçlerine ilişkin yapılması gereken iş ve işlemler, EKAP’ta tanımlı alanlar üzerinde gerçekleştirilir.” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede; kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler tarafından, kamu alımı süreçlerinde kullanılacak bilgi ve belgelerin yüklenmesi ve/veya kaydedilmesi ile bunlara ilişkin kullanıcı tercihlerinin yönetilmesi, EKAP’ta tanımlanmış alanlar üzerinde yapılacak yönlendirmelere uygun şekilde gerçekleştirilecektir. 32.4.2 Anılan Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasına göre, isteklilerin ihalede teklif mektubu ekinde sunacakları ihaleye katılım belgesinin hazırlanmasında, doğrudan EKAP’ta oluşturulmayan veya entegrasyonlar aracılığıyla erişilemeyen belgelerin 32.4.1 inci maddede belirtilen tanımlı alanlara yüklenmesi gerekmektedir. 32.4.3 Anonim şirketler (tek ortaklı şirketler hariç) tarafından ortaklar ve ortaklık oranlarına ilişkin bilgiler (halka arz edilen hisseler hariç) EKAP’a kaydedilecek olup bu kayıt kapsamında pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları EKAP’a yüklenir. Şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde üyelere veya kuruculara ilişkin olarak Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımları EKAP’a yüklenir. Yabancı aday/istekliler tarafından bu maddede istenen belgelerin yüklenmesi bakımından, ilgili ülke mevzuatındaki karşılıkları esas alınır. 32.4.4 Sermayesinin tamamı için hamiline yazılı pay senedi ihraç eden anonim şirketler açısından, sermayesinin tamamının hamiline yazılı paylardan oluştuğunu gösteren esas sözleşmenin ilgili bölümünün EKAP’a yüklenmesi kaydıyla, pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin EKAP’a yüklenmesi gerekmez. 32.4.5 Anonim şirketlerde, ilgili mevzuatına göre yapılan işlemler sonucunda ortaklar ve ortaklık oranlarının değişmemesi şartıyla bu değişikliklere ilişkin belgelerin EKAP’a yüklenmemesi, teklifin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olamaz. 32.4.6 EKAP Yönetmeliğinin 6 ncı maddesinin sekizinci fıkrasına göre yapılan yetkilendirmelerde EKAP üzerinden erişilen bilgiler esas alınır.” açıklaması, İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ 7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: a) Teklif mektubu b) Teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren bilgi ve belgeler: 1) Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgi ve belgeler. 2) Vekâleten ihaleye katılma halinde vekile ilişkin bilgi ve belgeler…” düzenlemesi yer almaktadır. İhale üzerinde bırakılan Sebahattin İşler (pilot ortak %51), Yalçınsay Yapı İnşaat Enerji Madencilik Tekstil Gıda Elektrik Elektronik Mühendisliği İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (özel ortak %49) İş Ortaklığının pilot ve özel ortağı tarafından ayrı ayrı ihaleye katılım belgelerinin sunulduğu görülmüştür. Pilot ortak Sebahattin İşler’in gerçek kişi olarak İş Ortaklığında yer aldığı, İdari Şartname’nin yukarıda yer verilen 7.1’inci maddesinden tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgilerin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gerektiğinin düzenlendiği, gerçek kişiler için ise böyle bir düzenleme bulunmadığı, pilot ortak Sebahattin İşler’in gerçek kişi olduğu dikkate alındığında, anılan pilot ortak tarafından ortaklara ve yöneticilere ilişkin herhangi bir beyanda bulunulmasına veya bilgi girişi yapılmasına ihtiyaç bulunmadığı anlaşılmaktadır. Özel ortak Yalçınsay Yapı İnşaat Enerji Madencilik Tekstil Gıda Elektrik Elektronik Mühendisliği İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine ait ihaleye katılım belgesinde EKAP entegrasyonu kapsamında yüklenen ortaklara ve yöneticilere ait bilgiler incelendiğinde, “Ortaklar/Üyeler/Kurucular ile Yöneticilere Ait Bilgiler” sütununa yüklenen belgeler indirildiğinde, şirketin tek ortaklı (Yusuf Yalçın % 100 ortaklık oranı) bir anonim şirket statüsünde olduğu, söz konusu kişinin aynı zamanda şirketin münferiden temsile yetkili yönetim kurulu başkanı ve üyesi olduğunun anlaşıldığı, Yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamaları uyarınca anonim şirketlerin (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının EKAP sistemine yüklenilmesi gerektiği anlaşılmakla birlikte, anılan firmanın tek ortaklı bir anonim şirket olduğu dikkate alındığında böyle bir zorunluluğu bulunmadığı, Her iki ortak tarafından vekaleten katılımın söz konusu olmadığı, birim fiyat teklif mektubunun, pilot ortak Sebahattin İşler ve özel ortak olarak Yusuf Yalçın tarafından e-imzalandığı anlaşılmıştır. Bu kapsamda ihale işlem dosyasında yer alan belgeler ile Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) veri tabanında kayıtlı bilgiler kapsamında yapılan incelemede; pilot ortak Sebahattin İşler’in gerçek kişi ve EKAP kaydının olduğu, yeterlik bilgileri tablosunda teklif vermeye ilişkin herhangi bir bilgi girişinde bulunma zorunluluğu olmadığı, özel ortak Yalçınsay Yapı İnşaat Enerji