T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2024/1916 KARAR NO : 2026/595 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I BAŞKAN :... (...) ÜYE :... (...) ÜYE :... (...) KATİP :... (...) İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ :KOCAELİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ :22/05/2024 NUMARASI :2023/328 Esas - 2024/252 Karar ASIL DAVA DAVACILAR :1-... (T.C.No:...) - :2-... (T.C.No:...) - VEKİLİ :Av. ...- DAVA…
T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2024/1916 KARAR NO : 2026/595 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I BAŞKAN :... (...) ÜYE :... (...) ÜYE :... (...) KATİP :... (...) İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ :KOCAELİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ :22/05/2024 NUMARASI :2023/328 Esas - 2024/252 Karar ASIL DAVA DAVACILAR :1-... (T.C.No:...) - :2-... (T.C.No:...) - VEKİLİ :Av. ...- DAVALILAR :1-... (T.C.No:...) - :2-... (T.C.No:...) - :3-... (T.C.No:...) - :4-... (T.C.No:...) - :5- ... (T.C.No:...) - :6-... (T.C.No:...) - :7-... (T.C.No:...) - :8-... (T.C.No:...) - :9-... (T.C.No:...) - :10-... (T.C.No:...) - VEKİLİ :Av. ... - :11-... (T.C.No:...) - :12-... (T.C.No:...) - DAVA :Tapu İptali ve Tescil (Satın Almaya Dayalı) DAVA TARİHİ :11/04/2023 BİRLEŞEN DAVA :Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/510 Esas sayılı dosyası DAVACILAR :1-... (T.C.No:...) - :2-... (T.C.No:...) - VEKİLİ :Av. ...- DAVALI :... - DAVA :Tapu İptali ve Tescil (Satın Almaya Dayalı) DAVA TARİHİ :02/11/2023 KARAR TARİHİ :06/04/2026 KR. YAZIM TARİHİ :24/04/2026 İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Asıl davada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacılar ve davalıların Sınırlı Sorumlu Oz Haber Yapı Kooperatifinin üyesi olduklarını, söz konusu kooperatifin Kocatepe Mah. 64. Sk. No:.../... İzmit/Kocaeli adresinde ve Kocatepe Mah. .... Sk No:... İzmit/Kocaeli adresine kayıtlı 2 bloktan oluşan 12 daireli konut inşa ettiğini, dava konusu Kocaeli İli İzmit ilçesi Hatipköy Mahallesi ... ada ... parsel nolu ... m² yüzölçümlü taşınmaza, şu anda davalıların malik olduklarını, dava konusu taşınmazın kooperatifin bulunduğu yerin hemen yanındaki parselde olduğunu, dava konusu taşınmazı 11.09.2008 yılında kooperatif başkanı olarak da görev yapmış olan ...'in satın aldığını, ...'in 30.12.2008 tarihinde dava konusu taşınmazı Sınırlı Sorumlu Öz Haber Yapı Kooperatifine sattığını, Sınırlı Sorumlu Öz Haber Yapı Kooperatifinin de taşınmazı davacıların da içinde bulunduğu tüm üyelere devretmesi gerekirken yaklaşık 3 sene önce sadece B blokta ikamet eden davalılara haksız bir şekilde bila bedel sattığını ve devrettiğini, dava konusu taşınmazın tüm kooperatif üyelerine devri gerekirken, haksız ve mesnetsiz yere sadece davalılara tapuda devri yapıldığından iş bu davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu beyan ederek, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptaline, oluşacak yeni tapu kaydının davacılar adına S.S. Öz Haber Yapı Kooperatif'indeki hisseleri oranında tesciline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Asıl davada davalılar ayrı ayrı cevap dilekçeleri ile; üyesi olduğu S.S. Öz Haber Konut Yapı Kooperatifinin 1996 yılında kurulduğunu, kooperatifin amacının ortaklarının konut ihtiyacını karşılamak olduğunu, bu amaç doğrultusunda A ve B bloktan oluşan iki ayrı blok inşa ettirildiğini, bu iki blok ayrı ada ve parselde bulunduğunu, A Blok Kocaeli İli, İzmit İlçesi, Hatipköy Köyü ... Ada ... Parsel üzerine inşa edildiğini, B Blok Kocaeli İli, İzmit İlçesi, Hatipköy Köyü, ... Ada ... Parsel üzerine inşa edildiği, belediye ile olan iskan sürecinde iskan ruhsatının alınabilmesi için komşu parsel olan ... Ada ... Parsel satın alındığı ve tevhid edildiğini, B Blok güncel olarak ... Ada ... Parselde bulunduğunu, huzurdaki davanın tevhid işleminden sonra B Blok yüzölçümünün değişmesinden kaynaklandığını, davada taraf teşkili sağlanamadığını, davaya kooperatifin dahil edilmesi zorunlu olduğunu, mahkemece kooperatifin defter, belge ve kayıtlarının incelenerek davacıların herhangi bir borcu olup olmadığının araştırılması gerektiğini, davacıların borcu bulunmakta ise davanın reddedilmesi gerektiğini, davacı ...'