Hukuk Genel Kurulu 2013/21-762 E. , 2013/1437 K. * HİZMET TESPİTİ DAVASI İLE İŞÇİLİK ALACAKLARININ TAHSİLİNE İLİŞKİN DAVALARIN BİRLİKTE GÖRÜLEMEYECEĞİ * YARGI HİZMETLERİNİN ETKİNLEŞTİRİLMESİ AMACIYLA BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI VE BASIN YAYIN YOLUYLA İŞLENEN SUÇLARA İLİŞKİN DAVA VE CEZALARIN ERTELENMESİ HAKKINDA KANUN (6352) Madde 39 * SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) (506) Madde 6 * SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) (506) Madde 79 * İŞ MAHKEMELERİ KANUNU (5521) Madde 1…
**Hukuk Genel Kurulu 2013/21-762 E. , 2013/1437 K.** * HİZMET TESPİTİ DAVASI İLE İŞÇİLİK ALACAKLARININ TAHSİLİNE İLİŞKİN DAVALARIN BİRLİKTE GÖRÜLEMEYECEĞİ * YARGI HİZMETLERİNİN ETKİNLEŞTİRİLMESİ AMACIYLA BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI VE BASIN YAYIN YOLUYLA İŞLENEN SUÇLARA İLİŞKİN DAVA VE CEZALARIN ERTELENMESİ HAKKINDA KANUN (6352) Madde 39 * SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) (506) Madde 6 * SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) (506) Madde 79 * İŞ MAHKEMELERİ KANUNU (5521) Madde 1 * SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU (5510) Madde 86 **"İçtihat Metni"** Taraflar arasındaki “hizmet tespiti ve işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Samsun 2. İş Mahkemesi'nce davanın kabulüne dair verilen 29.12.2011 gün ve 2009/431 E-2011/803 K. sayılı kararın incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 21.Hukuk Dairesi'nin 16.05.2012 gün ve 2012/8920 E., 2012/8328 K. sayılı ilamı ile; (...Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Kanun’un 6. ve 79/10. (5510 sayılı Kanun açısından ise 86/9. ) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan kanunun 79/10. maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı Kanun’dan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK’nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.