İSTİNAF KARAR TARİHİ: 25/03/2026 Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davacı ve davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; DAVA: Davacı vekili, müvekkili sigorta şirketi nezdinde ...... nolu emtia abonman sigorta poliçesiyle sigortalı ...... AŞ'ye ait hava ayırma ünitesi ve aksesuarı emtiasının İtalya'dan Mersin'e taşındığını, oradan da tırla Türkmenistan'a taşındığını, nakliye sırasında emtiada o…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2022/2300 KARAR NO: 2026/516 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ :İSTANBUL ANADOLU 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 12/04/2022 NUMARASI: 2019/104 Esas - 2022/380 Karar DAVA: İtirazın İptali (Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan Rücu) DAVA TARİHİ : 12/09/2019 İSTİNAF KARAR TARİHİ: 25/03/2026 Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davacı ve davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; DAVA: Davacı vekili, müvekkili sigorta şirketi nezdinde ...... nolu emtia abonman sigorta poliçesiyle sigortalı ...... AŞ'ye ait hava ayırma ünitesi ve aksesuarı emtiasının İtalya'dan Mersin'e taşındığını, oradan da tırla Türkmenistan'a taşındığını, nakliye sırasında emtiada oluşan 13.165-USD hasarın müvekkili tarafından sigortalıya ödendiğini ve haklarına halef olunduğunu, davalı .... Şti.'nin navlun faturası düzenleyen taşıyan-.... ve diğer davalı.... Şti.'nin de fiili taşıyan sıfatıyla hasardan sorumlu bulunduğunu, bu nedenle 13.165-USD asıl alacak ve 207,90-USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 13.372,90-USD'nin tahsili için ........İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyada başlatıltıkları takibe davalıların itiraz ettiğini ileri sürerek, davalıların itirazlarının iptali ile ,davacı lehine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalı .... Şti. vekili, emtianın 08/08/2017 tarihinde alıcısına teslim edildiğini, davacının icra takibini 15/08/2018 tarihinde başlattığını, ... Konvansiyonunun 32. maddesine göre talebin malın tesliminden itibaren 1 yılda zamanaşımına uğradığını, süresinde ihtar gönderilmediğini, taşımanın tek araçla yapıldığını ve müvekkilinin sorumlu olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı.... Şti. vekili, 08/08/2017 tarihinde alıcısına teslim edilmiş emtia için icra takibinin 15/08/2018 tarihinde başlatıldığını, ... Konvansiyonunun 32. maddesine göre talebin malın tesliminden itibaren 1 yılda zamanaşımına uğradığını, taşıyıcının imzasının bulunmadığı hasar tutanağının ve ekspertiz raporlarının kabul edilemeyeceğini, müvekkilinin sorumlu olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. İLK DERECE MAHKEME KARARI : Mahkemece, davalıların zamanaşımı itirazında bulunduğu, olayda hasar kaydının 19/08/2017 tarihinde oluşturulduğu, 15/08/2018 takip tarihi itibariyle henüz 1 yıllık zamanaşımı sona ermediğinden zamanaşımı itirazının reddine karar verildiği; 03/02/2022 tarihli hükme elverişli bilirkişi raporuna göre, talep edilen 13.165-USD hasar miktarının SDR sorumluluk üst limitinin altında kaldığı, hasarın,emtiaların düzgün ambalajlama ve istifleme yapılmadan yüklenmesi sebebiyle seyir esnasındaki kayma/devrilme neticesinde hasar gördüğü, bu nedenle gönderen/yüklemeyi yapan dava dışı şirketin uygun istifleme yapmaması nedeniyle %70 oranında kusurlu olduğu, taşıyıcının ise uygun istifleme hususunda yol durumunu ve aracın teknik özelliklerini değerlendirerek gerekli uyarıları yapma yükümlülüğünü yerine getirmediğinden %30 kusurlu olduğu, bu orana karşılık gelen 3.949,50-USD hasardan davalıların sorumlu bulundukları ve alacağın likit olduğu gerekçesiyle, davalıların icra takibine itirazının