2025/1750620 İhale Kayıt Numaralı "ADANA İLİ ASKİ HİZMET ALANI İÇERİSİNDE BULUNAN MAHALLELERDE İÇME SUYU İNŞAATI YAPIM İŞİ" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Akgür İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Gaybet İnş. Mim. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, İHALEYİ YAPAN İDARE: Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi (ASKİ) Genel Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/1750620 İhale Kayıt Numaralı “ Adana İli ASKİ Hizmet Alanı İçerisinde Bulunan Mahallelerde İçme Suyu İnşaatı Yapım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi (ASKİ) Genel Müdürlüğü tarafından 03.02.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Adana İli ASKİ Hizmet Alanı İçerisinde Bulunan Mahallelerde İçme Suyu İnşaatı Yapım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Akgür İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Gaybet İnş. Mim. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 13.04.2026 tarihinde yaptığı başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 04.05.2026 tarih ve 214699 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.05.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1175 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İtirazen şikayete konu ihalede tekliflerinin “İstekli Akgür İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi-Gaybet İnşaat Mimarlık Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi iş ortaklığının incelenen iş deneyim belgelerinde, pilot ortak Akgür İnşaat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi’nin sunduğu iş deneyim belgesinde, unvan ve tür olarak “Akgür İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi” yazmaktadır. İhaleye Katılım Belgesinde, unvan ve/veya tür değişiklik geçmişi olduğu hususunda bir beyan veya belge sunulmamıştır.” gerekçelerine yer verilerek değerlendirme dışı bırakıldığı, anılan kararın mevzuata aykırı olduğu, bir sermaye şirketinin başka türde bir sermaye şirketine dönüşmesi halinde yeni türe dönüştürülen şirketin eski şirkete ait iş deneyim belgesini kullanabileceği, ayrıca entegrasyonlar aracılığı ile erişilebilen belgelerin yüklenmesine gerek bulunmadığı, EKAP’ın sayfasında da böyle bir pencere veya yükleme panelinin yer almadığı, idarenin bu belgelere ulaşmak istemesi durumunda EKAP Entegrasyon sisteminde sorgulayıp görebileceği, idarenin istemesi halinde Mersis no ile sorgulamasının da mümkün olduğu, 2) İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki; Aşırı düşük teklif kapsamında açıklama istenilen iş kalemleri ile ilgili birim fiyatlar için analizlerin tümünü ve piyasadan alınan teklif veya proforma faturalar ile açıklama istenen pozların tamamının tevsik edilmediği, açıklama ekinde sunulan fiyat analizleri, teklif veya proforma fiyatları, işçilik hesaplamaları ve ekte sunulan diğer belgelerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’nci maddesine uygun olmadığı gibi gerçek piyasa şartlarını da yansıtmadığı, zira analizlerde belirtilen birim fiyatlar ve imalat poz kalemlerinin resmi kurumların belirlediği 2026 yılı birim fiyatlarını, tanımlarını ve rayiç bedellerini karşılamadığı, Hesap cetveli ve açıklama istenilen iş kalemleri listesindeki birim fiyatların 2026 yılı resmi fiyatları ile uyumlu olmadığı, Aşırı düşük açıklama kapsamında sunulan teklif veya proforma faturaların ehil kişi/firmalardan alınmadığı, üçüncü şahıslardan piyasadan alınan bütün teklif veya proforma fatura fiyatlarının maliyeden sorgulanarak tevsik edildiğinde, teklif veya proforma faturaların gerçek satışlar ile resmi defter kayıt değerlerini yansıtmadığının görüleceği, piyasadan toplanan teklif veya proforma faturaları tedarik eden firmaların ihale ilan tarihinden önceki ilk 3 aylık yoksa önceki 3 aylık geçici vergi döneminde defter kayıtlarında alış ve satış fiyatları ile uyuşmadığı ve gerçeği yansıtmadığının aşikar olduğu, firmaların bu iş için verdiği teklif veya proforma faturalardaki fiyatların alış ve satışların defter kayıtlarında olmadığı ve olası yapılan alış ve satış tutarlarının bu iş yeterli olmayacağı, teklif veya proforma faturalardaki SMMM/YMM’nin kaşeleme işleminin Tebliğ’in 45’inci maddesine uygun olmadığı, fiyat teklifi üzerinde olması gereken ibarenin yazılmadığı, Teklif