2025/1239114 İhale Kayıt Numaralı "36 Ay Süreli Yakıtı İşletmeye, Şoförü Yükleniciye ait 2 Adet 19+1 Kişilik Personel Servis Aracı Kiralama" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Fatih Nakliyat Ticaret Limited Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) Ceylanpınar Tarım İşletmesi Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/1239114 İhale Kayıt Numaralı “ 36 Ay Süreli Yakıtı İşletmeye, Şoförü Yükleniciye Ait 2 Adet 19+1 Kişilik Personel Servis Aracı Kiralama ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) Ceylanpınar Tarım İşletmesi Müdürlüğü tarafından 09.09.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 36 Ay Süreli Yakıtı İşletmeye, Şoförü Yükleniciye Ait 2 Adet 19+1 Kişilik Personel Servis Aracı Kiralama ” ihalesine ilişkin olarak Fatih Nakliyat Ticaret Limited Şirketi nin 04.02.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.02.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.02.2026 tarih ve 208554 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.02.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/516 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İhale üzerinde bırakılan Öd Temizlik Taşımacılık Turizm Güvenlik Gıda İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin aşırı düşük açıklamasının aşağıda belirtilen gerekçelerle uygun olmadığı, a) Şoförler için 2026 yılı için saatlik asgari ücret tutarı olan 146,80 TL’nin altında ücret öngörüldüğü, ayrıca KİK işçilik modülünün kullanılmadığı, b) İhale konusu işte kullanılacak araç maliyetlerinin çıkarılmadığı, açıklama kapsamında gerek özmal gerek kiralama olan araçların tamamı yönünden ayrı ayrı hesaplama yapılmadığı, kiralık araç çalıştırılacak ise bunlar ile ilgili olarak üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmadığı, araçlara ilişkin yapılan tevsikte işin süresinden bahsedilmediği, hangi aracın çalıştırılacağının (marka, model) belirtilmediği, günlük çalıştırma süreleri için makul bir süre belirtilmediği, kiralık araçlar için öngörülen birim fiyatların piyasa rayicinin altında olduğu, c) Kiralama maliyetinin tevsik işlemi için fiyat teklifi alınan firmanın meslek mensubu tarafından kaşeleme işleminin Tebliğ’in 8.4’üncü maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılmadığı, Tebliğdeki ibarenin yazılmadığı, ibarede tarih ve sayıların belirtilmediği, araçların kiralama suretiyle temin edilmesi durumunda kiralama yapacak şirket ile sözleşme imzalanacağından sözleşme damga vergisi hesabının yapılması gerektiği ancak yapılmadığı, Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesinde belirtilen işlemin aksine tutanakların fiyat teklifine dayanak olarak sunulmadığı, sunuldu ise fiyat teklifi kapsamındaki veya fiyat teklifine konu hizmet kapsamındaki her bir mal için ayrı tablo kullanılmadığı, ağırlıklı ortalama/toplam birim maliyetin tespitinde esas alınan fatura bilgilerinin işlenmediği, tespit tutanağı içerisinde ihale tarihine göre son geçici vergi beyanname dönemi olarak 2024 yılı 2’nci dönem ya da 2024 yılı 3’üncü dönem kayıtları üzerinden belgenin düzenlenmiş olması zorunluluğu varken geçmiş dönemlerin belirtildiği, tutanağa konu edilen malların ortalamasının hesaplandığı, toplam mal ve toplam miktar bilgileri ile tutanağın son kısmında yer alan "Fatura Bilgileri Tablosunda" yer alan tutar ve miktar toplamlarının tutmamasının aritmetik ortalamaların hatalı hesaplanmasına yol açtığı, idarenin bu tablolar üzerinde re'sen düzeltme yapmak suretiyle fiyat teklifi üzerinde teklif edilen değerlerle uyumlu olup olmadığı yönünde takdir yetkisi kullanmasının mümkün bulunmadığı, fiyat tekliflerinde tespit tutanağında hesaplanan ortalama tutarların %80'inden daha düşük değerde fiyatların teklif edildiği, fiyat teklifi ekinde yer alan tespit tutanaklarında fatura bilgileri tablosu içerisinde yer verilen ortalamaya esas faturaların tarihlerinin tespit tutanağının 3 numaralı kısmında belirtilen "Geçici Vergi Beyanname Dönemi" ile uyuşmadığı, satış tutarı tespit tutanağı içerisinde yer alan fatura bilgileri tablosunda belirtilen, faturanın konusunu oluşturan malın/hizmetin, fiyat teklifi içerisinde fiyatı teklif edilen mal ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin içeriğinde yer alan mal/hizmetin aynı olması gerektiği, ancak açıklama sunan istekli tarafından yapılan belgelendirmelerde bu uyumun bulunmadığı, farklı hizmetler için kesilmiş faturaların açıklamaya konu iş kalemlerine tespit tutanağı oluşturulması için kullanıldığı, Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağı ve fatura bilgileri tablosuna konu hizmetin aynı olmadığı, fatura bilgileri tablosundan fiyat teklifine konu malın adının/nev’inin, fiyatının, miktarının açıkça anlaşılması gerektiği, başka bir iş için kesilmiş bir faturanın "bir adet iş" denilerek tespit tutanağına konu edilmesi ve hiçbir belgeye dayanmaksızın fiyat ve miktar çıkarımı yapılmasının kabulünün mümkün bulunmadığı, fiyat teklifinin teklifi veren firmanın anlaşmalı Serbest Muhasebeci Mali Müşaviri’nce onaylı olmadığı, meslek mensubunun onay yetkisinin olmadığı, bulunması gereken meslek mensubu açıklamalarının mevzuattaki düzenleme ile birebir aynı olmadığı, fiyat teklifindeki meslek mensubu açıklamasındaki tutanak tarihi, tutanak sayısı ve döneminin uygun olmadığı, teklif ekinde sunulan (EK- O.5), (EK- O.6) ve (EK- O.7) tutanak tarihi, tutanak sayısı ve döneminin uygun olmadığı, (EK- O.5), (EK- O.6) ve (EK- O.7) tutanağının ihale dokümanında bulunan standart forma uygun olmadığı, (EK- O.5), (EK- O.6) ve (EK-O.7) tutanağında teklif veren firmanın verdiği teklife ilişkin defter kayıtları ve fatura bilgilerinin eksik beyan edildiği, kiralama hesaplamalarında aritmetik hata bulunduğu, (EK-O.5), (EK- O.6) ve (EK- O.7) tutanağının ekinde teklif veren firma yetkilisinin imza sirküleri ile belgeyi düzenleyen meslek mensubunun faaliyet belgesinin onaylı olarak sunulmadığı, alınan fiyat tekliflerinin işçilik, akaryakıt, yağ, bakım onarım, sigorta, vergi ve araç muayene giderlerinin fiyata dâhil edilerek fiyat teklifi alındığı, firmasının araç kiralama giderlerinin açıklanmasında, kiralama maliyeti için fiyat teklifi alınan firmanın ticari olarak araç kiralama faaliyetinin olmadığı, fiyat teklifinde başvuru konusu ihaleye atıf yapılmadığı, fiyatın sözleşme süresini kapsamadığı, sözleşme süresince fiyatın geçerli olduğu bilgisinin olmadığı, ç) Araçların zorunlu mali sorumluluk sigortası giderlerinin tevsiki için belge sunulmadığı, sigorta şirketinden alınan fiyat teklifinin kaşeli ve ıslak imzalı olmadığı, sigorta fiyat tekliflinin süresinin ihale süresini kapsamadığı, kiralama teklifinin içerisinde yazılması durumunda ise idarece sigorta giderinin açıklanması istendiğinden kiralama teklifi içerisinde açıklamasının yanlış olduğu tevsik edici belgelerin sunulması gerektiği, d) Araç egzoz ve muayene için yetkili kuruluş (TÜVTÜRK) tarafından araç egzoz ve muayene fiyatlarını gösterir tarife cetvelinin konulmadığı, e) İşin yürütülmesinde kullanılacak araçların bakım-onarım giderlerine ilişkin olarak her bir aracın marka ve modellerine göre servisinde bakım-onarım teklifi alınmadığı, alınmış ise alınan tekliflerde her bir maliyet bileşenin (bakım-onarım, yedek parça, hava filtresi vb. gider kalemlerinin) ayrı ayrı belirtilemediği, söz konusu araçların sözleşme süresi boyunca kaç defa bakıma girmesi gerektiğine ilişkin bir hesaplamanın mevcut olmadığı, bakım onarım ve yedek parça ile ilgili olarak fiyat teklifi alınan