11. Hukuk Dairesi 2025/3125 E. , 2025/7710 K. "" MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/929 Esas, 2025/230 Karar HÜKÜM : Esastan ret Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava konusu meblağ 816.000,00 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu…
11. Hukuk Dairesi 2025/3125 E. , 2025/7710 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/929 Esas, 2025/230 Karar HÜKÜM : Esastan ret Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava konusu meblağ 816.000,00 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369/2 hükmü gereğince duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından, müvekkili ... için ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 1999/142 E., 1999/142 K. sayılı değişik iş dosyası ile 225.000,00 DM (Alman Markı) karşılığı ihtiyati haciz kararı alındığını ve ... 5. İcra Müdürlüğü'nün 1999/... E. sayılı dosyasına ibraz edilerek cebri icra işlemlerine başlanıldığını, ... 5. İcra Müdürlüğü'nün 1999/... E. sayılı dosyasından, 225.000,00 DM, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 83/2 maddesi gereğince fiili ödeme tarihindeki TCMB tarafından ilan edilen efektif döviz satış kuru üzerinden hesap edilecek olan bedelin tahsili için icra takibi yapıldığını, dosyadan alacağın tahsil edilememesi üzerine, 30.09.1999 tarihinde talep üzerine aciz vesikası düzenlendiğini, aciz vesikasının düzenlenmesinden sonra ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1999/695 E., 2001/524 K. sayılı dosyası ile, müvekkili ... tarafından, diğer müvekkilleri ... ... ve ...’e devredilen .... A.Ş.’nin 240 hissesine yönelik olarak tasarrufun iptali davası açıldığını, yapılan yargılama neticesinde İcra Müdürlüğüne, işbu icra dosyasında aciz vesikasındaki alacak miktarı ile sınırlı olarak cebri icra yetkisi tanındığını, mahkeme kararı gereğince iptal edilen şirket hisselerinin kıymet takdirinin yapıldığını ve satış kararı verildiğini, daha satış yapılmadan aciz vesikasında yazan borç bedelinin o günkü kur karşılığı olan 226.931,51 TL'nin borçlu tarafından ödendiğini, ancak yine de, aciz vesikasının düzenlendiği tarihten sonrası için faiz işletilerek bakiye kalan dosya hesabı yönünden icra dosyasında, alacağa mahsuben satış yapılmış olup, satış bedeli olan 218.000 YTL’nin 125.980,00 YTL’lik kısmının Alman Markı karşılığı olarak esas icra dosyası olan ... 5. İcra Müdürlüğü'nün 1999/... E. sayılı dosyasından, bakiye kalan 92.020,00 YTL’lik kısmının Alman Markı karşılığı olarak ... 3. İcra Müdürlüğü'nün 1997/302 E. sayılı dosyasından mahsup edildiğini, bu arada, ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2004/357 E., 2004/678 K. sayılı dosyası ile ihalenin feshi için açılan davanın reddine karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, ... 1. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2005/1679 E., 1770 K. sayılı dosyası ile satış yapılan icra dosyasında düzenlenen ödeme emrinin usulsüz yapılmış olması sebebiyle ödeme emrinin iptaline 26.10.2005 tarihinde karar verildiğini, bu kararın Yargıtay denetiminden geçerek 29.02.2008 tarihinde kesinleştiğini, ödeme emrinin iptali üzerine, icra dosyasında hesap yaptırılması ile ... 5. İcra Müdürlüğü dosyasına borçlu tarafından 75.695,52 TL ödendiğini, ödeme emrinin iptali ile ilgili kararda ... 5. İcra Müdürlüğü dosyasından 26.475,39 TL fazla tahsilat yapıldığının belirlendiğini, bu yapılan fazla tahsilatın ödeme emrinin iptal edildiği 26.10.2005 tarihindeki kur üzerinden değerinin ise 26.475,39-TL÷1.6352=16.190,91 euro olduğunu, ödeme emrinin iptal edilmiş ve kesinleşmiş olması nedeniyle, dosya hala ihtiyati haciz aşamasında olup, bakiye dosya borcu olan 125.136,00 TL'nin borçlu vekili tarafından 09.05.2008 tarihinde icra dosyasına ödendiğini, ödeme emrinin iptal edilmiş olması nedeniyle, iptal edilmeden önce yapılan tüm işlemler yok sayılacağından, icra dosyasında yapılan şirket hisselerinin satışı nedeniyle ilgili yerlere tescil işlemi yapılmamış ise, bu aşamada durdurulmasına ve ilgili yerlere müzekkere yazılmasına karar verildiğini, ödeme emrinin iptali nedeniyle, iptale kadarki işlemlerin yok sayılması ve icra müdürlüğünce 07.07.2008 tarihinde verilen tescil işlemlerinin durdurulması kararının yerinde olmadığı yönünde alacaklı ... tarafından yapılan şikayetin, ... 3. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2008/1101E., 2009/1130 K. sayılı dosyası ile reddine karar verildiğini, kararın Yargıtay tarafından 02.03.2010 tarihinde onandığını, alacağa mahsuben satışı yapılan 240 adet hissenin ihale bedelinden 92.020,00 TL mahsup yapılmasına karar verilen ... 3. İcra Müdürlüğü'nün 1997/302 E. sayılı dosya borcunun 01.07.2005 tarihi itibariyle 24.611,16 YTL olduğunun, ... 2. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2006/58 E., 2006/839 K. sayılı dosyası ile belirlendiğini ve mahkeme kararının Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini, böylece 92.020,00 TL’lik mahsup yapılacak alacak olmadığı için, ihalede belirlenen satış bedelinin ödenmediğini, mahsup yapılacak olan icra dosyasındaki alacak miktarının düşük olması sebebiyle ... 2. İcra Müdürlüğü'nün 2001/1038 Tal. dosyasında, 10.11.2006 tarihinde bakiye satış bedelinin dosyasına yatırılması aksi takdirde satışın düşürülmesine karar verildiğini, bu karar üzerine alacaklı ... vekilinin ... 2. İcra Müdürlüğü'nün 2001/ 61 E. sayılı dosyasında bulunan alacakları nedeniyle, bakiye satış bedelinin bu dosyada bulunan alacaklarından mahsup edilmesini 28.11.2006 tarihinde istediğini, bu dilekçeden hemen sonra 29.11.2006 tarihinde esas icra dosyası olan ... 5. İcra Müdürlüğü'nün 1999/... E. sayılı dosyasına, müvekkili ... tarafından yatırılmış bulunan 75.695,52 TL üzerine haciz konulması için müzekkere yazıldığını, haciz konulan bedelin 18.01.2007 tarihinde ... 2. İcra Müdürlüğü'nün 2001/61 E. sayılı icra dosyasına girdiğini, alacaklının satış bedelinden mahsup edilmesini istediği, ... 2. İcra Müdürlüğü'nün 2001/61 E. sayılı dosyasından mahsup yaptırmayarak, ... 5. İcra Müdürlüğü dosyasında haciz koydurarak icra dosyasına getirttiği bedeli, 29.04.2009 tarihinde icra dosyasından çektiğini, böylece ihale bedeli tamamen ödenmeden 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 135. maddesine aykırı işlem yapıldığını, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/530 E. sayılı dosyası ile, satış bedeli icra dosyasına ödenmediği halde, icra ihalesi ile satışı yapılan 240 hissenin ihalenin feshi davasının kesinleşmesi sebebiyle ihale ile mülkiyeti geçtiği için tescil kararı verildiğini ve hisselerin tescilinin yapıldığını, usulsüz ödeme emrinin iptali üzerine dosyanın ihtiyati haciz aşamasına gerilemesine rağmen, 3. kişiye devredilmiş bulunan şirket hisselerinin, tasarrufun iptali davası ile borçlunun borcu sebebiyle alıcı adına tescil edilmiş olduğundan, borçludan icra dosyasında cebri icra yolu ile fazla para tahsil olunduğunu ve alacaklıya alacağa mahsuben yapılan satış neticesinde ödendiğini, borçlunun borcundan dolayı tasarrufun iptaline karar verilen 240 şirket hisselerinin satış bedeli olan 218.000,00 TL’nin yapılan takibin Alman Markı olması ve ödemelerin de fiili ödeme anındaki TL karşılığı üzerinden yapılması nedeniyle alacaklıya 218.000 TL’nin (24.06.2004 tarihli euro kuru üzerinden 1.807,454-(Eski)TL karşılığı olarak 218.000,00 ÷ 1.807,457 = 120.611,64 € (Alman markı karşılığı euro) dosyadan fazla olarak tahsil edildiğini ve alacaklıya alacağa mahsuben ödendiğini, zira dosya borcunun tamamının borçlu tarafından icra dosyasına bloke edildiğini ve 09.05.2008 tarihinde icra dosyasının infaz edildiğini, ödeme emrinin iptali kararının kesinleştiği 29.02.2008 tarihinde, borçlunun mallarının satışından dolayı fazla tahsil edilip alacaklıya ödenmiş olan miktar 218.000-TL÷1,8212 = 119.701,29 euro (Alman markı karşılığı) fazla tahsilat yapıldığından; ... 5. İcra Müdürlüğü'nün 1999/... E. sayılı dosyasından ve ... 3. İcra Müdürlüğü'nün 1997/302 E. sayılı dosyasından İİK'nın 361. maddesi gereğince fazla yapılan ödemelerin iadesi için borçluya muhtıra gönderilmesinin talep edildiğini, ... 5. İcra Müdürlüğü’nce İİK'nın 361. maddesinin şartlarının oluşmaması sebebiyle talepleri reddedilmiş olup, ... 9. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2018/258 E. sayılı dosyasıyla memur işlemi hakkında şikayette bulunulduğunu, ... 