2025/1897263 İhale Kayıt Numaralı "AVCILAR İLÇESİ DAHİLİNDEKİ PARK, BAHÇE VE YEŞİL ALANLARIN BAKIM VE ONARIM HİZMETLERİNDE KULLANILMAK ÜZERE ARAÇ ÇALIŞTIRILMASI İŞİ’" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Turland Tur. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Avcılar Belediyesi Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/1897263 İhale Kayıt Numaralı “ Avcılar İlçesi Dahilindeki Park, Bahçe ve Yeşil Alanların Bakım ve Onarım Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç Çalıştırılması İşi’ ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Avcılar Belediyesi Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından 04.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Avcılar İlçesi Dahilindeki Park, Bahçe ve Yeşil Alanların Bakım ve Onarım Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç Çalıştırılması İşi’ ” ihalesine ilişkin olarak Turland Tur. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 24.12.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.12.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.12.2025 tarih ve 204007 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.12.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/2811 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Ertaçlar Tur. Tem. Gıd. Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, şöyle ki; a) Araçların amortisman maliyetini tevsik etmek üzere sunulan amortisman tespit tutanağının ilgili meslek mensubu tarafından imzalanıp kaşelenmediği, söz konusu araçların amortisman ömrünü doldurmamasına rağmen bu araçlara ilişkin maliyet öngörülmediği, anılan isteklice kendi malı araçlarına ilişkin fiyat teklifi ile açıklama sunulmasının yerinde olmadığı, b) Araçların kiralama maliyetini tevsik etmek üzere sunulan fiyat tekliflerine konu araçların Teknik Şartname’deki teknik özellikleri karşılamadığı, söz konusu fiyat teklifinin işin süresini kapsamadığı, c) Araçların bakım onarım maliyetini tevsik etmek üzere sunulan fiyat teklifinin sadece araçların periyodik bakım onarımına ilişkin olduğu, yedek parça, yağ, işçilik gibi maliyet kalemlerine yönelik açıklama sunulmadığı, söz konusu fiyat teklifinde bakım onarım adetlerinin araçların teknik özellikleri dikkate alınarak belirlenmediği, ihale konusu işte kullanılacak kendi malı veya kiralama yoluyla edinilecek araçların marka ve modelleri dikkate alınarak bakım onarım maliyetinin ayrı ayrı açıklanmadığı, ihale konusu işte kullanılacak çöp kamyonu aracının sadece taşıyıcı kısmı için bakım onarım maliyeti öngörüldüğü, ancak söz konusu aracın üst ekipmanı için bakım onarım maliyetinin açıklanmadığı, araçların periyodik bakım onarım aralıklarını tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulmadığı, d) Araçların sigorta maliyetini tevsik etmek üzere sunulan fiyat teklifi ekinde ilgili sigorta şirketinin genel veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının bulunmadığı, ihale konusu işin süresi dikkate alınarak fiyat teklifinin güncellenmediği, fiyat teklifinin işin süresini kapsamadığı, söz konusu fiyat teklifine konu araçlar ile anılan isteklice ihale konusu işte kullanılması öngörülen araçların uyumlu olmadığı, anılan isteklice tek bir araç için sigorta maliyetine ilişkin fiyat teklifi alınıp bu teklif üzerinden tüm araçlara yönelik söz konusu maliyetin hesaplanmasının uygun olmadığı, e) Araçların MTV, muayene ve egzoz emisyon ölçüm maliyetlerinin tevsikine ilişkin kullanılan fiyatların ve dönemlerin uygun olmadığı, söz konusu maliyetlerin işin süresi dikkate alarak güncellenmediği, MTV maliyetinin araçların cins ve özellikleri dikkate alınarak açıklanmadığı, f) Araçların lastik maliyetinin tek bir takım lastik üzerinden açıklandığı söz konusu maliyetin eksik hesaplandığı, araçların cins ve özellikleri dikkate alınarak açıklanmadığı, g) Açıklama kapsamında sözleşme ve genel giderlerin ihale damga vergisi % 0,569, ihale sözleşme damga vergisi % 0,948 ve KİK payı % 0,05 oranları dikkate alınarak hesaplanmadığı, h) Açıklama kapsamında araç kiralama, bakım onarım ve lastik maliyetinin tevsikine ilişkin yer alan fiyat tekliflerinin dayanağı tespit tutanaklarının sunulmadığı ve/veya sunulan tespit tutanaklarının ilgili meslek mensubu tarafından imzalanıp kaşelenmediği, tespit tutanakları ekinde yer alan imza sirkülerinin fotokopi olduğu, imza sirkülerinde yer alan imza ile fiyat teklifindeki imzanın uyumlu olmadığı, fiyat tekliflerinin tek bir firma tarafından hazırlandığı ve fiyat tekliflerinin ilgili alanda faaliyet gösteren firmadan alınmadığı, tespit tutanaklarında belirtilen mükellefin tespiti yapılan dönemin hatalı belirtildiği, tespit tutanaklarında fatura bilgileri tablosunun yer almadığı, fiyat teklifinde belirtilen tarih ve sayı bilgisi ile tespit tutanaklarında belirtilen tarih ve sayı bilgilerinin uyumlu olmadığı, i) Açıklama kapsamında yapılan hesaplamalarda aritmetik hata bulunduğu, Ertaçlar Tur. Tem. Gıd. Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, şöyle ki; 2) Bahse konu istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin ihale konusu işe ve/veya benzer işe uygun olmadığı, sunulan iş deneyiminin İdari Şartname’de düzenlenen asgari oranı karşılanmadığı, iş deneyimin tevsikine ilişkin sunulan sözleşmenin yetkili kişilerce imzalanmadığı, iş deneyim tutarı ile fatura tutarlarının toplamının uyumlu olmadığı, sözleşmeye konu işin gerçekleştirildiğine ilişkin belgeler, iş kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren SGK belgeleri ile sözleşmeye ilişkin damga vergisinin ödendiğine yönelik belgelerin teklif kapsamında sunulmadığı, sözleşmede belirtilen adresin işyeri tescil bilgilerinin bulunmadığı, sözleşmede belirtilen firmaya ve bu işte çalıştırılan personele ilişkin giriş çıkış bilgilerinin bulunmadığı, 3) Bahse konu isteklinin ihale tarihi itibariyle kesinleşmiş vergi ve SGK borcunun bulunduğu, 4) Bahse konu istekli tarafından sunulan ihaleye katılım belgesinde beyan edilen ortaklarına ilişkin bilgilerin güncel olmadığı, 5) Bahse konu istekli tarafından sunulan teklifin yetkili olmayan şahıslar tarafından imzalandığı, 6) Bahse konu istekli tarafından sunulan ihaleye katılım belgesinde beyan edilen geçici teminatın İdari Şartname’de düzenlenen asgari oranı karşılamadığı, 7) Bahse konu istekli tarafından sunulan araç kasko değer bilgi formunda beyan edilen araçların aylık kiralama bedelinin Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aştığı, 8) Bahse konu istekli tarafından sunulan ihaleye katılım belgesinde beyan edilen bilanço oranlarının EKAP’ta yer alan verilerle uyumlu olmadığı, söz konusu bilgilerin İdari Şartname’de düzenlenen asgari oranları karşılamadığı, 9) Bahse konu istekli tarafından sunulan ihaleye katılım belgesinde beyan edilen iş hacmi bilgilerinin EKAP’ta yer alan verilerle uyumlu olmadığı, söz konusu bilgilerin İdari Şartname’de düzenlenen asgari tutarları karşılamadığı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister…” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ...” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. …” açıklaması, Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Avcılar İlçesi Dâhilindeki Park, Bahçe ve Yeşil Alanların Bakım ve Onarım Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç Çalıştırılması İşi b) Türü: Hizmet Alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Avcılar ilçesi dâhilindeki park, bahçe ve yeşil alanların bakım ve onarım hizmetlerinde kullanılmak üzere 16 adet araç çalıştırılması (İş kapsamında çalışacak personelin tamamı idare tarafından karşılanacaktır). Ayrıntılı bilgi İdari Şartname’nin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Avcılar ilçesi” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin Avcılar Belediyesi Başkanlığı tarafından 04.12.2025 tarihinde gerçekleştirilen “Avcılar İlçesi Dahilindeki Park, Bahçe ve Yeşil Alanların Bakım ve Onarım Hizmetinde Kullanılmak Üzere Araç Çalıştırılması İşi” ihalesi olduğu, bahse konu ihaleye 15 isteklinin katıldığı, 19.12.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Ertaçlar Tur. Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, anılan kararda ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Turland Tur. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak belirlendiği tespit edilmiştir. 08.12.2025 tarihinde EKAP üzerinden sınır değerin altında teklif sunan isteklilere tebliğ edilen “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” başlıklı yazı ekinde “… 1- Verilen hizmetin ekonomik olması a. İhalede teklif edilen araçların öz malı olması durumunda kanıtlayıcı olacak bilgi ve belgelerinin. b. İhalede teklif edilen araçların üçüncü kişi veya tüzel kişilikten temin edilmesi durumunda maliyetini bildirir bilgi ve belgelerin. 2- Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar a. Teklif edilen araçların temel giderleri konusunda (amortisman, işçilik dahil yazlık ve kışlık lastik değişim giderleri, işçilik dahil bakım onarım giderleri, sigorta giderleri, Motorlu Taşıt Vergisi giderleri, araç fenni muayene ve egzoz emisyon giderleri) avantajlı olduğu koşulların. b. İşin Teknik Şartnamesi ve sözleşme tasarısında bahsedilen teklif fiyata dahil giderler maliyetlerinde avantajlı olduğu koşulların. 3-Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, Bu ve benzeri iş olarak kamu veya özel sektöre yaptığınız tarafımıza özgün olan işler (varsa) Yukarıda bahsedilen yüklenicinin, teklif ettiği bedellerin tarafına avantajlı koşullar sağlayan iş ve işlemler…” ifadelerine yer verildiği anlaşılmıştır. Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına yönelik itirazen şikâyet başvurularında, idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı hususu öncelikli olarak incelenmekte ve idarenin gerçekleştirdiği işlemlerde aykırılık tespiti halinde, istekliler tarafından sunulan açıklamalar bakımından iddia konusu diğer hususlar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamaktadır. Zira yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarına aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler üzerinden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ihale sürecinin hatalı olarak devam etmesine neden olmakta ve mevzuata uygun olmayan şekilde idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin isteklilerce yapılan açıklamaların mevzuata uygunluğu bakımından doğru bir değerlendirme yapılmasına engel olmaktadır. Yukarıda aktarılan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesine ilişkin olarak ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir. Buna göre, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu ifade edilmiştir. Bu noktada, hem istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi hem de idareler tarafından bu açıklamaların sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilmesi için mevzuata uygun bir aşırı düşük teklif sorgulama işleminin gerçekleştirilmiş olması gerekmektedir. Yapılan incelemede; idare tarafından EKAP üzerinden sınır değerin altında teklif sunan isteklilere tebliğ edilen “aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazıda “İşin Teknik Şartnamesi ve Sözleşme Tasarısında bahsedilen teklif fiyata dahil giderler maliyetleri…” ifadelerine yer verilerek, bahse konu ihale dokümanında düzenlenen teklif fiyatına dahil maliyet kalemlerine yönelik isteklilerden açıklama sunulmasının istendiği, ihale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde; araç giydirme, HGS, köprü ve yol giderleri gibi aşırı düşük açıklama talebi yazısında açıkça ifade edilmeyen ancak ihale dokümanında düzenlenen maliyet kalemlerinin de bulunduğu, dolayısıyla idarece tebliğ edilen “aşırı düşük teklif sorgulama talebi” konulu yazıda, açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde net olarak belirtilmediği, Bunun yanı sıra, anılan yazıda “Bu ve benzeri iş olarak kamu veya özel sektöre yaptığınız tarafımıza özgün olan işler (varsa)” ifadelerine yer verildiği, yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları çerçevesinde; aşırı düşük teklif sorgulamalarının idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler üzerinden yapılması gerektiği, dolayısıyla, idarece tebliğ edilen “aşırı düşük teklif sorgulama talebi” konulu yazıda isteklilerden açıklamaları kapsamında daha önce gerçekleştirdikleri benzer nitelikteki işlere ilişkin bilgi istenmesinin uygun olmadığı anlaşılmış olup, bahse konu aşırı düşük teklif sorgulama yazısının mevzuata aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin, … istenilmesi zorunludur. … (3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla; a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere, … ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler ile teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması istenir. …” hükmü, İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: … 7.3.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya … sunması zorunludur. İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 40'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir. … 7.3.1.1. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Kamu veya özel sektörde tek sözleşmeye dayalı iş makinesi dahil araç kiralama veya iş makinesi kiralama işleri benzer iş olarak kabul edilecektir. …” düzenlemesi yer almaktadır. Ertaçlar Tur. Tem. Gıd. Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan ihaleye katılım belgesinin “İş Deneyimini Gösteren Belgeler” başlıklı bölümündeki “ EKAP'ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi” başlıklı satırında beyan edilen belgenin 27.08.2024 tarih ve 2019/*** *** ****603-1-2 sayı ile İzmir Büyükşehir Belediyesi Makine İkmal Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı tarafından “ İş Makinesi ve Kara Taşıtları Kiralanması” işine ilişkin anılan istekli adına düzenlenen 40.278.181,40 TL tutarlı, EKAP üzerinden sorgulanabilen bir iş deneyim belgesi olduğu, bahse konu belge tutarının güncellenmemiş halinin dahi isteklinin sunduğu teklif bedelinin (16.989.600,00 x % 40 = 6.795.840) % 40’ından fazla olduğu tespit edilmiştir. Yapılan tespitler çerçevesinde; başvuruya konu istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin ihale konusu işe ve/veya benzer işe uygun olduğu ve belge tutarının İdari Şartname’de düzenlenen asgari iş deneyim tutarını karşıladığı anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “… Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır: … c) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan. d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan. … Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü, Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmelik’in “Başvuru ve/veya tekliflerin açılması” başlıklı 11’inci maddesinde “(1) Teklifler, ihale komisyonu tarafından ihale tarih ve saatinde EKAP'ta açılır. Yaklaşık maliyet tutarı ile teklif verenler ve teklif fiyatları isteklilerin erişimine açılır. Bu aşamada, isteklilerin geçici teminatlarının uygun olup olmadığı, EKAP üzerinden yapılan sorgulamalara göre; ihale tarihi itibarıyla ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı ile kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığı kontrol edilir. Yabancı isteklilerin, kendi ülkelerinin mevzuat hükümleri uyarınca ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığına ilişkin kontrol ise sözleşmenin imzalanması aşamasında gerçekleştirilir. (2) Birinci fıkra kapsamında yapılan işlemlere ilişkin hususlar ile yaklaşık maliyet tutarı, teklif verenler ile teklif fiyatları ve varsa açılamayan teklifler tutanağa bağlanır ve bu tutanak isteklilere bildirilir…" hükmü, Bahse konu Yönetmelik’in “Başvuru ve/veya tekliflerin değerlendirilmesi ile ihalenin karara bağlanması” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) Teklifler açıldıktan sonra 11 inci maddenin birinci fıkrasına göre uygun bulunmayan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. Pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde son fiyat tekliflerinin alınması işlemi, elektronik eksiltme yapılan ihalelerde ise eksiltme işlemleri; teklifi bu aşamada değerlendirme dışı bırakılmayan istekliler davet edilerek gerçekleştirilir. …. (3) İkinci fıkraya göre yapılan değerlendirmede, ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgelerden; entegrasyonlar aracılığıyla veya EKAP ya da diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden erişilebilenlerin teyit işlemi gerçekleştirilir. 10 uncu maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılan belgelerden teyit edilemeyenler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez..." hükmü yer almaktadır. Ertaçlar Tur. Tem. Gıd. Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan ihaleye katılım belgesinde beyan edilen bilgi ve belgeler arasında; anılan isteklinin 03.12.2025 tarihinde SGK ve vergi borcu bulunmadığına ilişkin belgelerin yer aldığı tespit edilmiştir. İdare tarafından düzenlenen 04.12.2025 tarihinde düzenlenen Tekliflerin Açılmasına ilişkin Tutanakta, Ertaçlar Tur. Tem. Gıd. Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ilişkin “SGK borcu” ve “Vergi Borcu” sütunlarının “Kontrol Edilmektedir” şeklinde doldurulduğu, EKAP üzerinden yapılan incelemede; idare tarafından EKAP’ta GİB ve SGK entegrasyonu ile yapılan sorgulamalar neticesinde, anılan isteklinin 04.12.2025 tarihinde borcu olmadığının tespit edildiği anlaşılmıştır. Yapılan inceleme neticesinde; başvuruya konu isteklinin ihale tarihi itibarıyla SGK ve vergi borcu bulunmadığı anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır. 4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından, … teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır. … (2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile tekliflerin fiziki ortamda alındığı ihalelerde vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur. (3) İş ortaklığında, iş ortaklığı beyannamesinin ve iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur. Konsorsiyumda ise konsorsiyum beyannamesinin ve konsorsiyumu oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur.” hükmü, Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: … b) Teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren bilgi ve belgeler: 1) Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgi ve belgeler. 