Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009-2-22 (Devralma) Karar Sayısı : 09-11/217-68 Karar Tarihi : 11.3.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Tuncay SONGÖR, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖR LER: Ali DEMİRÖZ , Hüseyin ORMAN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Dassault Aviation Temsilci si: Av. Itır ÇİFTÇİ 20 Süleyman Seba Cad., Sıraevler 55, Akaretler , 34357, Beşiktaş / İstanbul D. TARAFL
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009-2-22 (Devralma) Karar Sayısı : 09-11/217-68 Karar Tarihi : 11.3.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Tuncay SONGÖR, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖR LER: Ali DEMİRÖZ , Hüseyin ORMAN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Dassault Aviation Temsilci si: Av. Itır ÇİFTÇİ 20 Süleyman Seba Cad., Sıraevler 55, Akaretler , 34357, Beşiktaş / İstanbul D. TARAFLAR : - Dassault Aviation 9, Rond Point des Champ Elysées - Marcel Dassault 75008, Paris / FRANSA - Alcatel - Lucent 54, rue de la Boétie, 75008, Paris / FRANSA 30 E. DOSYA KONUSU: Alcatel - Lucent in Thal es unvanlı şirkette bulunan %20,78 oranındaki hissesinin Dassault Aviation tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.2.2009 tarih, 1309 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunmas ı Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 6.3.2009 tarih, 2009 -2-22/Öİ -09-AD sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 6.3.2009 tarih, REK.0.06.00.00 -120/65 sayılı Başkanlık 40 önergesi ile 09-11 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Alcatel - Lucent in Thales de sahip olduğu %20,78 oranındaki hisse sinin Dassault Aviation tarafından devralması işleminin; 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı, dolayısıyla işleme izin v erilmesinde bir sakınca bulunmadığı ifade edilmektedir. 50 09-11/217-68 2 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İşlemin Niteliği ve Taraflar H.1.1. İşlemin Niteliği ve Amacı Bildir im konusu işlem, Alcatel - Lucent in Thales de sahip olduğu % ( .) oranındaki hissesinin Dassault Aviation tarafından devralınmasına ilişkindir. Mevcut durum itibarıyla Thales de, Alcatel - Lucent in hisselerini satın almayı amaçlayan Dassault Aviation u k ontrol eden Groupe Industriel Marcel Dassault un (GIMD) da % ( ) oranında hissesi söz konusudur. Anılan işlemle beraber GIMD e ait söz konusu hisselerin Dassault Aviation a devri de öngörülmektedir. Dolayısıyla, işlemin nihayetinde Alcatel - Lucent in ve GI MD in 60 Thales deki tüm hisselerini Dassault Aviation a devretmesiyle birlikte, Dassult Aviation Thales hisselerinin % ( ) sına sahip olacaktır. Yukarıda yer verilen hisse devrini gerçekleştirebilmek amacıyla Dassault Aviation ve Alcatel - Lucent arasında 18 .12.2008 tarihinde Hisse Satın Alma Anlaşması imzalan mıştır . Bildirim Formu nda GIMD ve Dassault Aviation arasındaki hisse devrine ilişkin Hisse Satın Alma Anlaşması nın henüz imzalanmadığı, ancak aşağıda da yer verileceği üzere Dassault Aviation un GIMD tarafından kontrol ediliyor olması nedeniyle söz konusu işlemin grup içi bir işlem olduğu sonucuna varılmıştır . Söz konusu işleme ek olarak Fransız Devleti, TSA1 ve Dassault Aviation 70 arasında 18.12.2008 tarihinde Thales Hissedarlar Anlaşmasıyla İlgili K atılım Anlaşması imzalanmıştır. Bahse konu işlem neticesinde Dassault Aviation sistem sektöründe varlığını güçlendirmeyi, stratejik ileri teknoloji, havacılık, uzay, savunma ve güvenlik alanlarındaki faaliyetlerini geliştirmeyi ve karlılığını arttırmayı hedeflemektedir. H.2. Taraflar H.2.1. Hisse Devrine Konu Şirket: Thales Nanterre Paris Ticaret ve Şirketler Sicili ne kayıtlı bir anonim şirket konumundaki Thales in faaliyet alanı; savunma, havacılık ve güvenlik uygulamaları için gerekli stratejik enform asyon sistemlerinin geliştirilmesidir. 