Madencilik Tekstil Gıda Elektrik Elektronik Mühendisliği İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin ortaklarına ve yöneticilerine ilişkin bilgilerin EKAP’ta kayıtlı olduğu görülmüş olup, EKAP üzerinden e-imza ile imzalanarak gönderilen elektronik teklif (e-teklif) kapsamında imza beyannamesinin ya da imza sirkülerinin sunulma zorunluluğu bulunmadığı, vekaleten katılımın söz konusu olmadığı ve teklif mektubunun yetkili kişiler tarafından imzalandığı, sunulan belgelerin EKAP entegrasyonu kapsamında güncel ve sorgulanabilen belgeler olduğu ve bu haliyle ihalede istenilen kriterleri karşıladığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu konulara yönelik iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Yapım yönteminin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır. 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir .… 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz. Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. … İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel birim fiyatların yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış birim fiyatlar kullanılabilir. 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenerek ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel rayiçlerin yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış rayiçler kullanılabilir. 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. 45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır. 45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir. 45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir. İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir. 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapıl mış olması gerekir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. 45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.) 45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.) 45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. 45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir. 45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir. 45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. 45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. … 45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir. 45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir. 45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz. 45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir. İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak; a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar, b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar, kullanılabilecektir. 45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. … 45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur…” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “Madde 2 - İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Dulkadiroğlu ilçesi yol aydınlatması b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 1616 adet dekoratif aydınlatma direği ile alt yapısının yapılması Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kahramanmaraş İl Dulkadiroğlu İlçesi sınırları içerisinde idarenin göstereceği alanlara” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır..” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesindeki hükümden, ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, idarenin tespit ettiği sınır değere göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun; imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ile teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmaktadır. Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi Yol Yapım Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı tarafından 13.04.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Dulkadiroğlu İlçesi Yol Aydınlatması” ihalesine 11 isteklinin teklif verdiği, sınır değerin altında kalan 4 istekliden aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, 3 isteklinin süresi içinde açıklamada bulunmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, 04.05.2026 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile açıklamaları uygun bulunan ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Sebahattin İşler - Yalçınsay Yapı İnşaat Enerji Madencilik Tekstil Gıda Elektrik Elektronik Mühendisliği İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı üzerinde ihalenin bırakıldığı, başvuru sahibi Ayıntap Ada Enerji Anonim Şirketinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır, İdarece 21.04.2026 tarihli ve “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazının sınır değerin altında kalan 4 istekliye EKAP üzerinden tebliğ edildiği, anılan yazıda “Dulkadiroğlu ilçesi yol aydınlatması ihalesinde 11.04.2026 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 30.04.2026 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği, yazı ekinde sıralı iş kalemleri listesi (22 iş kalemi) ve sıralı analiz girdileri tablosunun