Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Say ısı : 2006 -4-270 (Özelle ştirme Nihai Bildirim) Karar Sayısı : 06-72/951-273 Karar Tarihi : 9.10.2006 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK 10 Üyeler : Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN . B.RAPORTÖRLER : M. Haluk ARI , Evren SESLİ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu D. TARAFLAR : - Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Büyükdere Cd. No:14334394 Esentepe/İstanbul 20
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Say ısı : 2006 -4-270 (Özelle ştirme Nihai Bildirim) Karar Sayısı : 06-72/951-273 Karar Tarihi : 9.10.2006 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK 10 Üyeler : Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN . B.RAPORTÖRLER : M. Haluk ARI , Evren SESLİ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu D. TARAFLAR : - Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Büyükdere Cd. No:14334394 Esentepe/İstanbul 20 - Akdeniz Liman İşletme leri A.Ş. Rıhtım Cd. No:57 34425 Karaköy/İstanbul - IC İçtaş Hava Limanı Yatırım İşletme ve Tic aret A.Ş. Kızılırmak Sk. No:31 Kızılay/Ankara E. DOSY A KONUSU: Ortadoğu Antalya Liman İşletmeleri A.Ş. (Antalya Limanı) nin %99 oranındaki hissesinin, TMSF tarafından açılan ihalede en yüksek teklifleri veren Akdeniz Liman İşletmeleri A.Ş. (Akdeniz A.Ş.) ve IC İçtaş Hava Limanı Yatırım İşletme ve Ticaret A.Ş . (IC İçtaş ) den herhangi birisine devri işlemine izin verilmesi talebi. 30 F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 27.12.2005 tarih ve 9220 sayı ile giren Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF )'nun ön bildiriminde, Antalya Limanı nın %99 oranındaki hissesinin satışına ilişkin olarak, 1998/4 sayılı "Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumu'na yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ"in 4. maddesi uyarınca Rekab et Kurulu'nun görüşü talep edilmiştir. 8.2.2006 tarih, REK.0.08.00.00 -140/77 sayılı mesleki daire görüşü ile 1 0.3.2006 tarih , 1478 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden TMSF 'nin görüşü , 23.3.2006 tarihli Kurul 40 toplantısında görüşülerek, ek çalışma yapıl masına karar verilmiştir. Bu defa, mesleki daire görüşü , TMSF 'nin görüş yazısı ve ek çalışmayı içeren Bilgi Notu dikkate alınarak, 17.4.2006 tarih ve 0 6-28/345-M sayılı karar ile konuya ilişkin Rekabet Kurulu Görüşü oluşturulmuş ve anılan İdare'ye bildi rilmiştir. 06-72/951-273 2 Kurum kayıtlarına en son 4.9.2006 tarih , 5911 sayı ile giren TMSF 'nin izin başvurusu üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı "Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakk ında Tebliğ" ve 1998/4 sayılı Tebliğ in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 15.9.2006 tarih, 2005 -4-270/ÖN -06-MHA sayılı Özelleştirme Nihai Bildirim 50 Raporu, 15.9.200 6 tarih , REK.0.08.00.00 1-120/24 7 sayılı Başkanlık önergesi ile 19.9.2006 tarihli Kurul toplantısında görüşül müş olup, 06 -66/884 -M sayıyla, dosya konusunun Hukuk Müşavirliği nin mütalaası ve konuya ilişkin yargı kararları ile birlikte sunulmak üzere incelemeye alınmasına karar verilmiştir . Bildirime konu satış işlemi, 4.10.2006 tarih, REK.0.03 .00.00 -120/24 61 sayılı Başkanlık önergesi ile 06 -72 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; - bildirimi yapılan işlemin 4054 sayılı Kanun kapsamında izne tabi olduğu, 60 - yapılan ihale de en yüksek teklifleri veren Akdeniz A.