80 Thales in işlem öncesi (30.6.2008 tarihi itibarıyla) ve işlem sonrası hissedarlık yapısına aşağıdaki tabloda yer verilmiştir. Tablo: Thales in İşlem Öncesi ve Sonrası Hissedarlık Yapısı Hissedarlar İşlem Öncesi Hisse Oranı (%) İşlem Sonrası Hisse Oranı (%) Alcatel - Lucent ( .) ( .) Fransız Devleti (TSA aracılığıyla) ( .) ( .) GIMD ( .) ( .) Diğer (Halka arz edilen hisseler dahil) ( .) ( .) Dassault Aviation ( .) ( .) Toplam 100 100 1 TSA, tamamına Fransız Devleti nin sahip olduğu bir holding şirketidir. 09-11/217-68 3 Thales in 2007 yılına ait d ünya genelindeki cirosu ( ..) Avro dur. Söz konusu şirketin aynı döneme ait Türkiye cirosu ( ..) TL dir ( .. Avro)2. H.2.2. Devralan Şirket: Dassault Aviation Paris Ticaret ve Şirketler Sicili ne kayıtlı anonim şirket konumundaki Dassault Aviation un faaliyet alanı sivil (iş jetleri) ve askeri (savaş uçakları) uçaklar 90 (aeronotik) alanında faaliyet göstermektedir. Söz k onusu şirketin hisselerinin % ( .) ine GIMD in, % ( .) una EADS sahip olup geriye kalan % ( .) oranındaki hisse de halka arz edil miş dur umundadır. Bu bilgiler ışığında, bildirim formunda Dassault Aviation ın en büyük hissedarı olan ve limited şirket konumundaki GIMD3 tarafından kontrol edildiği, EADS ın kontrolde herhangi bir etki sinin bulunmadığı anlaşılmaktadır . Dassault Aviation un 200 7 yılına ait dünya genelindeki cirosu ( ) Avro dur. GIMD in aynı dönem için dünya genelindeki cirosu ( .) Avro dur. Dassault Aviation un 2007 yılına ait Türkiye cirosu ise ( ) TL ( .. Avro) olup söz konusu ciro anılan firmanın bir adet ürün satışı ndan ve bu ürüne ait yedek 100 parça satışlarından elde edilmiştir. Dosya bağlamında Dassault Aviation ile Thales in Türkiye de sattığı ürünler arasında yatay ya da dikey bir örtüşme nin olmadığı anlaşılmaktadır. GIMD in ise aynı dönem itibarıyla Türkiye ciros u ( ...) YTL dir ( . Avro). H.2.3. Devreden Şirket: Alcatel - Lucent Alcatel - Lucent, dünya genelinde servis sağlayıcıların, teşebbüslerin ve kamu kuruluşlarının son kullanıcılara ses, veri ve video iletişimi hizmetleri ni sağla ması alanlarında faaliye t göstermektedir. H.3. İlgili Pazar H.3.1. İlgili Ürün Pazarı 110 Devralma işlemine konu olayda Alcatel - Lucent, Thales deki tüm hissselerini Dassault Aviation a devretmeyi amaç lamaktadır. Anlaşılacağı üzere i şlem neticesinde Thales de, Alcatel - Lucent in yerini Dassault Aviation alacaktır. Thales, uydu üretimi, savaş uçaklarının avionik ve avionik olmayan bazı parçaları, askeri uçak simülatörü ile denizcilik alanında elektronik savaş sistem ve malzemeleri (radar,sonar, iletişim, optronik gibi) üretim ve hizmetleri faaliyetinde bulunmaktadır. Dassault Aviation ise, uydularda ve fırlatıcılarda kullanılan bazı parçaların, orta ve ağır sınıf kurumsal jetlerin, savaş uçaklarının, askeri uçak simülatörlerinin üretim ve hizmetleri faaliyetlerinde bulunmaktadır. 