Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2019 -3-27 (Devralma) Karar Sayısı : 19-22/332-149 Karar Tarihi : 20.06.2019 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN, Mehmet AYAN, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK B. RAPORTÖRLER: Hatice ODABAŞ BUBA, Emre KARA, Nur ÖZKAN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Yıldız Holding A.Ş . Temsilci leri: Av. M. Togan TURAN ve Av. İlayda GÜNEŞ Orjin Maslak Eski Büyükd
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2019 -3-27 (Devralma) Karar Sayısı : 19-22/332-149 Karar Tarihi : 20.06.2019 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN, Mehmet AYAN, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK B. RAPORTÖRLER: Hatice ODABAŞ BUBA, Emre KARA, Nur ÖZKAN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Yıldız Holding A.Ş . Temsilci leri: Av. M. Togan TURAN ve Av. İlayda GÜNEŞ Orjin Maslak Eski Büyükdere Caddesi No: 27 Kat: 11 34485 Maslak/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Essity Aktiebolag Publ ve Yıldız Holding A.Ş. nin ortak kontrolü altında bulunan SCA Yıldız Kâğıt ve Kişisel Bakım Üretim A.Ş. nin tam kontrolünün Yıldız Holding A.Ş. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi . (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 17.05.2019 tarih ve 3289 sayı ile giren ve en son 10.06.2019 tarih ve 3795 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 11.06.2019 tarih ve 2019 -3-27/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) İlgili başvuruda; Essity Aktiebolag Publ nin (ESSITY) SCA Yıldız Kâğıt ve Kişisel Bakım Üretim A.Ş. deki (SCA YILDIZ) ( ..) hissesinin Yıldız Holding A.Ş. (YILDIZ HOLDİNG) tarafından devralınması akabinde, SCA YILDIZ ın , YILDIZ HOLDİNG in tek kontrolüne geçmesi işlemine izin verilmesi talep edilmiştir . (5) Bildirim konusu işlem neticesinde SCA YILDIZ ın kontrol yapısında kalıcı bir değişiklik meydana geleceğinden, işlem 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemidir. Dosya içeriğinden işlem taraflarının 2017 yılı cirolarının a nılan Tebliğ in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen ciro eşiklerini aştığı anlaşıldığından, bildirime konu işlem izne tabidir. (6) Devre konu teşebbüs olan SCA YILDIZ bebek bezi, ıslak havlu, saç ve vücut bakım ürünleri ile hijyenik ped üretmektedir. Ülker Ailesi tarafından kontrol edilen YILDIZ HOLDİNG in iştirakleri gıda sektöründe bisküvi, çikolata ve çikolata kaplı ürünler, margarin ve sıvıyağ, dondurulmuş gıdalar dâhil olmak üzere çok sayıda kategoride üretim gerçekleştirmektedir. Ayrıca gıda sek törünün dışında YILDIZ HOLDİNG in ambalajlama, gayrimenkul ve perakende gibi alanlarda da faaliyetleri söz konusudur. SCA YILDIZ ın tam kontrolünü devralacak olan YILDIZ HOLDİNG in kişisel bakım ürünleri pazarında faaliyet gösteren tek iştiraki olan Azmüse bat Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ise tıraş köpüğü, tıraş bıçağı ve tıraş kremi üretimi faaliyetinde bulunmaktadır. 19-22/332-149 2/4 (7) Kişisel bakım ürünlerine ilişkin geçmiş tarihli Rekabet Kurul u (Kurul) kararları incelendiğinde, ilgili pazarın her bir ürün bazında ayrı ay rı tanımlanması şeklinde bir eğilim dikkat çekmektedir1. Mevcut dosyada sonucu etkilemeyeceğinden hareketle ilgili pazar tanımlanmasına ihtiyaç duyulmamakla birlikte, ilgili pazar bakımından geçmiş tarihli Kurul kararları da dikkate alınarak tarafların faa liyetleri arasında yatay bir örtüşme olmadığı sonucuna ulaşılmıştır . (8) Tarafların faaliyetleri dikey ilişki bağlamında ele alındığ ında; YILDIZ HOLDİNG in iştirakleri olan Bizim Toptan Satış Mağazaları A.Ş. (BİZİM TOPTAN)2 ve Şok Marketler Ticaret A.