sunulduğu, sunulan liste ve tablo üzerinde açıklama istenilecek iş kalemlerinin (6 iş kalemi) belirlendiği, İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından 30.04.2026 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulduğu, söz konusu yazı ekinde İhale Teklif Bedeli Genel İcmali, açıklama istenen 6 iş kalemine ait sıralı analiz girdi tabloları, Anahtar Teslimi Götürü Bedel Teklif Bedeli Hesap Cetveli, 6 adet fiyat teklifi, fiyat teklifinin eki satış tutarı tespit tutanakları, faaliyet belgeleri, imza sirküleri, Ticaret Sicili Gazetesi örneklerinin sunulduğu görülmüştür. Bu kapsamda başvuru sahibinin iddiaları doğrultusunda sunulan açıklamalar incelendiğinde, - İdarece açıklama yapılması talep edilen 6 iş kalemi için de açıklama belgesi olarak sunulan fiyat tekliflerinin söz konusu İş Ortaklığı tarafından yukarıda belirtilen Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesindeki “ Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. ” açıklaması uyarınca meslek mensubu SMMM tarafından imzalanıp kaşelenerek onaylandığı ve üzerlerinde ilgili beyan ifadesinin ve TÜRMOB kaşesinin de yer aldığı, ayrıca fiyat teklifi alınan firmaların teklif verilen alanda faaliyet gösterdiği, fiyat tekliflerinin üzerinde ihaleye ait ihale kayıt numarası ile ihale adı bilgilerinin var olduğu, - Açıklamanın tamamının fiyat teklifi ile yapıldığı görüldüğünden amortisman hesabı yapılmadığı ve bu koşullarda yapılmasına da gerek bulunmadığı, idarece açıklama istenilmeyen bir girdinin belirlenmediği, Fiyat teklifleri ile satış tutarı tespit tutanaklarındaki bilgiler arasında bir uyumsuzluğa rastlanılmadığı, teklif edilen fiyatlara ilişkin fiyat teklifi ile dayanağı satış tutarı tespit tutanağının mevzuata uygun şekilde sunulmasının kontrolünün idarede olduğunun anlaşılmasının yanı sıra söz konusu fiyatlar ile istenilen malzemenin piyasadan temin edilmesi sorumluluğunun da isteklide olduğu ve belgelerin bu aşamada mevzuata uygun olarak sunulmasının yeterli bulunduğu, Anılan İş Ortaklığının fiyat teklilerinin idarenin sıralı analiz girdileri tablosundaki analizlere uygun şekilde açıklandığı, maliyet bileşenlerinin ayrı ayrı gösterildiği, şikayete konu KUV.017-KUV.018-KUV.019 pozlarında montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterilerek maliyete dahil edildiği, açıklama istenilen iş kalemlerinin malzeme ve montaj alt girdileri olarak idarenin analizleri doğrultusunda açıklandığı, anılan İş Ortaklığının teklifindeki girdi miktarları ile idarenin belirlediği girdi miktarlarının uyumlu olduğu, miktarlarda bir değişiklik yapılmadığı, İdarece taşıma mesafesi ya da depo yerlerine yönelik herhangi bir açıklama talebinde bulunulmadığından ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından bu hususta bir açıklama yapılmasına gerek olmadığı, Açıklama istenilen 6 adet iş kalemine yönelik olarak sunulan fiyat teklifleri ekinde dayanak olarak satış tutarı tespit tutanaklarının da var olduğu, fiyat teklifinde teklif edilen birim fiyatın, satış tutarı tespit tutanağında belirtilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı, -6 iş kalemine ilişkin açıklama kapsamında verilen fiyat teklifine konu mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmasının gerekmesine karşılık açıklama istenilen KUV.018 poz nolu “8/6 metre Selçuk Motifli Alüminyum Gövdeli Aydınlatma Direği ve Armatürü(Tedaş Onaylı)” iş kaleminde ihale konusu işte kullanılacak miktarın 1/20’si kadar satış yapılmadığının anlaşıldığı, (28,85 adet olması gerekirken 24 adet satış miktarına yer verildiği) -Tutanakların mahiyeti itibariyle uygun olduğu, fatura bilgileri tablolarının tutanaklar içeriğinde yer aldığı, tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlendiği, ayrıca söz konusu dönemlerin tutanaklar üzerinde belirtildiği, tutanakların ekinde meslek mensubu SMMM’lere ait faaliyet belgeleri fiyat teklifini veren mükelleflerin temsilcilerine ait imza sirkülerinin yer aldığı ve söz konusu belgelerde bir aykırılık bulunmadığı, Açıklama istenilen iş kalemlerinde yer alan iş kalemlerinin miktarlarının (m3 ve adet olarak) sunulan fiyat teklilerinde ve tutanaklarda birebir kullanıldığı, İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından yapılan açıklamalarda tamamen fiyat teklifi kullanıldığı ve kamu kurum ve kuruluşlarının fiyatları ile açıklama yapılmadığı anlaşıldığından iş kalemleri/grupları için hangi kurum/kuruluşun birim fiyatını kullandıklarını liste halinde açıklamalarına imkan bulunmadığı, Kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarı üzerine asgari %10 oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörüldüğü, açıklama istenilmeyen analiz girdisi belirlenmediğinden bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülmesi imkânı bulunmadığı, -Fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı ve dolayısıyla kamu kurum ve kuruluşu fiyatları ile açıklama yapılmadığı anlaşıldığından cari yıl fiyatlarının kullanılmasına