T.C. ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ KARAR TARİHİ:04/11/2025 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ:Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi KARAR TARİHİ:05/01/2022 DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ:04/11/2025 İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi. GERE…
T.C. ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ KARAR TARİHİ:04/11/2025 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ:Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi KARAR TARİHİ:05/01/2022 DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ:04/11/2025 İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ: Davacı vekili; müvekkilinin 'elektronik ses, ışık, kamera ve görüntü sistemleri' cihazlarının perakende satışı konusunda ticari faaliyetle iştigal eden bir firma olup, davalı şirketin ise 'ses ve ışık sistemleri' cihazlarının toptan satışı konusunda ticari faaliyetle iştigal eden bir firma olduğunu, müvekkili ile davalı arasında yaklaşık 8-9 yıldan beri ve toplamda 740.000,00 TL civarında bir satın alım tutarı hacmiyle ticari münasebetleri bulunduğunu, müvekkilinin davalı ile gerçekleştirdiği işbu ticari münasebetlerdeki ''kampanyalı alışveriş'' adıyla bilinen toptan satın alma şeklindeki usulün, işbu sektörde ticari teammül niteliğinde olduğu gibi, alıcı tarafça satıcı tarafa, toptan mal satın alım yönünde sipariş verilmesi ve yaklaşık 2 ay sonra teslim alınması mümkün olan işbu mallar için de sipariş anında alıcı tarafça satıcı tarafa, iş bu malların tamamının belli bir oran iskontoya tabi tutulan bedelini KDV dahil karşılayacak tutarda avans niteliğinde olarak sıralı ve taksit içeren bono yahut çek verilmesi şeklinde olduğunu, bunun dışında davacı ile davalı arasında kimi zamanlar toptan satın alımı içermeyen ticari münasebetlerin de söz konusu olduğunu, müvekkilinin işbu ''kampanyalı alışveriş'' adıyla bilinen, davalı ile aralarındaki toptan satın alma şeklindeki usulün uygulandığı ticari münasebetlerinde toptan mal siparişlerini verdiğini, sipariş anında belli bir oran iskontoya tabi tutulan mal bedellerini karşılar tutarda bono ya da çeklerini teslim ettiğini, sipariş edilen mallarını sipariş tarihinden yaklaşık 2 ay kadar sonra teslim alıp, bedellerini vermiş oldukları bono ya da çeki tarihlerinde ödeyerek gerçekleştirdiğini, müvekkili davacı ile davalının 11/04/2019 tarihinde, ''kampanyalı alışveriş'' adıyla bilinen usulle ''... ... Hoparlör'' ün toptan satışı konusunda anlaşmaya vardıklarını, iş bu anlaşma çerçevesinde davalı şirkete, keşidecisi davacı müvekkili şirket, hamili davalı şirket, tanzim tarihleri 11/04/2019 olan, dava dilekçesinde bildirilen bonoları verdiğini, ancak davalının 15/05/2019 tarihi itibariyle satışa konu olan ''... Marka Hoparlör'' ün teslimatını davacı şirkete gerçekleştirmediğini, işbu hususta kendisiyle görüşüldüğünde davacı müvekkili şirketin devamlı bir şekilde oyalandığını, ancak sonuç itibariyle de ticari münasebet sebebiyle verilen bonolardan ilk 3 tanesinin, Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... E. nolu dosyasıyla icra takibine konu edildiğini, müvekkili davacı şirketin, icra takibine konu edilen 30/06/2019 vade tarihli 20.000,00 TL bedelli bono, 30/07/2019 vade tarihli 12.000,00 TL bedelli, bono, 30/08/2019 vade tarihli 12.000,00 TL bedelli bono şeklindeki kambiyo evraklarından kaynaklı olarak ''... Marka Hoparlör'' ün teslimatının gerçekleştirilmemesinden ötürü herhangi bir borcu bulunmadığını ve işbu bonoların bedelsiz olduğunu, zira bonolarda ''malen'' kaydının da mevcut olduğunu, davalı firmanın işbu bonoları hangi ticari münasebetle aldıklarını da açıklamasını talep ettiklerini, zira davalı şirketin bedelsiz olmasına rağmen kalan toplam 48.000,00 TL