Ş. ve IC İçtaş tan herhangi birisinin Antalya Limanı nın %99 oranındaki hissesini devralması işlemine iz in verilmesinin yerinde olacağı görüş lerine yer verilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İlgili Pazar H.1.1. İlgili Ürün Pazarı 70 Antalya Limanı; dökme kuru ve sıvı yük, genel kargo, Ro -Ro, konteyner ve yolcu gemilerine hizmet veren çok amaçlı bir liman durumundadır. Limana gelen yolcu gemileri ise esas itibarıyla kruvaziyer gemileridir. Dolay ısıyla, ilgili ürün pazarı dökme kuru ve sıvı yük, genel kargo, konteyner elleçleme ve kruvaziyer limanı hizmetleri pazarı olarak tespit edilmiştir . H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar Antalya Limanı nın ağırlıklı olarak hinterlant trafiğine hizmet eden bir li man olduğu göz önüne alınarak; dökme kuru ve sıvı yük, genel kargo ve konteyner elleçleme hizmetleri 80 için ilgili pazar Batı Akdeniz Bölgesi olarak belirlenmiştir. Öte yandan, özellikle kruvaziyer hatlarının uğrak yeri belirlerken sahip oldukları esneklik dikkate alın dığında , kruvaziyer limanı hizmetleri bakımından ilgili coğr afi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları dır. 06-72/951-273 3 H.2. TARAFLAR 90 H.2.1. Akdeniz Liman İşletmeciliği A.Ş. (Akdeniz A.Ş.) Akdeniz A.Ş., %50 hisse ile Global Altyapı Hizmetleri ve İşle tmecilik A.Ş. (Global Altyapı) ve %50 hisse ile Çelebi Yatırım Danışmanlık ve İşletme A.Ş. (Çelebi Yatırım) tarafından Ortadoğu Antalya Liman İşletmeleri A.Ş. ihalesi için kurulmuştur. Şirketin 4 üyeden oluşan yönetim kurulunda her ortağın 2 üyesi görev al maktadır. Akdeniz A.Ş.nin yönetim kurulu üyelerine aşağıdaki tabloda yer verilmiştir. Tablo -1: Akdeniz A.Ş. nin Yönetim Kurulu Üyeleri Üye Adı Görevi Şirket Can ÇELEBİOĞLU Başkan Çelebi Yatırım Mehmet KUTMAN Başkan Yardımcısı Global Altyapı Uğur Tevfik DOĞAN Üye Çelebi Yatırım Gregory Michael Kiez Üye Global Altyapı 100 Global Altyapı, finans, enerji ve altyapı sektörlerinde faaliyette bulunan Global Yatırım Holding A.Ş. nin altyapı işletmeciliği ve gayrimenkul geliştirme alanlarında faaliyet gösteren iş tirakidir. Global Yatırım Holding A.Ş., Global Menkul Değerler A.Ş. unvanlı şirketin faaliyet alanı ve unvanı değiştirilerek yenide n yapılandırılması neticesinde 1.10.2004 tarihinde holding olarak faaliyete geçmiştir. Global Yatırım Holding A.Ş. nin başlıc a iştirakleri; finans alanında Global Menkul Değerler A.Ş., Hedef Menkul Değerler A.Ş., Global Portföy Yönetimi A.Ş., Global Hayat Sigorta A.Ş.; enerji alanında Enerji Yatırım Holding A.Ş., Gaznet Şehir Doğalgaz Dağıtım A.Ş. (Konya doğalgaz lisansına sahip ), Çorum Gaz A.Ş. (Çorum doğalgaz lisansına sahip), Dodaş Doğalgaz Dağıtım A.Ş.; alt yapı alanında ise Global Altyapı Hizmetleri ve İşletmecilik A.Ş. dir. 110 Akdeniz A.Ş. ortaklarından Global Yatırım aynı zamanda Kuşadası Limanı nı işletmekte olan Ege Liman İşletmeleri A.Ş. nin %65 oranında hissesine sahiptir. Ege Liman İşletmeleri A.Ş. nin diğer ortakları %27,5 ile Royal Caribbean Cruises Limited ve %7,5 ile Marvel Investment S.A dır. 1958 yılından beri yer hizmetleri, güvenlik, turizm, personel taşımacılı ğı ve araç kiralama, fast -food, antrepo işletmeciliği, havaalanlarında terminal İşletmeciliği gibi çeşitli alanlarda hizmet veren Çelebi Grubu 1995 yılından Çelebi Holding A.