2025/2018600 İhale Kayıt Numaralı "Taşıt Kiralama" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Ogt Turizm Taşımacılık İnş. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Melikgazi Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/2018600 İhale Kayıt Numaralı “ Taşıt Kiralama ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Melikgazi Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 16.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Taşıt Kiralama ” ihalesine ilişkin olarak Ogt Turizm Taşımacılık İnş. Ltd. Şti.nin 02.01.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.01.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.01.2026 tarih ve 205673 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.01.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/172 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, şikayete konu edilen ihalenin birinci kısmında ihale üzerinde bırakılan Aykut Kayar tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki; a- Araçların amortisman ve kiralama giderlerine ilişkin açıklamaların; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesine aykırılık teşkil ettiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından; ihale konusu işin 1’inci kısımda çalıştırılacak olan kendi malı olan araçların her birinin; Teknik Şartname’nin “İstenilen araç ve gereçlere ait sayı ve teknik özellikler” başlıklı bölümünde, 1’inci kısım için belirlenmiş olan model, motor hacmi, motor gücü gibi aranılan teknik şartlara haiz ve aktif değerini de kapsayacak şekilde ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilen bir belgelendirmede bulunulmadığı, belgelendirmede, aynı iş kalemi içerisinde yer alan bazı araçlar için Teknik Şartname’de çeşitli ve farklılık arz edecek şekilde yapılan düzenlemelerin dikkate alınmadığı, Ayrıca amortisman payı tespit tutanağının, 32 adet aracın her biri için aracın demirbaş defterindeki faturalı giriş bedelleri ile amortisman bedellerinin de gösterilmediği, belgelerin usulüne uygun şekilde SMMM tarafından kaşelenip imzalanmadığı, 333 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği uyarınca hizmet konusu araçların faydalı ömür süresinin beş yıl olduğu, ancak anılan istekli tarafından daha uzun süre üzerinden açıklama yapılarak amortisman maliyetlerinin eksik hesaplandığı, İhale üzerinde bırakılan isteklinin kendine ait olmayan araçlar için fiyat teklifi alma yoluyla yaptığı açıklamanın, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca fiyat tekliflerinin üzerinde belirtilmesi gereken beyan yazılmaksızın yapıldığı, teklifin meslek mensubunca imzalanmadığı ve kaşelenmediği, fiyat teklifinde; araçların Teknik Şartnamede belirtilen model yılı, motor gücü, taşıma kapasitesi ve 365 günlük çalışma zamanı yönünden istenilen kriterlere ait bilgilere yer verilmediği, Fiyat tekliflerine konu araçların, ihale dokümanında belirtilen model yılı, taşıma kapasitesi ve motor gücü kriterlerini sağlamadığı, fiyat teklifinde belirtilen kiralama süresinin, araçların çalışacakları toplam iş sürelerine uygun olmayıp, işin süresinin tamamını kapsamadığı, fiyat tekliflerini veren firmanın faaliyet alanı içerisinde araç kiralama faaliyeti bulunmadığı, sunulan tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile uyuşmadığı, tespit tutanağının 3 numaralı kısmının (yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamı, tarih ve sayısı) mevzuata aykırı olarak düzenlendiği, tutanağa esas üç aylık sürenin 31.10.2025-01.08.2025 veya 31.07.2025-01.05.2025 tarihleri arasındaki dönem kayıtları olması gerekirken geçmiş dönemler belirtilmek suretiyle düzenlendiği, satış tutarı tespit tutanağında yer alan fatura bilgileri tablosundaki faturanın konusunu oluşturan malın/hizmetin, fiyat teklifi içerisinde fiyatı teklif edilen mal ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin içeriğinde yer alan mal/hizmetin aynı olması gerekmesine rağmen, anılan istekli tarafından yapılan belgelendirmelerde bu uyumun bulunmadığı, farklı hizmetler için kesilmiş faturaların açıklamaya konu iş kalemlerine tespit tutanağı oluşturulması için kullanıldığı, b- Önemli teklif bileşeni olarak belirlenmiş olan bakım, servis, onarım ve lastik giderlerine ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, idareye şikayet başvurusu üzerine idarece verilen cevabi yazıda; teknik bir analiz sunularak konu ile ilgili proforma faturaların sunulduğunu, sunulan maliyetlerin uygun olduğunu ifade ederek başvurularını reddettiği, fakat söz konusu giderlerin proforma faturalar ile değil fiyat teklifleri ve ekleri ile açıklanması gerektiği, İsteklinin açıklamaları kapsamında, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinde, araçların özelliklerinin (marka-model-kapasite) ve bakım onarım sayılarına tam olarak yer verilmediği, işin gerçekleştirileceği araçlar ile bakım, servis ve onarımı yapılacak araçların birbirinden farklı olduğu, bakım, servis ve onarım maliyetlerinin gerektiği gibi tevsik edilemediği, Bakım periyotlarının yetkili olmayan, alanında faaliyet göstermeyen kişi ve kuruluşlardan alınan yazı veya beyan ile tevsik edildiği, Fiyat teklifinin, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak araç cinsleri ve belirtilen sayısal değerler doğrultusunda bilgi ve belgelere yer verilmeden, aynı iş kalemi içerisinde yer alan bazı araçlar için teknik şartnamede çeşitli ve farklılık arz edecek şekilde yapılan düzenlemeler dikkate alınmadan, araçların ayrı ayrı marka, model, taşıma kapasitesi ve motor gücü gözetilmeden, araç kataloğunda yer alan değerlerden farklı değerler üzerinden hazırlanarak açıklandığı, Fiyat teklifinde bakım, servis, onarım, yedek parça, yağ ve işçilik maliyet kalemlerine tek bir satırda verildiği, her bir girdi kalemine yönelik ayrıştırma yapılarak ayrı ayrı fiyatlandırma yapılmadığı, toplam tek bir fiyat teklifi düzenlendiği, Bakım onarım maliyetine ilişkin açıklamada, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olduğu, fatura bilgileri tablosunda beyan edilen fatura dönemlerinin ihale ilan tarihinden önceki üç ay ya da bir önceki üç ay içerisinde olmadığı, fiyat teklifi ve eki Ek.O-6 tutanağının fiyat teklifi vermeye yetkili kişiler tarafından imzalanıp kaşelenmediği, söz konusu belgelerdeki imzalar ile sunulan imza beyannamelerindeki imzaların aynı olmadığı, Ek.O-6 tutanağının ekinde, SMMM’ye ait faaliyet belgesi ile fiyat teklifi alınan firmanın ticaret sicil belgesi ile imza beyannamesinin sunulmadığı, EK-O.6 tutanağında beyan edilen faturaların, fatura bilgileri tablosunda usulüne göre doldurulmadığı, faturaların, fiyat teklifine konu mal/hizmete uygun olmadığı, Bakım-onarım giderlerinin tevsiki için araçların yetkili servisinden araçların kaç kilometrede / kaç saatte bir bakıma gireceklerine ilişkin yetkili servis yazısının açıklamaya eklenmediği, ıslak imzalı bakım kilometre teyidinin alınması zorunlu olmasına rağmen bu belge alınmadan açıklama yapıldığı, açıklamada bakım giderlerine ilişkin olarak ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak araç cinsleri ve belirtilen sayısal değerler doğrultusunda belgeye ve somut verilere dayalı bilgiye yer verilmediği, Lastik giderlerine ilişkin olarak, araçlarda kış lastiği takma zorunluluğunun bulunduğu, işin süresinin 365 gün olması ve her 50.000 km’de lastik değiştirilmesi mecburiyeti dikkate alındığında mevzuatı gereği her bir araç için en az 1 yazlık ve 1 kışlık lastik kullanılması zorunluluğu karşısında yazlık ve kışlık olmak üzere toplamda bir araç için 8 adet lastik bedeli ve 2 defa lastik sökme takma maliyetinin fiyat teklifine dâhil edilmediği, yapılan