tutarındaki 4 adet bonoyu da davacı müvekkili şirkete teslim etmediğini, davacı ile davalının aralarındaki ticari münasebetlerini 17/06/2019 tarihi itibariyle sonlandırmış olup, işbu tarihten sonra davacı müvekkili şirketin davalı şirkete 16/07/2019 tarihinde 10.000,00 TL, 17/10/2019 tarihinde 10.000,00 TL olarak ödeme gerçekleştirdiğini, 17/10/2019 tarihi itibariyle de davacı müvekkili şirketin davalı şirkete 9.041,74 TL asıl alacak cari borcu kalmış bulunduğunu, bu hususta her iki tarafın da ticari defterlerinin incelenerek rapor aldırılmasını talep ettiklerini, ancak işbu cari dökümden; ''15/02/2019 tarih, 795,63 TL''lik alacak kalemine, ''01/05/2019 tarih, 5.561,34 TL''lik alacak kalemine, ve ''17/06/2019 tarih, 2.918,12 TL''lik alacak kalemine itiraz haklarının saklı olup yasal yollara başvuracaklarını, her ne kadar bu üç adet alacak kalemine ilişkin itiraz haklarını saklı tutsalar da taraflar arasındaki cari hesap uyarınca, davacı müvekkili şirketin davalı şirkete 17/10/2019 tarihi itibariyle 9.041,74 TL cari borçlu gözüktüğü nazara alındığında ve evraklardaki malen kaydı da dikkate alındığında her ne kadar işbu bonolar yukarıda anlatıldığı şekilde bedelsiz olsa da davacı müvekkili şirket sahibinin gösterdiği hassasiyet ve hakkaniyet ölçüleri de gözetilerek, işbu takibe konu edilen evrakların arz edeceği karşılığı olan bedelinin ancak cari hesap borç tutarı kadar olacağı düşünülerek T.C. Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra dosyasında 9.041,74 TL (Bono Takibe Konulan Kısmi Asıl Alacak Tutarı); 964,57 TL (30/06/2019 Tarihli İlk Bono Vadesi İle 29/01/2020 Tarihli Takip Tarihi Arasında İşletilen Reeskont-Avans Faiz Tutarı) takip çıktısı üzerinden hesap edilecek toplam dosya borcunun ödemesinin en yakın zamanda icra veznesine davacı müvekkil şirketçe gerçekleştirileceğini, Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra dosyasının takip tarihi olan 29/01/2020 tarihi itibariyle 44.000,00 TL bono asıl alacak tutarı, 4.946,95 TL takip öncesi faiz tutarı alacak kalemleriyle ikame edilmesi hali gözetilerek davacı müvekkili şirketin yukarıda anlatıldığı şekliyle 9.041,74 TL bono asıl alacak tutarını ve 964,57 TL bono takip öncesi faiz tutarını kabul etmesi karşısında eldeki davanın kabul edilmeyen alacak kalemleri olan 34.958,26 TL bono asıl alacak tutarı ve 3.982,38 TL bono takip öncesi faiz tutarı kalemleri esas alınarak toplamda 38.940,64 TL dava değeri gösterilerek ikame edildiğini beyan ederek müvekkilinin Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra dosyasındaki bonolara ilişkin olarak 34.958,26 TL asıl alacak, 3.982,38 TL takip öncesi faiz tutarı ve bunlara bağlı olarak hesap edilecek komisyon, takip harç, masraf giderleri ve vekalet ücreti tutarı bakımından davalı alacaklıya borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davalı vekili; davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olduğunu, bu nedenle usulden reddi gerektiğini, müvekkilinin kampanyalı satış ya da kampanyalı alışveriş adında bir işlemi bulunmadığını, müvekkilinin davacı ile yaptığı ticari ilişkide bugüne kadar edimlerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini, davacının yazılı bir delille davasını ispat etmesi gerektiğini, bono üzerinde "malen" veya "nakden" yazmasının bononun zorunlu unsuru olmadığını, bu bonoların bir mala ilişkin verildiği veya bu malların kendilerine teslim edilmediği iddiası var ise bu iddiasını kanıtlama külfetinin davacıda olduğunu, tanık dinletilmesine muvafakatlarının olmadığını, ... isimli bahsedilen kişinin şirketi temsile yetkili olmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, "Tüm dosya kapsamı, 07/02/2021 tarihli ve ... tarihli bilirkişi raporlarındaki tespitler, 17.500,00 TL lik ödeme iddiasının davalı