Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012 -4-75 Karar Sayısı : 12-20/521 -155 Karar Tarihi : 12.04.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Prof. Dr. Me tin TOPRAK, Doç. Dr. Mustaf a ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr . Cevdet İlhan GÜNAY , Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR : Muhammed GÜNDOĞDU C. BAŞVURUDA BULUNAN : Pegasus Hava Taşımacılığı A.Ş. Basın Ekspres Yolu No:2 34660 Halkalı/İ stanbul (1) D. DOSYA K
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012 -4-75 Karar Sayısı : 12-20/521 -155 Karar Tarihi : 12.04.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Prof. Dr. Me tin TOPRAK, Doç. Dr. Mustaf a ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr . Cevdet İlhan GÜNAY , Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR : Muhammed GÜNDOĞDU C. BAŞVURUDA BULUNAN : Pegasus Hava Taşımacılığı A.Ş. Basın Ekspres Yolu No:2 34660 Halkalı/İ stanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Türkiye ile Kazakistan arasında imzalanan ikili hava taşımacılığı anlaşmasında yer alan rekabete aykırı hükümlerin Rekabet Hukuku çerçevesinde değerlendirilmesi talebi . (2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 20.02.2012 tarih ve 1456 sayı ile giren başvuru üzerine , 02.04.2012 tarih ve 2012 -4-75/BN sayılı Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, Pegasus Hava Taşımacılığı A.Ş. tarafın dan, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti arasındaki Hava Taşımacılığı Anlaşması'nın ilgili maddelerinin uygulanmasında hukuka aykırılık bulunmadığı; b ununla beraber, yabancı ülkelerle yapılan ikili hava ulaştırma anlaşmalarında rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı düzenlemeler yapılmasından özenle kaçınılmasının dış hat tarifeli yolcu taşımacılığı piyasasında daha rekabetçi bir ortamın tesisi açısından olumlu etkileri olacağı, bu çerçevede oluşturulacak Rekabet Kurulu g örüşünün Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) ne bildirilmesinin yerinde olacağı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Pegasus Hava Taşımacılığı A. Ş. ("Pegasus") 08.03.2011 tarihinde SHGM tarafından Türkiye - Kazakistan arası nda yetkili taşıyıcı olarak tayin edilmiş ve Pegasus, Kazakistan seferlerini 23.01.2012 tarihinde başlatmaya karar ver erek tüm hazırlı kların ı bu tarih e göre yapmıştır. (5) Bununla birlikte, Kazakistan Sivil Havacılık Kurumu tarafı ndan Pegasus' a gönderilen 14.12.2011 tarihli yazıda , Pegasus'a 18.10.2011 tarihinde verilen iznin Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti arasında imzalanan Hava Taşımacılığı Anlaşması'na uygun davra nılacağı varsayımıyla verildiği, ancak geçen süreçte Pegasus'u n Anlaşma' nın 13. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrala rına uyumlu davranmadı ğı belirtilmiştir. Yazının sonuç kısmında Kazakistan Sivil Havacılık Kurumu tarafından , Pegasus'un uçuşlar ına başlayabilmesi için Anlaşma'nın ilgili hükümlerine bir an önce uyum sağlaması gerektiği nin belirtildiği vurgulanmıştır. (6) 08.05.1996 tarihli ve 22630 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti arasındaki Hava Taşımacılığı Anlaşması" nın 13. maddesinin konu ile ilgili üçü ncü fıkrası aşağıdaki gibidir: 12-20/521 -155 2/3 (7) "3. İşbu Maddenin 2 nci paragrafında anılan tarifeler üzerinde, mümkünse hattın tamamı veya bir kısmı üzerinde işletmecilik yapan diğer havayolu şirketlerine danışıldıktan sonra, her iki Akit Tarafın tayin edilmiş havayolu şi rketleri arasında anlaşmaya varılacak ve böyle bir anlaşmaya varılması için, mümkün olduğunda, Uluslararası Hava Ulaştırma Birliğinin (IATA) tarifelerin yapılmasına ilişkin