2022/1123263 İhale Kayıt Numaralı "İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı, Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı ve İstanbul Defterdarlığı 2023 Yılı Personel Taşıma İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Yakoss Turizm A.Ş., İHALEYİ YAPAN İDARE: İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı Destek Hizmetleri Grup Müdürlüğü İdari ve Mali İşler Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2022/1123263 İhale Kayıt Numaralı “İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı, Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı ve İstanbul Defterdarlığı 2023 Yılı Personel Taşıma İşi” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı Destek Hizmetleri Grup Müdürlüğü İdari ve Mali İşler Müdürlüğü tarafından 06.12.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı, Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı ve İstanbul Defterdarlığı 2023 Yılı Personel Taşıma İşi” ihalesine ilişkin olarak Yakoss Turizm A.Ş. nin 29.12.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.01.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.01.2023 tarih ve 73956 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.01.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2023/125 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 3’üncü kısmı üzerinde bırakılan Free Turizm Taşımacılık Atık Yönetimi Gıda İnş. Dış Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, şöyle ki; a) İhale dokümanı incelendiğinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesi çerçevesinde önemli teklif bileşeni mahiyetinde değerlendirilebilecek teklif bileşenlerinin; amortisman, kiralama, yakıt, personel, ferdi kaza koltuk ve trafik sigortası, yazlık/kışlık lastik, bakım onarım, araç takip sistemi, motorlu taşıtlar vergisi ve muayene giderlerinin olduğu, bu kalemler yönünden şikayetlerini ileri sürdükleri, bu çerçevede açıklama kapsamında sunulan amortisman tutanağının YMM ya da Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından kaşelenip imzalanmadığı, araçların çalışacağı gün sayısı olan 253 gün üzerinden bir yıllık amortismanın (365 gün) oranlaması yapılarak gerçekleştirilen amortisman maliyeti hesaplanmasının hiçbir hukuki kıymetinin bulunmadığı, gün sayısı üzerinden kıst amortisman olarak gerçekleştirilen açıklamaların haksız maliyet avantajı elde etme amacına matuf olduğu, öz mal olarak maliyetlerin açıklanması lazım gelen araçların bazılarına ait maliyetleri satın alma fiyat teklifi ile açıklamasının kabulünün mümkün olmadığı, ihale tarihi itibariyle sahip olunmayan amortisman avantajına satın alma fiyat teklifi alınarak bu fiyat teklifindeki değere amortisman oranı uygulanmak suretiyle sahip olunmasının mümkün bulunmadığı, b) Açıklama kapsamında sözleşme ve teknik şartnamede yer verilen model yılı ve koltuk sayılarına aykırı araçlar üzerinden kiralama maliyetinin açıklandığı, alınan fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan gerekli beyanların yer almadığı, meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gereken fiyat tekliflerinin serbest muhasebeciler tarafından kaşelenip imzalandığı, kiralama fiyat tekliflerinin araçlarla uyumlu olmadığı, sunulan belgede belirtilen araçların diğer belgelerde eksik şekilde yer aldığı, model yılının farklılaştırıldığı ya da hiç yer verilmediği, fiyat teklifinde yer verilen kiralama süreleri ile araçların iş süresince çalışacakları toplam sürelerin uyuşmadığı, tek bir araç yönünden bir gün ve bir adet üzerinden alınan fiyat tekliflerinin işin tamamı yönünden maliyeti tevsik etmesinin mümkün bulunmadığı, fiyat teklifinde akaryakıt, bakım onarım, sigorta, MTV, akü ve lastik gibi bazı maliyet bileşenlerinin kiralama maliyetinin içerisine dâhil edilmek suretiyle fiyat teklifinin alındığı, c) Araçların özelliklerinin (marka-model-kapasite) ve bakım onarım adetlerinin fiyat teklifinde tam olarak yer almadığı, işin gerçekleştirileceği araçlar ile bakım onarımı yapılacak araçların farklı olduğu, bakım onarım maliyetlerinin tevsik edilmediği, açıklama kapsamında araçlar yönünden periyodik bakım onarım aralığını tevsik eden hiçbir belgenin yer almadığı, söz konusu belgenin yetkili servis ya da satıcılarından alınması gerektiği, araçların kaç kilometrede bir bakıma gireceklerine ilişkin hiçbir yetkili servis yazısının olmadığı, hiçbir veriye dayanmadan bakım onarım adetlerinin eksik bir şekilde hesaplandığı, alınan fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan gerekli beyanların yer almadığı, meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gereken fiyat tekliflerinin serbest muhasebeciler tarafından kaşelenip imzalandığı, fiyat tekliflerinin alındığı firma faaliyet alanları içerisinde kiralama ve bakım