Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2010-2-319 (Önaraştırma ) Karar Sayısı : 11-26/498-155 Karar Tarihi : 28.04.2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRI MCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ , İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç.Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR 10 B. RAPORTÖRLER :Ümit Nevruz ÖZDEMİR , Yalçıner YALÇIN C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Erdem A YDIN Yüzüncü Yıl Mahallesi 14. Yıldız Blok Ankara D. HAKKINDA İNCELEME YAP
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2010-2-319 (Önaraştırma ) Karar Sayısı : 11-26/498-155 Karar Tarihi : 28.04.2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRI MCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ , İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç.Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR 10 B. RAPORTÖRLER :Ümit Nevruz ÖZDEMİR , Yalçıner YALÇIN C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Erdem A YDIN Yüzüncü Yıl Mahallesi 14. Yıldız Blok Ankara D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN : - Superonline İletişim Hizmetleri A.Ş. Salih Tozan S ok. Karamancılar İş Merkezi No:18 Esentepe -Şişli/İstanbul E. DOSYA KONUSU: Superonline İletişim Hizmetleri A.Ş. tarafından bedelsiz olarak internet erişim hizmeti sunulduğu iddiası. 20 F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuru da özetle; - Superonline İletişim Hi zmetleri A.Ş. (Superonline) tarafından büyük sitelere ve evlere deneme süresi adı altında bedava internet bağlantısı sağlandığı, - Söz konusu durumun rekabeti engelleyen, aksatan bir nitelik taşıdığı ifade edilmekte dir. G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtları na 27.12.2010 tarih ve 9637 sayı ile giren başvuru üzerine yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 18.01.2011 tarih ve 2010 -2-319/İİ -11-412.YY sayılı İlk İnceleme Raporu , 27.1.2011 tarih ve 11 -06 sayılı Kurul toplantısında görüşül erek, önaraştırma yapılmasın a karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca y apılan inceleme sonucunda hazırlanan 08.04.2011 tarih ve 2010-2- 30 319/ÖA-11-372.ÜNÖ sayılı Önaraştırma Raporu , 14.04.2011 tarih ve REK.0.06.00.00 -110.02 .02/207 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11-26 sayılı Kurul topla ntısında görüşülerek karara bağlanmıştır. H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da; dosya konusu iddialara yönelik olarak , 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir. I. İNC ELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. Dosya Konusu Kampanya Hakkında Genel Açıklamalar Başvuru esas itibarıyla Superonline İletişim Hizmetleri A.Ş. (Superonline) tarafından 31 Ocak 2011 tarihine kadar uygulanan, 50 Mbps hızındaki erişim 40 hizmetini 1 ay boyunca denem e amaçlı olarak kullanma olanağı sağlayan bir kampanya ile ilgilidir. Denemesi Bedava Kampanyası olarak nitelendirilen bu 11-26/498-155 2kampanyadan fiber optik şebeke altyapısının bulunduğu bölgelerdeki tüm tüketiciler hiçbir ödeme yapmadan faydalanabilmektedir. Kulla nıcı, kampanyadan yararlanma süresi bitiminde ya Superonline tarafından sunulan fiber internet erişim paketlerinden birine üye olmakta ya da müşteri hizmetleri ile görüşerek hizmeti herhangi bir bedel ödemeksizin sonlandırmaktadır. I.2. İlgili Pazar İnternet servis sağlayıcılığı hizmeti, abonelerin/kullanıcıların internet üzerinden sunulan elektronik haberleşme ve içerik hizmetlerinden yararlanmalarını sağlamak 50 üzere abonelerin/kullanıcıların internet ağına eriştirilmesi faaliyetidir. Bir işletmecinin bu a landa hizmet verebilmesi için bakır kablo ağına, fiber optik kablo ağına ve/veya kablo TV şebekesi gibi bir altyapı unsuruna er işebiliyor olması gerekmektedir . Sayısal abone hattı (DSL) teknolojileri bakır kablo ağına dayalı olarak çalışmakta ve ülkemizde internet servis sağlayıcılığı hizmeti alanında kullanılan en yaygın teknoloji olma özelliğini taşımaktadır. Öte yandan internet erişim hizmeti, kablo TV şebekesi ve fiber optik kablo ağı üzerinden de (FTTH -Fiber to the Home/FTTB -Fiber to the Building gibi uygulamalar vasıtasıyla) verilebilmekte; ancak bakır kablo ağı üzerinden verilen internet hizmetleri ile karşılaştırıldığında çok daha kısıtlı sayıda kullanıcıya ulaşabildiği görülmektedir.1 60 Rekabet Kurumu nun geçmiş kararları2 ve Bilgi Teknolojileri ve İl etişim Kurumu (BTK) nın uygulamaları3 incelendiğinde, internet erişim hizmetleri pazarının darbant veya genişbant , toptan veya perakende , bireysel veya kurumsal oluşu gibi özelliklerinin dikkate alınmasıyla ayrı ayrı değerlendirildiği görülmekt edir. Mevcut dosya bakımından da benzer bir ayrıma gidil erek ve dosya konusu iddialar göz önünde bulundurul arak, ilgili ürün pazarı perakende genişbant internet erişim hizmetleri pazarı olarak ele alınm ıştır. Söz konusu hizmet bakımından ülke çapında rek abet şartlarının homojen olması nedeniyle ilgili co ğrafi pazar Türkiye olarak kabul edilmiş tir. I.3. BTK nın Görüşü 70 