120 Yukarıda yer verilen faaliyetler, uzay sektörü, sivil havacılık sektörü, savaş uçakları sektörü, askeri uçak simülatörü sektörü ve denizcilik sistemleri olmak 2 Bildirim tarihi itibarıyla Thales in 2008 yılına ait onaylanmış finansal verilerinin henüz mevcut olmaması sebebiyle anıla n yıla ait ciro bilgilerinin verilemediği teşebbüs temsilc isi tarafından ifade edilmiştir. 3 GIMD ise mevcut durum itibarıyla Thales de % ( ); Dassault Systèms de % ( );Socppresse de %( ); Societe Anonyme Belge de Constructions Aéronautiques de (SABCA) % ( ) oranında hisseye sahiptir. 09-11/217-68 4 üzere beş başlık altında sınıflandırılmaktadır. Hisseleri devre konu olan Thales in 2007 yılın da, Türkiye de T ürksat 3A uydusunun yüklenicisi olması nedeniyle uydu alanında, önemli bir kısmı Meltem projesi kapsamında deniz denetim ve gözetim sistemleri satışı nedeniyle denizcilik sistemleri alanında faaliyette bulunduğu, askeri uçak simülatörü, savaş uçakları ve b azı sivil uçakların parçaları alanında dünyada faaliy eti bulunmakla birlikte , Türkiye ye satışı olmadığı bildirilmektedir. Ayrıca bu sınıflandırma içerisinde yer almayan demiryolları sinyalizasyonu alanında da Thales in satışları bulunduğu anlaşılmaktadır. 130 Dassault Aviation ın ise, denizcilik sistemleri alanında herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı, uydularda kullanılan bazı parçalar ın üretimi nedeniyle uzay sektöründe, savaş uçakları alanında ve askeri uçak simülatörü alanlarında faaliyetleri nin bulunduğ u, bununla birlikte Türkiye ye 2007 yılında herhangi bir satış gerçekleştirmediği bildirilmiştir. Dessault Aviation ın 2007 yılında Türkiye satışının sivil havacılık alanında gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Bu bilgiler ışığında tarafl ar, daha önce de ifade edildiği üzere, Thales ile Dassault Aviation un Türkiye ye sattığı ürünler bakımından dikey ya da yatay bir ört üşme olmadığı , işlem neticesinde Thales de sadece hissedar kompozisyonunun değişecek olması nedeniyle dosya konusu devralm a işleminin herhangi bir 140 yoğunlaşma artı şını beraberinde getirmeyeceği anlaşılmıştır. Bildirimde yer verilen bu bilgiler ışığında, İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz un 20. maddesinin Ancak inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğr afi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu olmuyorsa pazar tanımı yapılmayabilir. şeklindeki hükmüne dayanılarak dosya konusu işlem açısından, ilgili ürün pazarının belirlenmesine gerek olmadığı kanaatine varılmıştır. H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar Türkiye sınırları içerisinde ilgili ürünler bakımından rekabet şartlarının 150 farklılaşmasına neden olacak bir unsur bulunmaması nedeniyle, tanımlanabilecek en dar ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak tanımlanmıştır. H.4. Değerlendirme H.4.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme 1997/1 sayılı Tebliğ in (Tebliğ) 2. maddesinin (b) bendinde, herhangi bir teşebbüs ün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi devralma işlemi olarak nitelendirilmiştir. Mevcut durum it ibarıyla devre konu şirket Thales, Alcatel - Lucent ile TSA 160 aracılığıyla Fransız Devleti tarafından ortak kontrol edilen bir şirkettir. İncelemeye konu işlem neticesinde Alcatel - Lucent, Thales de var olan tüm hisselerini Dassault Aviation a devretmeyi am açlamaktadır. İşlem neticesinde Thales de ortak kontrol hakkına sahip olan Alcatel - Lucent in yerini Dassault Aviation alacaktır. Sonuç olarak Dassault Aviation Thales in kontrolünde söz sahibi olan bir şirket konumuna gelecektir. Bu nedenle işlemin 1997 /1 sayılı Tebliğ in 2. maddesinin (b) bendi kapsamında bir devralma olduğu sonucuna varılmıştır. 