T.C. TEKİRDAĞ BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2026/316 KARAR NO : 2026/203 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP : İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : .......... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : NUMARASI : DAVACILAR : VEKİLİ : DAVALI : DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 20/09/2025 KARAR TARİHİ : KARAR YAZIM TARİHİ : İstinaf incelemesi için dairemize …
T.C. TEKİRDAĞ BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2026/316 KARAR NO : 2026/203 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP : İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : .......... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : NUMARASI : DAVACILAR : VEKİLİ : DAVALI : DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 20/09/2025 KARAR TARİHİ : KARAR YAZIM TARİHİ : İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: A-TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesinde özetle; davacı .............. Şti'nin lehtarı ve yetkili hamili olduğu ............ Şubesi'ne ait keşidecisi diğer davacı ............... Şti. olan, .......... keşide tarihli .............. TL bedelli çek ile ................. Şubesine ait keşidecisi dava dışı ........................ A.Ş. olan ......... keşide tarihli ........... USD bedelli çekin muhataba gönderimi için Yurtiçi Kargo'ya verilse de muhatap şirkete ulaşmadığını, davaya konu çekin, tahsil amacıyla davalı .............. tarafından bankaya ibrazı üzerine, çekin kötüniyetli kişilerin eline geçtiğinin fark edildiğini, çek incelendiğinde keşideci ve lehdar konumundaki davacı şirketlerin imza ve cirosu sonrası davalı ile aynı soyadı taşıyan; muhtemelen akrabası olan dava dışı .................'nın cirosunun bulunduğunu, ................'dan da davalıya ciro ve teslim edildiğinin görüldüğünü, henüz icra takibi yapılmasa da bu ihtimalin bulunduğunu blirterek, mağduriyetin önüne geçmek için teminatlı yahut teminatsız olarak İİK'nın 72.maddesi uyarınca (.............. TL bedelli çek hakkında) takibin durdurulması yönlü ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. B-Mahkemenin............ tarihli (istinaf edilen) ara kararı ile; "...dava dilekçesinde senedin kötü niyetli iktisap edildiği belirtilmiş ise de dosyaya ibraz edilen belgelerden davacının haklılığının yaklaşık olarak ispat edemediği, iddia edilen hususların yargılamayı gerektirdiği anlaşılmakla, ihtiyati tedbir için yaklaşık ispat yasal şartların somut olayda gerçekleşmediği kanaatine varılarak ihtiyati tedbir talebinin reddine..." şeklinde karar verildiği görülmüştür. C-İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın hatalı olduğunu, delil olarak; ......... Cumhuriyet Başsavcılığı'na çalınan çeklerle ilgili yapılan şikayet dilekçesi ve savcılık soruşturma numarası, dava konusu çeke ilişkin olarak öncelikle çekin kaybolmuş olabileceği düşüncesiyle, iyiniyetle açılan ............. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ......./........ E. sayılı çek iptal davası tensip zaptı, dava konusu çekin kargo ile gönderildiği ................ A.Ş.'ye ilişkin müvekkili şirketin ticari defter kayıtları, kargoya verilen zarfların yırtılmış ve yamalanmış olduğunu gösterir fotoğraflar, kargo zarfının içinde, çek dışında bulunan belgelere ilişkin fotoğraflar, dava konusu çek dışında, aynı kargoda çalınan dava dışı çeke ilişkin olarak da aynı şekilde zarfların maruz kaldığı durumu gösterir fotoğraflar ile zarf içinde bulunan belgelere ilişkin fotoğraflar, Yurtiçi Kargo takip numaralarının sunulup ilaveten Ticaret Mahkemesinden; davalı ..............'nın ve ciranta .............'nın akrabalık bağının tespiti için nüfus kayıtlarını alması, sosyal ve ekonomik durumlarının tespiti için çalışma yapması, davalı ......... ve önceki ciranta ............ hakkında, çalınan kaybolan veya bulunan çekler, senetlerle ilgili devam eden şikayet, soruşturma ve dava dosyalarının var olup olmadığının, varsa miktarlarının ve gelinen aşamaların tespiti için Emniyet Müdürlüğü, Savcılık, Ceza ve Hukuk Mahkemelerinden kayıt ve belgelerin istenmesi, UYAP sorgulaması talep edildiğini, bu delillerle yaklaşık ispatın gerçekleştiğini, aksi kanaatte dahi Mahkemenin UYAP sorgusu ve talep ettiği Nüfus sorgulaması yapılıp bu eksikliğin giderilmesi gerektiğini, yaklaşık ispatın gerçekleşmesine rağmen, tedbir talebinin reddinin yersiz olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını ve talebin kabulünü talep etmiştir. D-DELİLLER: .............. AsliyeTicaret Mahkemesi'nin ......../....... E. sayılı derdest dosyada ............. tarihli ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara karar ve tüm dosya kapsamı. E-İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: Dava menfi tespit talebine ilişkin olup; uyuşmazlık, takibin durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir verilmesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasındadır. Öncelikle belirtmek gerekir ki inceleme konusu karar başlığında; davacının ve davacı vekilinin adresinin ve davalı Şirketin vergi yada mersis nosunun, davalının TC nosunun yer almaması, 6100 sayılı HMK'nın 391.maddesine aykırı ise de, mahallinde her zaman düzeltilmesi mümkün bulunduğundan bu eksiklik eleştirilmekle yetinilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355.madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. HMK'nın "İhtiyati Tedbirin Şartları" kenar başlıklı 389.maddesinde "(1) Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. (2) Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır." hükmü yer almaktadır. Söz konusu maddede ihtiyati tedbirin şartları düzenlenmiş olup, meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkânsız hâle geleceği veya gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunan hâller, ihtiyati tedbir sebebi ve şartı olarak kabul edilmiştir. Mahkemece, ihtiyati tedbir yargılamasının gerektirdiği inceleme ve ispat kuralları dikkate alınarak, yapılan incelemeden sonra, bu sakınca veya zararı ortadan kaldıracak tedbire karar verilmesi mümkün olacaktır. İhtiyati tedbirde asıl olan ihtiyati tedbire esas hakkın bulunması ve bir ihtiyati tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır. HMK'nın ihtiyati tedbirle ilgili 390.maddesinin gerekçesinde geçici hukuki korumalarda ispat hususu üzerinde durulmuş, "yaklaşık ispat" kavramından bahsedilerek kabul edilmiştir. Yaklaşık ispat durumunda hâkim, o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez. Yaklaşık ispatta tam ispat aranmamakla beraber basit bir iddia da yeterli kabul edilemez. Karşı tarafı riskle karşı karşıya bırakacak veya onun ticari hayatını ya da yaşantısını zora sokacak nitelikte verilecek tedbir kararının amacına uygun düşeceğinin kabulüne olanak bulunmamaktadır. Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. 2004 sayılı İİK'nın "Menfi tesbit ve istirdat davaları" kenar başlıklı 72.maddesine göre; "(1) Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. (2) İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir..." hükmü mevcuttur. Tüm bu açıklamalar, kanun hükümleri ışığında somut olayda; uyuşmazlık; eldeki menfi tespit davasında icra takibi öncesi muhtemel icra takibinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara karara ilişkindir. Davaya dayanak icra takiplerin ve belgelerin incelenmesinde; dava konusu çekin davacı ................. Şti'nin lehtarı ve yetkili hamili olduğu ............... Şubesi'ne ait keşidecisi diğer davacı ................ Şti. olan, .............. keşide tarihli ............... TL bedelli çek olduğu, çekin arkasında cirantanın ............. olduğu, son ibraz edenin davalı olduğu, ............. ASTCM'nin ....../....... E. sayılı çek iptal davasındaki karar nedeniyle karşılıksızdır işlemi yapılmadığının belirtildiği görülmüştür. Eldeki menfi tespit davası icra takibi öncesi açılan menfi tespit ve takibin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir talebi olduğu anlaşılmaktadır. İİK 72.maddesindeki menfi tespit davası, ancak borçlu tarafından alacaklıya karşı açılabilecek olup, İİK'nın 72.maddesi gereğince ihtiyati tedbir talep eden geçici hukuki koruma kararlarının genel olarak düzenlendiği HMK hükümleri uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilebilmesinin koşulları kapsamında, haklığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Takipten önce açılan menfi tespit davasında İİK'nın 72. maddesi gereğince, koşulları mevcut ise alacağın %15'inden aşağı olmamak üzere teminat karşılığında ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verebilir. Davacı vekilince sunulan belgeler, savcılık dosyası, ................... ASTCM'nin çek iptal davasına ilişkin belgeler, çeke ilişkin kayıtların bulunduğu ticari defter kayıtları nazara alındığında bu aşamada yaklaşık ispat için bu delillerin elverişli ve yeterli olduğu, İİK'nın 72/2.maddesi gereği, menfi tespit talebine konu tutarın %15 oranında teminat mukabilinde dava konusu tutar için davalı tarafından davacılar aleyhine icra takibi başlatılmaması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerekirken, yaklaşık ispatın sağlanmadığı gerekçesiyle verilen ret kararının, usûl ve yasaya aykırı olduğu kanaatine varılmıştır. Zira menfi tespit davasının amacının belli bir borçtan dolayı borçlu bulunmadığına ilişkin kesin hüküm ve dolayısıyla kesin hukuki koruma temin etmek olduğu gözönüne alındığında, ihtiyati tedbirin, asıl uyuşmazlığı çözecek veya kesin hukuki korumayı ikame edecek nitelikte bulunmayıp tedbirin teminat karşılığında verilmesi gerekmektedir. Bu nedenlerle, davacının istinaf sebeplerinin HMK'nın 353/1-(b-2) bendi gereğince kabulü ile Mahkemenin ara kararının kaldırılarak, %15 teminat karşılığında ihtiyati tedbir yoluyla icra takibinin durdurulmasına ilişkin yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M: gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere, 1-)6100 sayılı HMK'nın 353/1-(b-2) bendi uyarınca; davacının istinaf kanun yolu başvurusunun kabulüne; bu kapsamda, ......... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ......./...... E. sayılı derdest dosyada ............... tarihli ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararının KALDIRILMASINA, Yeniden Yargılama Yapılması Gerekmediğinden Aşağıdaki Şekilde Hüküm Kurulmasına, a-Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin İİK'nın 72/2.maddesi gereğince KABULÜ ile; davacı ................ Şti'nin lehtarı olduğu ................ Şubesi'ne ait keşidecisi diğer davacı ...............Şti. olan, ............. keşide tarihli ............. TL bedelli çekin %15 teminat tutarı olan ..........-TL mukabilinde bu çek kapsamında yapılacak olan icra takiplerinin durdurulmasına, -Ancak talep dışı üçüncü kişiler tarafından çekin tahsil amacıyla icra takibine konulması halinde, üçüncü kişilerin korunmasına b-İhtiyati tedbir kararına ilişkin işlemlerin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 2-)İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları; a-)İstinaf kanun yoluna başvurma harcının, Hazine'ye irat kaydına, b-)İstinaf eden davacı tarafından peşin yatırılan istinaf karar harcının, talep halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından istinaf eden davacıya iadesine, c-)İstinaf eden davacı tarafından yapılan istinaf başvuru giderlerinin, esas hükümle birlikte İlk Derece Mahkemesi tarafından değerlendirilmesine, ç-)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından, vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, d-)Artan istinaf avanslarının, İlk Derece Mahkemesi tarafından HMK m.333'e uygun iadesine, e-)Karar ilamının 6100 sayılı HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca; İlk Derece Mahkemesince taraflara tebliğine, Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 25/02/2026 Başkan E-imza Üye E-imza Üye E-imza Katip E-imza * Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*