üçüncü kişilerin mali müşavirleri tarafından kaşeleme işleminin Tebliğ’in 8.4’üncü maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılmadığı, ilgili ibarenin yazılmadığı ya da eksik yazıldığı, ibarede tarih ve sayıların belirtilmediği, Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesinde belirtilen işlemin aksine tutanakların fiyat teklifine dayanak olarak sunulmadığı, sunuldu ise “Fiyat teklifine konu mal veya fiyat teklifine konu hizmet kapsamındaki mala ilişkin, yukarıda belirtilen geçici vergi beyanname dönemindeki 153 Ticari Mallar Hesabında bulunan kayıtlara ilişkin bilgiler aşağıda olduğu gibidir; (Mükellefin fiyat teklifine konu malın veya fiyat teklifine konu hizmet kapsamındaki malın üreticisi olmaması durumunda belirtilecektir. Fiyat teklifi kapsamındaki veya fiyat teklifine konu hizmet kapsamındaki her bir mal için ayrı tablo kullanılacaktır.)” adresindeki tablonun ayrı kullanılmadığı, “6- Ağırlıklı Ortalama/Toplam Birim Maliyetin tespitinde esas alınan faturalara ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir” maddesinde belirtilen fatura bilgilerinin işlenmediği, Tespit tutanağının 3 numaralı kısmında yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verilmemesinin maliyet tespit tutanağını hukuka aykırı hale getirdiği bu haliyle tutanakların değerlendirilme dışı bırakılması gerektiği, Tespit tutanağı içerisinde ihale tarihine göre son geçici vergi beyanname dönemi olarak 2024 yılı 2’nci dönem ya da 2024 yılı 3’üncü dönem kayıtları üzerinden belgenin düzenlenmiş olması zorunluluğu varken geçmiş dönemlerin belirtildiği, Tutanağa konu edilen malların ortalamasının hesaplandığı toplam mal ve toplam miktar bilgileri ile tutanağın son kısmında yer alan "Fatura Bilgileri Tablosunda" yer alan tutar ve miktar toplamlarının tutmamasının aritmetik ortalamaların hatalı hesaplanmasına yol açtığı, idarenin bu tablolar üzerinde re'sen düzeltme yapmak suretiyle fiyat teklifi üzerinde teklif edilen değerlerle uyumlu olup olmadığı yönünde takdir yetkisi kullanmasının mümkün bulunmadığı, Fiyat tekliflerinde tespit tutanağında hesaplanan ortalama tutarların %80'inden daha düşük değerde fiyatların teklif edildiği, Fiyat teklifi ekinde yer alan tespit tutanaklarında fatura bilgileri tablosu içerisinde yer verilen ortalamaya esas faturaların tarihlerinin tespit tutanağının 3 numaralı kısmında belirtilen "Geçici Vergi Beyanname Dönemi" ile uyuşmadığı, satış tutarı tespit tutanağı içerisinde yer alan fatura bilgileri tablosunda belirtilen, faturanın konusunu oluşturan malın/hizmetin, fiyat teklifi içerisinde fiyatı teklif edilen mal ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin içeriğinde yer alan mal/hizmetin aynı olması gerektiği, ancak açıklama sunan istekli tarafından yapılan belgelendirmelerde bu uyumun bulunmadığı, farklı hizmetler için kesilmiş faturaların açıklamaya konu iş kalemlerine tespit tutanağı oluşturulması için kullanıldığı, Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağı ve fatura bilgileri tablosuna konu hizmetin aynı olmadığı, fatura bilgileri tablosundan fiyat teklifine konu malın adının/nev’inin, fiyatının, miktarının açıkça anlaşılması gerektiği, başka bir iş için kesilmiş bir faturanın “bir adet iş” denilerek tespit tutanağına konu edilmesi ve hiçbir belgeye dayanmaksızın fiyat ve miktar çıkarımı yapılmasının kabulünün mümkün bulunmadığı f) Araçlara ait motorlu taşıtlar vergisi maliyeti için Tebliğ’in 79.2.2.3’üncü maddesine uygun olarak ilgili kamu kurum ve kuruluşu (GİB) tarafından ilan edilen tarife cetvelinin konulmadığı, araçların koltuk kapasitesi, taşıt cinsi, yaşı vb. kriterlere göre motorlu taşıtlar vergisi hesaplaması yapılmadığı, g) Sözleşme damga vergisi, karar pulu giderinin hatalı hesaplandığı, hesaplamada KİK payını maliyet hesabına dâhil etmedikleri, ğ) Açıklamalarında aritmetik hata bulunduğu, söz konusu aşırı düşük teklif açıklamalarını toplam tutarda virgülden sonra iki haneli olması gerekir iken iki haneden fazla rakam ile açıklık getirildiği, genel toplamda hata yapıldığı, h) Mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) ile Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının güncel mevzuata göre sunulmadığı ve “ağırlıklı ortalama birim maliyet/satış tutarı”nın tespitinde esas alınan “fatura bilgileri tablosu”nun bulunmadığı, bu itibarla söz konusu bu tutanakların mevzuatın emrettiği şekilde aşırı düşük teklif açıklamalarına uygun olarak sunulmadığı. ı) Lastik fiyat teklifi yönünden Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesine aykırı şekilde bu maddedeki ibare yazılmaksızın fiyat teklifleri alındığı, meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gereken fiyat tekliflerinin serbest muhasebeciler tarafından kaşelenerek imzalanmasının mevzuata aykırı olduğu, ihale konusu her bir araç için, lastik fiyat teklifinde yazlık ve kışlık lastikler için ayrı ayrı satır açılmak suretiyle her bir araç yönünden yazlık ve kışlık olmak üzere toplam lastik maliyetinin belgelendirilmediği, lastik maliyetinin lastik fiyat teklifinin yapılacak taşıma mesafesi ile oranlanması suretiyle gerçekleştirilen maliyet açıklamasının kabul edilemeyeceği, oranlama suretiyle haksız maliyet avantajı elde edildiği, 2) Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Çankaya Bilişim Temizlik Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin aşırı düşük açıklamasının aşağıda belirtilen gerekçelerle uygun olmadığı, a) Şoförler için 2026 yılı için saatlik asgari ücret tutarı olan 146,80 TL’nin altında ücret öngörüldüğü, ayrıca KİK işçilik modülünün kullanılmadığı, b) İhale konusu işte kullanılacak araç maliyetlerinin çıkarılmadığı, açıklama kapsamında gerek özmal gerek kiralama olan araçların tamamı yönünden ayrı ayrı hesaplama yapılmadığı, kiralık araç çalıştırılacak ise bunlar ile ilgili olarak üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmadığı, araçlara ilişkin yapılan tevsikte işin süresinden bahsedilmediği, hangi aracın çalıştırılacağının (marka, model) belirtilmediği, günlük çalıştırma süreleri için makul bir süre belirtilmediği, kiralık araçlar için öngörülen birim fiyatların piyasa rayicinin altında olduğu, c) Kiralama maliyetinin tevsik işlemi için fiyat teklifi alınan firmanın meslek mensubu tarafından kaşeleme işleminin Tebliğ’in 8.4’üncü maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılmadığı, Tebliğdeki ibarenin yazılmadığı, ibarede tarih ve sayıların belirtilmediği, araçların kiralama suretiyle temin edilmesi durumunda kiralama yapacak şirket ile sözleşme imzalanacağından sözleşme damga vergisi hesabının yapılması gerektiği ancak yapılmadığı, Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesinde belirtilen işlemin aksine tutanakların fiyat teklifine dayanak olarak sunulmadığı, sunuldu ise fiyat teklifi kapsamındaki veya fiyat teklifine konu hizmet kapsamındaki her bir mal için ayrı tablo kullanılmadığı, ağırlıklı ortalama/toplam birim maliyetin tespitinde esas alınan fatura bilgilerinin işlenmediği, tespit tutanağı içerisinde ihale tarihine göre son geçici vergi beyanname dönemi olarak 2024 yılı 2’nci dönem ya da 2024 yılı 3’üncü dönem kayıtları üzerinden belgenin düzenlenmiş olması zorunluluğu varken geçmiş dönemlerin belirtildiği, tutanağa konu edilen malların ortalamasının hesaplandığı, toplam mal ve toplam miktar bilgileri ile tutanağın son kısmında yer alan "Fatura Bilgileri Tablosunda" yer alan tutar ve miktar toplamlarının tutmamasının aritmetik ortalamaların hatalı