T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 13. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2023/1283 Esas KARAR NO: 2026/508 Karar T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ NUMARASI: 2022/286 Esas- 2023/202 Karar TARİH: 10/03/2023 DAVA: İtirazın İptali (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) KARAR TARİHİ: 12/03/2026 İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 13. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2023/1283 Esas KARAR NO: 2026/508 Karar T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ NUMARASI: 2022/286 Esas- 2023/202 Karar TARİH: 10/03/2023 DAVA: İtirazın İptali (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) KARAR TARİHİ: 12/03/2026 İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... tarafından...de yerleşik .... adlı firmadan 03.11.2020 tarihli fatura ile... teslim şartı ile 2 set 2.538,20 kg, net 1.813,00 kg dijital röntgen sistemi cinsi emtia satın alındığını, emtianın Türkiye’ye nakliyesi için davalı şirket ile anlaşıldığını, davalı tarafından emtianın .....'den Türkiye'ye deniz nakliyesi için .... firmasının görevlendirildiğini, 14.11.2020 tarihinde konteyner içerisine parsiyel olarak istiflenen emtianın gemiye yüklenerek 15.11.2020 tarihinde ... Limanı'na geldiğini, 18.12.2020 tarihinde gümrük kontrolünde 1 adet orijinal sandık ambalajının ezik ve hasarlı olduğunun tespit edildiğini ve nakliye temsilcisinin de bulunduğu tutanak düzenlendiğini, davalı şirketinin emtianın alınması anından ... şirketine teslimine kadar sorumluluğunun olduğunu, emtianın ... teslim şartı ile satın alındığını, davalının fabrika sahasındaki yüklemeden itibaren sorumlu olduğunu, emtianın fabrikadan alınarak konteynere yüklenerek liman sahasına getirildiğini, burada parsiyel olarak başka bir konteynere aktarılarak gemiye yüklendiğini, söz konusu emtianın şirketleri nezdinde....... no.lu poliçe ile sigortalı olduğunu ve zarar gören emtiaya ilişkin hasar tazmini olarak 36.433,51 TL tazminat ödemesinin 11.05.2021 tarihinde yapıldığını, davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini beyanla .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile, takibin devamına, davalı aleyhine %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı taraf davaya cevap vermemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: Mahkemece; davanın 38.391,94 TL alacağa ilişkin .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkin olduğu ekili ... no.lu poliçe ile taşınan emtianın davacı nezdinde .... şartları kapsamında teminat altına alındığı, poliçede ... .... Şti.'nin sigortalı olarak gözükmekte olduğu, poliçe kapsamında 16.11.2020 tarihinde başlayan ...../ Türkiye arası taşımanın sigorta güvencesine alındığı, 18/12/2020 tarihli ....Limanı gümrük memuru, .. Liman görevlisi ve davalı şirket ( acenta) görevlisi nezaretinde düzenlenen “rezerv zaptı” başlıklı Tutanakta; “10.12.2020 tarihli ....... tescil no.lu ....sefer sayılı .... gemisinden gelen ... no.lu konteyner sealinin - mührünün (...) sağlam olduğu görülüp açılarak boşaltıldı. Boşaltma esnasında 1 orijinal paletin kısmen ezik ve hasarlı olduğu görülüp resimleri çekilerek ambara alınmıştır. İş bu tutanak aşağıdaki şahıslar huzurunda imza altına alınmıştır.” şeklinde düzenlendiği, 14.11.2020 tarihli ( ...) konşimento incelendiğinde; ilgili taşıma senedinde gönderen/yükleten firmanın dava-dışı ...., alıcı firmanın ..... Şti., .., yükleme ve tahliye limanı ve emtiaya ait detayların yer aldığı, taşıma acentesinin davalı şirket olduğu, satım şeklinin ... olarak belirtildiği, yani fabrika, depo veya işyeri sahasında teslimin kabul edildiği, bu aşamadan itibaren tüm sorumluluğun (gümrük, taşıma ücreti, sigorta vs.) alıcıya geçtiği, davalı tarafından 17.12.2020 tarihinde dava konusu taşıma ücretine ilişkin fatura tanzim edildiği, davacının sigortalısı ... şirketine hasar bildiriminin davalı şirket tarafından 21.12.2020 tarihinde yapıldığı ve ... şirketinin 22.12.2020 tarihli yazısı ile hasar içeriğine ilişkin tespitlerin bildirilerek zararın karşılanmasını talep ettiği, davalının akdi taşıyıcı-taşıma işleri organizatörü sıfatıyla üstlenilen taşımada akdi taşıyıcı sıfatını haiz olduğu ve davalıya husumet yöneltilebileceği, davalının yükleme ve taşıma sürecinde meydana gelen risklerden sorumlu olduğu, davacı tarafça tazmin edilen gerçek zararın hesaplanan sınırlı sorumluluk miktarının altında olduğu, davacının 36.433,51 TL tazminatı takip konusu edebileceği, ödeme tarihi ile takip tarihi arasında işlemiş faiz tutarının 1.493,77 TL olacağı hususunun tespit ve rapor edildiği, raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne ve davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. DAVALI VEKİLİNCE İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: İlk derece mahkemesi dosyasında davalıya çıkarılan tebligatlarının hiçbirinin kendisine