T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 20. HUKUK DAİRESİ T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ ESAS NO : 2023/2244 KARAR NO : 2025/2579 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ... İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 5. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 18/10/2023 NUMARASI : 2022/331 E. - 2023/441 K. DAVANIN KONUSU : 5846 Sayılı Kanundan Kaynaklı Mali ve Manevi Hakların İhlali Taraflar aras…
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 20. HUKUK DAİRESİ T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ ESAS NO : 2023/2244 KARAR NO : 2025/2579 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ... İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 5. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 18/10/2023 NUMARASI : 2022/331 E. - 2023/441 K. DAVANIN KONUSU : 5846 Sayılı Kanundan Kaynaklı Mali ve Manevi Hakların İhlali Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 18/10/2023 tarih ve 2022/331 E. - 2023/441 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı ile davalı ... tarafından istenmiş ve istinaf dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, müvekkilinin, davalı ... ile hazırladığı ve birinci yazar olduğu "..." isimli bilimsel eserin, yayın için gönderildiği dergiden müvekkili tarafından geri çekildiğini, davalı ...’ın ise makale metninin tamamına yakınını aynı tutarak intihali önleyecek nitelikte olmayan basit değişiklikleri diğer davalı ... ile birlikte yaptığını ve tekrar aynı dergiye göndermek suretiyle davacının eser sahipliğinden kaynaklanan haklarını ihlal ettiğini, müvekkilinin, davalı ile hazırladığı makale ile dava konusu "..." isimli makalenin %59 oranında örtüştüğünü, davalının cevap dilekçesinde davacı ile birlikte telif hakkı sahibi olduğu makaleyi davacının izni olmadan yayınladığını zaten açıkça kabul ettiğini, bilimsel değerlendirmelerini içeren dava konusu makalenin eser niteliğinde olduğunu ileri sürerek, davalıların telif hakkı ihlali eyleminde ve haksız fiilde bulunduklarının tespitini, men'ini, ref'ini, davalıların ihlal eylemleri nedeniyle müvekkilinin dava açması, avukata vekalet vermesi, akademik teşvikten mahrum kalması, danışmanlık, konuşma gibi potansiyel işlerden mahrum kalması gibi maddi zararları nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50.000,00 TL maddi tazminatın ihlal tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, intihal nedeniyle müvekkilinin yaşadığı üzüntüye karşılık 50.000,00 TL manevi tazminatın ihlal tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tazmin edilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili, davayı görmeye Antalya Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davalının 2019 yılı içerisinde “...” adlı makaleyi hazırlayıp ... Dergisine gönderip 29/08/2019 tarihinde yayınlattığını, davalının bu çalışmayla birlikte takipteki kredileri etkileyen mikro ekonomik faktörleri analiz etmek amacıyla farklı bir çalışma başlatmayı planladığını, çalışmanın özet giriş literatür taraması ve kaynakça bölümlerini yazdığını, makalenin büyük kısmının müvekkili tarafından yazıldığını, makalenin tamamının müvekkili tarafından İngilizce'ye çevrildiğini, davacının, davalıya çalışmaya devam etmeyeceğini bildirmesi üzerine müvekkilinin kendisinin çok emeğinin olduğunu, büyük bir kısmını kendisinin yazdığını beyan ettiğini ve makaleyi yayınlamak istediğini davacıya bildirdiğini, yayınlanan çalışmada analiz kısımlarının ikinci yazar olan Dr. ... tarafından yapıldığını savunarak davanın reddini istemiştir. Davalı ... cevap vermemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu uyuşmazlığın niteliği ve davalılara itham edilen makalenin yayınlandığı ortam nazara alındığında, 6100 sayılı HMK m.16 hükmü uyarınca mahkemenin eldeki davayı görmeye yetkili olduğu, davacı ve davalı ...'