usulleri kullanılacaktır." (8) Pegasus, Kazakistan Sivil Havacılık Kurumu'nun ilgili ya zısı üzerine diğer ülke havayolu şirketi olan Air Astana ile temasa geç miş, taraflar arasında 12.01.2012 tarihinde ücretler konusunda mutabakata varıl mış ve Pegasus, planland ığı gibi 23.01.2012 tarihinde Kaz akistan seferlerini başlatmıştır . (9) Bunun devamında Pegasus , Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti arasındaki Hava Taş ımacılığı Anlaşması'nın 13. maddesinin üçüncü fıkrasının 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesine aykırı olup ol madığı nın inc elenmesini , aykırılık bulunduğu sonucuna varılı r ise Pegasus a ilgili uygulamadan dolayı menfi tespit ya da bireysel muafiyet tanınması nı, ayrıca Rekabet Kurulu'na 4054 sayılı Kanun'un 27. maddesinin (g) bendi ve 30. maddesinin (f) bendinde tanınan yetkile r uyarınca, söz konusu aykırılığın giderilmesi için Sivil Havacılı k Genel Müdürlüğü ne görüş yazılması nı talep etmiştir . (10) Devletler, havacılığın sağlıklı ve emniyetli şekilde yapılması amacıyla, havacılıkta çalışan personelin niteliklerinden hava araçlarının teknik özelliklerine, hava alanı şartlarından tehlikeli maddelerin hava yoluyla taşınmasına kadar tüm havacılık konularında detaylı ve iyi tanımlanmış kurallar ve standartlar geliştirmişler, bu kurallara harfiyen uyulmasını sağlamak için de çeşitli organi zasyonlar kurmuşlardır. İsmi ve teşkilat yapısı ülkeden ülkeye farklılıklar gösterse de, bu organizasyonlar; o devletin hava sahası içinde gerçekleştirilen her türlü havacılık faaliyeti için Sivil Havacılık Otoritesi olarak devleti temsil ederler. (11) Ancak, havacılığın uçak imalatından uçuş operasyonlarına kadar uluslararası bir yapısı olması, ülkelerin kendi hava sahaları içerisinde geçerli olan kurallar sistematiğinin yetersiz kalmasına yol açmıştır. Bu nedenle havacılık sektörü ile ilgili standartlar ulusl ararası anlaşmalar ve organizasyonlar vasıtasıyla belirlenmiş ve bu konuda milli hukuk düzenlemeleri uyumlaştırılmaya çalışılmıştır. Bu çerçevede uluslararası anlaşmaların yapılışı ile ilgili bazı yerleşik usul kuralları bulunmaktadır. Buna göre sivil hava cılık anlaşmalarının hazırlanmasında ve imzalanmasında Dışişleri Bakanlığı yetkililerinin yanında Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü nden teknokratlar Bakanlar Kurulu Kararnamesi ile yetkilendirilmekte ve görüşmeleri yürütmektedirler. Bu tür anlaşmalar ekonom ik, ticari ve teknik nitelikte olduklarından Bakanlar Kurulu tarafından onaylanmakta, Cumhurbaşkanı nın onayının ardından Bakanlar Kurulu Kararnamesi ekinde Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmektedirler. Görüldüğü üzere sivil havacılık alanındaki u luslararası anlaşmaların yürürlüğe girmesi uzun usul süreçlerinin gerçekleştirilmesine bağlıdır. (12) Bildirime konu uygulama Türkiye ile Kazakistan arasında imzalanan ikili hava taşımacılı ğı anlaşmasında n kaynaklanmaktadır. Bu nedenle söz konusu anlaşma ile Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un hukuk normları bakımından konumu önem arz etmektedir. Nitekim bilindiği üzere normlar hiyerarşisine göre özel kanunlar genel kanunlar karşısında önceliklidir. Bu nedenle Pegasus Hava Taşımacılığı A. Ş. tarafından, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti arasındaki Hava Taş ımacılığı Anlaşması'nın ilgili maddelerinin uygulanmasında hukuka aykırılık bulunmadığı kanısına varılmıştır . 12-20/521 -155 3/3 H. SONU Ç (13) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; başvur u konusunun 4054 sayılı Kanun kapsamında inceleme olanağının bulunmaması nedeniyle talebin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.