onarımın bulunmadığı, bakım onarım fiyat teklifinde bakım, onarım ve yedek parça maliyet kalemlerinin tek bir satırda birlikte fiyatlandırıldığı, her bir girdi kalemine yönelik ayrıştırma yapılarak ayrı ayrı fiyatlandırılmadığı, aynı durum araç takip sistemi fiyat teklifinde de söz konusu olup araç takip cihazı ve 12 aylık hat-lisans kalemlerinin tek bir satırda birlikte fiyatlandırıldığı, her bir girdi kalemine yönelik ayrıştırma yapılarak ayrı ayrı fiyatlandırılmadığı, sözleşme ve teknik şartnameye göre en az 160 adet bakım onarım maliyetinin ortaya çıktığı, daha düşük miktarlar üzerinden bakım onarım açıklamasının yapıldığı, ç) Araçların kataloglarında yer alan marka ve model özelliklerine göre lastik açıklaması yapılması gerekirken, araçlara uymayacak farklı ve ucuz ebattaki lastikler üzerinden açıklama yapıldığı, alınan fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan gerekli beyanların yer almadığı, meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gereken fiyat tekliflerinin serbest muhasebeciler tarafından kaşelenip imzalandığı, fiyat teklifinde 16 ve 22 kişilik araçlar için 4 yazlık ve 4 kışlık, 27’lik ve 46’lık otobüsler yönünden ise yazlık ve kışlık lastikler için ayrı ayrı satır açılmak suretiyle her bir araç yönünden 6 yazlık ve 6 kışlık üzerinden açıklama yapılmasının gerektiği, eksik adetler üzerinden açıklama yapıldığı, lastik maliyetinin taşıma mesafesi ile oranlanması suretiyle gerçekleştirilen maliyet açıklamasının uygun olmadığı, d) Kiralama, lastik, akü ve bakım onarım fiyat teklifleri ekinde Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.2.1’inci maddesi gereğince satış tutarı tespit tutanağının bulunmadığı, sunulan tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile uyuşmadığı, idareye sunulan fiyat teklifleri ekinde tespit tutanağının sunulmadığı, idare tarafından yeni bir yazı yazılmak suretiyle bu tespit tutanaklarının tamamlatılmasının mevzuata aykırı olduğu, tespit tutanağının 3 numaralı kısmında yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verilmediği, envanter defteri için “e-defter” uygulaması bulunmadığından envanter defteri için “e-defter” şeklinde belirleme yapılan açıklamaların reddi gerektiği, fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunmayan kişilerce imzalandığı, müşterek imza ile şirketin temsil edildiği durumlarda tek imza ile verilen fiyat teklifi ve tespit tutanaklarının uygun olmadığı, isteklinin yetkilisi tarafından imzalanması gereken kısmın vekil tarafından imzalandığı, sunulan vekaletnamelerde teklif sunmaya yetkisinin bulunmadığı, vekaletnamesi sunulan vekillerin imza beyannamelerine de yer verilmediği, tespit tutanaklarının ihale tarihine göre son geçici vergi beyanname dönemi üzerinden düzenlenmediği, 30.09.2020 tarihinde güncellenen tespit tutanakları dikkate alınmaksızın “fatura bilgileri tablosunu” içermeyen eski tutanaklar üzerinden açıklamaların verildiği, tutanağa konu edilen malların ortalamasının hesaplandığı toplam mal ve toplam miktar bilgileri ile tutanağın son kısmında yer alan “fatura bilgileri tablosunda” yer alan tutar ve miktar toplamlarının tutmadığı, aritmetik ortalamaların hatalı hesaplandığı, fiyat tekliflerinde tespit tutanağında hesaplanan ortalama tutarların %80’inden daha düşük değerde fiyatların teklif edildiği, sorgulama kalemlerine ilişkin olarak düzenlenen fiyat teklifi ekinde yer alan tespit tutanaklarında fatura bilgileri tablosu içerisinde yer verilen ortalamaya esas faturaların tarihlerinin tespit tutanağının 3 numaralı kısmında belirtilen “geçici vergi beyanname dönemi” ile uyuşmadığı, tespit tutanağı içerisinde yer alan tabloların el ile doldurulduğu, her bir alan yönünden şirket yetkilisi ve ilgili meslek mensubu tarafından paraflanmadığı, fatura bilgileri tablosunda belirtilen, faturanın konusunu oluşturan malın/hizmetin, fiyat teklifi içerisinde fiyatı teklif edilen mal ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin içeriğinde yer alan mal/hizmet ile aynı olmadığı, farklı hizmetler için kesilmiş faturaların açıklamaya konu iş kalemlerine tespit tutanağının oluşturulduğu, açıklamalar kapsamında sunulan fiyat tekliflerine konu iş ile tespit tutanaklarına ve fatura bilgileri tablosuna konu mal/hizmet aynı bulunmadığı, e) İdari Şartname’de trafik ve ferdi kaza koltuk sigortası yaptırılması gerektiğine ilişkin düzenlemenin bulunduğu, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.3.4’üncü maddesinde yer alan açıklama gereği olarak sunulan sigorta fiyat teklifinin genel müdürlük veya bölge müdürlüğünden alınması ya da teyit bulunması gerektiği, bu teyit bulunmayan fiyat teklifinin hukuka uygun kabul edilmesinin mümkün olmadığı, ihale konusu işin kiralama fiyat tekliflerinde belirlenen