tarafça ispat edilemediğinin kabulü karşısında; davanın kısmen kabulü ile, davacının Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası bakımından davalıya, yapılan takibin 34.355,85 TL asıl alacak, 3.759,50 TL işlemiş faiz, 103,00 TL komisyonu bakımından borçlu olmadığının tespitine" karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın ticari defterlerini usul ve yasaya aykırı tuttuğunu, müvekkili şirketin defterlerinin usul ve yasaya uygun tutulduğunu, ticari defterlerinin hükme esas alması gerekirken İlk Derece Mahkemesi'nin müvekkili şirketin ticari defterlerine itibar etmediğini, Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nde bulunan ... Esas sayılı icra dosyasının takip dayanağının bono olduğunu, Türk Ticaret Kanunu gereği bononun kayıtsız şartsız bir borç ikrarı olduğunu, bonoya dayalı borcu olan tarafın bu bonoya karşı borcu olmadığını iddia ediyorsa yazılı bir belge ile ispatının gerektiğini, davacı şirketin müvekkili şirkete karşı yapmış olduğu ödemelerde açıkça davaya konu bonolara ilişkin bir ödeme yaptığını gösterir delil sunulmadığını, davacı tarafın takip konusu bonoların bedelsiz olduğunu iddia ettiğini, Türk Ticaret Kanunu gereği bononun kayıtsız şartsız bir borç ikrarı olduğunu, Türk Ticaret Kanunu'nda bonoların üzerinde taşıması gereken zorunlu unsurların açıkça yazıldığını, bono üzerinde "nakden veya "malen" yazmasının bononun zorunlu unsuru olmadığını, bono olma vasfını da etkilemeyeceğini, bu bonoların bir mala ilişkin verildiğini ve bu malların kendilerine teslim edilmediği iddiası varsa bu iddiasını kanıtlama yükünün davacı tarafta olduğunu, davacı tarafın bu iddialarını kanıtlayamadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmek üzere İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Dairemizce de istinaf incelemesi bu çerçevede yapılmıştır. Yargılamada ileri sürülen iddia ve cevaplar, mevcut deliller ve tüm dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde; Dava; İİK'nın 72. maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır. Mahkemece yukarıda yazılı gerekçeyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 359/3. maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgiler, yasaya uygun gerektirici nedenler, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda davacı tarafın ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğunun tespit edildiği, kaldı ki dava konusu bonoların davalı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve Yerel Mahkemece davalının ticari defterlerinin esas alındığı, ticari defter ve belgelerin senede karşı ispata yarar yazılı belge niteliğinde olduğu, davacının iddiasının davalı tarafın ticari defter ve belgeleri ile ispatlanmış olduğu, HMK'nın 355/1. maddesi gereği inceleme istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmakla, re'sen gözetilmesi gereken kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, bu itibarla davalının istinaf itirazlarının yerinde olmadığı anlaşıldığından davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalının İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu ve bağlı tarife gereğince alınması gereken 2.610,69 TL istinaf karar harcından peşin olarak alınan 652,68 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.958,01 TL istinaf karar harcının davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3-Davalının istinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde BIRAKILMASINA, 4-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davacı lehine istinaf vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, 5-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi'nce ilgilisine İADESİNE, 6-Kararın İlk Derece Mahkemesi'nce taraflara TEBLİĞİNE, Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 04/11/2025 ...