T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİ ESAS NO : 2023/233 KARAR NO : 2026/979 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 08/11/2022 NUMARASI : 2022/690 Esas - 2022/900 Karar DAVA : İtirazın İptali KARAR TARİHİ : 28/04/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 28/04/2026 Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterile…
T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİ ESAS NO : 2023/233 KARAR NO : 2026/979 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 08/11/2022 NUMARASI : 2022/690 Esas - 2022/900 Karar DAVA : İtirazın İptali KARAR TARİHİ : 28/04/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 28/04/2026 Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı, istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a bendi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi; G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; maliki davalı ....Şirketi olan sürücüsü davalı ... olan ... plakalı aracın 03/02/2020 tarihinde müvekkili şirkete ait olan .... plakalı araca park halinde iken çarptığını ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybının tahsili amacıyla dava dışı sigorta ... Şirketine açılan İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/397 Esas 2022/601 Karar sayılı dava doyası ile yapılan yargılamada sürücü ....'nun asli ve tam kusurlu olduğu kanaatine varıldığını ve davalarının kabulüne karar verildiğini, dava dışı .... Şirketi tarafından yapılan ZMMS sigorta limiti 36.000,00 TL olup davaya konu kaza sebebi ile müvekkiline 23.558,00 TL hasar tazminatı ödendiğini, anılı davada dava dışı sigorta şirketi yönünden sigorta limiti dahilinde kalan 12.442,00 TL kabul kararı verildiğini, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 10/01/2022 tarihli raporda ... . plakalı .. marka ... model ... tipinde 58.950 km.deki aracın değer kaybının 24.000,00 TL olduğu, .... plakalı aracın ZMMS Limitinin 36.000,00 TL olduğu, ....Şirketi'nin limit dahilinde 12.442,00 TL bedelin davacıya ödenmesinden sorumlu olduğu, 24.000,00 TL değer kaybından geriye kalan 11.558,00 TL bedelin ödenmesinden ..... plakalı araç maliki .... Şirketinin sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varıldığını, işbu bilirkişi raporu doğrultusunda sigorta limitini aşan bedelin tahsili amacı ile davalılar aleyhine İzmir 12. İcra Dairesinin 2022/4900 Esas sayılı icra dosyası ile takip başlatıldığını, davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek davalıların haksız itirazlarının iptali ile icra takibinin devamına ve %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. DAVALI CEVABININ ÖZETİ: Davalı .... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan müvekkili şirket adına kayıtlı ... plakalı araç, dava dilekçesinde belirtilen tarihte uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile .... Şirketine kiralandığını, müvekkilinin bu uzun süreli araç kiralama sözleşmesi nedeni ile işleten sıfatı bulunmadığından müvekkili aleyhine açılan işbu davanın öncelikle pasif husumet yokluğu nedeni ile reddi gerektiğini, davacının alacağı zamanaşımına uğradığını, dava konusu alacağın yargılamayı gerektirdiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı .... vekili cevap dilekçesinde özetle; dosya kapsamında davacı tarafın 03/02/2020 tarihinde meydana gelen bir kaza sebebiyle bir alacağa ilişkin icra takibi başlattığını, icra takibinin açılış tarihi dikkate alındığında talep zamanaşımına uğradığını belirterek davanın öncelikle Türk Borçlar Kanunu'nun 72. maddesi kapsamında reddine karar verilmesi gerektiğini, esasa ilişkin olarak; söz konusu aracın müvekkilinin sevk ve iradesine o dönem çalıştığı şirket tarafından verildiğini, müvekkilinin araca ilişkin bir sorumluluğu bulunmadığını, davacı tarafından dosyaya dayanak gösterilen İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/397 Esas Sayılı dosyasında mevcut 10/01/2022 tarihli raporda 11.558,00 TL bedelin ödenmesinden diğer davalı .... Şirketinin sorumlu olduğunun belirtildiğini, müvekkilinin kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığını, dava konusunun yargılamaya muhtaç olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER : İzmir 12. İcra Dairesinin 2022/4900 Esas sayılı dosyası, İzmir Arabuluculuk Bürosunun 2022/4546 Dosya - 2022/79627 Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı, İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/397 