Ş. adı altında faaliyetlerine devam etmektedir. Holding bünyesinde yer alan Çelebi Yatırım ise kara, 120 hava, deniz ve demiryolu terminal binalarını işletmek veya işlettirmek, söz konusu alanlarda danışmanlık hizmeti vermek amacıyla kurulmuştur. H.2.2. IC İçtaş Hava Limanı Yatırım İşletme ve Ticaret A.Ş. (İçtaş) Faaliyetlerine 1969 yılın da kurulan İbrahim Çeçen şahıs firması ile başlayan ve halihazırda inşaat, turizm, enerji, tarım, liman ve havaalanı işletmeciliği gibi değişik sektörlerde 11 firmaya sahip olan IC Holding A.Ş. nin bünyesinde faaliyet gösteren İçtaş , 2004 yılında havaliman ı, liman işletimi konusunda uzmanlaşmak için kurulmuştur. 06-72/951-273 4 130 Holding bünyesinde bulunan inşaat firmasının liman, havalimanı ve benzer projeler ile ilgili aldığı işlerin hem yatırım hem de işletme dönemlerinin yürüten İçtaş faaliyetlerine 7.4.2005 tarihinde h izmete giren Antalya AYT Terminali işletmesi ile başlamıştır. İçtaş, Çelebi Holding A.Ş. ile halen Antalya Dış Hatlar 2 No lu terminalini işletmekte olan şirketin %50 hissesine sahiptir. İçtaş ın sermaye yapısına aşağıdaki tabloda yer verilmiştir: Tablo -2: İçtaş ın Sermaye Yapısı Hissedar Hisse Oranı (%) Murat ÇEÇEN 24,5 Fırat ÇEÇEN 24,5 Serhat ÇEÇEN 24,5 Salih ÇEÇEN 24,5 Yıldırım AKDEMİR 2 İçtaş ın yönetim ve denetim kurulu üyeleri ise aşağıdaki tabloda yer almaktadır: 140 Üye Adı Görevi Fırat ÇEÇE N Başkan Serhat ÇEÇEN Başkan Yardımcısı Yıldırım AKDEMİR Üye Serkan KOÇAK Denetçi H.3. YAPILAN TESPİTLER VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME Bildirimin konusu, Antalya Liman ı nin %99 oranındaki hissesinin, TMSF tarafından açılan ihalede en yüksek teklifleri vere n Akdeniz A.Ş. ve IC İçtaş tan herhangi birisine devri işlemine izin verilmesi talebi nden ibarettir. TMSF , 1998/4 sayılı Tebliğ in 3. maddesinde düzenlenen pazar payı eşiği aşıldığından işlem hakkında Kuruma ön bildirimde bulunmuş olup, aynı Tebliğ in İz in Başvurusuna 150 Tabi Özelleştirme Yolu ile Devralmalar başlıklı 5. maddesi uyarınca, Rekabet Kurumu na ön bildirimde bulunulması zorunlu olan özelleştirme yolu ile devralma işlemleri için izin alınması da zorunlu olduğundan, dosya konusu işlemin izne tabi olduğu anlaşılmıştır. Dosya mevcu du bilgilerden, bildirimi yapılan işlem sonucunda Antalya Limanı nın kontrolü el değiştir eceği nden , işlem 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesi anlamında bir devralma işlemi dir. Öte yandan, Tebliğ in 4. maddesinde bir birleş me veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25 ini aşması halinde veya 160 bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirası nı aşması halinde Rekabet Kurulu ndan izin almaları zorunludur ifadesi yer almaktadır. 06-72/951-273 5 Antalya Limanı nın pazar payları nın dökme kuru yük te %100 , dökme sıvı yük te %51,67, genel kargo da %79,24 ve konteyner elleç lemede %100 olması n edeniyle devir işlemi anılan Tebliğ in 4. maddesi uyarınca izne tabi bir işlemdir. Bildirim konusu işlem ile ilgili olarak pazarda ki rekabetin nasıl etkileneceği, bu bağlamda da devralma işleminin pazarda bir hakim durum yaratıp yaratmayacağı ve/veya var olan bir hakim durumun kötüye kullanılmasına yol açıp açmayacağına ilişkin değerlendirmenin yük ve yolcu limanları açısından ayrı ayrı yapılması gerek lidir. Zira devralmanın muhtemel taraflarından biri olan Akdeniz A.