ın yazarları olarak belirtilen "..." isimli makalenin vücuda getirilerek yayınlanması için uluslararası bir dergiye gönderildiği, daha sonra davacının talebi üzerine söz konusu makalenin yayınlanmadan geri çekildiği, bu tarihten sonra; iş bu davaya konu "..." isimli makalenin yayınlanmak üzere davalılar tarafından uluslararası bir dergiye gönderildiği ve söz konusu makalenin yayınlandığı, "..." isimli makalenin; bilimsel bir araştırma makalesi niteliğinde olduğu, makalenin sahibinin hususiyetini yansıtacak biçimde şekillenmiş bulunması, 5846 sayılı FSEK’te öngörülen eser türlerinden birinin içine girmesi ve fikri bir çabanın ürünü olması nedeniyle FSEK anlamında “ilim ve edebiyat eseri" vasfında olduğu, bilirkişi heyeti tarafından yapılan teknik incelemeler neticesinde, "..." isimli makalenin, işbirliği ve karşılıklı yardımlaşmaların bir sonucunda bir eserin meydana getirilmiş olması ve eserin oluşumuna katkıda bulunanların çabalarının, diğer eser sahiplerinin çaba ve katkılarından ayırt edilmesi mümkün olamadığından taraflar arasında FSEK m.10 hükmü gereğince iştirak halinde eser sahipliği bulunduğu, elbirliği halinde eser sahipliğine fesih ve tasfiyeye ilişkin olanlar dışında 6098 sayılı TBK m.620 vd maddeleri uyarınca "Adi Ortaklık Sözleşmesi" hükümlerinin uygulanacağı (FSEK m.10/2), ancak, tarafların aralarında yapacakları sözleşmeyle, Kanun'un emredici hükümlerine aykırı olmayacak şekilde, elbirliği halinde mülkiyet hükümlerinden kaynaklanan hak ve yükümlülüklerini belirleyebilirleceği, böyle bir sözleşme yoksa, birliğe adi ortaklığa ilişkin hükümlerin uygulanacağı, bu halde, elbirliği halinde eser sahipliği, oybirliği ile alınacak kararlarla yönetileceği, eser sahiplerinden birisinin, birlikte yapılacak bir işleme haklı bir sebep göstermeksizin izin vermezse, mahkeme bu izni verebileceği, esere tecavüz halinde ise, eser sahiplerinden her birisi tek başına hareket edebileceği (FSEK m.10/2), elbirliği halinde eser sahipliği ilişkisinde, ihlal edilen hakkın eser sahiplerinden sadece birisi ile ilgili olması halinde tazminat davasını sadece hakkı tecavüze uğrayan eser sahibinin açabileceği, esasen böyle bir davanın, çekişmenin niteliğine göre, eser sahipliği davası ile birlikte diğer eser sahibine/sahiplerine de yöneltilmesi gerekebileceği, zira eser sahiplerinden birisinin ismi olmaksızın eserin, diğer eser sahipleri tarafından kamuya sunulması halinde, esasen dava, ihlali yapan diğer eser sahiplerine yöneltilmesi gerektiği (..." isimli makalenin, bilimsel bir araştırma makalesi niteliğinde olduğu, 5846 sayılı FSEK’te öngörülen eser türlerinden birinin içine girmesi ve fikri bir çabanın ürünü olması nedeniyle FSEK anlamında “ilim ve edebiyat eseri" vasfında olduğu, "..." isimli makale ile "..." isimli makalenin bilirkişi tarafından karşılaştırıldığı, karşılaştırma dokümanında yer alan ve davacı tarafından yazılan kısımlar ile aynı/yüksek oranda benzer kısımların davalıların birlikte yayınladığı makaledeki bazı kısımlar ile benzerlik gösterdiği, davalılar tarafından yayınlanan makalede, davacı ve davalı ... ile yazılan makalede yer alan ve bilirkişi raporunda gösterilen ve davacı tarafından yazılan kısımların alındığı, somut olayda davacının izni olmadan davacının iştirak halinde eser sahipliğinin bulunduğu alenileşmemiş eserinden alıntı yaparak fiziki ortamda yayınlayan davalıların, davacının yayma, çoğaltma, kamuya iletim, umuma arz ve adını belirtme haklarının ihlal edildiği, davacının kaleme aldığı ve davalılar makalesinde aynen yer alan kısımların davalılar makalesine oranının ortalama %5 olduğu, davalıların makalesinin yayınlandığı dergi tarafından yapılan ödemenin 5.575,00 TL olduğu, buna göre davacının 139,375 TL talep edebileceği, dosya kapsamına göre 1.000,00 TL manevi tazminatın uygun bulunduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, davalıların, davacının iştirak halinde eser sahipliği sıfatı bulunduğu tespit edilen "..." isimli eserden kaynaklı umuma arz salahiyeti, adın belirtilmesi salahiyeti, çoğaltma hakkı, yayma hakkı ve umuma iletim haklarını ihlal eden ve haksız fiil oluşturan eylemlerde bulunduğunun tespitine, davalıların muhtemel telif hakkı ihlal eylemlerinin men'ine, telif hakkı ihlali oluşturan eylemlerin ref'ine, 139,38 TL maddi tazminatın 24/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 1.000,00 TL manevi tazminatın 