Ş. nin (ŞOK) hızlı tüketim malları (HTM) perakende pazarında faaliyette bulunması nedeniyle SCA YILDIZ ile YILDIZ HOLDİ NG in faaliyetlerinin dikey ol arak örtüştüğü anlaşılmaktadır3. (9) Yatay Olmayan Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz un (Yatay Olmayan Birleşme Kılavuzu) 29. vd. paragraflarında dikey birleşmeler in girdi kısıtlaması ve/veya müşteri kısıtlaması şeklinde pazar kapama etkisi ne yol açabileceği belirtilmektedir. Girdi kısıtlaması, devralma sonrasında birleşik teşebbüsün, alt pazardaki rakiplerin ihtiyacı olan önemli girdilere erişimini kısıtlaması ve bu yolla alt pazardaki rakiplerin maliyetlerini artırmasını; müşteri kısıtlaması ise devralma sonrasında birleşik teşebbüsün, üst pazardaki rakiplerin yeterli müşteri tabanına erişim ini kısıtlamasını ifade etmektedir . (10) Dosya içeriğinden, SCA YILDIZ ın son üç yılda hijyenik ped ve saç ve vücut şampuanı pazarlarındaki pazar payı nın ( ..) ve altında seyrettiği anlaşılmıştır. Bu pazarlar bakımından SCA YILDIZ ın pazar payı, pazar kapamaya imkân verecek boyutta olmaktan uzaktır. Teşebbüsün bebek bezi pazarındaki pazar payı ( ..) arasında dalgalı bir seyir gösterirken, ıslak havlu pazarındaki pazar payının 2017 yılında ( ..) ulaştığı ve 2018 yılında teşebbüsün bu p ayı koruduğu anlaşılmaktadır. (11) Dosya içeriğinden, bu ürünleri kapsayan kişisel bakım ürünleri pazarının çok oyunculu bir pazar olduğu, bu oyuncuların pazar paylarının ise pazarın rekabetçi bir yapı sergilediğine işaret ettiği, Procter Gamble Tüketim Malları Sanayi A.Ş. nin kişisel ürünler pazarında lider konumda olup en yakın rakibinin payının ( ..) katından fazla pazar payına sahip olduğu; Unilever Sanayi ve Ticaret Türk A.Ş. , Eczacıbaşı Tüketim Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. ve Hayat Kimya Sanayi A.Ş. nin ise sahip oldukları görece önemli pazar paylarıyla pazarda kendilerine yer edindikleri anlaşılmaktadır. Hâlihazırda ortak kontrolü elinde bulundurması nedeniyle SCA YILDIZ ın pazar payını da içeren YILDIZ HOLDİNG in pazar payı ise 2016 -2018 döneminde en fa zla ( ..) seviyesine ulaşabilmiştir. Teşebbüsten edinilen bilgiye göre yalnızca SCA YILDIZ ın kişisel bakım ürünleri pazarında 2017 ve 2018 yıllarında sahip olduğu pazar payı ise sırasıyla ( ..) ve ( ..) şeklindedir4. Bu bilgiler doğrultusunda SCA YILDIZ ın bebek bezi, ıslak havlu, hijyenik ped ile saç ve vücut bakımı pazarlarında güçlü oyuncularla rekabet edebilmek amacıyla rasyonel bir davranış olarak ürünlerini mümkün olabilecek en geniş yelpazede satışa sunma ve böylece pazar payını artırma moti vasyonuyla hareket etmesi 1 Kurulun 19.06.2003 tarihli ve 03 -44/503 -223 sayılı, 13.12.2003 tarihli ve 03 -85/1028 -411 sayılı, 29.07.2004 tarihli ve 04 -49/662 -166 sayılı, 14.08.2008 tarihli ve 08 -50/722 -282 sayılı, 10.10.2012 tarihli ve 12 -49/1434 -485 sayılı kararları. 2 Teşebbüsten gelen bilgiye göre BİZİM TOPTAN mağazalarında nihai tüketiciye satış yapılmamaktadır. BİZİM TOPTAN ın müşteri portföyünü perakende satı ş noktaları (bakkal, market, büfe vb.), catering şirketleri (otel, restoran, kafe) ve kurumsal şirketler oluşturmaktadır. 3 Kurulun 23.06.2016 tarihli ve 16 -21/381 -176 sayılı kararı ile UCZ Mağazacılık Ticaret A.Ş. nin (UCZ) hisselerinin ( ..) ının YILDIZ HOLDİNG tarafından devralınması işlemine izin verilmiştir. Teşebbüsten gelen bilgiye göre 2017 yılının Aralık ayında anılan devir gerçekleşmiş ve ardından tüm UCZ mağazaları ŞOK mağazalarına dönüştürülmüştür. 4 SCA YILDIZ ın 2016 yılına ilişkin kişisel ürünler pazarındaki pazar payı bilgisine sahip olunmadığı beyan edilmiştir. 19-22/332-149 3/4 beklenmektedir. Bu nedenle bildirime konu işlemin girdi kısıtlaması şeklinde olumsuz bir etki doğurmayacağı kanaatine varılmıştır . (12) Bildirime konu işlem, müşteri kısıtlaması bakımından ele alındığında ise dosya içeriği bilgilerden, ŞOK un HTM organize perakende pazarında5 2016, 2017 ve 2018 yıllarındaki pazar payının sırasıyla ( ..) ,( ..) ( ..) olduğu anlaşılmıştır. Rakip teşebbüslerin pazar payı hakkında kesin bir bilgi sunulamamakla birlikte tahminlerine göre ilgili pazarda faaliyet gösteren en büyük beş oyuncunun sırasıyla BİM A.