Ş. nin ortaklarından Global 170 Yatırım, ha lihazırda Türkiye nin en büyük kruvaziyer limanı olan Kuşadası Limanı nın büyük ortağı konumundadır. H.3.1. Dökme Kuru ve Sıvı Yük, Genel Kargo, Konteyner Elleçleme Hizmetlerine İlişkin Değerlendirme Antalya Limanı ülke mizin en büyük ilk on kamu limanından biridir. Ancak, konteyner elleçleme bakımından Antalya Limanı 100.000 TEU kapasite ve 2004 yılında elleçlenen 18.387 TEU luk miktarla kendisine coğrafi olarak en yakın iki liman olan İzmir Alsancak (804.565 TEU ) ve Mersin (532.999 TEU ) limanları ile mukay ese edilemeyecek ölçüde küçük bir pazar payına sahip tir. 180 Diğer taraftan, d ökme kuru yük elleçlemeleri bakımından Antalya Limanı %6 lık payı ile İzmir (%24), Mersin (%17), Samsun (%15), Bandırma (%15) ve Güllük (%14) limanlarının ardından gelmektedir. Anta lya Limanı nı %5 ile Derince ve %4 ile İskenderun limanları takip etmektedir. Bununla birlikte, ilgili coğrafi pazar olarak belirlenen Batı Akdeniz Bölgesi nde dökme kuru yük elleçlemelerinin tamamı Ortadoğu Antalya Limanı nda yapılmaktadır. Genel kargo h izmetleri bakımından kapasitesi 1.500.000 ton olan Antalya Limanı nda 2004 yılında gerçekleşen elleçleme miktarı ise 575.000 tondur. TCDD limanları arasında 190 %19 paya sahip olan Antalya Limanı nın Batı Akdeniz Bölgesi ndeki payı ise %79,24 olup, aynı limand a faaliyet gösteren Antalya Limanı Serbest Bölge Rıhtımı %20,76 ile ikinci sıradadır. Dökme kuru yük ve genel kargo elleçlemelerinin birlikte ele alınması (bu iki yük türünün taşınmaları için aynı tip gemiler kullanılmakta dır) halinde hesaplanan toplam ku ru yük elleçlemelerinde ise Antalya Limanı %8 lik payı ile İzmir (%24), Mersin (%19), Samsun (%13), Bandırma (%13) ve Güllük (%12) limanlarının ardından gelmekte olup, Antalya Limanı nı %7 ile Derince ve %4 ile İskenderun limanları takip etmektedir. 200 Öte y andan, d ökme sıvı yük kapasitesi 2.000.000 ton alan Antalya Limanı nda 2004 yılında gerçekleşen elleçleme miktarı 1.194.500 tondur. Antalya Liman Başkanlığı bölgesinde bulunan, bir rıhtıma bağlı olmaksızın deniz dibi boru hatla rı aracılığıyla tankerlerden yakıt boşaltımı yapılan dört adet şamandıra bulunmaktadır. Söz konusu şamandıralar özel teşebbüs hizmetlerinde kullanılmakta ve üçüncü şahıslara hizmet vermemektedirler. Antalya Limanı dökme sıvı yük elleçleme kapasitesi ve ell eçleme 06-72/951-273 6 miktarı başlıkları altında görülen büyüklükler, bu şamandıralar tarafından gerçekleştirilen dökme sıvı yük elleçlemeleridir. Liman İşleticisi teşebbüsün bu çerçevedeki başlıca katkısı, tankerlere verilen kılavuzluk ve römorkaj hizmetlerinden ibarett ir. Anılan şamandıralardan gerçekleştirilen dökme sıvı yük elleçlemesi, kabotaj hatlarında 210 gerçekleştirilen yakıt taşımalarından oluşmaktadır. Dosya mevcudu veriler çerçevesinde , Antalya Limanı nın Türkiye nin en yüksek yük hacimli limanları ve en yüksek yük hacimli kuru yük limanları sıralamasında ilk 20 liman arasında yer almadığı da görülmektedir. Bu nedenle, Antalya Limanı nın ilgili hizmet pazarlarında herhangi bir faaliyeti bulunmayan Akdeniz A.Ş. veya IC İçtaş tarafından devralınmasının herhangi bir sakınca doğurmayacağı kanaatine varılmıştır . H.3.2. Kruvaziyer Hizmetlerine İlişkin Değerlendirme 220 Antalya Limanı ile ilgili olarak dosya kapsamında değerlendirilmesi gereken ikinci ve daha önemli olan husus ise , Liman ın en yüksek teklif sahibi Akdeniz A.