kısmen iptali ile toplam 3.949,50-USD asıl alacak üzerinden takibin fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının ödenmesi suretiyle devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sk 4/a uyarınca kamu bankalarının USD mevduatlarına uyguladıkları yasal faiz uygulanmasına; alacağın %20'si oranında 4.862,86-TL icra inkar tazminatının davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili, taşımanın İtalya-Mersin-Türkmenistan şeklinde aktarmalı yapıldığı dikkate alınmadan ve hasarın taşımanın hangi aşamasında meydana geldiği dahi tespit edilmeden karar verildiğini, ani fren nedeniyle oluşan zarardan gönderenin sorumlu tutulduğunu, ekspertiz raporunda taşımada aktarmalar yapıldığı ve davalı.... Şti.'nin aktarmada yükleme ve sabitlemeyi yaptığının gözetilmediğini; ...'nin 8. ve 9. maddelerinin irdelenmediğini, yükleme hatası olsa kanuni karine gereği hatanın.... Şti.'de olduğunu ve bilirkişilere yönelttikleri soruların yanıtsız bırakıldığını belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. Davalı .... Şti. vekili, bilirkişi raporunun hükme elverişli olmadığını; emtianın 08/08/2017 tarihinde teslim edildiğini, takibin ise 15/08/2018 tarihinde yani ... 32'deki 1 yıllık süreden sonra açıldığından talebin zamanaşımına uğradığını; süresi içinde hasar ihbarı yapılmadığından hak düşürücü sürenin dikkate alınmadığını; davacının, hasarın taşıma sırasında meydana geldiğini ispat edemediğini; müşterek sigorta poliçesi düzenleyen diğer sigorta şirketinin müvekkiline açtığı davanın İstanbul Anadolu 3. ATM'nin 2018/843 esas, 2020/891 karar sayılı ve 10/11/2020 tarihli ilamıyla süresinde ihbarda bulunulmadığı ve sigorta şirketinin hasarın taşımadan oluştuğunu ispat edemediği gerekçesiyle reddedilerek kararın kesinleştiğini; icra inkar tazminatı şartlarının bulunmadığını; eşyanın deniz veya karayolu taşıması sırasında hasara uğradığına ilişkin somut bir delil olmadığını belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı.... Şti. vekili, bilirkişi raporunun hükme elverişli olmadığını; müşterek sigorta poliçesi düzenleyen diğer sigorta şirketinin diğer davalıya açtığı davanın İstanbul Anadolu 3. ATM'nin 2018/843 esas, 2020/891 karar sayılı ve 10/11/2020 tarihli ilamıyla süresinde ihbarda bulunulmadığı ve sigorta şirketinin hasarın taşımadan oluştuğunu ispat edemediği gerekçesiyle reddedilerek kararın kesinleştiğini; malın 08/08/2017 tarihinde teslim edildiğini, takibin ise 15/08/2018 tarihinde yani ... 32'deki 1 yıllık süreden sonra açıldığından talebin zamanaşımına uğradığını, hangi gerekçeyle 19/08/2017 tarihinin kabul edildiğinin anlaşılmadığını; davacının, hasarın taşıma sırasında meydana geldiğini ispat edemediğini, kararın ...'ye aykırı olduğunu; müvekkilinin hasardan sorumlu olmadığını; icra inkar tazminatı şartlarının bulunmadığını; ...'de faiz oranı %5 olmasına rağmen mahkemenin 3095 sk 4/a'dan karar verdiğini ve vekalet ücretinin karar tarihindeki kur üzeriden verilmesi gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir. GEREKÇE : Dava, İtalya-Mersin-Türkmenistan arasında gerçekleşen ... hükümlerine tabi taşıma kapsamında hasarlandığı iddia edilen emtiadaki zararı tazmin eden sigortacının TTK'nın 1472. maddesi gereği halefiyete dayanan rücuan tazminatın tahsili için taşıyıcılara karşı başlattığı icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı ancak sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır. Davacının, emtia abonman sigorta müşterek poliçesi kapsamında sigortalıya 24/04/2018 tarihinde 13.165-USD hasar ödemesi yaptığı ve müşterek poliçe 4 farklı sigorta şirketi tarafından teminat altına alınmış olup, davacının sorumluluğu %25 