hesaplanmasına yol açtığı, idarenin bu tablolar üzerinde re'sen düzeltme yapmak suretiyle fiyat teklifi üzerinde teklif edilen değerlerle uyumlu olup olmadığı yönünde takdir yetkisi kullanmasının mümkün bulunmadığı, fiyat tekliflerinde tespit tutanağında hesaplanan ortalama tutarların %80'inden daha düşük değerde fiyatların teklif edildiği, fiyat teklifi ekinde yer alan tespit tutanaklarında fatura bilgileri tablosu içerisinde yer verilen ortalamaya esas faturaların tarihlerinin tespit tutanağının 3 numaralı kısmında belirtilen "Geçici Vergi Beyanname Dönemi" ile uyuşmadığı, satış tutarı tespit tutanağı içerisinde yer alan fatura bilgileri tablosunda belirtilen, faturanın konusunu oluşturan malın/hizmetin, fiyat teklifi içerisinde fiyatı teklif edilen mal ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin içeriğinde yer alan mal/hizmetin aynı olması gerektiği, ancak açıklama sunan istekli tarafından yapılan belgelendirmelerde bu uyumun bulunmadığı, farklı hizmetler için kesilmiş faturaların açıklamaya konu iş kalemlerine tespit tutanağı oluşturulması için kullanıldığı, Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağı ve fatura bilgileri tablosuna konu hizmetin aynı olmadığı, fatura bilgileri tablosundan fiyat teklifine konu malın adının/nev’inin, fiyatının, miktarının açıkça anlaşılması gerektiği, başka bir iş için kesilmiş bir faturanın "bir adet iş" denilerek tespit tutanağına konu edilmesi ve hiçbir belgeye dayanmaksızın fiyat ve miktar çıkarımı yapılmasının kabulünün mümkün bulunmadığı, fiyat teklifinin teklifi veren firmanın anlaşmalı Serbest Muhasebeci Mali Müşaviri’nce onaylı olmadığı, meslek mensubunun onay yetkisinin olmadığı, bulunması gereken meslek mensubu açıklamalarının mevzuattaki düzenleme ile birebir aynı olmadığı, fiyat teklifindeki meslek mensubu açıklamasındaki tutanak tarihi, tutanak sayısı ve döneminin uygun olmadığı, teklif ekinde sunulan (EK- O.5), (EK- O.6) ve (EK- O.7) tutanak tarihi, tutanak sayısı ve döneminin uygun olmadığı, (EK- O.5), (EK- O.6) ve (EK- O.7) tutanağının ihale dokümanında bulunan standart forma uygun olmadığı, (EK- O.5), (EK- O.6) ve (EK-O.7) tutanağında teklif veren firmanın verdiği teklife ilişkin defter kayıtları ve fatura bilgilerinin eksik beyan edildiği, kiralama hesaplamalarında aritmetik hata bulunduğu, (EK-O.5), (EK- O.6) ve (EK- O.7) tutanağının ekinde teklif veren firma yetkilisinin imza sirküleri ile belgeyi düzenleyen meslek mensubunun faaliyet belgesinin onaylı olarak sunulmadığı, alınan fiyat tekliflerinin işçilik, akaryakıt, yağ, bakım onarım, sigorta, vergi ve araç muayene giderlerinin fiyata dâhil edilerek fiyat teklifi alındığı, firmasının araç kiralama giderlerinin açıklanmasında, kiralama maliyeti için fiyat teklifi alınan firmanın ticari olarak araç kiralama faaliyetinin olmadığı, fiyat teklifinde başvuru konusu ihaleye atıf yapılmadığı, fiyatın sözleşme süresini kapsamadığı, sözleşme süresince fiyatın geçerli olduğu bilgisinin olmadığı, ç) Araçların zorunlu mali sorumluluk sigortası giderlerinin tevsiki için belge sunulmadığı, sigorta şirketinden alınan fiyat teklifinin kaşeli ve ıslak imzalı olmadığı, sigorta fiyat tekliflinin süresinin ihale süresini kapsamadığı, kiralama teklifinin içerisinde yazılması durumunda ise İdarece sigorta giderinin açıklanması istendiğinden kiralama teklifi içerisinde açıklamasının yanlış olduğu tevsik edici belgelerin sunulması gerektiği, d) Araç egzoz ve muayene için yetkili kuruluş (TÜVTÜRK) tarafından araç egzoz ve muayene fiyatlarını gösterir tarife cetvelinin konulmadığı, e) İşin yürütülmesinde kullanılacak araçların bakım-onarım giderlerine ilişkin olarak her bir aracın marka ve modellerine göre servisinde bakım-onarım teklifi alınmadığı, alınmış ise alınan tekliflerde her bir maliyet bileşenin (bakım-onarım, yedek parça, hava filtresi vb. gider kalemlerinin) ayrı ayrı belirtilemediği, söz konusu araçların sözleşme süresi boyunca kaç defa bakıma girmesi gerektiğine ilişkin bir hesaplamanın mevcut olmadığı, bakım onarım ve yedek parça ile ilgili olarak fiyat teklifi alınan üçüncü kişilerin mali müşavirleri tarafından kaşeleme işleminin Tebliğ’in 8.4’üncü maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılmadığı, ilgili ibarenin yazılmadığı ya da eksik yazıldığı, ibarede tarih ve sayıların belirtilmediği, Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesinde belirtilen işlemin aksine tutanakların fiyat teklifine dayanak olarak sunulmadığı, Sunuldu ise “Fiyat teklifine konu mal veya fiyat teklifine konu hizmet kapsamındaki mala ilişkin, yukarıda belirtilen geçici vergi beyanname dönemindeki 153 Ticari Mallar Hesabında bulunan kayıtlara ilişkin bilgiler aşağıda olduğu gibidir; (Mükellefin fiyat teklifine konu malın veya fiyat teklifine konu hizmet kapsamındaki malın üreticisi olmaması durumunda belirtilecektir. Fiyat teklifi kapsamındaki veya fiyat teklifine konu hizmet kapsamındaki her bir mal için ayrı tablo kullanılacaktır.)” maddesindeki tablonun ayrı kullanılmadığı, “6- Ağırlıklı Ortalama/Toplam Birim Maliyetin tespitinde esas alınan faturalara ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir” maddesinde belirtilen fatura bilgilerinin işlenmediği, tespit tutanağının 3 numaralı kısmında yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verilmemesinin maliyet tespit tutanağını hukuka aykırı hale getirdiği bu haliyle tutanakların değerlendirilme dışı bırakılması gerektiği, Tespit tutanağı içerisinde ihale tarihine göre son geçici vergi beyanname dönemi olarak 2024 yılı 2’nci dönem ya da 2024 yılı 3’üncü dönem kayıtları üzerinden belgenin düzenlenmiş olması zorunluluğu varken geçmiş dönemlerin belirtildiği, Tutanağa konu edilen malların ortalamasının hesaplandığı toplam mal ve toplam miktar bilgileri ile tutanağın son kısmında yer alan "Fatura Bilgileri Tablosunda" yer alan tutar ve miktar toplamlarının tutmamasının aritmetik ortalamaların hatalı hesaplanmasına yol açtığı, idarenin bu tablolar üzerinde re'sen düzeltme yapmak suretiyle fiyat teklifi üzerinde teklif edilen değerlerle uyumlu olup olmadığı yönünde takdir yetkisi kullanmasının mümkün bulunmadığı, Fiyat tekliflerinde tespit tutanağında hesaplanan ortalama tutarların %80'inden daha düşük değerde fiyatların teklif edildiği, Fiyat teklifi ekinde yer alan tespit tutanaklarında fatura bilgileri tablosu içerisinde yer verilen ortalamaya esas faturaların tarihlerinin tespit tutanağının 3 numaralı kısmında belirtilen "Geçici Vergi Beyanname Dönemi" ile uyuşmadığı, satış tutarı tespit tutanağı içerisinde yer alan fatura bilgileri tablosunda belirtilen, faturanın konusunu oluşturan malın/hizmetin, fiyat teklifi içerisinde fiyatı teklif edilen mal ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin içeriğinde yer alan mal/hizmetin aynı olması gerektiği, ancak açıklama sunan istekli tarafından yapılan belgelendirmelerde bu uyumun bulunmadığı, farklı hizmetler için kesilmiş faturaların açıklamaya konu iş kalemlerine tespit tutanağı oluşturulması için kullanıldığı, Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağı ve fatura bilgileri tablosuna konu hizmetin aynı olmadığı, fatura bilgileri tablosundan fiyat teklifine konu malın adının/nev’inin, fiyatının, miktarının açıkça anlaşılması gerektiği, başka bir iş için kesilmiş bir faturanın “bir adet iş” denilerek tespit tutanağına konu edilmesi ve hiçbir belgeye dayanmaksızın fiyat ve miktar çıkarımı yapılmasının kabulünün mümkün bulunmadığı f) Araçlara ait motorlu