Ş. tarafından devralınması halinde kruvaziyer limanı işletmeciliği pazarında meydana gelebilecek olası etkilerdir. Türkiye de İstanbul, İzmir, Kuşadası, Antalya, Alanya ve Marmaris limanları olmak üzere halen başlıca 6 tane kruvaziyer limanı bulunmaktadı r. Bu limanların yanında Fethiye, Dikili ve mevcut iskelesiyle Bodrum Lima nları da kruvaziyer limanı olarak anılsa da rıhtım uzunluklarının yetersi z olması nedeniyle orta ve büyük boy kruvaziyer gemileri yanaşamadığı için dikkate değecek ölçüde bir pazara sahip bulunmamaktadırlar. 2005 yılı itibarıyla Antalya Limanı Türkiye kruvaziyer limanları arasında yanaşan gemi adedi bakımından %4,23 ve yolcu sayısı bakımından %4,01 lik 230 pazar payı ile sonuncu sıradadır. Buna karşılık Akdeniz A.Ş. ortaklarından Global Yatırım ın %65 ile büyük hissedarı olduğu Ege Liman İşletmeleri A.Ş. tarafından işletilen Kuşadası Limanı gemi adedi bakımından %46,62 ve yolcu sayısı bakımından %37,80 pazar payı ile pazardaki en önemli liman olarak öne çıkmaktadır. Devralma işleminin paz ar üzerindeki etkisinin görülebilmesi için yoğunlaşma oranlarının bilinmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Yoğunlaşma oranı başlıca iki yöntem kullanılarak ölçülmektedir. Bunlardan birincisi ilk dört firmanın pazar paylarının esas alındığı CR4 olarak adlandırıla n yöntemdir. İkincisi ise pazarda yer alan bütün teşebbüslerin pazar paylarının kareleri toplanarak hesaplanan HHI endeksi dir. Bu şekilde firmaların pazar 240 payları kendileriyle çarpılarak ağırlıklandırılmakta, yüksek pazar payına sahip firmalar indeksi daha fazla artırırken düşük paylı firmaların indeks üzerindeki etkisi daha düşük kalmaktadır. HHI, dört firmalı yoğunlaşma oranından (CR 4) farklı olarak, sadece en büyük dört firmanın durumu hakkında değil pazarın geri kalanı hakkında da bilgi sahibi olunması nı sağlamakta ve aynı zamanda büyük firmaların paylarına daha fazla ağırlık vererek bunların piyasadaki önemlerini de vurgulamış olmaktadır. HHI testinde, hem birleşme sonrası pazarda oluşan yoğunlaşma oranı hem de birleşmeden dolayı yoğunlaşma oranında m eydana gelen artış göz önünde bulundurulmaktadır. Değerlendirme aşağıdaki çerçevede yapılmaktadır1: 250 1 HHI endeksi hem ABD hem de AB tarafından kullanılmakla birlikte, AB de yoğunlaşma eşiği 2000 ve delta (Δ), yan i değişim oranı 150 olarak alınmaktadır. 06-72/951-273 7 Birleşme sonrası HHI 1000: Bu eş iğin altında kalan piyasalar yoğunlaşmamış kabul edilmekte ve bu durumdaki piyasalarda meydana gelecek birleşmelerin reka beti engelleyici etkiler taşımadığı düşünülmektedir. Birleşme sonrası HHI 1000 ile 1800 arasında: Bu aralıkta yer alan piyasalar orta derecede yoğunlaşmış olarak değerlendirilmekte, HHI da meydana gelen 100 birimden az bir artış (Δ) rekabeti sınırlamayacak nitelikte kabul edilmektedir. Birleşme sonrası HHI 1800: Bu eş iğin üzerindeki piyasalar yüksek ölçüde yoğunlaşmış olarak kabul edilmektedir. Bu ölçüde yoğunlaşmış piyasalarda birleşme sonrasında indekste meydana gelecek artış 100 birimden fazla olursa, birleşmenin 260 pazar gücü yaratma ya da güçlendirme etkisi doğuracağı kabul edilmektedir. İnceleme konusu açısından 2005 yılı pazar payı verileri kullanılarak yapılan hesapla mada HHI endeksi değeri , işlem öncesinde 3005 olarak belirlenmiştir. Bu değer yüksek ölçüde yoğunlaşmış bir pazar yapısına işaret etmektedir. HHI daki değişim oranının ( Δ) 394 oldu ğu ve bu rakamın da öngörülen değişim oranı olan 100 ün çok üzerinde olduğu dikkate alındığında (söz konusu değer için e ndekste meydana gelecek artış 100 birimd en fazla olursa, birleşmenin pazar gücü yaratma ya da güçlendirme etkisi doğuracağı kabul edilmektedir ) işlemin ve pazarın özel koşulları üzerinde bir değerlendirme yapmak büyük önem taşımaktadır. 