veya proforma faturaları düzenleyen firmaların Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesi gereği maliyet/ satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7) ve stok tespit tutanağı (Ek-O.8) ekinde vermesi gereken söz konusu işi yaptığını tevsik edici mal alım/satım faturalarının sunulmadığı, faturayı düzenleyen satıcı ile YMM/SMMMlerin sözleşmesinin bulunmadığı veya bu belgelerin düzenlenmediği, sunulan proforma faturalar ve Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son 3 ay veya bir önceki 3 ay geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmediği, Aşırı düşük açıklamasına ilişkin analiz ve alt analizlere Kamu İhale Genel Tebliği'nin 5’inci maddesine uygun teklif veya proforma fatura sunulmadığı, teklif veya proformadaki iş kalemleri ile Teknik Şartname ’de tanımlanan imalatlar birim, nakliye bedelleri, yükleme, boşaltma, zaiyat vb. unsurları içeren tanımların birbirine uygun olmadığı, Tebliğ’in 45.1.7’nci maddesi gereğince açıklaması istenen iş kalemlerinden inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında kalan iş kalemleri/iş gruplarına ait üçüncü kişilerden alınan Teklif veya proforma faturalarda malzemenin iş yerine nakli ve montaj işçilik ücretlerinin ayrıca analiz yapılmadığı, bu proforma faturaların Tebliğ’de yer alan açıklamalara uygun olmadığı ve hatta olmadığı gerçeğe aykırı düzenlediği, İhale tarihine göre sunulan proformalar ve Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son 3 ay veya bir önceki 3 ay geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmediği, Açıklama ekinde yer verilen metraj cetvellerinin tamamının, idarenin metraj cetveli ile örtüşmediği, metraj farklılıkların kabul edilebilir sınırlar içerisinde olmadığı, sunulan analizlerin tamamının incelenmesi gerektiği, Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında gerçek değerler alındığında kar oranının % 10’un altında kaldığı, Analizlerde çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası olduğu, İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olduğu iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “IV-Tür değiştirme” başlıklı maddesinin “a) İlke” başlıklı 180’inci alt maddesinde “(1) Bir şirket hukuki şeklini değiştirebilir. Yeni türe dönüştürülen şirket eskisinin devamıdır.” hükmü, Aynı Kanun’un “b) Geçerli tür değiştirmeler” başlıklı 181’inci maddesinde “(1) a) Bir sermaye şirketi; 1. Başka türde bir sermaye şirketine; … dönüşebilir.” hükmü, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgelerinin verilmesi” başlıklı 47’nci maddesinin 12’nci fıkrasında “İş deneyim belgesi sözleşmeyi imzalayan yüklenici adına düzenlenir. Ancak adına belge düzenlenen; a) Ticari işletmenin/esnaf işletmesinin ya da şahıs veya sermaye şirketinin unvan değiştirmesi, b) Şahıs veya sermaye şirketinin Türk Ticaret Kanununa göre tür değiştirmesi, c) İş ortaklığının ortağı olan şirketlerin tasfiyesiz sona ererek kendi aralarında devralma ya da yeni şirket kurma yoluyla birleşmesi, hallerinde bu iş deneyim belgesinin ihalelerde kullanılabilmesi için bu değişikliklere ilişkin belgelerin de teklif veya başvuru kapsamında sunulması zorunludur.” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 61’inci maddesinde “(1) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. (2) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ve birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen işlerde, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak belirlenmesi zorunludur. (3) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat ile birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi halinde fiyat ve fiyat dışı unsurlar puanlanır. Fiyat puanlamasında en düşük geçerli teklif tutarı veya sınır değer ya da bu değerin üzerindeki ilk geçerli teklif tutarı kullanılır. Fiyat dışı unsurların puanlamasında ise 62 nci maddede belirtilen unsurlar esas alınır.” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 62’nci maddesinde “(1) İhale konusu işin özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer, süre gibi unsurlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir. (2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgeler idari şartnamede açıkça belirtilir. (3) Fiyat dışı unsurlar, bir marka veya model esas alınarak rekabeti ortadan kaldırıcı bir şekilde belirlenemez. (4) Fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanır ve bu belge ihale onay belgesinin ekinde yer alır.” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Adana İli ASKİ Hizmet Alanı İçerisinde Bulunan Mahallelerde İçme Suyu İnşaatı Yapım İşi b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 262.815 metre içme suyu hattı döşenmesi, 3.556 adet abone bağlantısı , 2 Adet Ayaklı Depo, 1 Adet Gömme Depo, 24 Adet Betonarme Prefabrik Depo, 2 Adet Betonarme Prefabrik Toplama Odası, 12 Adet Betonarme Prefabrik Toplama Odalı Terfi Merkezi, 26 Adet Betonarme Prefabrik Maslak ve 9 Adet Kaptaj yapılması işi. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Adana ili” düzenlemesi, “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: … 7.3. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterler: 7.3.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen, c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen, d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de bu kapsamda değerlendirilir İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 60'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir….” düzenlemesi, “Tekliflerin hazırlanması ve gönderilmesi” başlıklı 22’nci maddesinde “22.1. Teklifler; teklif mektubu ile ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar EKAPtan gönderilir. 22.2. İhaleye katılım belgesi; doğrudan EKAPta oluşturulan bilgi ve belgeler, entegrasyonlar aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler ile bunların dışındakilere ilişkin olarak EKAP?a yüklenen belgeler kullanılarak hazırlanır. Entegrasyonlardan kaynaklanan teknik sorunlar nedeniyle gerekli bilgi ve belgelere ulaşılamaması durumunda bunlara ilişkin belgeler de EKAP?a yüklenir. 22.3. İhaleye katılım belgesinde katılım ve yeterlik kriterleri ile varsa fiyat dışı unsurlar için ayrı satırlar açılmış olup, gerekli bilgi ve belgelerin tam, doğru ve güncel olarak ihaleye katılım belgesine aktarılması zorunludur. Yabancı istekli tarafından ihaleye teklif verilmesi halinde, bu Şartnamede istenilen bilgi ve belgelerin veya isteklinin kendi ülkesindeki mevzuat uyarınca düzenlenmiş olan dengi belgelerin ihaleye katılım belgesine aktarılması gerekir. 22.4. Ortak girişimlerde, ihaleye katılım belgesi her bir ortak tarafından ayrı ayrı hazırlanır ve teklif ortakların tamamı tarafından imzalanır. 22.5. Kısmi teklife açık ihalelerde, ihaleye katılım belgesi kısım bazında belirlenen yeterlik kriterleri dikkate alınarak hazırlanır. 22.6. Tekliflerin gönderilebilmesi için bu Şartname düzenlemeleri esas alınarak oluşturulan ihaleye katılım belgesinde zorunlu olduğu belirtilen alanların doldurulması ve geçici teminat tutarının yeterli olması gerekir. 22.7. Tekliflerin EKAPa alınma zamanı kayıt altına alınır ve teklifler EKAP tarafından güvenli şifreleme yöntemleri ile saklanır. 22.8. Teknik sorunlar veya mücbir sebepler nedeniyle EKAP üzerinde işlem yapılamaması durumunda, işlemlerin mevzuata uygun şekilde sürdürülmesi ve hak kayıplarının önlenmesi amacıyla alternatif sistemleri ve uygulamaları devreye almaya, gerekli hallerde ilgili işlemleri durdurmaya, ertelemeye, yenilemeye, iptal etmeye, EKAP üzerinden yapılamayan işlemlerden hangilerinin fiziki ortamda yapılacağını belirlemeye ve diğer tedbirleri almaya Kurum yetkilidir. Bu durumda EKAP üzerinden gerekli bildirimler yapılır. 22.9. Zeyilname ile teklif verme süresinin uzatılması halinde, İdare ve isteklilerin ilk teklif verme tarih ve saatine bağlı tüm hak ve yükümlülükleri, süre açısından, tespit edilecek yeni teklif verme tarih ve saatine kadar uzatılmış sayılır. 22.10. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, “Tekliflerin açılması ve değerlendirilmesi” başlıklı 29’uncu maddesinde “29.1. Teklifler, ihale komisyonu tarafından ihale tarih ve saatinde EKAPta açılır. Yaklaşık maliyet tutarı ile teklif verenler ve teklif fiyatları isteklilerin erişimine açılır. 