Esas - 2022/601 Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı. İDM KARARININ ÖZETİ : İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; davaya konu uyuşmazlığın 03/02/2020 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı .... Şirketine ait .... plakalı araçta meydana gelen hasar sebebiyle oluşan değer kaybı bedelinden, değer kaybı bedelinin .... plakalı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesini tanzim eden dava dışı .... Şirketinden tazmini amacıyla İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/397 Esas - 2022/601 Karar sayılı dosyasında ikame edilen davanın yapılan yargılaması sonucunda dosya davalısı ..... Şirketi aleyhinde hüküm altına alınan 12.442,00 TL'nin mahsubu ile bakiye değer kaybı bedeli olduğu iddia edilen 11.558,00 TL tutarındaki değer kaybı bedeli tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili amacıyla davalılar aleyhine başlatılan icra takibine davalılar tarafından süresinde yapılan itirazların iptali ve asıl alacak miktarının %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı şirkete verilmesi taleplerine ilişkin olduğu, İzmir 12. İcra Dairesinin 2022/4900 Esas sayılı dosyasınıda davacı alacaklı vekilinin borçlular aleyhine 11.558,00 TL asıl alacak ve 2.259,98 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 13.817,98 TL üzerinden icra takibi başlattığı, davalıların tarafın süresinde yapmış olduğu itirazları üzerine icra takibinin durdurulmasına karar verildiği, davalılar vekillerince cevap dilekçelerinde zamanaşımı itirazında bulunulduğu, icra takibinin dava konusu trafik kazasının gerçekleştiği tarihten itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresinin geçmesi akabinde ikame edilmiş olduğu, belirtilen gerekçeler dahilinde iş bu davanın zamanaşımı süresi içinde açılmadığı, davalı .... vekili ile davalı .... Şirketi vekilinin zamanaşımı itirazlarının haklı ve yerinde olduğu, davanın zamanaşımı süresi içerisinde ikame edilmediği gerekçesiyle, açılan davanın 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 72. maddesi gereğince zamanaşımı sebebiyle reddine karar verilmiştir. İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel Mahkemenin davayı zamanaşımı nedeniyle reddetmesinin hatalı olduğunu, Covid-19 salgını nedeniyle 13/03/2020 - 15/06/2020 tarihleri arasında sürelerin durdurulduğunu, bu nedenle zamanaşımına 86 gün daha eklenmesi gerektiğini, bu durumda zamanışımı süresinin 29/04/2022 tarihine uzadığını, 06/04/2022 tarihinde başlatılan icra takibinin süresinde olduğunu, icra takibi ile zamanaşımının kesildiğini, arabuluculuk sürecinde geçen sürede zamanaşımının durduğunu, bu nedenle davanın zamanaşımına uğradığı kabulünün hukuka aykırı olduğunu, esasa ilişkin olarak kazada davalı sürücünün tam kusurlu olduğunu ve araçta 24.000,00 TL değer kaybı oluştuğunu, sigorta limiti sonrası kalan 11.558,00 TL'den davalı işleten ve sürücünün sorumlu olduğunu, davalıların icra takibine itirazının haksız olduğunu belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. İSTİNAFA CEVAP : Davalı taraf istinafa cevap vermemiştir. G E R E K Ç E Uyuşmazlık, maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklanan bakiye araç değer kaybı bedelinin tahsiline yönelik başlatılan icra takibine itirazın iptali isteğine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. 6100 Sayılı HMK’nun 355. maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilir; aynı Kanunun 357. maddesine göre de; İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemeyeceği ve istinafta yeni delillere dayanılamayacağına ilişkin maddeleri çerçevesinde inceleme yapılmıştır. 6098 Sayılı TBK. 49 maddesi gereğince kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. 50/1.fıkrası gereğince zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. İzmir 12. İcra Müdürlüğü'nün 2022/4900 sayılı takip dosyasının incelenmesinde; 07/04/2022 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde 11.558,00 TL asıl alacak, 2.259,98 TL işlemiş faiz olmak üzere 13.817,98 TL'nin tahsilinin talep edildiği, ödeme emrinin davalı borçlulara tebliğ edildiği, süresi içerisinde borca itiraz nedeniyle takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır. İtirazın alacaklı vekiline tebliğine ilişkin bir evrak bulunmadığından davanın 2004 sayılı İİK'nun 67. maddesi gereğince 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde 07/09/2022 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır. İtirazın iptali davası İİK'nunda düzenlenen bir tür olup yargılamada takipteki talepler dikkate alınarak hüküm kurulur. Borçlu itirazın iptali davasında icra takibine yönelttiği itiraz sebepleri ile bağlı değildir. Buna karşılık alacaklı takip talebindeki talebiyle bağlı olarak fakat yasal her türlü delile dayanarak senetle ispat ana kuralı ve istisnalarına uygun biçimde ispat edebilir. 