09-11/217-68 5 H.4.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme 1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesi nde; "Bu 170 Tebliğ in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25 ini aşması halinde veya bu oranı a şmasa bil e toplam cirolarının 25 milyon TL yi aşması halinde Rekabet Kurulu ndan izin almaları zorunludur" ifadesi yer almaktadır. Dassault Aviation un 2007 yılında Türkiye sınırları içerisin de elde ettiği ciro ( ...) TL, 2008 yılında ise t ahmini ( ) TL ve Thales in 2007 y ılı Türkiye cirosu ( ..) TL dir. Tarafların ilgili ürün pazarı olabilecek faaliyet alanlarında örtüşmenin olmaması nedeniyle, bildirim eşiklerinin değerlendirilmesi 180 bakımından devre konu şirket olan Thales in faaliyetleri esas alınm ıştır. Bu çerçevede, 2007 yılında Thal es in uydu alanında ( ..) TL, denizcilik sistemleri alanında ( ) TL, deniz gözetim v e devriye alanında ( ..) TL ciro elde ettiği4 dolayısıyla taraflarından birinin 25 milyon TL lik ciro eşiğini aştığı dikkate alı ndığında, işlemin Rekabet Kurulu ndan izin alınması gereken bir devralma işlemi niteliğinde olduğu görülmektedir. H.4.3. Devralma İşleminin 4054 Sayılı Kanun un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi uyarınca, bir birleşme veya devralmanın yasaklanabilmesi için işlemin hakim durum yaratarak ya da mevcut bir hakim 190 durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltması gerekmektedir. Dosy a bağlamında, Thales ve Dassault Aviation un mevcut durumda Türkiye de faaliyet gösterdiği alanlarda yatay ya da dikey örtüşme bulunmadığı anlaşıldığından , devir işlemi nin ilgili pazarların yapısında herhangi bir değişiklik ortaya çıkmayacağı sonucuna varılmıştır . Ayrıca uzay ve savunma teknolojileri alanında ise, alıcı konumund a genelde kamu kurumları bulunmakta olup söz konusu kurumlar ihtiyaçları olan ürünleri ihale yönetimi ile gerçekleştirmektedir. Dolayısıyla kamu kurumların ın açmış oldukları ihalelere dünyanın her yerinden gerekli ürün standartlarına sahip her firma katıla bilmektedir. 200 Bu çerçevede devralma işleminin, tanımlanabilecek herhangi bir pazarda hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi suretiyle rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte bir işlem olmadığı sonucuna ulaşılmıştır . I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 4 Thales in belirtilen ürün grupları içinde sınıflandırılamayan endüstriyel ürünler, radyo ve televizyon uygulamaları alanında ( ..) Avro; askeri haberleşme ve IFF teçhizatı alanında ( ) Avro; Sivil sim ülasyon ve finans uygul ama faaliyetleri alanında ( ..) Avro; savunma radarları ve havacılık yardım ekipmanları alanında ( ...) Avro; havacılık sistemlerine ilişkin satış sonrası hizmet alanında ( .) Avro cirosu nun bulunduğu bildirilmiştir. Söz konusu alanlardaki satışlar 25 M ilyon TL nin altında olduğundan değerlendirmede dikkate alınmamıştır. 09-11/217-68 6 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar 210 Hakk ında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olma ması neden iyle işleme izin verilmesine OYBİRLİGİ ile karar verilmiştir.