açıklamalarda fiyat tekliflerindeki lastik fiyatlarının, tiplerinin ve ebatlarının Şartnamede belirtilen binek, arazi binek, kamyonet, panel ve otobüs tipi araçlar ile uygunluğunun kontrol edilmesi gerektiği, açıklamada süre, şekil ve araç tiplerine ait lastik ebat bilgilerinin olmadığı ve gerekli sayıda belirleme yapılmadığı, c- Anılan isteklinin zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası, kasko sigortası ve limitsiz ihtiyari mali mesuliyet giderlerine ilişkin açıklamalarının, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı, zira alınmış olan fiyat teklifi ve/veya tekliflerinin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısı eklenmeden ve yazının yetkili kişilerin imzasını taşımadan sunulduğu, Teknik Şartname’nin “Araçlar İle İlgili Çalışma Şartları ve Yükümlülükler” başlıklı bölümünün 12’nci maddesinde, ihale uhdesinde bırakılan istekli tarafından, tüm araçlar için zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası, ferdi kaza koltuk sigortası, kasko sigortası yaptırma zorunluluğunun bulunduğu, fakat isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sigorta giderlerini açıklamak için almış olduğu fiyat teklifinin; ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak ve ihale dokümanında model yılı en az 2021 olarak belirtilmiş çok farklı özellikte 32 adet araçtan her bir araç için ve her bir araca ilişkin olarak, zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası, ferdi kaza koltuk sigortası, kasko sigortalarının ayrı ayrı tanımlanmak suretiyle ve işin 365 günlük süresini de kapsayacak şekilde alınmadığı, d- İhale üzerinde bırakılan isteklinin ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak 32 adet araca ait motorlu taşıtlar vergisi giderlerine dönük açıklamalarının Tebliğ’in 79.3.6’ncı maddesinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı, zira ihale tarihi 2025 yılı ve 365 gün (12 ay) süreli olan işte, 2025 yılı için alınan MTV, araç muayene giderleri ile egzoz emisyon giderlerinin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksine uygun şekilde alınmayarak açıklama yapıldığı, ihale konusu işte çalıştırılacak olan araçların motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene ve egzoz emisyon giderlerine yönelik yapılan açıklamaların işin yürütüleceği yıl itibariyle ihale konusu işin süresini kapsayacak şekilde, araçların model yılı, motor hacmi ve istiap haddi dikkate alınarak yapılmadığı, araçların söz konusu giderlerinin belgeye dayalı ve mevzuatına uygun şekilde açıklanmadığı, e- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sözleşmenin imzalanması esnasına ait sözleşme damga vergisi, ihale kararı damga vergisi, KİK payı ile sözleşmenin uygulanması sırasında hakediş ödemelerine ait damga vergisinin, maliyetlere dahil edilerek hesaplama yapılmadığı, söz konusu giderlere yönelik aşırı düşük teklif açıklamasında ayrı ayrı yer verilmeyerek eksik ve hatalı hesaplama yapıldığı, f- İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama kapsamında aldığı tüm fiyat tekliflerinin Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı, fiyat tekliflerinin ekinde satış tutarı tespit tutanağının sunulmadığı, sunulan tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile uyuşmadığı, tespit tutanağı ekinde imza sirkülerinin aslı ya da sureti ve faaliyet belgesinin “aslı gibidir” yapılmış suretinin bulunması gerektiği halde bu belgelerin fotokopilerinin tespit tutanağına eklendiği, tespit tutanağında yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verilmediği, - Fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının, fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunmayan kişilerce imzalandığı, müşterek imza ile şirketin temsil edildiği durumlarda tek imza ile verilen mevcut fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının uygun olmadığı, isteklinin yetkilisi tarafından imzalanması gereken kısmın vekil tarafından imzalandığı, fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarında ekte sunulan vekaletnamelerde teklif sunmaya yetki bulunmadığı gibi vekaletnamesi sunulan vekillerin imza beyannamelerine de yer verilmediği, tespit tutanağı ekinde sunulan Ticaret Sicil Gazetesinin şirket yetkilisini göstermediği, tespit tutanağı içerisinde ihale tarihine göre son geçici vergi beyanname dönemi olarak 30.09.2025-01.07.2025 veya 30.06.2025-01.04.2025 tarihleri arasındaki dönem kayıtları üzerinden belgenin düzenlenmiş olması gerektiği halde, geçmiş dönemler belirtilmek suretiyle tespit tutanağının hazırlandığı, tespit tutanakları standart formu dikkate alınmaksızın “fatura bilgileri tablosunu” içermeyen eski tutanaklar üzerinden verildiği, - Tutanağa konu edilen ürünlerin ortalamasının hesaplandığı toplam mal ve toplam miktar bilgileri ile tutanağın son kısmında yer alan “Fatura Bilgileri Tablosunda” yer alan tutar ve miktar toplamları uyuşmadığı, bu durumun aritmetik ortalamaların hatalı hesaplanmasına yol açtığı, fiyat teklifleri tespit tutanaklarında, hesaplanan ortalama tutarlarının %80’inden daha düşük değerde fiyatlar teklif edildiği, fiyat teklifi ekinde yer alan tespit tutanaklarında “Fatura Bilgileri Tablosu” içerisinde yer verilen ortalamaya esas fatura tarihlerinin tespit tutanağının 3 numaralı kısmında belirtilen “Geçici Vergi Beyanname Dönemi” ile uyuşmadığı, tespit tutanağı içerisinde yer alan “Fatura Bilgileri Tablosunda” belirtilen faturanın konusunu oluşturan malın/hizmetin, fiyat teklifi içerisinde teklif edilen mal ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin içeriğinde yer alan mal/hizmet ile aynı olması gerektiği halde yapılan belgelendirmelerde bu uyumun bulunmadığı, - Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağında esas alınan üç aylık sürenin, ihale ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki ve bir önceki 3 aylık döneme ilişkin düzenlenmediği, fiyat teklifine esas malzeme için en az 1/20 oranında da satış yapılmadığı, bahse konu tutanakta fatura bilgileri tablosunda ilgili fatura bilgilerine yer verilmediği, fiyat teklifi ile dayanağı Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağında mükellefi temsile yetkili kişi tarafından imzalanmadığı, ilgili imzanın mükellefe ait imza sirkülerindeki imza ile uyumlu olmadığı, satış tutarı tespit tutanağı ekinde mükellefe ait imza sirküleri ve ticaret sicil tasdiknamesi ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesi sunulmadığı, fiyat teklifi ile dayanağı satış tutarı tespit tutanağında meslek mensubunun açık adresi ve iletişim bilgilerinin yer almadığı, - Fiyat teklifleri, tespit tutanağı ve tespit tutanağına esas teşkil edecek faturaların konusunu oluşturması gereken araç, bakım onarım, yazlık ve kışlık lastik, ön ve arka lastik maliyetlerinin olması gerektiği, dolayısıyla araçların binek, kamyonet, panel ve otobüs olduğunu göstermeyen faturalar üzerinden oluşturulan fatura bilgileri tablosunun maliyeti tevsik etme niteliği bulunmadığı, aynı şekilde lastik ebatlarını göstermeyen belgelerin de hiçbir geçerliliğinin olmadığı, - İstekli tarafından idareye savunma kapsamında sunulan tespit tutanaklarında bulunan fatura bilgileri tabloları, sorgulamaya konu edilen ve aktarılan iş kalemleri aktarılan mal/hizmetlerin adının - nevinin, araç marka modelinin, bakım, seviş ve onarımın, yedek parça - yağ adının, lastik sayı ve ebatlarının, fiyat ve miktarını ortaya koymadığından açıklamaların bu haliyle kabul edilmesinin mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir. (3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur. (4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde ikinci fıkranın (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur. (5) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif açıklama istenilmeksizin reddedilecek tekliflere ilişkin alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü yer almaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. 