taşıtlar vergisi maliyeti için Tebliğ’in 79.2.2.3’üncü maddesine uygun olarak ilgili kamu kurum ve kuruluşu (GİB) tarafından ilan edilen tarife cetvelinin konulmadığı, araçların koltuk kapasitesi, taşıt cinsi, yaşı vb. kriterlere göre motorlu taşıtlar vergisi hesaplaması yapılmadığı, g) Sözleşme damga vergisi, karar pulu giderinin hatalı hesaplandığı, hesaplamada KİK payını maliyet hesabına dâhil etmedikleri, ğ) Açıklamalarında aritmetik hata bulunduğu, söz konusu aşırı düşük teklif açıklamalarını toplam tutarda virgülden sonra iki haneli olması gerekir iken iki haneden fazla rakam ile açıklık getirildiği, genel toplamda hata yapıldığı, h) Mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) ile Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının güncel mevzuata göre sunulmadığı ve “ağırlıklı ortalama birim maliyet/satış tutarı”nın tespitinde esas alınan “fatura bilgileri tablosu”nun bulunmadığı, bu itibarla söz konusu bu tutanakların mevzuatın emrettiği şekilde aşırı düşük teklif açıklamalarına uygun olarak sunulmadığı. ı) Lastik fiyat teklifi yönünden Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesine aykırı şekilde bu maddedeki ibare yazılmaksızın fiyat teklifleri alındığı, meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gereken fiyat tekliflerinin serbest muhasebeciler tarafından kaşelenerek imzalanmasının mevzuata aykırı olduğu, ihale konusu her bir araç için, lastik fiyat teklifinde yazlık ve kışlık lastikler için ayrı ayrı satır açılmak suretiyle her bir araç yönünden yazlık ve kışlık olmak üzere toplam lastik maliyetinin belgelendirilmediği, lastik maliyetinin lastik fiyat teklifinin yapılacak taşıma mesafesi ile oranlanması suretiyle gerçekleştirilen maliyet açıklamasının kabul edilemeyeceği, oranlama suretiyle haksız maliyet avantajı elde edildiği, 3) Çankaya Bilişim Temizlik Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından iş deneyimini tevsik için sunulan özel sektörde gerçekleştirilen sözleşmenin bedel içermediği, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenmediği, fatura örnekleri veya bu örneklerin ilgililerce kaşelenip onaylanmadığı, işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin sunulmadığı, sözleşme bedeli ile faturaların toplamının ve tarihlerinin sözleşme ile uyumlu olmadığı, iş deneyim belgesinin; kabul işlemlerinin ihale ilan tarihinden geriye doğru son 5 yıl içerisinde tamamlanmadığı, İdari Şartnamede istenen kriterleri karşılamadığı ve benzer iş tanımına uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: Karayolları Trafik Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “Bu Kanunda kullanılan terimlerin tanımları aşağıda gösterilmiştir. … Otobüs: (Değişik: 12/7/2013-6495/13 md.) Yolcu taşımacılığında kullanılan, sürücüsü dahil dokuzdan fazla oturma yeri olan motorlu taşıttır. Troleybüsler de bu sınıfa dahildir. Sürücüsü dahil oturma yeri on yediyi aşmayan otobüslere minibüs denir…” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “ (1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir….” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesinde “16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır. 16.5.2.(Değişik:RG-20/4/2011-27911)(Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 8 md.) Kısmi teklife izin verilip verilmediğine bakılmaksızın, birim fiyat üzerinden teklif alınan tüm ihalelerde istekliler, hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri hariç, birim fiyatları ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceklerdir. Ancak, toplam teklif tutarı virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.” düzenlemesi, Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) veya satış tutarı tespit tutanağı (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) düzenlenecektir. (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./21. md.) Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 79.2.4. (Değişik madde: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. … 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. … 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. … 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. 79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. (Ek cümle: 25/01/2017-29959 R.G./15. md.) Ancak birden fazla yılı kapsayan (Ek ibare: 26/01/2021-31376 R.G./4. md.) ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./22. md.) ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. (Ek cümle: 30/09/2020-31260 R.G./22. md.) Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL*1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır. … 79.3.6. (Ek madde: 30/09/2020-31260 R.G./23. md.) İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan (Ek ibare: 26/01/2021-31376 R.G./5. md.) ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL*1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 36 Ay Süreli Yakıtı İşletmeye, Şoförü Yükleniciye ait 2 Adet 19+1 Kişilik Personel Servis Aracı Kiralama Hizmet Alımı işi” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Her türlü vergi, resim, harç, ihale kararı ve sözleşmeye ait damga vergisi ve her türlü yasal ödemeler ile teknik şartnamede belirtilen tüm giderler, ihale konusu işte çalıştırılacak servis araçlarına ait her türlü bakım ve onarım servis giderleri, sürücülere ait her türlü giderler (maaş, fazla çalışma ücreti, sigorta, kıdem tazminatı vb.) teklife dahil edilecektir….” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 43’üncü maddesinde “ 43.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır. 43.1.1. Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır: F = An x B x ( Pn-1) Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo Formülde yer alan; F: Fiyat farkını (TL), B: 0,90 sabit katsayısını, An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını, ifade eder. Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosudur. Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n): Katsayı Endeks a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı) 0 a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı) 0,33158 İo, İn Temel asgari ücret ile güncel asgari ücrettir. b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı) 0 b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı) 0,09002 Yo, Yn Endeks tablosunun 19.2 numaralı "Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri" sütunundaki sayı b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı) 0,29102 Go, Gn Endeks tablosunun "Genel" sütunundaki sayı c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) 0,28738 Mo, Mn Endeks tablosunun 28.1 numaralı "Genel amaçlı makineler" sütunundaki sayı Fiyat Farkı Açıklamaları 36 Ay Süreli Yakıtı İşletmeye, Şoförü Yükleniciye ait 2022 ve Üzeri Model 2 Adet En Az 19+1 Kişilik Personel Servis Aracı Kiralama Hizmet Alım İşi için yukarıdaki tabloda belirtilen katsayılar kullanılacaktır.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin ekinde, Sıra No Açıklama Birimi Miktarı 1 36 Ay Süreli Yakıtı İşletmeye, Şoförü Yükleniciye ait 2022 ve Üzeri Model 2 Adet 19+1 Kişilik Personel Servis Aracı Kiralama Hizmet Alımı işi gün 2.190 tablosu, Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 2’nci maddesinde “…2.10. Kiralanacak tüm hizmet araçları 24 (yirmi dört) saat işletmede kalacak olup 24 (yirmi dört) saat bir yevmiye olarak kabul edilecektir. Yüklenici, araç şoförlerine hafta sonu tatillerinin kullandırabilmesi için, yeteri sayıda şoför bulunduracaktır. 