Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009 -2-4 (Önaraştırma ) Karar Sayısı : 10-34/538-190 Karar Tarihi : 6.5.2010 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE , Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER : E. Ebru ÖZTÜRK , Nur Seda KÖKTÜRK , Nimet ALACAPUNAR C. BAŞVURUDA BULUNAN : -Oskay Yapı Malzemeleri İnşaat Sanayi Pazarlama Tica
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009 -2-4 (Önaraştırma ) Karar Sayısı : 10-34/538-190 Karar Tarihi : 6.5.2010 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE , Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER : E. Ebru ÖZTÜRK , Nur Seda KÖKTÜRK , Nimet ALACAPUNAR C. BAŞVURUDA BULUNAN : -Oskay Yapı Malzemeleri İnşaat Sanayi Pazarlama Ticaret Ltd. Şti. İvedik Organize Sanayi Sitesi Merkez Sanayi Sitesi 30. Cadde No:63 İvedik/Ankara 20 D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN LAR : - Knauf İnşaat ve Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş. Alçıpan Fabrikası 06530 Bilkent /Ankara - Dalsan Alçı Sanayi ve Ticaret A.Ş. 1. Cadde, Sincap Sokak No: 12, 06060, Büyüksanayi -Ankara E. DOSYA KONUSU: Knauf İnşaat ve Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş. ve Dalsan Alçı Sanayi ve Ticaret A.Ş. nin uygun fiyatlı alçı levha satılmasını engellemek amacıyla Oskay Yapı Malzemeleri İnşaat Sanayi Pazarlama T icaret Ltd. Şti. (Oskay Yapı ) ne 30 marka ve logolarını kullanmamaları konusunda ihtarda bulunduğu iddiası . F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde özetle; - Knauf İnşaat ve Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş. (Knauf) ile herhangi bir mali problemleri olmamas ına rağmen bayilik sözleşmelerinin 2007 sonunda yıl bitmeden Knauf tarafından iptal edildiği, - Knauf bayiliği iptal edildikten sonra, dışarı dan alçı levha temin edip satma ya başladıkları ancak verilen fiyatların fabrikaları rahatsız ettiği ve fiyat vermem eleri 40 konusunda sözlü olarak uyarıldıkları, - Oskay Yapı nın fiyat vererek satış yapmaya devam etmesi üzerine, Knauf un, 2008 yılı sonunda markalarını ve logolarını internet sitesinde ve faturada kullanmamaları konusunda kendilerine noter kanalıyla ihtarda bulunduğu, 10-34/538-190 2 - Knauf ihtarının hemen akabinde Oskay Yapı ya aynı tür bir ihtarın Dalsan Alçı Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Lafarge -Dalsan) tarafından da yapıldığı, bu durumun kendilerinde şüphe uyandırdığı, 50 - Logolarını ya da alçıpan markasını kullanan birçok firm a olmasına rağmen Oskay Yapı yı hedef alan bu ihtarın asıl amacının uygun fiyatlı alçı levha satılmasını engellemek olduğu ifade edilmiş, konunun 4054 sayılı Kanun çerçevesinde değerlendirilmesi talep edilmektedir. G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.12.2009 tarih ve 8920 sayı ile giren şikayet üzerine yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 18.01.2010 tarih, 2009 -2-4/İİ-10-EÖ sayılı İlk İnceleme Raporu , Rekabet Kurulu nun 28.1.2010 tarih ve 10-10 sayılı toplantısında görüşülmüş ve 10-10/104 -M sayılı karar ile Knauf ve Lafarge -Dalsan hakkında önaraştırma 60 yapılmasına karar verilmiştir. Yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 28.4.2010 tarih ve 2009 -2-4/ÖA -10-189.EÖ sayılı Önaraştırma Raporu , 3.5.2010 tarih ve REK.0.06.00.00 - 110/213 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-34 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da; Knauf ve Lafarge -Dalsan ın 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 4. ve 6. maddelerini ihlal ettiği iddiasına ilişkin olarak soruş turma açılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşıl dığı ifade edilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 