79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir. … 79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. 79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL*1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır. … 79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL*1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Taşıt Kiralama b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 2 Kısım 36 Araç 365 gün şoförsüz taşıt kiralama hizmeti alımı Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kayseri Melikgazi Belediyesi / Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir. 20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 2 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir; 1. KISIM 7 Kalem Toplamda 32 Adet Muhtelif Kamyonet, Binek Araç ve Otobüs 2. KISIM 3 Kalem Toplamda 4 Adet Hafriyat Kamyonu ve Kazıyıcı Yükleyici Loder” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Yüklenici tarafından temin edilen araçların her türlü kasko, vergi, sigorta, harç, vize, akü, lastik, bakım onarım, yedek parça değişimi ve teknik şartnamede belirtilen masrafları teklif edilen fiyata dahildir. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, Söz konusu Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir” düzenlemesi yer almaktadır. Melikgazi Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 16.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ve 2 kısımdan oluşan incelemeye konu ihalenin 1’inci kısmına ilişkin olarak; 23.12.2025 tarihli ihale komisyonu kararına göre söz konusu kısma 3 isteklinin teklif sunduğu, anılan kısımda sınır değerin 16.757.431,72 TL olarak belirlendiği, Aykut Kayar’ın teklifinin sınır değer altında olduğu, yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması neticesinde anılan istekli tarafından sunulan açıklamaların uygun bulunduğu ve söz konusu isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür. İdare tarafından 17.12.2025 tarihinde teklifi sınır değer altında kalan Aykut Kayar’a EKAP üzerinden gönderilen “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazıda “Taşıt Kiralama ihalesinin 1. KISIM ARAÇLAR kısmında 16.12.2025 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 22.12.2025 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir. … Açıklaması istenilen önemli teklif bileşenleri : 1) Araç Kiralama Maliyetleri 2) Bakım – Onarım – Lastik Giderleri 3) Sigorta (Zorunlu Trafik Sigortası ve Kasko) ve Vergiler (MTV)” ifadelerine yer verildiği, söz konusu yazı ekinde ise “Araç Kiralama İhalelerinde İstenmesi Gereken Başlıca Belgeler 1) Araç Kiralama Maliyetleri Araçların: Kiralama bedeli veya Amortisman hesabı (kendi malı ise) Araçlara ilişkin: Proforma fatura Fiyat teklifi Kiralama sözleşmesi (varsa) Belgeler: • Meslek mensubu (YMM/SMMM) kaşeli ve imzalı olmalıdır • Proforma faturalar teklif tarihinden önce düzenlenmiş olmalıdır 2) Bakım – Onarım – Lastik Giderleri • Periyodik bakım • Lastik değişimi • Yağ, filtre vb. Belgeler: • Servislerden alınmış fiyat teklifleri • Proforma faturalar 3) Sigorta (Zorunlu Trafik Sigortası ve Kasko) ve Vergiler (MTV) • Zorunlu trafik sigortası • Kasko sigortası • MTV • Muayene giderleri Belgeler: • Sigorta şirketlerinden alınmış teklifler • Resmî vergi tutarlarına ilişkin hesaplama ÖNEMLİ NOT: Açıklamalar yukarıdaki istenilen açıklamalara göre yapılacaktır. Ayrıca açıklama yapılırken İhale Tebliği 79.2.2 ve alt maddeleri göz önünde bulundurularak açıklama yapılacaktır. Amortisman hesaplama yöntemi örnek olarak aşağıdaki gibi yapılmalıdır. 