gerek bulunmadığı, -İsteklilerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesindeki “ Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, ” açıklaması kapsamında fiyat teklifi ile açıklama yapmasının sayılan yöntemlerden biri olması sebebiyle bu doğrultuda bir aykırılık taşımadığı, -Açıklama kapsamında sunulan satış tutarı tespit tutanaklarının defterlerin cinsi, tasdik makamı olan noterlik bilgisi ve açılış onay tarih ve sayılarının ayrı ayrı belirtildiği, -Açıklama istenilmeyen analiz girdisi belirlenmediğinden söz konusu girdiler için miktar ve birim fiyatın belirtilmesinin ve bir kuruşun altında bir fiyat öngörülmesinin mümkün olamayacağı, ayrıca anılan İş Ortaklığı tarafından fiyat teklifi ile açıklama yapıldığından alt analizlerin sunulmasına gerek bulunmadığı gibi analizlerde çarpım ve toplamlarda bir hatadan bahsedilemeyeceği, -Açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerinde malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği, -Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.3’üncü maddesinde “ İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. ” açıklaması, 45.1.13.4’üncü maddesinde “ İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.) açıklaması ve 45.1.13.5’inci maddesinde ise “ İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. ” açıklaması uyarınca teklifi aşırı düşük olan isteklilerin açıklama yöntemlerine yer verildiği, şikayete konu birinci maddede çimento ve demir üreticisinin ilan edilmiş fiyatlarının kullanılması durumu, ikinci maddede kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerinin kullanılması durumu ve üçüncü maddede ise açıklaması yapılacak girdinin fiyatının kamu kurum ve kuruluşlarının ilan ettiği ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması durumunun tarif edildiği, ancak ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından bu üç Tebliğ açıklaması doğrultusunda değil Tebliğin 45.1.13.1’inci maddesine uyan üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine göre açıklama yapıldığı ve söz konusu maddenin gerekliliklerinin yerine getirildiği, -Anılan İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının yanlış beyanlar içermesine ilişkin iddiada hangi iş kalemi için ne şekilde bir yanlış beyana yer verildiği hususu ile KUV.017-KUV.022 poz direklerinin teklif alındığı aynı üreticilerden daha düşük fiyata mal edeceğine yönelik yapılan şifahi açıklamanın somut bir bilgiye dayandırılmayıp, herhangi bir kanıt veya emare ile desteklenmediğinden uygun olmadığı, -İdarece açıklama istenilen iş kalemleri içerinde özel veya paçal poza yer verilmediğinden bu hususa ilişkin iddianın değerlendirilmesine gerek bulunmadığı, -Fiyatların tutarsızlığını kanıtlayıcı bir bilgi ve/veya belgeye rastlanılmadığı, yukarıdaki Tebliğ açıklaması doğrultusunda üçüncü şahıslardan alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılması durumunda sunulacak belgelerin belirli olduğu ve anılan iş ortaklığının bu belgeler haricinde başkaca bir belge sunması sorumluluğunun olmadığı değerlendirildiğinden, teklif ekinde sağlanacak avantajlar için bir belge sunulmasına gerek bulunmadığı, yine ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığı tarafından açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin teklif edilen fiyatla ihale konusu işin tamamlanacağının fiyat teklifi ve ekindeki belgeler ile tevsik edilmesinin bu aşamada yeterli olduğu, ayrıca verilen teklif fiyatının söz konusu işin ürününün maliyetinin altında ve zararına olduğu kabul edilecek dahi olsa, İş Ortaklığının işi yerine getirmesi sorumluluğu kapsamında hareket edeceği, aksi halde getirmemesi durumundaki yaptırımların uygulanacağının aşikar olduğu anlaşılmış olup, -Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Sebahattin İşler-Yalçınsay Yapı İnş. Müh. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının açıklamalarının sorgulamaya tabi tutulan KUV.018 poz nolu “8/6 metre Selçuk Motifli Alüminyum Gövdeli Aydınlatma Direği ve Armatürü(Tedaş Onaylı)” iş kaleminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmamış olması yönüyle mevzuata aykırılık taşıdığı, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam 4 iddiasından 1 (bir) iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı dörtte bir (1/4) olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 48.521,25 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Sebahattin İşler-Yalçınsay Yapı İnş. Müh. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.

• Kamu İhale Kurulu · K.2026/UH.IV-1605 · Pervari İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Personel Şube Müdürlüğü18.06.2026
• Kamu İhale Kurulu · K.2026/UH.IV-1607 · Tapu Ve Kadastro Genel Müdürlüğü18.06.2026
• Kamu İhale Kurulu · K.2026/UH.II-1643 · GENEL MÜDÜRLÜK ÖZEL KALEM MÜDÜRLÜĞÜ(DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ)18.06.2026
• Kamu İhale Kurulu · K.2026/UH.II-1633 · MUŞ İL ÖZEL İDARESİ18.06.2026