70 I.1. Taraflar I.1.1 Şikayet Edilen Taraf: Knauf Almanya merkezli Knauf, dünyanın 35 ülkesinde 100 den fazla fabrikası bulunan bir yapı malzemeleri üretic isidir. Türkiye de faaliyete başlaması, Tepe Grubu nun 1989 da Bilken t te kurduğu alçı levha fabrikasına 1997 yılında ortak olmasıyla gerçekleşmiştir. Bu tarihten sonra Tepe Knauf İnşaat ve Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş. adıyla faaliyetine devam eden şi rket 2003 yılında Tepe Grubu nun tüm hisselerini Knauf Int ernational GmbH ye devretmesiyle tamamen Knauf un kontrolüne geçmiştir. Knauf, hâlihazırda Knauf Grubu nun bir iştiraki olarak faaliyet göstermektedir. Knauf un Türkiye de alçı levha alanında ( . ) 80 m2 lik, toz alçıda ise ( .) ton luk kapasitesi bulunmaktadır. I.1.1 Şikayet Edilen Taraf: Lafarge -Dalsan 1998 yılında Lafarge ve Dalsan Alçı'nın eşit ortaklıklarıyla kurulan Lafarge Dalsan, Ankara ve Gebze'de ki tesislerinde, yılda ( .) ton to z alçı ve yaklaşık ( .) m2 çeşitli ebat ve nitelikte alçı levha üretim kapasitesine sahiptir . I.1.2. Şikayet Eden Taraf: Oskay Yapı 90 Oskay Yapı , yapı malzemeleri toptan ve perakende satışı alanında faaliyet göstermektedir. Aygips Alçı, Wallmerk ve Tepe Beto pan bayisi olan Oskay Yapı , daha önce Knauf bayiliği de yapmıştır. 10-34/538-190 3 I.2. Değerlendirme Başvuru dilekçesinde yer verilen iddiaların gerçekliğini araştırmak üzere 19.4.2010 ve 20.4.2010 tarihlerinde sırasıyla Knauf ve Lafarge -Dalsan da raportörlerce yerin de 100 incelemeler yapılmış olup, söz konusu iddialara ilişkin bilgi, belge ve teşebbüsler arası iletişim olup olmadığı araştırılmıştır. Yerinde incelemeler de tespit e dilen hususlara kısaca aşağıda yer verilmiş tir. Knauf un Genel Müdür ü ve Satış Pazarlama Mü dürü ile raportörlerce yapılan görüşmede aşağıdaki hususlar beyan edilmiştir: Markamızın her yerde kullanılması bizim markamızın tanınırlığını artırdığı için olumlu bir şeydir. Ancak bayilik ilişkisi olmadığı halde ben Knauf bayisiyim, her türlü ürünü t emin ederim diyerek Knauf bayisi havasını veren firmalara müsaade etmeyiz. Oskay ın tutumu 110 da bayilik ilişkisi olduğu süre içinde Knauf un en büyük bayisiyim, en iyi iskontolu alımı ben yaparım şeklinde olmuştur ve etik ilkeleri mize de aykırı hareketlerde bulunmuştur. Bunun yanı sıra bu ifadeleri ile bayiler arasında haksız rekabete (bayinin imajını yanlış yansıtması) yol açtığından bayilik ilişkisine son verilmiştir. Bayiliğin bitmesinin sebebi fiyatları düşürmesi değildir. Herhangi bir bayiliğin bitmesinin bir sebebi de finansal sıkıntıdan dolayı ödemelerin aksamasıdır. Ancak bayiliği bittiği halde Knauf a gönül vermiş ve hala dürüst bir şekilde logomuzu kullanan firmalar da vardır ve onların kullanmasına müsaade ederiz. Ancak Oskay benzeri dürüst davranmayan kötü niyetli firmalara bayilik iptalinden sonra logo ve 120 marka kullandırmayız. İlk inceleme aşamasında Oskay ın bayiliğinin bitmesinin nedeni yeniden yapılandırma olarak açıklanmıştır, bu yeniden yapılandırma kapsamında bay ilere belli kriterler getirilmiş olabilir, bu kriterlere uymayan bayiler olduğunda da bu kapsamda bayilik bitirilmiş olabilir. Müşteri şikâyetlerine dönüş veremeyen ve bizim işlerimizi iyileştiremeyen bayilerle ticari ilişki kurmamayı tercih ediyoruz. Sad ece satış yapan bayilerimiz vardır, ama satış sonrası teknik destek gibi müşteri ihtiyaçlarını da giderme zincirinde yer alırlar. Bu hizmetleri vermeyen kuruluşların alçıpan ismini kullanmalarına müsaade etmeyiz. 