29.2. Bu aşamada, isteklilerin geçici teminatlarının uygun olup olmadığı ve EKAP üzerinden yapılan sorgulamalara göre; ihale tarihi itibarıyla ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı ile kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığı kontrol edilir. Yabancı isteklilerin; ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığına yönelik kontrol Türkiyedeki borçları yönünden yapılır, kendi ülkelerinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığına ilişkin kontrol ise sözleşmenin imzalanması aşamasında gerçekleştirilir. İlgisine göre yaklaşık maliyet tutarı, teklif verenler, teklif fiyatları ve açılamayan teklifler ile yapılan diğer işlemlere ilişkin hususlar tutanağa bağlanır ve bu tutanak isteklilere bildirilir. 29.3. Teklifler açıldıktan sonra 29.2 nci madde kapsamında uygun bulunmayan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. 29.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 29.5. 29.3 üncü ve 29.4 üncü maddelere göre uygun olduğu anlaşılan tekliflerden, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülenlerin değerlendirilmesine geçilir. Aşırı düşük teklif açıklaması istenen ihalelerde, aşırı düşük tekliflerin tamamı değerlendirilir. 29.6. Değerlendirme işlemi, bu Şartname düzenlemeleri çerçevesinde ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. İhaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgelerden; entegrasyonlar aracılığıyla veya EKAP ya da diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden erişilebilenlerin teyit işlemi gerçekleştirilir. İhaleye katılım belgesine aktarılan belgelerden belirtilen yöntemlerle teyit edilemeyenler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez. 29.7. İhale komisyonu Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar ve aşırı düşük teklifleri 31 inci maddeye göre değerlendirir. 29.8. Aşırı düşük teklif açıklamaları, 29.5 inci ve 29.6 ncı maddelere göre yapılan teklif değerlendirmesi sonucunda teklifi geçerli olduğu tespit edilen isteklilerden istenir. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları EKAP üzerinden e-imza ile imzalanmak suretiyle gönderilir. Aşırı düşük teklif açıklamalarını EKAP üzerinden sunmayan veya sunduğu açıklamaları uygun bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Açıklama kapsamında yüklenen belgeler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez. Fiziki olarak sunulması istenilen belgeleri verilen makul süre içinde sunmayan veya belgelerin sunuluş şekline aykırı sunan istekliler ile yüklenen belgelerden farklı bir belge sunan isteklilerin teklifleri reddedilerek geçici teminatları gelir kaydedilir. 29.9.Numune/demonstrasyon istenen ihalelerde numune/demonstrasyon değerlendirmesi ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci olması öngörülen teklifler için yapılır. Numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmeyen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir. 29.10. Değerlendirme işlemlerine, ekonomik açıdan en avantajlı teklif ile belirlenecek ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif tespit edilinceye kadar devam edilir. 29.11. Tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan istekliler ile numune/demonstrasyon değerlendirmesi başarısız sonuçlanan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve bu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri tutanağa bağlanır. 29.12. 29.6 ncı madde kapsamında fiziki olarak sunulması istenen belgeleri, verilen makul süre içinde sunmayan veya belgelerin sunuluş şekline aykırı sunan istekliler ile yüklenen belgelerden farklı bir belge sunan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. 29.13. 29.9 uncu madde kapsamında numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesi ile 29.12 nci maddede sayılan fiiller, ihale kararını etkileyecek davranış olarak kabul edilir ve bu davranışlarda bulunan istekliler hakkında Kanunun 17 nci madde hükümleri uygulanır.” düzenlemesi, “İsteklilerden tekliflerine açıklık getirmelerinin istenilmesi” başlıklı 30’uncu maddesinde “30.1. İhale komisyonunun talebi üzerine, tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere açık olmayan hususlarla ilgili isteklilerden açıklama istenebilir. 30.2. Bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında öngörülen kriterlere uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenemez ve bu sonucu doğuracak şekilde kullanılamaz.” düzenlemesi yer almaktadır. İtirazen şikayete konu ihalenin Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi (ASKİ) Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Adana ili ASKİ Hizmet Alanı İçerisinde Bulunan Mahallelerde İçme Suyu İnşaatı Yapım işi” olduğu, açık ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, 08.04.2026 tarihli kesinleşen ihale kararına göre, bahse konu ihalede 43 adet ihale dokümanı indirildiği, 03.02.2026 tarihinde yapılan ihaleye 9 isteklinin katıldığı, Everest Mad. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak, başvuru sahibi istekli Akgür İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - Gaybet İnşaat Mimarlık Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin ise iş deneyim belgesinin uygun bulunmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır. İhale komisyonu kararında başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin olarak “…İstekli Akgür İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Gaybet İnşaat Mimarlık Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığının incelenen iş deneyim belgelerinde, pilot ortak Akgür İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin sunduğu iş deneyim belgesinde, unvan ve tür olarak “Akgür İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi” yazmaktadır. İhaleye Katılım Belgesinde unvan ve/veya tür değişiklik geçmişi olduğu hususunda bir beyan veya belge sunulmamıştır. Yapım işleri ihaleleri uygulama yönetmeliği madde 47.12 “İş deneyim belgesi sözleşmeyi imzalayan yüklenici adına düzenlenir. Ancak adına belge düzenlenen; a) Ticari işletmenin/esnaf işletmesinin ya da şahıs veya sermaye şirketinin unvan değiştirmesi, b) Şahıs veya sermaye şirketinin Türk Ticaret Kanununa göre tür değiştirmesi, c) İş ortaklığının ortağı olan şirketlerin tasfiyesiz sona ererek kendi aralarında devralma ya da yeni şirket kurma yoluyla birleşmesi hallerinde bu iş deneyim belgesinin ihalelerde kullanılabilmesi için bu değişikliklere ilişkin belgelerin de teklif veya başvuru kapsamında sunulması zorunludur.” Anılan yönetmeliğin, “Başvuruların ve Tekliflerin Alınması, Açılması ve Belgelerdeki Bilgi Eksikliklerinin Tamamlatılması” isimli 57. maddesinin 4. fıkrasında “(4) Başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler idarelerce tamamlatılamaz.” hükmü gereğince istekli Akgür İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Gaybet İnşaat Mimarlık Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığının teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür. Anılan istekli tarafından doldurulan ihaleye katılım belgesinin “ Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” bölümünün “ İş Deneyimini Gösteren Belgeler” kısmında “EKAP'ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi”, “ 2014/16739-916881-1-4_EKAP'ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi.doc . Doğrudan EKAP'ta oluşturulan belgedir.” ifadelerine yer verildiği, Söz konusu belge incelendiğinde “2014/16739-916881-1-4” numaralı belgenin Aksaray Belediyesi Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü tarafından “Akgür İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi” adına düzenlenen iş bitirme belgesi olduğu, bahse konu ihaleye teklif veren söz konusu iş ortaklığının pilot ortağının ise Akgür İnşaat San. ve Tic. A.Ş. olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, anılan istekli tarafından sunulan ihaleye katılım belgesinde ortaklara ait bilgiler, yöneticilere ait bilgiler, sınırlı yetki belgesi, ciro bilgileri tablosu, SGK ve vergi borcu bulunmadığını gösterir belgeler dışında herhangi bir belgeye yer verilmediği, ihaleye katılım belgesinde unvan değişikliğine dair herhangi bir beyanın da bulunmadığı tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin dilekçesinde yer verdiği bilgiler doğrultusunda, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin internet sitesinde yapılan incelemede, söz konusu şirketin 03.10.2025 tarihli ve 11429 sayılı Ticaret Sicili Gazetesinde limited şirketten anonim şirkete dönüşerek tür değiştirdiği, başvuru sahibi tarafından ise bahse konu değişikliğe ilişkin teklifi kapsamında herhangi bir belge beyan edilmediği, yüklenici iş bitirme belgesinin “Akgür İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi” adına düzenlendiği hususu göz önüne alındığında başvuru sahibi tüzel kişiliğin söz konusu iş deneyim belgesini şikâyete konu ihalede yeterlik belgesi olarak kullanabilmesi için unvan değişikliğine ilişkin belgelerin de yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Yapılan incelemede, başvuru sahibi iş ortaklığının pilot ortağı Akgür İnşaat San. ve Tic. A.