araçlar üzerinden gerçekleştirileceği ve sigorta maliyetlerinin bu araçlar yönünden ortaya konulması gerektiği, sunulan sigorta fiyat teklifinde bu araçların marka, model ve adetlerinin tam olarak yer almadığı, bazı araçlarda farklılıklar olduğu, işin gerçekleştirileceği araçlar ile sigorta yapılacak araçların marka, cins, model ve adetlerinin farklı olduğu, açıklama yapılan araçların istenilen koltuk sayılarını taşımadığı gibi model yıllarının da düşük olduğu, f) İdari Şartname’de yükleniciye herhangi bir fiyat farkı ödemesi gerçekleştirilmeyeceğinin düzenlendiği, 12 ay sürecek bu hizmet alımında verilecek hizmetin 2023 yılında gerçekleştirilecek olması karşısında motorlu taşıtlar vergisi ve muayene maliyetlerin 2023 yılı artışı için Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan açıklama çerçevesinde savunmanın verildiği tarihte açıklanmış olan %122,93 yeniden değerleme oranı üzerinden hesaplanması gerektiği, çalıştırılacak araçlar yönünden eksik hesaplama yapıldığı, eksik koltuk adetleri baz alınarak motorlu taşıtlar vergisinin hesaplandığı, 1.573.038,67 TL’den düşük MTV ve 200.759,61 TL’den düşük muayene maliyeti açıklamalarının uygun olmadığı, g) İhale dokümanına göre her bir seferin ortalama 4 saatlik çalışma gerektirdiği, işçilik maliyetinin 2023 yılında artışa muhatap olacağının öngörülmesi gerekirken herhangi bir artış öngörmeksizin işçilik açıklamalarının gerçekleştirildiği, %55 seviyesinde gerçekleşen asgari ücret artışından daha düşük bir değer üzerinden yapılan işçilik maliyeti hesaplamasının uygun olmadığı, 6.977.132,80 TL’den daha düşük tutarlar üzerinden yapılan işçilik maliyeti açıklamasının reddi gerektiği, ğ) İş kapsamında çalışması gereken araç tipleri dikkate alınmaksızın yapılan akaryakıt maliyeti açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, çalışacak tüm araçların şehir içi trafikte ortalama 100 kilometrede ne kadar akaryakıt sarfiyatlarının bulunduğuna yönelik yetkili servislerden beyan yazısının alınmadığı, açıklamanın hiçbir objektif kritere dayanmadığı, bazı araçlar yönünden alınan beyan yazısının ise şehir içi tüketim değerlerini göstermediği, sunulan akaryakıt beyan yazılarının ekinde beyan yazısını veren firmaların söz konusu aracın yetkili satıcı ya da yetkili servisi olduğunu gösterir hiçbir belgenin sunulmadığı, beyan yazısı alınmış olan bazı araçlar yönünden ise araçların marka, model, taşıma kapasitesi ve motor gücüne yer verilmeksizin ortalama akaryakıt tüketimi bilgisinin beyan edildiği, katalog üzerinden yapılan açıklamaların da kabulünün mümkün olmadığı, 4-5 yaşındaki araçlar için sıfır araçmış gibi katalog değerleri üzerinden açıklama yapılmasının mümkün bulunmadığı, fiyat teklifi üzerinden akaryakıt maliyeti açıklanmış olmakla birlikte hizmet alımı süresince toplam harcanacak akaryakıt litresi hesaplanarak bu değer üzerinden akaryakıt maliyetinin belgelendirilmesi gerekirken, bir litre akaryakıt üzerinden açıklamanın yapıldığı, Tebliğ’in 79.2.7’nci maddesinde ihale ile ilan tarihi arasında EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan en yüksek işlem hacimli 8 firmanın akaryakıt fiyatlarına ilişkin raporda yer alan fiyatların %90’ının altında sunulan açıklamaların geçerli kabul edilmeyeceği, eksik akaryakıt değerleri üzerinden yapılan açıklamaların reddedilmesi gerektiği, sunulan değerlerin altında km verileri üzerinden hesaplanan akaryakıt maliyeti hesabının uygun olmadığı, araçların kataloglarında yer alan değerlerden farklı değerler üzerinden akaryakıt tüketim hesaplamalarının gerçekleştirildiği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir. … ” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir. 79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir. 79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer; SD: Sınır değeri, YM: Yaklaşık maliyeti, n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını, T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini, R: Sınır Değer Tespit Katsayısını 79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir. 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir...” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı, Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı ve İstanbul Defterdarlığı 2023 Yılı Personel Taşıma İşi İhalesi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır. d) Kodu: e) Miktarı: 1. Kısım 118 araçla 5.236,8 km ve 2.991 kapasite 2. Kısım 177 araçla 6.549,6 km ve 4.160 kapasite 3. Kısım 155 araçla 5.471,4 km ve 3.754 kapasite Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İstanbul İl sınırları dahilinde ekli listelerde belirtilen güzergahlar” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir. 20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 3 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir; 1- Avrupa 1 (Vatan Hizmet Binası birimleri, Defterdarlık Hizmet Birimleri, Karaköy VDK) 2- Avrupa 2 (Ataköy VDK, Avcılar Kompleksi, Bahçelievler Kompleksi, Bayrampaşa VDK, Beylikdüzü VDK, Bomonti VDK, Büyükçekmece Vergi Dairesi, Güneşli VDK, Esenler Kompleksi, Esenyurt Vergi Dairesi, İkitelli, Kağıthane Kompleksi, Levent VDK, Mecidiyeköy Kompleksi, Sarıyer Vergi Dairesi, Silivri Vergi Dairesi, Yenibosna VDK) 3- Anadolu (Anadolu yakasında bulunan hizmet birimleri)” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir. 25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. İşin gerçekleştirilmesi için gerekli olan tüm ekipman, malzeme vs ait tüm giderler teklif edilen fiyata dahildir. Bu ihale kapsamında çalıştırılacak olan araçların temini, sürücü, akaryakıt, bakım-onarım, sigorta, kaza, ceza, üçüncü şahıslara verilecek zararlar, köprü, otoyol ve tünel geçişli araçlarda HGS giderleri ve teknik şartnamede ayrıntıları belirtilen tüm giderler teklif edilen fiyata dahildir. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “ 33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Yapılan incelemede, idare tarafından sınır değerin altında teklif sunan istekliye 08.12.2022 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında “İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı, Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı ve İstanbul Defterdarlığı 2023 Yılı Personel Taşıma İşi işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 13.12.2022 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 13.12.2022 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir. …İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı, Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı ve İstanbul Defterdarlığı 2023 Yılı Personel Taşıma İşi İhalesi 06/12/2022 tarihinde yapılmış olup ihaleye teklif vermiş bulunmaktasınız. Bahse konu iş için vermiş olduğunuz teklifin ayrıntılı incelenmesi sonucunda, teklifiniz İdari Şartnamenin 33. maddesi gereğince aşırı düşük teklif kapsamında değerlendirilmiştir. 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunun Aşırı düşük teklifler başlıklı 38. Maddesinde " İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir." hükmü yer almaktadır. Kamu İhale Kanunu Genel Tebliğinin 79. 1.2. Maddesinde "Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer; SD: Sınır değeri, YM: Yaklaşık maliyeti, n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60'ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını, T1, T2, T3....Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60'ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini, R: Sınır Değer Tespit Katsayısını [KİK Değişiklik Ek] " denilmektedir. İhaleye ilişkin vermiş olduğunuz birim fiyat mektubu ve eki teklif cetvelini oluşturan maliyet bileşenlerini, İdari Şartnamenin 25 ile 33. maddeleri, 07/06/2014 tarih ve 29023 sayılı resmi gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 ncu maddesi çerçevesinde ayrıntılı açıklamalarınızı tebliğ tarihini izleyen 3. (Üç) iş günü mesai bitimine Müdürlüğümüze gönderilmesi hususunu bilgilerinize rica ederim.” şeklinde yer alan ifadeler ile aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, bu haliyle açıklama talep yazısında yer verilmesi gereken önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesine göre idarenin, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak istemesi gerekmektedir. Ayrıca hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesinde, aşırı düşük tekliflerin sorgulanmasına ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu açıklanmıştır. Bu çerçevede, teklifi sınır değerin altında olan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı esas alınarak sağlıklı bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı, doküman düzenlemelerine göre işin kapsamında teklifi oluşturan farklı gider kalemlerinin bulunduğu, idarece teklifte önemli kabul edilen maliyet bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenerek teklifi sınır değerin altında olan istekliye yönelik aşırı düşük teklif sorgulamasının gerçekleştirilmesi gerektiği, bu bağlamda şikayete konu ihalenin 3’üncü kısmına ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, ihalenin itirazen şikâyete konu 3’üncü kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 41.482,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 55.316,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 13.834,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 3’üncü kısmına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasının önemli maliyet bileşenleri açık ve net bir şekilde belirtilerek yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.