2.11. Kiralık araçlar Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile hafta tatili vs. günlerde çalıştırılacak ve bu çalışmalardan ek ücret talep edilemeyecektir. İhalede belirlenen yevmiye ücreti ödenecektir. … 2.14. Araç takip sistemi hattı ve abonelik ücretleri Yüklenici tarafından karşılanacaktır. Kiralanan hizmet aracında yüklenici tarafından monte ettirilecek GSM - GPS - GPRS tabanlı Araç Takip Kontrol ve Yönetim Sisteminde, sürücü kimlik tanıtma, tüm coğrafi koşullarda kesintisiz çalışma özellikli (GSM şebekesinin desteklemediği bölgelerde uydu iletişim desteği) güncel harita ve yazılım desteği, harita üzerinde nokta ve durak işaretleme özelliği, araç sürücü görevlendirme sistemi, hareket halinde ekranda kesintisiz görüntü ve kayıt özelliği, cihaz içerisinde dâhili batarya sistemi bulunacaktır. Araç da kullanılacak olan GSM - GPS - GPRS tabanlı Araç Takip Kontrol ve Yönetim Sistemi. Genel Müdürlüğümüzde kullanılan sistemle uyumlu olacak ve Genel müdürlüğümüz sunucusundaki yazılım (https://ats.igem.gov.tr/) üzerinde çalışacaktır. Sözleşme süresince araç takip sistemleri araçtan sökülmeyecek ve GSM hatları kesinlikle kapatılmayacaktır. Araçlar 24 saat TİGEM de kalacağından personel ve kamu güvenliği açısından Yükleniciye kullanıcı şifresi verilmeyecektir. 2.15. Yüklenici firma getireceği araçlara taşıt tanıma cihazı (UTTS) montajını yaparak ve gerekli kayıt işlemlerini yaparak işletmeye teslim edecektir. … 2.17. Araçların lastiklerindeki diş derinliği kanun ve mevzuatlardaki sınırın altına düşen lastikler ile yanaklarda çatlama ve deformasyon meydana gelmiş lastiklerde herhangi bir süre aranmaksızın değişim yapılacaktır. Ayrıca araçlarda mevsim durumuna göre (yazlık-kışlık) uygun araç lastiği kullanılacaktır. Araçlarda kullanılacak lastik ebatları ilgili modele ait fabrika çıkış teknik özellikleri ile uyumlu olacaktır. Araçların kullanılan lastik ve jant ebatları aracın kapı içlerinde bulunan lastik tip etiketi üzerinde, katalog kitapçıklarında ya da üreticinin düzenlemiş olduğu araca ait teknik belge üzerinde yazılı olan ebatlarla uyumlu olacaktır. 2.18. Kiralanan araçların kasko sigortası, zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası, fenni muayene işlemleri yüklenici tarafından zamanında yaptırılacaktır. 2.19. Acil durumlardaki lastik ve araç bakımları firma tarafından işleri aksatmayacak şekilde zamanında yapılacak ve yapılmadığı takdirde araçlar çalıştırılmayacaktır. 2.20. Yüklenici kiraya verdiği araçlara yaptırdığı genişletilmiş kasko sigortalarına araç değer kaybı ile ilgili teminat konulmasını sağlayacaktır. … 2.22. Araçların Sigortalanması: Araçların yaptırılan sigorta poliçelerinde araçların kiralık olarak çalıştırıldığı mutlaka belirtilecektir. Araçlar genişletilmiş kaşkolü olup ferdi kaza sigortası teminatı sürücü ve yolcular için en az 200.000 (ikiyüzbin) TL olacaktır. Zorunlu mali sorumluluk teminatları ise, ilgili Resmi Mercilerce açıklanan ve Resmi Gazetede yayınlanan miktar ve oranlardan az olmayacak ve indirim yapılmayacak olup, her yıl Resmi Makamlar tarafından belirlenen oranda arttırılacaktır. Tüm teminatlar (hırsızlık dahil) % 100 sigorta esasına göre verilecek olup hiçbir teminatta, hiçbir muafiyet, koasürans, amortisman kesintisi vs. uygulanmayacaktır, (poliçe kapsamına yangın, çalınma veya çalınmaya teşebbüs, çarpma veya çarpılma, terör, sel, su baskını, deprem, sigara yangını, yetkili olmayanlarca aracın çekilmesi, ferdi kaza ve ferdi kaza deprem teminatı, hukuksal yardım, yardım hizmet paketi, grev, lokavt ve halk hareketleri, enflasyon koruma dahil olacaktır.) Tüm sigorta işlemleri ile ilgili ödemelerin taksitlendirilmiş olması halinde, taksitlerin ödenmemesi veya sigortanın her ne sebepten iptali durumunda her türlü sorumluluk yükleniciye aittir. Yapılan herhangi bir kaza neticesinde mahkemelerce yukarıda belirtilen teminatların üzerinde karar verildiğinde farkı yüklenici karşılayacaktır. Ayrıca aracın, herhangi bir trafik kazasına uğraması halinde doğabilecek her türlü maddi ve manevi zarar, ziyan ve tazminatlar yükleniciye aittir. İdarece herhangi bir ücret ödenmeyeceği gibi üçüncü şahıslara karşıda Yüklenici muhatap olacaktır. … 2.36. Kiralanan araçların kaza, bakım ve arıza ile ilgili tüm giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır. Araçların sözleşme süresi içinde katalog veya kullanım kılavuzundaki üretici firma tarafından öngörülen km veya yıl itibarıyla periyodik bakımları yüklenici tarafından yaptırılacak, bakımın yapıldığına dair belgelerin birer örneği idareye verilecektir. Şayet yüklenici tarafından aracın bakımı yaptırılmazsa bakım süresi/kilometresi dolan araçlar çalıştırılmayacaktır. … 2.39. Kiralama süresince kiralanacak araçların yakıt ve adblue masrafı idareye ait olmak üzere. • Şoför masrafları, • Her türlü periyodik bakımlar, • Her türlü onarım ve tamiratlar (yedek parça ve tamir işçiliği dahil), • Zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortaları. • Fenni muayeneleri. • Egzoz muayeneleri, • Kasko sigortalan, • Lastik değişimleri, • Araç takip sistemi hattı ve abonelik ücreti, • Motorlu taşıtlar vergileri vb. gibi tüm masraflar ve kanuni harcamalar yükleniciye ait olup tüm bu işlemler yüklenici firma yetkilisi tarafından yaptırılacaktır.” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nin “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 36 (OtuzAltı) aydır.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuru konusu Ceylanpınar Tarım İşletmesi Müdürlüğü tarafından birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen “36 Ay Süreli Yakıtı İşletmeye, Şoförü Yükleniciye Ait 2 Adet 19+1 Kişilik Personel Servis Aracı Kiralama” ihalesine 13 istekli tarafından teklif verilmiş olup, ihale komisyonu tarafından hesaplanan sınır değerin (8.322.637,88 TL) altında teklif veren 9 istekliden; başvuru konusu ihaleye ilişkin alınan, sorgulama yazısında maliyet bileşeni veya bileşenlerinin tereddüde mahal vermeyecek somut bir şekilde açık ve net olarak belirtilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi içerikli, 31.12.2025 tarih ve 2025/UH.I-2894 sayılı Kamu İhale Kurulu Kararını yerine getirmek amacıyla, 09.01.2026 tarihli yazıyla teklif bileşenlerinden “İşçilik Ücretleri Amortisman Giderleri (Araç Değeri) Diğer Giderler (Kasko+koltuk sigortaları, trafik sigortası, araç muayenesi, mtv, araç takip sistemi, utts cihazı, bakım onarım giderleri.) Değişken Masraflar (Madeni yağ giderleri ve şanzuman yağ giderleri)” a ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, açıklama sunmayan 5 istekli ile açıklaması uygun bulunmayan 1 isteklinin tekliflerinin reddedildiği, Öd Temizlik Taşımacılık Turizm Güvenlik Gıda İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek ihalenin üzerinde bırakıldığı ve yine aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Çankaya Bilişim Temizlik Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır. İhale üzerinde bırakılan Öd Temizlik Taşımacılık Turizm Güvenlik Gıda İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan açıklama, başvuru sahibinin iddia ettiği teklif bileşenleri özelinde incelendiğinde; 2 işçiye, 1095 gün üzerinden, birim fiyatı 1.500,00 TL olmak üzere, toplam 3.285.000,00 TL fiyat öngörüldüğü, söz konusu fiyatın KİK İşçilik modülü sayfasının çıktısı ile, 2 kendi malı aracın maliyeti için, birim fiyatı 1.400,00 TL olmak üzere, toplam 3.066.000,00 TL fiyat öngörüldüğü, söz konusu fiyatın; Mercedes Benz ve Ford marka 2 adet 20 koltuk