Ş. tarafından yeterlik bilgileri tablosunda yer verilen iş deneyim belgesinin ihaleye teklif veren tüzel kişilik adına düzenlenen bir iş deneyim belgesi olmadığı, “Akgür İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi” adına düzenlenmiş iş deneyim belgesinin sunulduğu, söz konusu iş deneyim belgesinde yüklenici sıfatı ile yer alan Akgür İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin limited şirketten anonim şirkete dönüşerek tür değiştirerek Akgür İnşaat San. ve Tic. A.Ş. olduğu, Yönetmelik’in 47.12.(b) maddesi gereğince şahıs veya sermaye şirketinin Türk Ticaret Kanununa göre tür değiştirmesi halinde değişiklik öncesinde edinilen iş deneyim belgelerinin kullanılabilmesi için bu hususa ilişkin belgelerin de yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesi gerekmesine rağmen başvuru sahibinin bahse konu değişikliğe ilişkin teklifi kapsamında herhangi bir belge beyan etmediği, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen ve tüzel kişilik adına düzenlenmeyen iş deneyim belgesinin bu haliyle ihale komisyonunca dikkate alınamayacağı, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan 47.12’nci maddesinde istekliler tarafından belge temin edilmesi gereken durumlar sayılırken şirketlerin tür değiştirmesi hususunda herhangi bir istisnaya veya kapsam dışı hal belirlemesine yer verilmediği, dolayısıyla bu kapsamdaki bir iş deneyim belgesinin ihalelerde kullanılabilmesi için tür değişikliğine ilişkin belgelerin de teklif kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu, diğer bir anlatımla iş bitirme belgesinde yer alan yüklenici ad ve unvanına ilişkin değişiklikleri bildirme yükümlülüğünü yerine getirmek üzere gerekli belgelerin sunulmasındaki sorumluluğun isteklilere ait olduğu, netice olarak, anılan Yönetmelik hükmü uyarınca, unvan veya tür değişikliği hallerinde iş deneyim belgesinin ihalelerde geçerli kabul edilebilmesi için bu değişikliklere ilişkin tevsik edici belgelerin sunulması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, ispat ve tevsik yükümlülüğünü yerine getirmeyen başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesinin idarece uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, başvuru sahibi iş ortaklığının pilot ortağının söz konusu iş deneyim belgesini şikâyete konu ihalede kullanabilmesi için tür değişikliği işlemlerine ilişkin belgelerin ihaleye katılım belgesinde beyanda bulunulması gerektiği, söz konusu belgeye ilişkin beyanda bulunulmadığı, belirtilen eksikliğin, bilgi eksikliği olmadığı, belge eksikliği olduğu, bu sebeple de anılan hususun teklifin esasını değiştirecek nitelikte olduğu ve eksik bilgi kapsamında idarece sonradan tamamlatılması mümkün bulunmadığından bu hususa ilişkin iddialar da yerinde bulunmamıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun "Aşırı düşük teklifler" başlıklı 38'inci maddesinde "İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir." hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde "45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. … 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; … b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. … Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, … ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. … İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir. 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. 45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır. 45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir. 45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir. İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir. 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. 45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.) 45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.) 45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. 