ın yıllarca sebepsiz şeklide genel kurul toplantılarına katılmadığını, uzun yıllar da kooperatife aidatını ödemediğini, kendisine defalarca şifahen ödeme yapmasının ikaz edildiğini, noter kanalıyla yazılı ihtar dahi çekildiğini, davacıların kat mülkiyeti tesisinden itibaren 5 yıl geçtikten sonra dava açtıklarından kötü niyetli olduğunu, tüm satış ve değir işlemlerinin kooperatif kararı alınarak yapıldığını, genel kurul kararının iptali için hiçbir itiraz ya da başvuru yapılmadığını, kooperatif üyelerine hisse devri yapılabilmesi için üyenin herhangi bir borcunun olmaması gerektiğini, bloklar arasındaki m² farkına ve bağımsız bölümlerin kime ait olduğunun kura ile belirlenmesine dikkat edildiğinin, A bloktaki imara aykırılıklar sebebiyle B blokta oturan davalıların dokuz sene boyunca A bloktaki aykırılıkların düzeltilmesini beklediklerini, tüm gerekçelerin ve delillerin ışığında davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen davada davacılar vekili dava delikçesinde özetle; davacıların davalı kooperatifin üyeleri olduğunu, söz konusu kooperatifin Kocatepe Mah. .... Sk. No:.../... İzmit/Kocaeli adresinde ve Kocatepe Mah. .... Sk. No:... İzmit/Kocaeli adresine kayıtlı ... bloktan oluşan ... daireli konut inşa ettiğini, dava konusu Kocaeli İli Hatipköy Mahallesi ... Ada ... Parsel nolu 1061 m² yüz ölçümlü taşınmaza şuanda davalıların malik olduğunu, dava konusu taşınmazın kooperatifin bulunduğu yerin hemen yanındaki parsel olduğunu, taşınmazı 11/09/2008 yılında kooperatif başkanı olarak görev yapan ...'in satın aldığını, ...'in 30.12.2008 tarihinde dava konusu taşınmazı davalı kooperatife sattığını, bu kooperatifin de taşınmazı davacıların da içinde bulunduğu tüm üyelere devretmesi gerekirken yaklaşık 3 sene önce B blokta ikamet eden Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/328 Esas sayılı dosyasındaki davalılara sattığını ve devrettiğini, davanın devamı esnasında taşınmazın elden çıkartılabileceği endişesi ile tapu kaydına ihtiyati tedbir konulmasını talep ettiklerini, 2023/328 Esas sayılı dosya ile iş bu dosyanın da birleştirilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle; dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptaline, oluşacak yeni tapu kaydının müvekkilleri adına S.S. Öz Haber Yapı Kooperatifindeki hisseleri oranında tesciline, iş bu davaya konu olayla ilgili Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/328 Esas sayılı dosyasında açılmış olan dava dosyası ile bu dava dosyasının birleştirilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "... Asıl davanın ve birleşen 2023/510 Esas sayılı davanın hukuki yarar yokluğundan usulden REDDİNE ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın B blokta ikamet eden kooperatif üyelerine bila bedel satılması, davacılara ise kooperatif üyesi olmalarına rağmen bu satış ile ilgili herhangi bir menfaat sağlanmamasının hukuka aykırı olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur. Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dosya içeriğine göre, dava değerinin 10.000-TL olarak gösterildiğini ve ıslah edilmediğini, dava değeri ve hükme esas alınan miktar karar tarihi itibariyle geçerli olan 2024 yılı için 28.250-TL istinaf kesinlik sınırının altında kaldığından istinaf isteminin reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek; haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER:Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 22/05/2024 tarih, 2023/328 Esas - 2024/252 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiş karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dosyanın incelenmesinde, davacılar tarafından, davalı Sınırlı Sorumlu Oz Haber Yapı Kooperatifinin B bloğunun kurulu olduğu Kocaeli İli İzmit ilçesi Hatipköy Mahallesi ... ada ... parsel nolu 1061 m² yüzölçümlü taşınmazın, sonradan büyütüldüğü ve buna rağmen taşınmazın tamamına davalıların malik oldukları, bu nedenle tapu