3. İcra Müdürlüğü'nün ise talep hakkında henüz bir karar vermediğini, davalının fazladan tahsilat yapmış olduğu açık olduğundan müvekkillerine para borcu oluştuğunu ileri sürerek ... 9. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2018/258 E. sayılı dosyasının ve ... 3. İcra Müdürlüğü dosyasının (şikayete konu olması halinde şikayet davasının) sonucunun beklenmesine, İİK'nın 361. maddesine göre taleplerinin reddedilmesi halinde, öncelikli olarak ... Tic. Yat. ve San. A.Ş.’nin ... adına tescili yapılan 240 hissesinin rayiç değerinin belirlenerek dava tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte tahsiline, mümkün olmadığı takdirde; 29.02.2008 tarihinde ödeme emrinin iptal edilmiş olması sebebiyle, iptal edilmeden önce yapılan tüm işlemlerin yok sayılmasına rağmen, şirket hisselerinin alacağa mahsuben satışı neticesinde, dosyadan fazla tahsil edilen satış bedeli olan 218.000,00 TL karşılığı 119.701,29 euronun (Alman Markı) tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı vekili cevap dilekçesinde; hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazlarının olduğunu, davacının 119.701,29 euronun tahsilini istemesine rağmen talep konusunu belirsiz alacak davası olarak belirttiğini, yetki itirazlarının olduğunu, davacı tarafın huzurdaki davaya konu edilen hususları 4 ayrı davaya konu ettiğini ancak herhangi bir sonuç alamadığını, 25.06.2010 tarihinde açılan ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/263 E. sayılı dosyasında mahkemeye delil olarak gösterilen dosyaların getirtilip incelendiğini ve sonuçta ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin 17.17.2017 tarih ve 2017/829 E., 2017/1159 K. sayılı ilamı ile davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile reddedildiğini, bu nedenle davanın kesin hüküm nedeni ile reddedilmesi gerektiğini, dava dilekçesinde belirtildiği gibi davada taraf olan şirketin üçüncü şahıs ortaklarına muvazaalı şekilde devredilen hisselerin cebri icra marifetiyle müvekkiline, borçludan olan alacağına mahsuben 24.06.2004 tarihli ihalede satıldığını ve ihale satış işleminin 11.10.2005 tarihinde kesinleştiğini ve hisselerin hukuka uygun olarak müvekkili adına tescil edildiğini, bu durum ortadayken dilekçe içeriğinde söz konusu hisselerin şirket tüzel kişiliğine ait olduğu algısının yaratıldığını, davacı görünen üçüncü şahısların takip borçlusu olmadıklarından davacı borçlunun iddialarına katılarak ve alacaklı sıfatına bürünerek talepte bulunamayacaklarını, huzurdaki davada, davacı olma sıfatı bulunmaması sebebiyle hukuki yarar yokluğundan davanın reddi gerektiğini, davacı tarafın ... 5. İcra Müdürlüğü'nün 1999/... E. sayılı dosyasında borçlu davacıya gönderilen ödeme emrinin iptali nedeniyle önceki tüm işlemlerin yok sayıldığı iddiasının gerçek dışı olduğunu, ihalenin kesinleştikten sonra iptal edilemeyeceğini, ayrıca dava dilekçesinde ... 3. İcra Müdürlüğü'nün 1997/302 E. sayılı dosya borcunun ... 2. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2006/58 E. sayılı kararı ile belirlenmiş olduğunu açıklayan davacının artık davayı belirsiz alacak davası olarak açamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir. 2.Fer'i müdahil Adalet Bakanlığı vekili cevap dilekçesinde; yetki, husumet, hak düşürücü süre, zamanaşımı, derdestlik, kesin hüküm itirazları olduğunu, dava dilekçesinde davacı ...'in borçlu olduğu icra dosyasına 226.931,51 TL ödediğinin belirtildiğini, bu bedeli ödeme gücüne sahip olan davacı ...'in bu bedeli ödemek için neden aciz vesikası düzenlenmesini ve çocukları olan diğer davacılara ...AŞ.'ne ait bulunan 240 hisseyi devredip bu hisselere yönelik tasarrufun iptali davasının kazanılmasını beklediğini, hukuk karmaşasına neden olan davacıların davasının dürüst davranma başlıklı 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 2. maddesi gereğince reddedilmesi gerektiğini, aciz vesikasından sonra rızaen borç kısmen ödenmiş ise aczin ortadan kalktığını, icra takibine konu borcun 92.020,00 TL'lik kısmının dava dilekçesinin 11. paragrafında belirtilmesine rağmen bu bedelin dahil edildiği 218.000,00 TL'nin davacılar tarafından talep