1. Amortisman Hesaplama Formülü İhale süresi boyunca aracın ne kadar değer kaybettiğini bulmak için şu formül kullanılır: Faydalı Ömür: Binek ve ticari araçlar için genellikle 5 yıl (oran %20) kabul edilir. İhale Süresi Uyarlaması: İhale 12 aylık değilse, yıllık tutar 12'ye bölünerek ihale süresiyle çarpılır. 2. Örnek Hesaplama Tablosu Diyelim ki 1.000.000 TL (KDV hariç) değerinde bir aracınız var ve ihale süresi 10 ay. Aracın Alış Bedeli Fatura Tutarı (KDV Hariç) 1.000.000 TL Yıllık Amortisman Oranı %20 (5 Yıl için) Yıllık Toplam Amortisman 1.000.000x 0,20= 200.000 TL Aylık Amortisman Gideri 200.000 / 12 = 16.666,67 TL İhale Süresi (10 Ay) 16.666,67 x 10 =166.666,70 TL Önemli Not: Eğer araç binek otomobil ise, vergi mevzuatına göre gider yazılabilecek amortisman tutarı üzerinde yıllık bir "üst sınır" (gider kısıtlaması) bulunmaktadır. Ancak ihale savunmasında genellikle aracın fiili maliyeti üzerinden hesaplama yapılır. 3. Savunma Dosyasına Eklenecek Belgeler Sadece tablo hazırlamak yeterli değildir. Amortisman hesabınızı şu belgelerle kanıtlamanız gerekir: 1. Aracın Alış Faturası: Aracın maliyetini ispatlamak için. 2. Ruhsat Fotokopisi: Aracın firmanıza ait olduğunu göstermek için. 3. Demirbaş Kayıtları/Mizan: Aracın muhasebe kayıtlarınızda yer aldığını teyit etmek için. 4. SMMM Onaylı Belge: Yapılan amortisman hesaplamasının doğruluğunu gösteren, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir onaylı bir tutanak. 4. Dışarıdan Kiralama Durumunda Fark Eğer araçlar sizin değilse ve siz de başka bir firmadan kiralayıp idareye verecekseniz; amortisman hesabı yapmazsınız. Bunun yerine, kiralama yapacağınız firmadan aldığınız "Fiyat Teklifi (Proforma Fatura)” ve o firmanın maliyetlerini gösteren "Ek-O.5/Ek-O.6 Maliyet Tespit Tutanağı" sunulmalıdır.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür. Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; inceleme konusu hizmet alımı ihalesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili aşırı düşük teklif açıklaması talep edileceği, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin idarenin takdir yetkisi kapsamında olmak üzere, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde sayılan yöntemler kullanılarak açıklama yapılabileceği anlaşılmaktadır. İdare tarafından mevcut ihalede sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilen isteklilere tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı ve ekleri kapsamında birtakım maliyet kalemlerinin önemli maliyet bileşeni olarak belirlendiği, bu kapsamda idarece önemli teklif bileşeni olarak “araç kiralama maliyetleri, bakım – onarım – lastik giderleri, sigorta (zorunlu trafik sigortası ve kasko) ve vergiler (MTV)” nin belirlendiği, ancak belirlenen önemli teklif bileşenlerinin içeriğinin ne olması gerektiğine yönelik olarak alt bileşenlerinin sayıldığı, (Örneğin; Bakım – Onarım – Lastik Giderleri: Periyodik bakım, lastik değişimi, yağ, filtre vb.), son olarak ise bütün bileşenlere yönelik açıklamada kullanılabilecek belgelere yer verildiği ve bu belgelerin nasıl sunulması gerektiğine yönelik belgelendirmenin nasıl yapılacağının belirtildiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde göre isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklamalarda bulunulması durumunda; öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenleneceği, tutanakların fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenleneceği ve aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacağı; maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanakları dayanak alınarak fiyat teklifi sunulması için fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından Tebliğ’in anılan maddesinde yer alan ibarelerinin