kaydının iptali ile hisseleri oranında adlarına tescilini istedikleri, davalılar tarafından kooperatifin A ve B bloktan oluşan iki ayrı blok inşa ettirildiği, bu iki bloğun ayrı ada ve parselde bulunduğu, A Bloğun Kocaeli İli, İzmit İlçesi, Hatipköy Köyü ... Ada ... Parsel üzerine inşa edildiği, B Blok Kocaeli İli, İzmit İlçesi, Hatipköy Köyü, ... Ada ... Parsel üzerine inşa edildiği, belediye ile olan iskan sürecinde iskan ruhsatının alınabilmesi için komşu parsel olan ... Ada ... Parsel satın alındığı ve tevhid edildiği, B Bloğun güncel olarak ... Ada ... Parselde bulunduğu, A bloktaki 12 dairenin A blok sahipleri adına, B bloktaki 12 dairenin B blok sahipleri adına tescil edildiği, B bloğun bulunduğu parsele eklenen ... ada ... parsel sayılı taşınmazın alanının eklenmesi ile eşitliğin sağlandığının savunulduğu, Mahkemece davanın usulden reddine karar verildiği, kararın davacılar tarafından istinaf edildiği görülmektedir. Kamu düzeni yönünden yapılan incelemede; 492 Sayılı Harçlar Kanunu Hükümlerine göre; yargı işlemlerinde bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanlar yargı harçlarına tabidir (2. madde). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır (15 madde). Değer tayini mümkün olan hallerde dava dilekçelerinde değer gösterilmesi mecburidir. Gösterilmemişse davacıya tespit ettirilir. Tespitten kaçınma halinde, dava dilekçesi muameleye konmaz(16/3 madde). Noksan tespit edilen değerler hakkında 30'uncu madde hükmü uygulanır (16/4 madde). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır (21 madde). (1) sayılı tarifede yazılı nispi karar ve ilam harcının 1/4'ü peşin alınır (28. madde).Yargılama sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesine bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için için yargılamaya devam olunur, takip eden oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın işleme konulması noksan harcın ödenmesine bağlıdır (30. madde). Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (32.madde). HMK'nın 120/1 maddesine göre de davacı, yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Bilindiği üzere, 492 sayılı Harçlar Kanununun 16. maddesi uyarınca, gayrimenkulün aynına taalluk eden davalarda dava değerinin gayrimenkulün değerine göre belirleneceği öngörülmüştür. Dava değerinin belirlenmesinde taşınmazın dava tarihindeki keşfen saptanacak gerçek değerinin esas alınacağı kuşkusuzdur. Öte yandan, Harçlar Kanunu harç alınmasını veya tamamlanmasını yanların isteklerine bırakmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi gerektiğini hükme bağlamıştır. Harç kamu düzeni ile ilgili olup istinaf edenin sıfatına bakılmaksızın re’sen gözetilmesi gereken hususlardandır. Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden, davanın taşınmazın aynına yönelik bir dava olduğu, tapu iptali ve tescil talep edildiği, davacının dava dilekçesinde dava konusu taşınmazın değerini 10.000,00 TL olarak bildirdiği, taşınmazın dava tarihindeki değerinin bilinmediğini, bilirkişi marifetiyle yapılacak değer tespitinden sonra harcın bu değer üzerinden ikmal edilmesi gerektiği, yargılama sırasında taşınmazın keşfen değerinin saptanmadığı ve davacı tarafından bildirilen harca esas değer üzerinden karar verildiği anlaşılmaktadır. Hâl böyle olunca; taşınmaz başında keşif yapılarak Harçlar Kanunu 16. madde uyarınca dava değerinin (taşınmazın dava tarihi itibarıyla değeri) belirlenmesi gerekirken yazılı biçimde eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru değildir. Kabule göre de; 1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun (Koop. K.) 1’inci maddesinde de açıklandığı üzere; kooperatifler ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve ihtiyaçlarını karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan tüzel kişiliklerdir. Kooperatiflerin yaygın kuruluş amaçlarından birisi de ortaklarının konut ihtiyaçlarının karşılanmasıdır. Bu ihtiyacı karşılamak için kurulan konut yapı kooperatifleri, ana sözleşmede gösterilen işlerin tamamlanması ve ferdi mülkiyete geçilip konutların ortaklar adına tescil edilmesiyle amacına