kapasiteli otobüsün kendi malı olduğuna ilişkin araç ruhsatları ve Mercedes Benz marka 63 S 0430 plakalı 2024 model aracın aylık amortisman maliyetinin 26.388,89 TL, Ford marka 63 S 0266 plakalı 2023 model aracın aylık amortisman maliyetinin ise 21.366,26 TL olduğuna ilişkin meslek mensubu onaylı belge ile, 2 aracın trafik sigortası (zorunlu mali sorumluluk sigortası) bedeli için ise 250.000,00 TL fiyat öngörüldüğü, söz konusu fiyatın; 63 S 0266 Ford marka aracın başlangıç tarihi 03.04.2025, bitiş tarihi 03.04.2026 olmak üzere toplam prim tutarı olarak 23.372,82 TL’nin belirtildiği HDI Sigortasına ait zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesinin 1. sayfası ile, 2 aracın araç muayene gideri için 25.000,00 TL fiyat öngörüldüğü, söz konusu fiyatın; “ https://www.tuvturk.com.tr/muayene-rehberi/arac-muayene-fiyatlari?1 ” adresinden alınan otobüs, kamyon, çekici ve tanker türü araçların 2025 yılı güncel araç muayenesi fiyatının 3.543,60 TL olduğu bilgisinin yer aldığı sayfa çıktısı ile, 2 servis aracına 6 kez yapılacak periyodik bakım için 29.000,00 TL fiyat öngörüldüğü, söz konusun fiyatın; Aktaş Otomotiv Osman Taş’dan alınan 08.09.2025 tarihli, meslek mensubu kaşe ve imzalı, “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 08.09.2025 tarih ve 03 sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’in altında olmadığımı beyan ederim” ibaresi bulunan fiyat teklifi ile, 2 aracın motorlu taşıtlar vergisi için 80.000,00 TL fiyat öngörüldüğü, söz konusu fiyatın; Dijital Vergi Dairesinin internet sitesi üzerinden 2025 vergi dönemi, araç yaşı 1-6, koltuk sayısı 18-25 ve araç tipi minibüsler bilgileri girilerek yapılan hesaplamada toplam ödenecek tutarın 14.603,00 TL olduğunun görüldüğü sayfanın çıktısı ile, tevsik edildiği görülmüştür. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, teklifi aşırı düşük olan isteklilerinin açıklama yöntemleri arasında üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri olduğu, söz konusu fiyat teklifinin ekinde ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı olması gerektiği, ayrıca satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği, fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerektiği ayrıca tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunlu olduğu, Diğer yandan herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gerektiği, ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu olmadığı, öte yandan sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerektiği, birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkün olduğu, Aynı şekilde ihale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanacağı anlaşılmaktadır. Başvuruya konu ihaleye ait ihale dokümanı düzenlemeleri bir arada değerlendirildiği, ihale konusu işin yakıtı işletmeye, şoförü yükleniciye ait 2022 ve üzeri model 2 adet 19+1 kişilik personel servis aracı kiralama hizmet alımı işi olduğu, işin süresinin işe başlama tarihinden itibaren 36 (otuzaltı) ay olarak belirlendiği, ihalede fiyat farkı verileceğinin düzenlendiği, yüklenicinin, araç şoförlerine hafta sonu tatillerinin kullandırabilmesi için, yeteri sayıda şoför bulunduracağı, kiralık araçların ulusal bayram ve genel tatil günleri ile hafta tatili vs. günlerinde de çalıştırılacağı anlaşılmaktadır. Aktarılan mevzuat ve doküman düzenlemeleri ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması, başvuru sahibinin iddia sırasına uygun şekilde incelendiğinde, aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. a) 26 Aralık 2025 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak 1/1/2026 yılında yürürlüğe giren işçinin bir günlük asgari ücretinin 1.101 TL, saatlik asgari ücretin 146,80 TL olduğu, anılan istekli tarafından teklif edilen 1.500 TL’lik günlük asgari ücretin saatlik tutarının (1.500 / 7,5 saat = 200 TL) 2026 yılı saatlik asgari ücret tutarının üstünde olduğu görülmektedir. Dolayısıyla bu yöndeki iddia uygun bulunmamıştır. Diğer taraftan Tebliğ’in 79.3.3’üncü maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunluğunun getirildiği, başvuru konusu ihalenin araç kiralama ihalesi olduğu dikkate alındığında anılan isteklinin KİK İşçilik Hesaplama Modülünü kullanma zorunluluğu bulunmadığı değerlendirmesi ile iddia uygun bulunmamıştır. b) İdarece aşırı düşük teklif açıklama yazısında önemli teklif bileşeni olarak “amortisman gideri (araç değeri)” belirlemesinin yapıldığı, bu çerçevede anılan isteklice iki adet kendi malı aracın amortisman giderinin meslek mensubu kaşe ve imzalı belge ile açıklandığı, kiralık araç kullanılmadığı, dolayısıyla bu yöndeki iddialar yerinde bulunmamıştır. c) Araçların kiralık olmadığı, dolayısıyla kiralık araçlara ilişkin fiyat teklifi alınmadığı, haliyle bu hususa ilişkin iddialarının tamamı yersiz bulunmuştur. ç) Mercedes Benz marka 63 S 0430 plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasına ilişkin hiçbir belge sunulmadığı, 63 S 0266 plakalı Ford marka araç için HDI Sigortasından alınan başlangıç tarihi 03.04.2025, bitiş tarihi 03.04.2026 olan zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesinin de eksik sunulduğu ve sadece 1. sayfasının mevcut olduğu görülmüştür. Zorunlu mali sorumluluk sigortasının açıklanması istenilen önemli teklif bileşeni olduğu bu sebeple bu şekilde yapılan açıklamanın Tebliğ’in 79.3.4’üncü maddesine uygun olmadığı, iddianın yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan 63 S 0266 plakalı Ford marka aracın sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresi olan 36 ayın tamamını kapsayacak şekilde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılmak suretiyle hesaplanmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin bu iddiası da uygun bulunmuştur. d) Egzoz muayenesinin idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği, bu nedenle açıklama kapsamında belge sunulmasına gerek bulunmadığı, araç muayenesi bedelinin ise TUVTURK resmi internet sitesinden alınan belge ile açıklandığı görülmüştür. Dolayısıyla iddia yerinde bulunmamıştır. e) 2 adet servis aracına 6 defa yapılacak periyod bakım gideri için alınan fiyat teklifinin meslek mensubunca Tebliğ’in 79.2.2.1 maddesinde belirtilen ibarenin yazılarak kaşe ve imzalandığı, bakım bedeli başlığı altında hava filtresi, kart-tapa-kasa bakımı, yağ filtresi, motor yağı, motor filtresi ve işçilik bedelinin yer aldığı, ancak 2 adet servis aracına ilişkin olduğu anlaşılan fiyat teklifindeki bakım yapılacak araçların markalarına fiyat teklifinde yer verilmediği, bir başka deyişle fiyat teklifinin ihalede teklif edilen Mercedes Benz ve Ford marka araçlara ilişkin mi olduğunun anlaşılamadığı, ayrıca söz konusu fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağının sunulmadığı görülmüştür. Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesinde fiyat teklifinin dayanağı olarak tutanakların aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacağı açık olduğundan iddianın bu kısmı yerinde bulunmuştur. f) 2 adet aracın motorlu taşıtlar vergisinin 2025 yılı için gelir idaresi bakanlığı dijital vergi dairesi sayfasından teklif edilen araç bilgileri (koltuk kapasitesi, taşıt cinsi, yaşı) girilerek hesaplanan tutar ile açıklandığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla bu yöndeki iddia uygun bulunmamıştır. g ile ı) Sözleşme damga vergisi, karar pulu gideri, KİK payı ile lastik giderinin idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği, bu nedenle açıklama kapsamında belge sunulmasına gerek bulunmadığından, iddia yerinde bulunmamıştır. ğ) Birim fiyat teklif cetvelinin tek satırdan oluştuğu ve aritmetik hata yapılmadığı anlaşılmıştır. İddia yerinde bulunmamıştır. h) Açıklama kapsamında maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) ile Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmamıştır. Dolayısıyla iddialar yerinde bulunmamıştır. Sonuç olarak başvuru sahibinin (ç) ve (e) iddiaları kapsamında ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasının uygun olmadığı değerlendirildiğinden, anılan isteklinin teklifinin reddedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Çankaya Bilişim Temizlik Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan açıklama, başvuru sahibinin iddia ettiği teklif bileşenleri özelinde incelendiğinde; 3 işçiye, 1095 gün üzerinden, birim fiyatı 1.064,06 TL olmak üzere, toplam 3.658.238,28 TL fiyat öngörüldüğü, söz konusu fiyatın KİK İşçilik modülü sayfasının çıktısı ile, 525.423,72 TL’lik 2 adet aracın amortisman maliyetinin, meslek mensubu kaşe ve imzalı amortisman payı tespit tutanağı ile, 2 adet 2022 model Mercedes Benz marka aracın 2026 yılı kasko ve trafik sigortası için 95.320,02 TL, 2027 yılı için 120.370,12 TL, 2028 yılı için 152.003,39 ve 2029 yılı için 191.949,88 TL öngörüldüğü, 2026 yılı fiyatının Ray Sigorta A.Ş.’den alınan 12.01.2026 tarihli “…ihalede yer alan araçlar için bir yıllık kasko, zorunlu mali sorumluluk (trafik) ve ferdi koltuk kaza sigortası fiyat teklifimiz aşağıda sunulmuştur” ibaresinin yer aldığı fiyat teklifi ile, Muayene gideri için 2.953,00 TL birim fiyat öngörüldüğü, söz konusun fiyatın; “ https://www.tuvturk.com.tr/muayene-rehberi/arac-muayene-fiyatlari?1 ” adresinden alınan otobüs, kamyon, çekici ve tanker türü araçların 2025 yılı güncel araç muayenesi fiyatının 3.543,60 TL olduğu bilgisinin yer aldığı ekran görüntüsü ile, Bakım onarım maliyeti için 132.000,00 TL fiyat öngörüldüğü, söz konusun fiyatın; Sağlam Ticaret Yedek Parça ve İnşaat’den alınan 14.01.2026 tarihli, meslek mensubu kaşe ve imzalı, “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 14.01.2026 tarih ve 1 sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’in altında olmadığımı beyan ederim” ibaresi bulunan fiyat teklifi ve ekinde Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağı ile, Motorlu Taşıtlar Vergisi için 14.603,00 TL birim fiyat öngörüldüğü, söz konusun fiyatın; 30 Aralık 2024 tarihli ve 32768 sayılı resmi gazetede yayımlanan Motorlu Taşıtlar Vergisi Genel Tebliği çıktısı ile, tevsik edildiği görülmüştür. Aktarılan mevzuat ve doküman düzenlemeleri ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması, başvuru sahibinin iddia sırasına uygun şekilde incelendiğinde, aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. a) Anılan istekli tarafından personel maliyeti başlığı altında “Sözleşmenin süresini düzenleyen; “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 36 (OtuzAltı) aydır” hükmü gereği işin 01/02/2026 tarihinde başlayacağı ve 1096 gün süreceği varsayımından hareketle işçilik maliyeti hesaplaması gerçekleştirilmesi gerekmektedir. 2025 yılında asgari işçilik maliyetinde günlük ücret 31.921,75 TL'nin öncelikle 30'a bölünmesiyle 1.064,06 TL olarak bulunmuştur. (Ek 12 - Kik işçilik modülü çıktısı) ... İdari Şartnamenin 43. maddesinde a2 işçiliklere fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme yer alması nedeniyle 2026 ve takip eden yıllar için herhangi bir artış yapılmamıştır.” açıklamasının yapıldığı ve 2026, 2027 ve 2028 yılları için işçinin günlük asgari ücret bedeli olarak 1.064,06 TL teklif edildiği görülmüştür. Ancak anılan istekliye idare tarafından aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısının 09.02.2026 tarihinde gönderildiği ve açıklamanın idareye son teslim gününün 16.01.2026 olarak belirlendiği, 2026 yılı asgari ücret tutarının 26 Aralık 2026 Resmi Gazetede yayımlandığı, dolayısıyla isteklinin bu rakamı bildiği, bu itibarla İdari Şartnamenin 43. maddesinde a2 işçiliklere fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme yer alması nedeniyle 2026 ve takip eden yıllar için herhangi bir artış yapılmayacak olunsa bile ilk yıl olan 2026 yılı asgari ücretin, açıklama yapıldığı tarihte belirlenen rakam üzerinden hesaplanması gerektiği değerlendirmesi ile teklif edilen 141,87 TL’nin (1.064,06 TL / 7,5 saat) 1/1/2026 yılında yürürlüğe giren işçinin bir günlük saatlik asgari ücreti olan 146,80 TL’nin altında olduğu görüldüğünden iddia yerinde bulunmuştur. Diğer taraftan Tebliğ’in 79.3.3’üncü maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunluğunun getirildiği, başvuru konusu ihalenin araç kiralama ihalesi olduğu dikkate alındığında anılan isteklinin KİK İşçilik Hesaplama Modülünü kullanma zorunluluğu bulunmadığı değerlendirmesi ile iddianın bu kısmı uygun bulunmamıştır. b) İdarece aşırı düşük teklif açıklama yazısında önemli teklif bileşeni olarak “amortisman gideri (araç değeri)” belirlemesinin yapıldığı, bu çerçevede anılan isteklice iki adet kendi malı aracın amortisman giderinin meslek mensubu kaşe ve imzalı belge ile açıklandığı, kiralık araç kullanılmadığı, dolayısıyla bu yöndeki iddialar yerinde bulunmamıştır. c) Araçların kiralık olmadığı, dolayısıyla kiralık araçlara ilişkin fiyat teklifi alınmadığı, hâliyle bu hususa ilişkin iddialarının tamamı yersiz bulunmuştur. ç) 2 adet 2022 model Mercedes Benz marka aracın 2026 yılı trafik sigortasının Ray Sigorta A.Ş. Adana Bölge Müdürlüğü kaşe ve imzalı fiyat teklifi ile açıklandığı, söz konusu belgenin Tebliğ’in 79.3.4’üncü maddesine uygun olduğu anlaşıldığından iddianın bu yönüyle uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan anılan istekli tarafından kasko ve trafik sigortası maliyeti altında “Sözleşmenin “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 36 (OtuzAltı) aydır” düzenlemesi doğrultusunda sigorta fiyat teklifimiz 1 yıllık alınmış olup takip eden yıllar yönünden ihale tarihinde yukarıda yer verilen düzenleme gereği en son açıklanan endeks üzerinden güncelleme yapmak gerekmektedir. İhale tarihi itibariyle en son açıklanan endeks 03.09.2025 tarihinde açıklanan ağustos ayı endeksi olup artış oranı 26,28'tir.” açıklamasının yapıldığı ve 2027, 2028 ve 2029 yılları için artırımlı tutar hesaplandığı görülmüştür. Bu şekilde yapılan açıklamanın da Tebliğ’in 79.3.4’üncü maddesine uygun olduğu anlaşıldığından iddianın uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. d) Egzoz muayenesinin idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği, bu nedenle açıklama kapsamında belge sunulmasına gerek bulunmadığı, bu yönüyle iddianın yerinde olmadığı değerlendirilmiş. Ancak araç muayenesi bedelini açıklamak için sunulan TUVTURK resmi internet sitesinden alınan belgede otobüs, kamyon, çekici ve tanker türü araçların 2025 yılı güncel araç muayenesi fiyatının 3.543,60 TL olduğu gerçeği karşısında anılan isteklinin ihale konusu işte kullanacağı otobüsler için 2.953,00 TL fiyat öngörmesinin mümkün olmadığı, bu yönüyle iddianın uygun olduğu sonucuna varılmıştır. e) 2022 model Mercedes Benz 19+1 kapasiteli otobüsün 22 defa yapılacak bakım onarım maliyeti için alınan fiyat teklifinin meslek mensubunca Tebliğ’in 79.2.2.1 maddesinde belirtilen ibarenin yazılarak kaşe ve imzalandığı, ayrıca TÜRMOB kaşesinin de bulunduğu, bakım bedeli başlığı altında hava filtresi, yağ filtresi, yakıt filtresi, motor yağı, periyodik bakım işçiliği bedellerinin yer aldığı, fiyat teklifinin ekinde tutanağa esas üç aylık