45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir. 45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir. 45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. … Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur… 45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir. 45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir. 45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz. 45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir. İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak; a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar, b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar, kullanılabilecektir. 45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklaması, İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalede sınır değerin 291.526.314,42 TL olarak belirlendiği, 2 istekli tarafından verilen teklifin sınır değerin altında olduğu, söz konusu isteklilerden 11.02.2026 tarihli tebligat ve ekli belgeler ile 20.02.2026 tarihine kadar aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istendiği, Anadolu Enerjisi İnşaat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi-Ysf Peyzaj Temizlik İnşaat Oto Kiralama Nakliyat Gıda Turizm Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığının teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle reddedildiği, Everest Madencilik İnşaat Nakliye Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından ise belirtilen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklamasının sunulduğu ve idare tarafından açıklamanın kabul edildiği anlaşılmıştır. Everest Madencilik İnşaat Nakliye Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından belirtilen sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının başvuru sahibinin iddiaları kapsamında incelenmesi neticesinde aşağıda yer verilen tespitlere ulaşılmıştır. Anılan isteki tarafından aşırı düşük teklif kapsamında açıklanması istenilen iş kalemlerinin tamamına ilişkin açıklamada bulunulduğu, Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyat ve rayiçlerin kullanılarak yapılan açıklamalar kapsamında, ÇŞİDB ve İller Bankası rayiçlerinin kullanıldığı ve birim fiyatların 2026 yılı resmi fiyatları ile uyumlu olduğu, Anılan istekli tarafından açıklama kapsamında bazı girdilerin fiyatının tevsiki amacıyla Kuzeyboru A.Ş., ABS Beton İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve Samsun Makine A.Ş.’den alınmış teklif/sözleşme formu isimli belgelerin kullanıldığı, söz konusu belgeler üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddesi uyarınca meslek mensubu tarafından yer verilmesi gereken ibarenin bulunmadığı ve anılan belgelerin ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulmadığı, fiyat teklifiyle açıklamada bulunulması halinde fiyat teklifinde aranılan şartların tamamının karşılanması gerektiği, bahse konu belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği gereği taşıması gereken meslek mensubuna ait beyanları içermediği ve söz konusu fiyat tekliflerine ilişkin tutanakların sunulmadığı görülmüş olup, bu bağlamda söz konusu belgelerin kamu ihale mevzuatına uygun olarak düzenlenmiş bir fiyat teklifi olarak nitelendirilemeyeceği ve aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin bir tevsik yöntemi olmadığı anlaşılmıştır. Açıklama kapsamında, ihale dokümanında yer alan düzenlemelere ve idarece verilen analiz formatında belirtilen miktarın kullanıldığı, Açıklama kapsamında analizlerde açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin her bir analizde en az % 10 oranında yüklenici kârı ve genel giderin öngörüldüğü, Açıklama kapsamında analizlerde aritmetik hata bulunmadığı, İşçilik girdilerine ilişkin olarak yapılan açıklamalarda idarece gönderilen analizlere bağlı kalındığı, açıklama kapsamında alınan fiyat tekliflerinin işçilik dahil olarak alınmadığı, bir işçinin bir saatlik ücreti olarak 2026 yılı için saatlik asgari işçilik ücreti olan 146,80 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam 2 iddiasından 1 iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 1/2 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 258.810,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması hâlinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 129.405,00 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Everest Madencilik İnşaat Nakliye Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun bulunmaması nedeniyle reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.