ulaşmış sayılır ve dağılırlar (Koop. K. m.81). Kooperatifler Kanunu’nun 23’üncü maddesinde; “Ortaklar bu kanunun kabul ettiği esaslar dahilinde hak ve vecibelerde eşittirler” ifadesine yer verilmiştir ve kanunun bu hükmü emredici nitelikte olup, mahkemece resen gözetilmelidir. Bu düzenleme uyarınca ortaklar, bu kanunun kabul ettiği esaslar çerçevesinde eşittirler. Bilindiği üzere, “eşitlik” kavramın mutlak ve nisbî eşitlik olmak üzere ikiye ayrılır. Kooperatifler Kanunundaki düzenlemeden eşitlik kavramının nasıl uygulanacağı tam olarak anlaşılmamaktır. Bu nedenle mutlak ve nisbî eşitliğin ayırt edici ölçütleri uygulamada ve öğretide tartışılmış, bu kavramın içeriği tanıma kavuşturulmaya çalışılmıştır. Eşitlik kavramını kooperatif ortaklığı somutunda açıklanacak olursa, mutlak eşitlikten, koşullar ve nedenler ne olursa olsun bütün ortaklara aynı hakların tanınıp, aynı yükümlülüklerin yüklenmesi anlaşılmalıdır. Bir başka anlatımla, ortaklık statüsünden doğan objektif haklara sahip olma ve bunların korunmasını isteme hakkı, mutlak eşitlik kapsamındaki haklardandır (Örneğin aynı pay sayısına eşit oy hakkı tanınması, ortakların kooperatif organlarına aday olmalarına eşit şans ve olanak sağlanması gibi…). Buna karşılık kooperatif ortaklığına bağlı olarak yararlanma ve maddi menfaat sağlamada ortağın eylemli katkısı ve özverisinin gözetilmesi ise nisbi eşitlik ilkesi gereğidir. Bu itibarla, ortaklıktan kaynaklanan borçlarını yerine getiren bir ortağın, eşit durumda bulunduğu, diğer ortaklara tanınan haklardan kendisinin de yararlandırılmasını istemeye hakkının bulunduğu tabiidir. Somut olayda; davalı kooperatife ait A bloğun Kocaeli İli, İzmit İlçesi, Hatipköy Köyü ... Ada ... Parsel üzerine inşa edildiği, B bloğun Kocaeli İli, İzmit İlçesi, Hatipköy Köyü, ... Ada ... Parsel üzerine inşa edildiği, ... Ada ... Parsele ... Ada ... Parselin eklenerek ... ada, ... parselin meydana geldiği anlaşılmaktadır. Bu durumda kooperatif hissedarlarından eşit işlem karşılığı eşit aidat toplanıp toplanmadığı, hissedarlara eşit işlem uygulanarak blokların bulunduğu parsellerin eşit veya eşite yakın şekilde düzenlenip düzenlenmediği, ... Ada ... Parselin, ... Ada ... Parsel ile yapılan tevhid işleminin eşitlik ilkesi gereği yapılıp yapılmadığı, bu kapsamda açılan davanın haklı olup olmadığının değerlendirilmediği anlaşılmakla, Mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesi yerinde bulunmamıştır. O hâlde Mahkemece yapılması gereken iş, Kooperatifler Kanunu’nun 23’üncü maddesine göre kooperatifin, ortakları arasında eşitlik ilkesine uygun davranmak zorunda olduğu gözetilerek, tarafların tüm delillerinin toplanması, keşif yapılarak, bir fen bilirkişi ve bir kooperatif işlerinden anlayan gayrimenkul uzmanı bilirkişiden rapor alıp, harca esas değerin belirlenip ikmal ettirilmesi, kooperatife ait parsellerin nasıl oluştuğu, ortakların eşit miktarda yükümlülüğe tabi tutulup, eşit miktarda taşınmaz elde edip etmedikleri, bu kapsamda davalıların ... ada ... parsele ... ada ... parselin eklenerek ... ada, ... parselin oluşturulmasının bu kapsamda yapılıp yapılmadığı değerlendirilerek, oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir. Mahkemece, gerekçeli karar başlığında; davalılar vekilinin adresinin yazılmamış olması, 6100 sayılı HMK'nın 297/1-b maddesine aykırı olmakla birlikte sonuca etkili olmadığından, kaldırma nedeni yapılmamış ve bu hususa eleştiri getirilmekle yetinilmiştir. Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davacılar vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacıların ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE, 2-Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 22/05/2024 tarih, 2023/328 Esas ve 2024/252 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine, 5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine, 7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.06/04/2026 ... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... *Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır * Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*