edildiğini, davacıların talep edebileceği hisse bedeli veya satış bedelinin olmadığını, ayrıca kabul anlamına gelmemekle birlikte satış bedelinin euro olarak talep edilemeyeceğini, avans faizi talebinin de hukuka aykırı olduğunu, davacının dava değeri üzerinden harcı tamamlaması gerektiğini, hukuki yararları olduğundan davalı yanında davaya katılma taleplerinin olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı taraf aleyhine sonuçlanan tasarrufun iptali davasında davacı ... tarafından davacılar ... ve...'e devredilen toplam 240 adet şirket hissesinin satışının iptaline karar verildiği, cebri icra neticesinde hisselerin ihale ile satıldığı ve davalı tarafından satın alındığı, ihalenin kesinleştiği, ihalenin feshi davasının reddedildiği, nitekim ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/530 E., 2010/35 K. sayılı ilamıyla hisselerin ... adına tescili için hüküm kurulduğu, hükmün Yargıtay'ca onandığı, bu hükmün yargılamanın yenilenmesi veya Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru gibi bir sebeple ortadan kaldırılmadığı sürece sonuç doğuran bir mahkeme kararı olduğu, bu nedenle ortada yolsuz tescil bulunmadığı, eldeki davada davacı vekilinin davalı adına tescil edilen 240 hissenin dava tarihindeki rayiç değerini, bu olmazsa fazla tahsil edildiği iddia edilen 119.701,29 euronun davalıdan tahsilini talep ettiği, fakat yapılan satışın alacağa mahsuben yapılması nedeniyle alacaklı ...'nin ihale bedelini ödemediği gerekçesiyle ihale konusu şirket hisselerinin değerinin talep edilmesinin yerinde olmadığı, her ne kadar icra takibinde ödeme emri iptal edilmiş ise de bunun takibin iptali anlamına gelmediği, borçlunun halen borcunu ödemekle mükellef olduğu, eğer fazladan yatırdığı ve halen icra dosyasında duran bir para varsa bunu geri almakta serbest olduğu, ancak bu aşamada davalıdan talepte bulunamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacılar vekilince istinaf edilmiştir. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, İİK'nın 361. maddesi hükmünün uygulanabilmesi için icra dairesince yanlışlıkla ödenen bir para mevcut olması gerektiği, ortada yanlışlıkla ödenen veya ödeme tarihi itibariyle fazladan yapılmış bir ödemenin ya da yanlış kişiye yapılan bir ödemenin mevcut olmadığı, takip borcuna ilişkin ve mevcut duruma uygun olarak yapılmış bir ödeme söz konusu olduğundan takibin durdurulması isteminin kabul edilmiş olmasının borçlu tarafından yapılan ödemeyi hükümsüz kılmayacağı, somut olayda yanlışlıkla bir paranın ödenmesinin söz konusu olmadığı, ihalenin kesinleştiği ve ihale sonucu olarak kesinleşmiş mahkeme kararına dayalı tescil yapıldığı, İİK'nın 361. maddenin somut olayda uygulama yeri bulunmadığından, davacı tarafın bu yönlere ilişkin istinaf sebeplerinin yerinde görülmediği, dava konusu şirket hisselerinin tescil işlemlerinin, alacaklı tarafından mahkemeye başvurulması neticesinde gerçekleştiği, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 2008/530 E., 2010/35 K. sayılı dosyasında, sadece ihalenin feshi davasının reddedilerek kesinleştiği gerekçesiyle başkaca inceleme yapılmaksızın (ihale bedeli yatırılıp yatırılmadığı veya eksik mi yatırıldığı, ödeme emrinin iptal edilip edilmediği gibi devrin yolsuz olup olmadığına bakılmaksızın) hisselerin davalı adına tesciline karar verildiği şeklindeki istinaf sebepleri ileri sürülmüş ise de, kesinleşmiş mahkeme kararına karşı başvurulacak yasal yolların 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda (HMK) düzenlendiği, söz konusu mahkeme kararı kesinleşmiş ve ayakta olmakla, bu karara göre yapılan tescilin yolsuz tescil olarak kabulünün mümkün olmadığı, bu sebeple bu husustaki istinaf sebeplerinin de yerinde görülmediği, mahkemece verilen kararda maddi vakıa ve hukuki denetim yönlerinden usul ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir. V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacı ... ile davalı arasındaki icra dosyalarında, davalı tarafça fazladan para tahsil edildiği iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir. VI. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 22.12.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.