24/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, telif hakkı ihlalinden doğan zararın, fiili zarar ve yoksun kalınan karı kapsadığını, bilirkişi raporunda tazminat için bir meblağ belirlenmiş olmasının maddi ve manevi tazminat miktarının belirlendiği anlamına gelmeyeceğini, 139 TL tazminata hükmedilmiş olmasının hak ve nefasete aykırı olduğunu, mahkeme tarafından 1.000 TL'lik manevi tazminata hükmedildiğini, somut olayda telif hakkı ihlalinde bulunan kişinin müvekkilin mesai arkadaşı olduğunu, bu üzüntünün karşılığı olan manevi tazminatın herhangi sıradan bir telif hakkı ihlali açısından bile gerçekten çok düşük olan 1.000 TL olarak belirlenmiş olmasının müvekkilinde daha da büyük üzüntü yarattığını, caydırıcı etki yaratmayacağını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, bilirkişilerin raporda yanlış belirleme yaptıklarını, yanlış dergiyi esas aldıklarını, müvekkilinin, makalenin yayınlanmasından kaynaklı olarak elde etmiş olduğu herhangi bir kazancın söz konusu olmadığını, davacının yazdığı kısmın, anonim bilgiler olduğunu, davacının, müvekkilinin yazmış olduğu mahakale üzerinde hiçbir katkısının bulunmadığını, herhangi bir hak ihlalinin meydana gelmediğini, maddi ve manevi tazminatın koşullarının bulunmadığını, vekalet ücretinin düzeltilmesi gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. GEREKÇE : Dava, 5846 sayılı FSEK'e dayalı mali ve manevi hakların ihlalinin tespiti, meni, refi ve tazmini istemlerine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davacı ve davalı ...'ın yazarları olarak belirtilen makalenin yayınlanmasından vazgeçilmesinden sonra, bu makalenin çeşitli değişiklikler yapılarak davalılar tarafından, davacının ismi olmaksızın yayınlanmak üzere uluslararası bir dergiye gönderildiği ve söz konusu makalenin yayınlandığı, bu makalenin FSEK anlamında “ilim ve edebiyat eseri" vasfında olduğunun dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ile belirlendiği, bilirkişi heyeti tarafından yapılan teknik incelemeler neticesinde, davacı ile davalı ... tarafından yazılan makale üzerinde taraflar arasında FSEK m.10 hükmü gereğince iştirak halinde eser sahipliği bulunduğunun tespit edildiği, tecavüz iddiasına konu makalenin de FSEK anlamında “ilim ve edebiyat eseri" vasfında olduğunun yine dosya kapsamında belirlendiği, bu makalelerin dosyaya sunulan bilirkişi raporunda karşılaştırıldığı, karşılaştırma dokümanında yer alan ve davacı tarafından yazılan kısımlar ile aynı/yüksek oranda benzer kısımların davalıların birlikte yayınladığı makaledeki bazı kısımlar ile benzerlik gösterdiğinin tespit edildiği, davacının izni olmadan davacının iştirak halinde eser sahipliğinin bulunduğu, alenileşmemiş eserinden alıntı yaparak fiziki ortamda yayınlayan davalıların, davacının yayma, çoğaltma, kamuya iletim, umuma arz ve adını belirtme haklarını ihlal ettiği, hükmedilen maddi ve manevi tazminatın dosya kapsamına ve hakkaniyete uygun olduğu anlaşılmakla, davacı vekili ve davalı ... vekilinin istinaf başvurularının esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere; 1-Davacı ve davalı ... vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu uyarınca davacıdan alınması gereken 615,40-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından, davacı tarafından istinaf başvurusunda yatırılan 269,85-TL istinaf karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 345,55'er-TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 3-Harçlar Kanunu uyarınca davalı ...'tan alınması gereken 615,40-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından, davalı ... tarafından istinaf başvurusunda yatırılan 426,75-TL istinaf karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 188,65-TL'nin davalı ...'tan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 4-İstinaf aşamasında davacı ve davalı şahıs tarafından yapılan yargılama giderlerinin taraflar uhdesinde bırakılmasına, 5-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 26/12/2025 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi. GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 30/12/2025 Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...