Başvuruya ilişkin olarak, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu nun 7. maddesinin, "Rekabet Kurulu, elektronik haberleşme sektörüne ili şkin olarak yapa cağı inceleme ve tetkiklerde, birleşme ve devralmalara ilişkin olarak vereceği kararlar da dahil olmak üzere elektronik haberleşme sektörüne ilişkin olarak vereceği tüm kararlarda öncelikle Kurum'un görüşünü ve Kurum'un yapmış olduğu düzenleyici işlemleri dikkate alır" şeklindeki ikinci fıkrası uyarınca BTK dan görüş talep edilmiştir. BTK nın ilgili görüşü 11.3.2011 tarih, 1878 sayı ve 17.3.2011 tarih, 2029 sayı ile Rekabet Kurumu na intikal etmiştir. BTK nın konuya ilişkin görüşünde özetle: Superonline tarafından ücretsiz olarak verilen hizmetin bir aylık zaman zarfı 80 için geçerli olduğu, Fiber teknolojisinin gelişim aşamasında olduğu ve işletmecilerin bu alanda yapacakları yatırımları teşvik etmek amacıyla fiber teknolojilerin düzenleme dışı bırakıldığı, 1 31.03.2010 tarih, 10 -27/386 -141 sayılı Rekabet Kurulu kararı. 2 19.11.2008, 08 -65/1055 -411 sayılı; 18.2.2009 tarih, 09 -07/127 -38 sayılı; 12.01.2010 tarih, 10 - 04/36 -16 say ılı; 7.6.2006 tarih, 06 -41/520 -140 sayılı Rekabet Kurulu kararları. 3 Bkz. 07.01.2010 tarih ve 2010/DK 10/20 sayılı karar. 11-26/498-155 3 Superonline ın Veri Akış Erişimini İçeren Toptan Genişbant Erişim Piyasası nda etkin piyasa gücüne sahip bir işletmeci olarak belirlenmemesi nedeniyle toptan veya perakende seviyede herhangi bir yükümlülüğe muhatap olmadığı ifadelerine yer verilmiş ve söz k onusu uygulamaların rekabeti olumsuz yönde etkileyen bir husus içermediği sonucuna ulaşılmıştır. 90 I.4. Değerlendirme Başvuru konusu iddiaların temelini Superonline tarafından sağlanan bedava internet erişim hizmeti oluşturmaktadır. İddia konusu eylemler 4054 sayılı Kanun un 6. maddesi kapsamında değerlendirilm iştir. Bu kapsamda yapılacak bir incelemede öncelikle hakkında inceleme yürütülen teşebbüsün ilgili pazarda hakim durumda bulunduğunun tespiti gerekmektedir. Türkiye de genişbant internet hizmeti kullan ıcılarının sayısı, BTK tarafından yayımlanan 2010 yılı 4. çeyrek pazar raporu (BTK Raporu)4ndan da görüleceği üzere, son yılllarda büyük bir artış göstermiştir5. Kullanıcıların yaklaşık 6,5 milyonu xDSL teknolojisi ile internete erişim sağlamaktadır. Kulla nıcıların genel dağılımına 100 aşağıdaki şekilde yer verilmektedir. Şekil 1: Genişbant internet hizmeti abonelerinin işletmeci/teknoloji bazında dağılımı Kaynak: BTK Raporu, s.31. 4 Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (2011), Türkiye Elektronik Haberleşme Sektörü 2010 yılı 4. Çeyrek Üç Aylık Pazar Verileri Raporu, s.26 -32. 5 Şekil 1 den de görüleceği üzere 2009 un üçüncü çeyreğinden itibaren mobil ve fiber optik teknolojilerden yararlanan kullanıcılar da BTK tarafından genişbant internet hizmetlerinden yararlanan kullanıcılar kapsamında değerlendirilmektedi r. Yukarıda anılan Rekabet Kurulu kararlarında bu yönde bir değerlendirme bulunmamaktadır. Yapılacak analizin sonucunu değiştirmeyecek olması nedeniyle, mobil internet erişim hizmetlerinin belirlenen ilgili pazarda yer alıp almadığı incelenmeyecektir. Öte yandan her ne kadar DSL teknolojisinden farklı bir teknolojiyle sunuluyor olsa da, fiber optik teknolojilerin henüz gelişme aşamasında olması nedeniyle farklı bir ilgili pazarda da değerlendirilebilecek olan - fiber optik teknolojilerin de mevcut durum it ibarıyla ilgili pazar da yer aldığı varsayılmıştır. 11-26/498-155 4İlgili pazar gelir düzeyi bakımından ele alındığında, TTNet in 2010 yılında a ldığı payın %86 düzeyinde olduğu gör ülmektedir.6 Öte yandan Kurul un 10-27/386 -141 sayılı kararı nda yer verilen pazar payları aşağıdaki gibidir. Tablo 1 : İnternet Servis Sağlayıcılığı Hizmeti Pazar Payları (%) Şirket 2005 2006 2007 2008 2009 TTNet ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Borusan Telekom ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Koç Net ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Netone ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Tellcom (Superonline) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Diğer ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Kaynak: 31.03.2010 tarih, 10 -27/386 -141 sayılı Rekabet Kurulu kararı Yukarıda yer verilen veriler ve değerlendirmeler göstermektedir ki, TTNet piyasa 110 liderliğini ciddi bir farkla sürdürmektedir. Dolayısıyla ilgili pazarda Superonline ın hakim durumda bulunduğu tespiti mevcu t durum itibarıyla mümkün görünmemektedir. Kanun un 6. maddesi bakımından yapılacak ihlal tespitlerinde, hakim durumda bulunma şartının ön koşul olarak kabul edildiği değerlendirildiğinde, mevcut dosya kapsamında, Superonline tarafından uygulandığı iddia e dilen eylemlerin rekabet hukuku açısından değerlendirilmesinin gerekli olmadığı kanaatine ulaşılmıştır . J. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre , dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına 120 gerek olmadığına , şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 6 BTK Raporu, s.32