yazılması gerektiği, ayrıca üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunluluğunun bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda idarece gönderilen sorgu yazısında araç kiralama maliyetlerine ilişkin olarak; araçların kiralama bedeli veya amortisman hesabı (kendi malı ise) ile açıklanabileceği, araçlara ilişkin proforma fatura, fiyat teklifi, kiralama sözleşmesi (varsa) şeklinde ve son olarak belgelendirme yönünden ise; meslek mensubu (YMM/SMMM) kaşeli ve imzalı olması gerektiği ve proforma faturaların teklif tarihinden önce düzenlenmiş olması gerektiği yönünde istekliyi tereddütte düşürdüğü, zira aşırı düşük teklif sahibi istekli eğer fiyat teklifi ile açıklama yapmak isterse; bu fiyat tekliflerinin sadece meslek mensubunca imzalı ve kaşeli olmasının yeterli olmadığı, Tebliğ’in yukarıda aktarılan maddesinde belirtildiği üzere fiyat teklifi üzerinde meslek mensubunca yazılması gerekli ibarenin de yer alması gerektiği ayrıca fiyat tekliflerinin teklif tarihinden önce düzenlenmesi gerektiğine ilişkin bir zorunluluğun da bulunmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan maddesinde yer alan “Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir” açıklaması doğrultusunda sunulan fiyat tekliflerinin ihale tarihinden önce ve/veya sonra olabileceği, dolayısıyla idare tarafından sunulacak belgelere yönelik böyle bir sınırlandırma yapılmasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine aykırılık oluşturduğu, “Bakım-Onarım-Lastik Giderleri” önemli teklif bileşeninin içerisinde “periyodik bakım, lastik değişimi ve yağ filtre vb.” bileşenlerinin yer aldığı, istenilen bileşenlere yönelik “vb.” ifadelerinin yer aldığı tespit edilmiş olup, idare tarafından isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin “vb.” ibaresine yer verilmek suretiyle ifade edilmesinin ve önemli teklif bileşenlerinin bu şekilde belirlenmesinin aşırı düşük teklif açıklamasının hazırlanması, değerlendirilmesi ve incelenmesine olanak tanımadığı, yine söz konusu önemli teklif bileşenlerine ilişkin belgelendirme yöntemi olarak “servislerden alınmış fiyat teklifleri ve proforma faturalar” ile belgelendirilme yapılmasının istenildiği, fakat bu hususun da istekliyi tereddütte düşüreceği, Yine Tebliğ’in 79.3.4’üncü maddesinde “Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. …” açıklamasının yer aldığı, sorgu yazısında “sigorta (zorunlu trafik sigortası ve kasko) ve vergiler (MTV)” önemli teklif bileşeninde sigortaya yönelik açıklamalar hususunda “Sigorta şirketlerinden alınmış teklifler” ile belgelendirme yapılması gerektiğinin istenildiği, bu durumun da isteklinin sigorta acentelerinden alınan poliçeler sunularak açıklama yapmasının önüne geçebileceği hususunda, istekliyi tereddütte düşüreceği, Dolayısıyla aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin açık ve net bir şekilde istekliyi tereddüde düşürmeyecek şekilde belirtilmediği, bu itibarla aşırı düşük teklif açıklamasının sağlıklı yapılabilmesi ve tekliflerin eşit şartlarda değerlendirilebilmesi için idarece ihale dokümanında yer alan teklif bileşenleri içerisinden sadece önemli teklif bileşenlerinin açık ve net bir şekilde belirtilmesi suretiyle teklifi sınır değerin altında olan geçerli teklif sahibi istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 101.344,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından sadece teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin istekliyi tereddüde düşürmeyecek şekilde aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında belirsizlik olmaksızın açık ve net bir şekilde belirtilerek teklifi sınır değerin altında olan geçerli teklif sahibi istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklamaları istenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.