ulaşmadığı, dolayısıyla davalıya savunma hakkının dahi verilmediği, davacının hak sahibi olup olmadığının belirsiz olduğu, her ne kadar faturada teslim şekli ... olarak yazılmış olsa da esasen mal mukabili ödemenin kararlaştırıldığı, hak sahipliğinin ödemeye göre tespit edilmesi gerektiği, davacının sigortalısı tarafından mal bedelinin tamamen ödenip ödenmediğinin belirsiz olduğu, bu durumda davacının sigortalısının hak sahipliği ispat edilemediğinden davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddinin gerektiği, söz konusu hasarın taşıma sırasında meydana gelmediği, ekspertiz raporunda yer alan fotoğraflardan malın konteyner içerisine sağlam olarak yüklendiğini ispat ettiği, tahliye sırasında malların konteyner içerisinde hasarlı olduklarını gösteren fotoğraf olmadığı, malın limana 10/12/2020 tarihinde ulaştığı, hasar tutanağının ise bundan 8 gün sonra düzenlendiği, hasarın bu süre içerisinde oluşmasının muhtemel olduğu, bilirkişi raporunda taşıyıcının sınırlı sorumluluğunun hatalı şekilde hesaplandığı, somut olayda deniz taşımasının söz konusu olduğu, davalının konişmentoda taşıyan olarak yer aldığı ve deniz taşıyıcısı olduğu, buna rağmen kara taşımasında sınırlı sorumluluğu belirleyen 8,33 SDR üzerinden hesaplama yapıldığı, deniz taşımasında 2 SDR üzerinden hesaplama yapılması gerektiği, dosyada davalının temerrüde düşürüldüğünü gösterir bir ihtarname olmadığı, sigortacının ödeme yaptığı tarihin faiz başlangıcı olarak kabul edilemeyeceği, alacak likit olmadığı halde icra inkar tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğuna ilişkindir. İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık varsa resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, deniz yoluyla taşınan emtianın, taşıma sırasında hasara uğradığı ve hasar bedelinin emtianın alıcısı olan dava dışı sigortalıya Denizyolu Emtea Nakliyat Sigorta Poliçesi kapsamında ödendiğinden bahisle ödenen tazminatın taşıyıcı olan davalıdan rücuan tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı taleplerine ilişkindir. Mahkemece, yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Mahkemenin görevli olması, HMK'nın 114/1-c maddesine göre dava şartıdır. HMK'nın 1. maddesine göre göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir. Yine HMK'nın 115. maddesine göre mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. 6102 Sayılı TTK'nın 5. maddesi uyarınca; asliye ticaret mahkemeleri, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ile özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere bakmakla görevli olup, TTK’nın beşinci kitabında "Deniz Ticareti" başlığı altında yapılan düzenlemelere ilişkin davalar ise denizcilik ihtisas mahkemesinin görev alanına girer. 6102 Sayılı TTK'nın "Deniz Ticareti" başlıklı beşinci kitabının ikinci kısmının üçüncü bölümünün üçüncü ayrımında deniz taşımasında taşıyıcının sorumluluğu ve hakları düzenlenmiştir. Somut olayda uyuşmazlık, deniz yolu ile taşınan emtianın taşıma sırasında hasara uğrayıp uğramadığı ve davalı taşıyıcının hasardan sorumlu olup olmadığına ilişkin olduğundan, uyuşmazlığın çözümünde TTK'nın yukarıda açıklanan bölümünde yer alan hükümlerini uygulamak suretiyle yargılama yapma görevi denizcilik ihtisas mahkemesine aittir. Bu itibarla ve HSK tarafından, İstanbul ili içerisinde deniz ticaretinden ve deniz sigortalarından kaynaklanan davalara bakma görevi İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesine verildiğinden İlk derece mahkemesince davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yargılamaya devam edilerek işin esası hakkında karar verilmesi isabetsiz olmuştur. Bu husus dava şartı ve kamu düzeninden olduğundan Dairemizce re'sen gözetilmiştir. Sonuç olarak; davalının istinaf başvurusunun usulen kabulü ile İlk derece mahkemesi kararının HMK'nın 355 ve 353/1-a3 maddeleri gereğince kaldırılmasına, dosyanın herhangi bir karar verilmeksizin kapatılarak görevli İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmek üzere İlk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalının istinaf başvurusunun USULEN KABULÜ ile; İstanbul..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ../03/2023 tarihli, 2022/... Esas ve 2023/. Karar sayılı kararının HMK'nın 355 ve 353/1-a3 maddeleri uyarınca KALDIRILMASINA, dosyanın mahkemesine İADESİNE, 2-Kayıtların kapatılarak dosyanın başkaca bir işlem yapılmadan görevli İstanbul .. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmek üzere kararı veren ilk derece mahkemesine iadesine, 3-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf talep eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine, 5-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 6-Artan gider avansı olması halinde yatıran tarafa iadesine, 7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 12/03/2026 tarihinde HMK'nın 362/1-c maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.