270 İlk olarak Antalya Limanı nın bir kruvaziyer limanı olara k özelliklerinin ortaya konulması faydalı olaca ktır. Limanın toplam 9 iskelesinden 9.20 metre derinliğe, 170 ve 140 metre uzunluğa sahip 8 ve 9 no lu rıhtımlar kruvaziyer gemilerine ayrılmıştır. Raportörlerin Antalya Limanı Genel Müdür Vekili ile yap mış ol dukları görüşmede yolcu gemisi rıhtımlarının derinliğinin yeterli olmaması sebebiyle Antalya Limanı na gelen kruvaziyer gemilerinin genel olarak 1500 kişi kapasiteye sahip küçük gemiler olduğu ve 2500 -3000 kişilik kruvaziyer gemilerinin limana gelemediği i fade edilmiştir. Ayrıca, denizin taranması suretiyle limanı derinleştirmenin mümkün olduğu , ancak söz konusu yatırımların maliyetinin oldukça yüksek olduğu belirtilmiştir. Diğer taraftan, Antalya Limanı nın rıhtım 280 uzunluğunun 140 -170 metre olması limanın g emi kabul kapasitesini sınırlandırmaktadır (Türkiye nin halihazırda en büyük kruvaziyer limanı özelliğindeki Kuşadası Limanı nda rıhtım uzunlukları 183 ila 264 metre arasındadır ). Antalya Limanı na benzer şekilde rıhtım uzunluğu 132 metre olan Dikili Liman ı ve 160 metre olan Çeşme Limanı da büyük kruvaziyer gemilerinin yanaşamadığı bu yüzden kruvaziyer turizminde ağırlık kazanamayan diğer limanlardır. Diğer taraftan söz konusu rıhtımların Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafında n kullanılan alanların arasında yer alması , kruvaziyer gemilerine yönelik olarak limanda yapılacak genişletme çalışmalarını fiziksel olarak kısıtlayaca ktır. 290 Antalya Limanı nın kruvaziyer turizmi alanında öne çıkamamasının bir başka nedeni ise limanın popü ler rotalara olan uzaklığı olarak görülmektedir. Doğu Akdeniz i güzerg ahlarına alan büyük kruvaziyer gemileri esas olarak Yunanistan ve Türkiye nin Ege Denizi nde yer alan Kuşadası, İzmir, Marmaris gibi limanlarında duraklama yapmayı tercih etmektedirler. Gemilerin Antalya tarafın a geçmesi güzerga hı uzatmakta, açık denizde gündüz yolculuğu herhangi bir manzara izlenmesine elvermediği için kruvaziyer 06-72/951-273 8 yolcuları tarafından tercih edilmemektedir. Bu nedenle Antalya Limanı esas olarak uçakla Antalya ya gelerek b uradan Lübnan, Mısır, İsrail, Kıbrıs Rum Kesimi gibi kısa Doğu Akdeniz seyahati yapan kruvaziyer gemileri yolcuları tarafından tercih edilmektedir (Home port). Dolayısıyla, Antalya için kruvaziyer turizminin niteliği Kuşadası, İzmir, 300 Marmaris ve İstanbul g ibi Doğu Akdeniz in yakın ve popüler güzergahlarında yer alan Yunanistan ve İtalya yı kapsayan turlar için olanlardan biraz daha farklı bir nitelik taşımaktadır. Değerlendirmede dikkate alınması gereken bir başka önemli husus ise kruvaziyer hatlarının uğr ak yeri belirlerken oldukça esnek olmalarıdır. Başka bir deyişle, kruvaziyer hattı işletmecileri nin uğradıklar ı bir limanda birtakım olumsuzluklarla karşılaşmaları durumunda, basit bir güzergâh değişikliği ile koşulları uygun başka bir limanı uğrak limanı