130 Markalarımızı kullanmasını istemediğimi z teşebbüslere karşı kanuni haklarımızı koruruz. www.knaufalci.com isimli internet sitesi sahibine de yine benzer nitelikte bir ihtarname geçen hafta gönderdik. Oskay dan başka bayi olmayıp da ürünlerimizi satan birçok firma bulunmaktadır ancak internet üz erinden satış yapan firma olup olmadığını bilmiyorum. Dalsan ın çektiği ihtarname hakkında bir bilgim yok. Tüm pazardaki Knauf markası ya da rakip markaların fiyatlarını takip ediyoruz, pazardaki rekabete cevap veremedikleri zaman zaten bayiler de bize dönüş yapıyorlar, takip etmemize de gerek kalmayabiliyor. Bu fiyat takibinin sonunda fiyat konusunda bayilere 140 herhangi bir yaptırımımız söz konusu olamaz. 10-34/538-190 4 Lafarge -Dalsan Genel Müdürü , bayilerinin müşterisi olan tali bayilerin izin alarak logolarını kullandıkl arı, bayi müşterisinin Lafarge -Dalsan ürününü satmaya hevesli olması ve sattığı yerin muntazam olması halinde logolarını kullanabildiğini, Oskay Yapı nın logolarını internet sitesinde kullandığından bayileri aracılığıyla haberdar olduklarını, Oska y Yapı nın hiç Lafarge -Dalsan bayisi olmadığı halde bayileri gibi davrandığı, tüm logo, marka ve alçım 150 isimli karakterimizi internet sitesinde kullandığı için yasal haklarını korumak amacıyla ihtar çektiklerinin ifade etmiştir. Başvuru sahibi Oskay Yapı bir dönem Knauf un bayisi olmuş iken Lafarge -Dalsan ın hiçbir zaman bayisi olmamıştır ve direkt olarak ticari ilişki kurmamıştır. Ancak sonraki dönemde Oskay Yapı her iki teşebbüsün de ürünlerini, bu teşebbüslerin bayilerinden ya da diğer kanallardan temi n ederek satmaya devam etmiştir. Mevcut durumda Oskay Yapı nın internet sitesinde bu ürünlere ait herhangi bir reklam yapılmadığı, marka ya da logo kullanılmadığı gözlemlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından dile getirilen hususlardan biri Knauf un Oskay Yap ı ile bayilik 160 ilişkisini nedensiz bitirdiği ve sonrasında Oskay Yapı alçı fiyatları nı düşürdüğü için logolarını kullanmasına izin vermemesi ve bunun üzerine noter kanalıyla ihtar çektiğidir. İkinci iddia ise söz konusu ihtarların iki teşebbüs tarafından ya kın zamanlarda çekildiği ve aralarında anlaşma olabileceği yönünde dir. Yerinde incelemelerde söz konusu iddialar dan ilkine ilişkin olarak Form Akustik tarafından Knauf Genel Müdürü ne , Oskay Yapı nın satış fiyatları hakkında 18 Eylül 2008 ve 18 Ekim 2009 tarihlerinde bilgi verdiğin i gösteren elektronik postalara ulaşılmıştır. İkinci iddiaya ilişkin olarak ise herhangi bir belgeye ulaşılamamış ve teşebbüsler arası bir iletişim ya da anlaşma olduğuna dair herhangi bir bulguya ra stlanmamıştır. Yerinde incelem eler sırasında raportörlerce yapılan görüşmelerde Knauf ve Oskay Yapı 170 arasında ticari anlaşmazlık olduğu ifade edilmiş, bayilik ilişkisi bittikten sonra da logoların izinsiz bir şekilde kullanılmasına devam edildiğinden noter kanalıyla ihtarname yollandığı ifade edilmiştir. Lafarge Dalsan tarafında ise, hiçbir zaman bayisi olmadığı halde Oskay Yapı nın Lafarge Dalsan logolarını da izinsiz bir şekilde internet sitesinde ve faturalarında kullanmaya devam etmesi üzerine ihtar çekildiği belirtilmiştir. İhtar u ygulamasının sadece Oskay Yapı ya özgü olmadığı, teşebbüslerin ticari olarak iyi ilişki içinde olmadığı ve izinsiz olarak logosunu kullanan diğer teşebbüslere de benzer tavır içinde olduğu yerinde inceleme sırasında ulaşılan elektronik postalardan anlaşıl mıştır. Bu çerçevede, dosya konusu iddialara ilişkin yeterli bilgi ve belge bulun madığından 4054 sayılı Kanun un ihlal edilmediği sonucuna varılmıştır . 180 J. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre , dosya konusu iddia lara ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına , şikâyetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.