2) Vekâleten ihaleye katılma halinde vekile ilişkin bilgi ve belgeler. ...” düzenlemesi yer almaktadır. Ertaçlar Tur. Tem. Gıd. Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan ihaleye katılım belgesinin “Ortaklara Ait Bilgiler” ve “Yöneticilere Ait Bilgiler” başlıklı satırlarında beyan edilen bilgi ve belgelerden; Yağmur Ertaç’ın şirketin tek ortağı ve şirket müdürü olduğu tespit edilmiştir. Yapılan inceleme neticesinde; başvuruya konu istekli tarafından ortaklar ve ortaklık oranlarına ilişkin bilgi ve belgelerin MERSİS entegrasyonu ile EKAP’a aktarıldığı ve bu bilgi ve belgelerin anılan isteklice ihaleye katılım belgesinde beyan edildiği anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 5) Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak: Ertaçlar Tur. Tem. Gıd. Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan e-teklifin 03.12.2025 tarihinde Yağmur Ertaç tarafından e-imzalanarak gönderildiği, söz konusu şahsın, anılan istekli tarafından sunulan ihaleye katılım belgesinde şirket ortağı ve müdürü olarak beyan edildiği, tespit edilmiştir. Yapılan tespitler çerçevesinde; başvuruya konu istekli tarafından sunulan e-teklifin şirket ortağı ve müdürü tarafından e-imzalanarak gönderildiği anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 6) Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır. İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü, Bahse konu Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler. Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır. Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir: … c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih. … Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak; … c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir. …” hükmü, Aynı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. … Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. …” hükmü, “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür…” hükmü, Bahse konu Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler; … c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi, ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini, … izleyen günden itibaren başlar …” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle; … c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı, … yönlerinden sırasıyla incelenir. …” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir. …” hükmü yer almaktadır. Tekliflerin Açılmasına İlişkin Tutanağın, idare tarafından EKAP üzerinden 05.12.2025 tarihinde isteklilere gönderildiği, söz konusu tebligatta “ Tutanakta karara bağlanan hususlara ilişkin bu tebligatın yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren on gün içinde idaremize EKAP üzerinden e-şikayet başvurusunda bulunulabilir. ” ifadesine yer verildiği tespit edilmiştir. İhale sürecinde gerçekleşen işlem veya eylemler sebebiyle herhangi bir isteklinin hak kaybına veya zarara uğramasının muhtemel olduğu durumlarda, bu idare işleminin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla mevzuatta öngörülen süreler içerisinde şikâyet başvurusuna konu edilmesi gerektiği, başvuru sürelerine ilişkin yukarıda aktarılan Kanun hükümleri çerçevesinde şikâyet başvuru süresinin iddia konusu işlem veya eylemin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlayacağı, bir diğer ifadeyle, ihale tarihi itibarı ile isteklilere açıklanan ve tutanağa bağlanarak isteklilere bildirilen hususlar bakımından hak kaybı veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin ihale komisyonu kararının tebliğ edilmesini beklemeden şikâyet hakkını kullanması gerekmektedir. Yapılan incelemede; başvuruya konu ihalenin 04.12.2025 tarihinde gerçekleştirildiği ve bu tarihte idare tarafından düzenlenen Tekliflerin Açılmasına İlişkin Tutanağın 05.12.2025 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edildiği ve bahse konu tutanakta, isteklilerin geçici teminatlarının uygun olup olmadığına yönelik değerlendirmelerin de yer aldığı dikkate alındığında, başvuru sahibince söz konusu iddiaların bahse konu tutanağın EKAP üzerinden tebliğ edildiği tarih olan 05.12.2025 tarihinde öğrenildiği, dolayısıyla bu iddialara ilişkin olarak şikâyet süresinin 05.12.2025 tarihinden itibaren başlaması gerektiği, ancak başvuru sahibi tarafından bu tarihi izleyen günden itibaren 10 (on) gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 24.12.2025 tarihlerinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 7) Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel Esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde; a. Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır. ...” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. İhale dokümanı aşağıdaki belgelerden oluşmaktadır: … e) İhale dokümanı kapsamında verilecek diğer belgeler Belge Adı Doküman Adı Açıklama Araç kasko değer bilgi formu arac_kasko_deger_bilgi_formu .pdf Araç değer kasko değer bilgi formuna uygun teklif verilecektir. “ düzenlemesi, Bahse konu Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: … 7.4. İstekli tarafından teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunulması ve/veya sağlanması gerektiği bu Şartnamenin 7’nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri: --- 7.5. Bu Şartnamenin 7’nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Tekliflerin Hazırlanmasında Dikkat Edilecek Hususlar” başlıklı 6’nci maddesinde “6.1. İstekli firmalar hazırlayacağı fiyat tekliflerinde tüm araçların aylık olarak çalıştırılmasını ve bu Teknik Şartnamede belirtilen birim fiyata dahil olan giderleri de göz önünde bulundurarak tekliflerini hazırlayarak sunacaklardır. 6.2. 1 sıra No.’lu binek araçlar, 2 sıra No.’lu camlı van araçlar, ve 3 sıra No.’lu çift kabinli brandalı kapalı kasa kamyonet araçlara verilecek teklif için açıklama; 17.03.2006 tarih ve 206/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin 6’ncı maddesinde belirtildiği üzere; binek, station-wagon, kaptı kaçtı, panel tipi araçlardan, bu ihale kapsamında bulunan araçların, aylık kiralama bedeli (KDV hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta, vb. giderler dahil) taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin % 2’ sini (yüzde iki) aşmayacak ve çalıştırılacak araçların marka, model, araç kodu ve kasko değerini gösteren tablonun sunulması zorunludur. NOT: %2 kapsamında değerlendirilecek araçlara verilecek olan teklif 2025 eylül ayına ait kasko değer listelerinde belirtilmiş olan değerlere göre sunulacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan İdari Şartname düzenlemeleri incelendiğinde; anılan Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde istekliler tarafından teklifleri kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunulması ve/veya sağlanması gereken bahse konu Şartname’nin 7’nci maddesi dışındaki maddeleri ile Teknik Şartname’de belirtilen bilgi/belgeler ve yeterlik kriterleri kısmında, ihale dokümanı içeriğinde yer alan “araç kasko değer bilgi formu”nun isteklilerce sunulmasının düzenlenmediği, bu kapsamda, söz konusu belge üzerinden yapılacak araçlara teklif edilen bedellerin Teknik Şartname’de düzenlenen oranları aşıp aşmadığına yönelik değerlendirmenin ihaleye katılımda yeterlik kriteri olmadığı anlaşılmaktadır. Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemeleri çerçevesinde; ihale dokümanı içeriğinde yer alan “araç kasko değer bilgi formu”nu isteklilerin teklifleri kapsamında sunmasının İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde yeterlik kriteri olarak belirlenmediği, dolayısıyla Teknik Şartname’de yer alan düzenleme çerçevesinde yapılacak söz konusu değerlendirmenin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yüklenicisine ilişkin olarak idarece gerçekleştirileceği, dolayısıyla, başvuru sahibinin iddiasının aksine, araçlara teklif edilen bedellerin Teknik Şartname’de düzenlenen oranları aşıp aşmadığına yönelik değerlendirmenin anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olmayacağı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır. 8) Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait; a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin, b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin, her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur. (2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında; a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini, b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce (e-forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar. (3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde; a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hak ediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir), b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir), c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması, ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hak ediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir. …. (6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır. (7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir. … (10) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde veya serbest meslek kazanç defteri özetine ilişkin dokuzuncu fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun, b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgenin, her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur. … (4) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır. (5) (Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır. … (8) Altıncı ve yedinci fıkralardaki kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. … (10) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır. … (12) İş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur. …” hükmü, Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: … 7.2. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterler: 7.2.1 İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri. a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini, … a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hak ediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir), b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir), c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması, ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hak ediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir. Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır. … İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur. 7.2.2 İstekli tarafından; a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun, b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgeler, birinin sunulması yeterlidir. Serbest meslek erbabının iş hacmi serbest meslek kazanç defteri özeti ile belgelendirilir. … Toplam cironun teklif edilen bedelin % 25'inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir. Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır. …. İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur. …” düzenlemesi yer almaktadır. Ertaçlar Tur. Tem. Gıd. Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan ihaleye katılım belgesinin “Ekonomik ve Mali Yeterliğe İlişkin Bilgiler” başlıklı bölümünde yer alan “Bilanço Bilgileri” başlıklı satırında, 2024 hesap dönemine ilişkin cari oranın “0,77947322” , öz kaynak oranının “0,16993698” , kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının “0,12725204” olarak beyan edildiği tespit edilmiştir. Yapılan tespitler çerçevesinde; başvuruya konu istekli tarafından beyan edilen bilanço oranlarının EKAP üzerinden sorgulanması sonucunda elde edilen bilgiler ile uyumlu olduğu ve İdari Şartname’de düzenlenen asgari kriterleri karşıladığı anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 9) Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak: Ertaçlar Tur. Tem. Gıd. Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan ihaleye katılım belgesinin “Ekonomik ve Mali Yeterliğe İlişkin Bilgiler” başlıklı bölümünde yer alan “İş Hacmi Bilgileri” başlıklı satırında, 2024 hesap dönemine ilişkin toplam ciro tutarının “**.***.841,66 TL” olarak beyan edildiği, beyan edilen toplam ciro tutarının isteklinin toplam teklif bedelinin % 25'inden fazla olduğu (16.989.600,00 TL x % 25 = 4.247.400,00) tespit edilmiştir. Yapılan tespitler çerçevesinde; başvuruya konu istekli tarafından beyan edilen toplam ciro bilgisinin EKAP üzerinden sorgulanması sonucunda elde edilen bilgiler ile uyumlu olduğu ve İdari Şartname’de düzenlenen asgari kriterleri karşıladığı anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam 9 iddiasından 1 iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 1/9 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 101.344,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 11.147,84 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenlerinin açık ve net olarak belirlenmesi suretiyle sınır değerin altında teklif sunan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) 4734 sayılı Kanun’un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.