yapabildikleri dikkate alındığında; bu sektörde pazar paylarının zamanla büyük değişiklikler gösterebileceği değerlendirilmektedir. İzmir Limanı nın yolcu sayısına göre 310 pazar payının 2003 yılında %0,63 ten 2005 yılında %8,67 ye yükselmesi veya gemi sayısın a göre Antalya Limanı nın pazar payının 2003 yılında %11,99 dan %4,23 e düşmesi de bu değerlendirmeyi destekler niteliktedir. Bunların yanı sıra, turizmde giderek yükselen bir değer olarak nitelenen kruvaziyer gemilerine hizmet etmek üzere ülkemizde yeni k ruvaziyer limanları inşa edilmektedir. Çanakkale de bulunan ve henüz 6 ay önce faaliyet göstermeye başlayan Kepez Limanı, Bodrum da yapımı süren ve 2007 de açılması planlanan Bodrum Limanı ile Antalya Lara da yapılması planlanan kruvaziyer limanının hâliha zırda faaliyet gösteren kruvaziyer limanlarına güçlü birer rakip olacağı değerlendirilmektedir. Bu limanların Türkiye yi uğrak yeri olarak belirlemiş kruvaziyer hatlarını gerek liman hizmet fiyatlarının düşüklüğü gerek hizmet kalitesi 320 gerekse sağladıkları diğer avantajlarla cezbetmeleri durumunda, yukarıda 2005 yılına ilişkin olarak verilen pazar paylarında ciddi değişikliklerin olabileceği öngörülmektedir. Bununla birlikte, kruvaziyer gemileri bakımından Ortadoğu Antalya Limanı nın özellikle Alanya İskel esi nden kaynaklanan rekabetçi baskı altında olduğunun belirtilmesi gerekmektedir. Antalya ilinde 2004 yılı verilerine göre Ortadoğu Antalya Limanı 54.117 yolcu ve %40,43 pazar payı ile 70.000 yolcu ve %52,30 pazar payına sahip Alanya İskelesi nin ardından ikinci sıradadır. Ayrıca, Ortadoğu Antalya Limanı Genel Müdür Vekili tarafından Raportörlere Ağustos 2006 tarihine kadar kruvaziyer gemiler tarafından Ortadoğu Antalya Limanı na 30, Alanya İskelesi ne ise 90 sefer düzenlendiğini ifade 330 edilmiştir. Yukarıd a yer verilen bilgilerden Ortadoğu Antalya Limanı nın en yüksek teklifi veren Akdeniz A.Ş. tarafından alınması ve toplam pazar payının %50,85 e ulaşması halinde kruvaziyer hizmetlerine ve limanın özelliklerine ilişkin bilgiler çerçevesinde 4054 sayılı Kanu n un 7. maddesi bağlamında bir sakınca oluşmayacağı anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, ikinci yüksek teklif sahibi olan İçtaş ın kruvaziyer hizmetlerine ilişkin olarak herhangi bir faaliyetinin olmaması sebebiyle Ortadoğu Antalya Limanı nın İçtaş tarafından devralınmasının sakınca doğurmayacağı sonucuna ulaşılmıştır. 340 06-72/951-273 9 I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Ortadoğu Antalya Liman İşletmeleri A.Ş. nin %99 oranındaki hisselerinin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından satışı ihal esinde en yüksek teklif sahipleri Akdeniz Liman İşletmeciliği A.Ş. ile IC İçtaş Hava Limanı Yat. İşl. Ve Tic. A.Ş. den herhangi birine 350 devredilmesi işleminin; Ortadoğu Antalya Li manı İşletmeleri A.Ş. nin hisselerinin satılması işleminin; 1. 1998/ 5 sayılı Tebliğ ile değişik 1998/4 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurulu na Yapılacak Önbildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem o lduğuna, 2. 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında 360 Tebliğ kapsamında hakim durum yaratılması ya da mevcut hakim durumun güçlendirilmes ine ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılması na yol açmayacağ ına, bu nedenle i şleme izin verilmesine OYB İRLİĞİ ile karar verilmiş tir.