Ş., Migros Ticaret A.Ş., A101 Yeni Mağazacılık A.Ş., ŞOK ve CarrefourSA Carrefour Sabancı Ticaret Merkezi A.Ş. şeklinde olduğu teşebbüs tarafından belirtilmiştir. Her şeyden önce, HTM organize perake nde pazarında mağazadaki ürün çeşitliliğinin tüketici tercihlerini doğrudan etkileyen bir unsur olması nedeniyle, ŞOK un ürün çeşitliliğini korumak amacıyla üst pazardaki rakip tedarikçilerden ürün almaya devam edeceği öngörülmektedir. Bununla birlikte ŞOK un aksi yönde hareket etmesi halinde, SCA YILDIZ ın rakiplerinin en fazla ( ..) paya ulaşabilen ŞOK mağazalarından çıkmaları sebebiyle kaybedecekleri satış hacmini yukarıda adı geçen oyuncular başta olmak üzere yerel ve ulusal diğer satış noktalarından te lafi etmesi mümkün olabilecektir. (13) Müşteri kısıtlaması bağlamında YILDIZ HOLDİNG in HTM organize toptan perakende pazarında faaliyet gösteren iştiraki BİZİM TOPTAN a da değinilmesi gerekmektedir. Teşebbüsün, BİZİM TOPTAN ın anılan pazardaki tahmini pazar pa yının ( ..) in altında olduğunu beyan ettiği dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Söz konusu pazar payının, BİZİM TOPTAN ın rakip ürün bulundurmaması halinde toptan perakende pazarının SCA YILDIZ ın rakiplerine kapanacağına yönelik değerlendirme yapılmasına yol açacak seviyede olmadığı belirtilmelidir . Kaldı ki teşebbüs tarafından, mevcut durumda BİZİM TOPTAN ın müşteri odaklı bir iş anlayışına sahip olduğu ve YILDIZ HOLDİNG in pazar payı itibarıyla lider konumda olduğu ürün gruplarında dahi rakip tedarikçile rle çalıştığı vurgulanmaktadır. Bu durum BİZİM TOPTAN ın bildirime konu işleme izin verilmesi halinde de aynı motivasyonla faaliyetlerine devam edeceğine yönelik öngörü sağlamaktadır. (14) Özetle , gerek pazar payı verileri gerekse faaliyette bulunulan pazarları n genel yapıları dikkate alındığında bildirime konu işlemin pazar kapama yönünde bir etki doğurmayacağı kanaatine varılmıştır. (15) Yatay Olmayan Birleşme Kılavuzu n un 79. paragrafında ; yatay olmayan birleşme/devralmaların, işlem öncesi rekabeti bozucu şekilde anlaşma içinde olmaksızın faaliyetlerini sürdüren teşebbüslerin birleşme sonrası fiyat anlaşması yapmaları veya rekabete zarar verici diğer konularda davranışlarını koordine etme ihtimallerini artırabileceği ifade edilmiştir. Tedarik ve perakende pazarları genel olarak giriş engellerinin düşük olduğu, çok sayıda oyuncunun faaliyet gösterdiği rekabetçi pazarlardır. Sayılan özellikler, dikey bütünleşik yapıdan kaynaklanacak koordinasy on riskini büyük ölçüde bertaraf etmektedir. Ayrıca, bildirime konu işlemin ortak kontrolden tek kontrole geçme şeklinde bir yoğunlaşma işlemi olduğu dikkate alındığında, işleme izin verilmesiyle dikey bütünleşik yapıda meydana gelecek pekişmenin koordinas yona imkân verme bakımından kayda değer bir endişeye yol açmayacağı kanaatine varılmıştır. 5 HTM organize perakendeciliği kendi içinde mağaza büyüklüğü ve fiyatlama politikaları bağlamında alt ayrımlara tâbi tutulabilmektedir. Bununla birlikt e 09.02.2017 tarihli ve 17 -06/56 -22 sayılı Migros/Kipa kararında detaylı olarak değinildiği üzere çeşitli nedenlerle mağaza formatlarını kesin ölçütlerle birbirinden ayırmak mümkün olmamakta ve ayrıca böyle bir ayrım pazarın gerçekleriyle bağdaşmayabilmekt edir. Bu nedenle mevcut dosyada HTM organize perakendeciliği pazarı bakımından alt ayrıma gidilmemesi yerinde görülmüştür. 19-22/332-149 4/4 (16) Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde , bildirime konu işlem ile 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi kapsamında herhangi bir pazarda hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır . H. SONUÇ (17) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya me vcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYB İRLİĞİ ile karar verilmiştir .