6098 Sayılı TBK'nun 72/1. fıkrasına göre tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde fiilin işlediği tarihten başlayarak 10 yılın geçmesi ile zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır. Bunun yanında 2918 Sayılı KTK'nun 109/1.fıkrasına göre; Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. 7226 Sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun Geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrasında Covid-19 salgın hastalığının ülkemizde görülmüş olması sebebiyle yargı alanındaki hak kayıplarının önlenmesi amacıyla; dava açma, icra takibi başlatma, başvuru, şikâyet, itiraz, ihtar, bildirim, ibraz ve zamanaşımı süreleri, hak düşürücü süreler ve zorunlu idari başvuru süreleri de dâhil olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm sürelerin 13/03/2020 (bu tarih dâhil) tarihinden itibaren 30/04/2020 (bu tarih dâhil) tarihine kadar durduğu, bu sürelerin, durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden itibaren işlemeye başlayacağı, durma süresinin başladığı tarih itibarıyla, bitimine on beş gün ve daha az kalmış olan sürelerin, durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden başlamak üzere on beş gün uzamış sayılacağı, salgının devam etmesi halinde Cumhurbaşkanının durma süresini altı ayı geçmemek üzere bir kez uzatabileceği ve bu döneme ilişkin kapsamı daraltabileceği düzenlenmiş; 30.04.2020 tarih ve 31114 Sayılı Resmi Gazete yayımlanan 2480 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararında ise bu süre 01.05.2020 (bu tarih dahil) tarihinden 15/06/2020 (bu tarih dahil) tarihine kadar uzatılmıştır. 7226 Sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un Geçici 1.maddesinde suç ve ceza, kabahat ve idari yaptırım ile disiplin hapsi ve tazyik hapsi için kanunlarda düzenlenen zamanaşımı sürelerinin maddenin kapsamı dışında olduğu belirtilmiştir. Somut olayda; kazanın meydana geldiği tarih 03/02/2020 olduğu, pandemi nedeniyle sürelerin durdurulması itibariyle bu sürelerin de eklenmesiyle davacı şirketin davalılar aleyhine başlatmış olduğu İzmir 12. İcra Müdürlüğünün 2022/4900 Esas sayılı dosyası ile 07/04/2022 tarihinde iki yıllık zamanaşımı süresi içerisinde icra takibi yapıldığı, icra takibi yapılmakla zamanaşımı süresi kesildiğinden 07/09/2022 tarihinde açılan dava tarihi itibariyle zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşıldığından İDM'nce kararda 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı görülmüştür. Bilindiği üzere, 7251 sayılı Kanunla Değişik 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (a-6) bendinde; "mahkemece uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması” halinde kararın esasının incelenmeden kararın kaldırılmasına, duruşma yapılmadan kesin olarak karar verileceği hüküm altına alınmıştır. Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; ilk derece mahkemesi'nce uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmadan ve toplanan bir kısım deliller değerlendirilmeden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK’nun 353/1. fıkra (a-6) bendi gereğince esası incelenmeden kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2-İlk Derece Mahkemesi olan İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/690 Esas - 2022/900 Karar sayılı, 08/11/2022 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1 fıkra (a-6) bendi gereğince ESASI İNCELENMEDEN KALDIRILMASINA, 3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE, 4-Davacının peşin yatırdığı 80,70 TL istinaf karar ve ilam harcının istek halinde iadesine, 220,70 TL istinaf yoluna başvuru harcının mahsubu ile Hazineye gelir kaydına, 5-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği ve harç tahsil / iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine, İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 Sayılı HMK'nun 353. maddesi (1-a) bendi uyarınca 28/04/2026 tarihinde KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.