sürenin ilan tarihinin 13.08.2025 tarihli önceki 3 ay içindeki 01.05.2025-30.07.2025 tarihleri esas alınarak düzenlendiği söz konusu belgenin Tebliğ’in 79.2.2.1 maddesine uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Ancak söz konusu fiyat teklifinde kaç adet araç için alındığına ilişkin bir bilgiye yer verilmediği, bu durumda da tek bir aracın bakım onarımı için fiyat teklifi alındığı sonucunun çıkarılacağı, dolayısıyla ihale konusu işte kullanılacak 2 araçtan birinin bakım onarım maliyetinin açıklanmadığı değerlendirmesi ile açıklama uygun bulunmamış olup, bu araç ilişkin iddia yerinde bulunmuştur. f) 30 Aralık 2024 tarihli ve 32768 sayılı resmi gazetede yayımlanan Motorlu Taşıtlar Vergisi Genel Tebliğinde araçların koltuk kapasitesi, taşıt cinsi, yaşı vb. kriterlere göre belirlenen Motorlu Taşıtlar Vergisi hesaplandığı görüldüğünden, iddia yerinde bulunmamıştır. g ile ı) Sözleşme Damga Vergisi, karar pulu gideri, KİK payı ile lastik giderinin idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği, bu nedenle açıklama kapsamında belge sunulmasına gerek bulunmadığından, iddia yerinde bulunmamıştır. ğ) Birim fiyat teklif cetvelinin tek satırdan oluştuğu ve aritmetik hata yapılmadığı anlaşılmıştır. İddia yerinde bulunmamıştır. h) Açıklama kapsamında sadece satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, söz konusu tutanaklarda da fatura bilgileri tablosu bulunduğundan, iddia yerinde bulunmamıştır. Sonuç olarak başvuru sahibinin (a), (d) ve (e) iddiaları kapsamında ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasının uygun olmadığı değerlendirildiğinden, anılan isteklinin teklifinin reddedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü, Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü, Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “ Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar….” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. (2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler; … c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi, ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini, izleyen günden itibaren başlar.” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “( 1) Başvurular öncelikle; … c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı, … yönlerinden sırasıyla incelenir. … (4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmü yer almaktadır. 27.02.026 tarih ve 516 sayılı Ön İnceleme Tutanağında “… c) Başvuru sahibinin iş deneyim belgesine yönelik iddiasına ilişkin olarak şikâyet konusu işlemi öğrendiği tarihi (17.11.2025 tarihinde tebligatı yapılan ilk ihale komisyonu kararı) izleyen 10 (on) gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süreyi geçirdikten sonra 11.10.2024 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunduğu, diğer iddialara ilişkin şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının süresinde yapıldığı,” tespiti yapılmıştır. Tutanakta “11.10.2024 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunduğu,” ifadesinin yazılı olduğu, ancak söz konusu tarihin 04.02.2026 olduğu görülmektedir. İncelemeye konu ihalede Çankaya Bilişim Temizlik Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle teklifinin reddedildiği ilk ihale komisyonu kararının 17.11.2025 tarihinde alındığı, başvuru sahibince söz konusu karar ile ihale üzerinde bırakılan Öd Temizlik Taşımacılık Turizm Güvenlik Gıda İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin aşırı düşük teklif açıklaması ile iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmadığına ilişkin şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bunun üzerine 31.12.2025 tarih ve 2025/UH.I-2894 sayılı Kamu İhale Kurulu Kararı alındığı, idarece bu kararı yerine getirmek üzere 26.01.2026 tarihinde ikinci ihale komisyonu kararının alındığı ve bu kez Çankaya Bilişim Temizlik Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmektedir. Başvuru sahibi istekli tarafından 26.01.2026 tarihli ikinci ihale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlenen Çankaya Bilişim Temizlik Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmadığı iddia edilmektedir. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği, idareye şikâyet süresinin; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren açık ihalelerde on gün olduğu anlaşılmaktadır. Bu çerçevede başvuru sahibi isteklinin yeterlik belgeleri uygun olmasının ardından aşırı düşük teklif açıklanması istenilen ancak açıklama sunmaması nedeniyle teklifi reddedilen Çankaya Bilişim Temizlik Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin iş deneyim belgesine ilişkin iddiasının; isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği 26.01.2026 tarihinden itibaren 10 gün içinde değil, 17.11.2025 tarihinde tebligatı yapılan ilk ihale komisyonu kararı izleyen 10 (on) gün içinde (anılan isteklinin iş deneyim belgesinin de uygun olmadığı bunun da elenme gerekçeleri arasında yer alması gerektiği şeklinde) idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süreyi geçirdikten sonra 04.02.2026 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından iddianın süre yönünden reddedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez. Başvuru dilekçesinde aynı iddia kapsamında birden fazla hususa yer verilmesi halinde bu hususlar Kurum tarafından ayrı birer iddia olarak değerlendirilir…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam 3 iddiasından 2 iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 2/3 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 129.385,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 86.687,95 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır: Başvuru sahibi Fatih Nakliyat Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında tespit edilen aykırılıklar şu şekildedir; 2 adet aracın zorunlu trafik sigortası için Caner Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin ekinde söz konusu fiyat teklifinin sigorta şirketlerinin genel müdürlüğü veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış olmaması nedeniyle ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan yetkili kişilerin imzasını taşımayan teyit yazısının eklenmediği görülmüştür. Ayrıca araçların bakım onarım giderlerinin Özdoğanay Taşımacılık Yemek İnşaat Temizlik Sanayi Ticaret Limited Şirketin’den 15.01.2026 tarihinde alınan fiyat teklifi ile açıklandığı, söz konusu fiyat teklifi üzerinde “…iş süresince ekte belirtilen fiyatlarla işin süresi boyunca, Kiralama hizmetinde Amortisman Giderleri, Kasko, Koltuk Sigortaları, Trafik Sigortası, Araç Muayenesi, Mtv, Araç Takip Sistemi, Utts Cihazı, Kar Zinciri, Bakım Onarım Giderleri, lastik giderleri, madeni yağ giderleri vb. giderler dahil Sürücüsüz olarak vereceği…” ifadesinin yer aldığı görülmüştür. Ancak söz konusu fiyat teklifinde yukarıda belirtilen giderlerin ayrı ayrı fiyatlandırılmadığı, Tebliğ’in 79.2.2.1. maddesi uyarınca ilgisine göre meslek mensubunca yazılması gerekli ibare yazılarak kaşe ve imzalanmadığı ve ekinde fiyat teklifinin dayanağı olan tutanağın sunulmadığı dikkate alındığında anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı kanaatine varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Öd Temizlik Taşımacılık Turizm Güvenlik Gıda İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Çankaya Bilişim Temizlik Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve başvuru sahibi Fatih Nakliyat Ticaret Limited Şirketi’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.