oranındadır. ... Konvansiyonu'nun 17/1. maddesi gereğince taşıyıcı, eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen süre içinde uğranılan ziya, gecikme ve hasardan sorumludur. ...'nin 17/2. maddesine göre de eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası ya da ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmişse taşımacı sorumlu tutulamaz. Ancak Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamalarına göre, yükleme gönderene veya başkasına ait olsa bile taşıyıcının, malın sağlam ve tam olarak teslimi zorunluluğu çerçevesinde gerek istiflenmesi gerekse ambalaj itibariyle taşımaya uygunluğu noktasında denetleme görevi mevcuttur. ...’nin 18/2. maddesi uyarınca, kayıp, hasar ve gecikmenin 17/2. maddede öngörülen nedenlerden birinden doğduğunu kanıtlamak taşımacıya aittir. Yine ...'nin 30. maddesine göre, hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında veya açıkça görülmediği hallerde teslimden itibaren 7 gün içinde ziya veya hasarın taşıyıcıya ihbar edilmemesi halinde, taşıyıcının emtiayı sağlam olarak teslim ettiği hususunda karine oluşacaktır. ... 32/1'e göre bu anlaşma gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekmekte olup, bu süre teslim tarihinden itibaren başlamaktadır. 32/3 maddesinde de "2. Yazılı bir istem, taşımacı bunu yazılı bildiri ile geri çevirip, ona ilişkin belgeleri de iade edinceye kadar zaman limitini erteler. Talebin bir kısmı kabul edildiği takdirde zaman süresi anlaşmazlık konusu olan istek için tekrar devam etmeye başlar. İstemin alındığını, cevap verildiğini ve belgelerin gönderildiğini kanıtlamak, bu durumlara güvenen tarafa aittir ..." düzenlemesi bulunmaktadır. Somut olayda, dava dışı sigortalı şirketin.... Ltd.'den 12/07/2017 tarihli 97.000-USD bedelli faturayla satın aldığı ve ............'daki ... projesinde kullanılacak hava ayırma ünitesi ve aksesuar emtiası nakliyesinin ... davalı .... Şti. tarafından organize edildiği, navlun faturasının anılan davalı tarafından sigortalı adına kesildiği; 27/07/2017 tarihli Mersin-....... arası için ... belgesinin düzenlendiği, belgede gönderenin ...Ltd. ....., alıcının ..., taşıyıcının davalı.... Şti. olduğu, emtiaların 20/07/2017 tarihinde İtalya'dan Mersin'e 20/07/2017 tarihinde yola çıktığı, sonrasında Mersin'de davalı.... Şti.'ye ait başka çekici-dorseye yüklendiği, 08/08/2017 tarihinde varış yerinde vida yuvalarının hasarlandığının belirlendiği, 06/03/2018 tarihli ekspertiz çalışmasında hasarın 39.620-USD olarak tespit edildiği ve davacının %25 hissesine 13.165-USD'nin isabet ettiği görülmüştür. Davacının sunduğu ... belgesine göre, davadaki talebini kara taşımasına dayandırdığı anlaşılmaktadır. Davacı davalılara karşı 15/10/2018 tarihinde ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takibiyle 13.165-USD ve 207,90-USD olmak üzere toplam 13.372,90-USD'nin tahsili için takip başlatmış, davalıların itirazı üzerine takip durmuştur. Eldeki dava da 12/09/2019 tarihinde açılmıştır. Davacı dava dilekçesinin ekinde, 19/08/2017 tarihinde sigortalı tarafından düzenlendiği anlaşılan "eksik-fazla-hasarlı malzeme tutanağı" başlıklı belgede hasarlı emtianın belirtildiği, onun ekindeki aynı tarihli belgede de pil kutusunun hasar nedeniyle yeniden temin edilmesinin gerektiğinin not edildiği ve varış tarihinin 08/08/2017 olduğu yazılıdır. Her iki belgede de davalıların veya araç sürücüsünün imzası bulunmamaktadır. Yine ... belgesinde de emtianın hasarlı teslim edildiğine dair bir kayıt olmadığı gibi bu hususta bir belge de bulunmamaktadır. Yine dava dilekçesinin ekinde, ............'nin davalı .... Şti.'ye hitaben yazdığı 23/08/2017 tarihli yazıda, malzemenin 08/08/2017 tarihinde sahaya hasarlı ulaştığı, nakliye sırasında meydana gelen hasardan dolayı davalıyı sorumlu tuttuklarını bildirdiği görülmektedir. Söz konusu şirketin sigortalı veya ... belgesindeki gönderen şirketle ilgisinin ne olduğu anlaşılamamakla birlikte, bu belgenin davalılara iletildiğine dair bir belge dosyaya sunulmamıştır. Her iki davalı, kendilerine her hangi bildirim yapılmadığını savunmuştur.Davacı vekili 29/01/2021 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde, o yazının ihbar olarak değerlendirilmemesi halinde dahi ekte sundukları davalı .... Şti'ye gönderdiği, 07/05/2018 tarihli rücu ihtarında hasar nedeniyle 13.165-USD'nin istenildiğini, ihtarın davalıya 21/06/2018 tarihinde teslim edildiğini belirtmiştir. Buna göre hasarlı emtianın teslim tarihi olan 08/08/2017 tarihinde başlamış 1 yıllık zamanaşımı süresi içinde, davacı yazılı talepte bulunduğundan, ... 32/2'ye göre zamanaşımı süresi durmuş olup, davalı cevap vermediğinden yeniden işlememiştir. Takip de 15/08/2018 tarihinde başlatıldığından, talep zamanaşımına uğramamıştır. ...'nin 30. maddesi uyarınca teslim anında veya açıkça görülmeyen hasarlarda teslimden itibaren 7 gün içinde hasarın davalılara ihbar edilmesi gerekmektedir. Buna göre emtia 08/08/2017 tarihinde teslim edilmiş olup, yukarıda da belirtildiği gibi ... belgesinde hasar şerhi veya davalıların veya davalı.... Şti.'nin araç sürücüsünün imzasını havi emtianın hasar tutanağı bulunmamaktadır.Sigortalı tarafından tutulmuş 19/08/2017 tarihli tutanakta da davalıların veya sürücünün imzası yoktur. Bu nedenle davalılara ... 30/2'deki sürede bir ihbar yapılmamıştır. Bunun sonucu olarak da davalı akdi ve fiili taşıyıcının emtiayı sağlam olarak teslim ettiği hususunda karine oluşmuştur. Bu karinesin aksini davacı ispat edecektir. Fakat yargılamada bu yolda bir delil sunulmamıştır. Dosyaya sunulmuş emtianın fotoğrafları da, araçta çekilmemiştir. Yani fotoğraflar, hasarın araçta oluştuğunu ispata yeterli değildir. Bu nedenle davacı, emtiadaki hasarın taşıma sırasında oluştuğunu ispat edemediğinden, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi yerinde bulunmamıştır.Davalılar lehine takdir edilen vekalet ücretinin dava tarihindeki kur üzerinden belirlenmesi yerinde olup; davanın reddi sebebine göre, davacının tüm ve davalılar vekillerinin diğer istinaf nedenlerinin incelenmesine gerek bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine; davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kısmen kabulüne karar verilmesi yerinde olmadığından, davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek olmadığından davanın reddine karar verilmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../04/2022 Tarih 2019/.... Esas 2022/380 Karar sayılı kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "Davanın reddine" İlk Derece yargılamasına ilişkin olarak; "Alınması gereken 732-TL harcın mahkeme veznesine yatırılan 878,57-TL peşin harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 146,57-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine, Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına, Davalılar lehine taktir olunan 45.000-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine," Alınması gereken 732-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile kalan 651,30-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davalılar tarafından yatırılan peşin istinaf karar harcının (Davalı.... Şti. 388-TL davalı .... Şti. 390-TL) karar kesinleştiğinde ve istek halinde kendilerine iadesine, Davacı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, Davalı.... Şti. tarafından yapılan 72-TL istinaf yargı giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 25/03/2026