Rekabet Kurumu · D.2005 -1-15 (Soruşturma) Karar Sayısı : 07-10/63-19 · K.07-10/63-19 Karar Tarihi : 29.1.2007 A. TOPLANTIYA

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005 -1-15 (Soruşturma) Karar Sayısı : 07-10/63-19 Karar Tarihi : 29.1.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR , Prof. Dr. Nurettin KAL DIRIMCI, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN . B. RAPORTÖRLER : İsmail Atalay YOLCU , Abdulgani GÜNGÖRDÜ, 10 Harun ULU , Metin PEKTAŞ C. ŞİKAYET EDEN: İhbar D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILANLAR: - Durer Refrakter Malzemeleri San. Tic. A.Ş. Büyükçavuşlu Beldesi

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005 -1-15 (Soruşturma) Karar Sayısı : 07-10/63-19 Karar Tarihi : 29.1.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR , Prof. Dr. Nurettin KAL DIRIMCI, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN . B. RAPORTÖRLER : İsmail Atalay YOLCU , Abdulgani GÜNGÖRDÜ, 10 Harun ULU , Metin PEKTAŞ C. ŞİKAYET EDEN: İhbar D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILANLAR: - Durer Refrakter Malzemeleri San. Tic. A.Ş. Büyükçavuşlu Beldesi Sazlıd ere Mevkii Çerkezköy Otoban Gişeleri Altı Silivri/İstanbul - Haznedar Refrakter San. A.Ş. Büyükçavuşlu Beldesi Sazlıdere Mevkii Çerkezköy Otoban Gişeleri Altı Silivri /İstanbul - Konya Selçuklu Krom Magnezit Tuğla San. A.Ş. Dutlukırı Mevkii PK.25 42090 Konya Temsilcisi: Av. M Tevfik BUĞDAYCI 20 Aatürk Cad. 127/8 Konya - Kümaş Kütahya Magnezit İşletmeleri A.Ş. Eskişehir Karayolu 9.km Kütahya Temsilcisi: Prof. Dr. Av. İ.Yılmaz ASLAN Maya Akar Center 100/10 34349 Esentepe/ İstanbul - Remsan Refrakter Malzemeleri San. Tic. A.Ş. Kemerburgaz Yolu Üzeri Cendere Mevkii No:29 Ayazağa/İstanbul Temsilcisi: Av. Mehmet Seren Dinçler Kuşdili Cad. No: 19 Fazlıoğlu İş Merkezi K:2/9 Kadıköy /İstanbul - Selko Ateş Tuğla San. Tic. A.Ş. 30 Organize Sanayi Bölgesi 7. Cadde Kurtköy/Bartın - Sörmaş Söğüt Refrakter Malzemeleri A.Ş. Abide Sitesi Tomurcuk Sok. Murat İşhanı A Blok Kat: 3 Daire:14 Mecidiyeköy/İstanbul Temsilcisi: Av. İbrahim GÜL Mithatpaşa Cad. No: 13/12 Kız ılay/Ankara - Süper Ateş Ateşe Mukavim Malz. San. Tic. A.Ş. Ayazağa Köyü Yolu Üzeri Yeni Levent /İstanbul - Zonguldak Yatırım Filyos Ateş Tuğlası Makine Madencilik Enerji San . ve Tic. A.Ş. Filyos/Zonguldak Temsilcisi: Av. Recep ÇE RÇİ 40 Necatib ey Cad. No:34/3 -4 Sıhhıye /Ankara 07-10/63 -19 2 E. DOSYA KONUSU: Refrakter malzemeleri pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin, 4054 sayılı Rekabetin korunması Hakkında Kanun u ihlal e ttikleri iddiası . F. İDDİALARIN ÖZETİ: Refrakter malzemeleri pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin, refrakter malzeme alım ihaleleri öncesinde, başta fiyat olmak üzere 50 satış şartlarının belirlenmesi ve pazarın paylaşılması suretiyle, gerek amacı gerekse etkisi rekabeti bozma ya da kısıtlama olan anlaşmalar yapmak suretiyl e, 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi ni ihlal ettikleri iddia edilmektedir. G. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 24.2.2005 tarih, 1240 sayı ile giren ihbar belgelerinin incelenmesi sonucunda hazırlanan 1.4.2005 tarih ve 2005 -1-15/İİ-05-AG sayılı İlk İnceleme Raporu , 1.4.2005 tarih ve REK.0.05.00.00/64 sayılı Başkanlık önergesi ile 7.4.2005 tarih ve 05-22/262 -M sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve dosya konusu iddialara ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Önaraştırma sonunda hazırlanan 30.6.2005 tarih, 2005 -1-15/ÖA -05-AG sayılı 60 Önaraştırma Raporu Rekabet Kurulu nun 8.7.2005 tarihli toplantısında görüşülerek adı geçen teşebbüsler hakkında soruşturma açılmıştır. Soruşturma kararı 22.7.2006 tari hinde gönderilen, sırasıyla 2757, 2758, 2759, 2760, 2761, 2762, 2763, 2764, 2765 sayılı yazılarla hakkında soruşturma açılan teşebbüslere tebliğ edilmiş ve bu teşebbüslerden ilk yazılı savunmalarını göndermeleri talep edilmiştir. Durer Refrakter Malzemele ri San. Tic. A.Ş. (Durer) , Haznedar Refrakter San. A.Ş. (Haznedar), Konya Selçuklu Krom Magnezit Tuğla San. A.Ş. (Konya Krom), Sörmaş Söğüt Refrakter Malzemeleri A.Ş. (Sörmaş), Kümaş Kütahya Magnezit İşletmeleri A.Ş. (Kümaş), Remsan Refrakter Malz. San. T ic. A.Ş. (Remsan), Süper Ateş Ateşe 70 Mukavim Malz. San. Tic. A.Ş. (Süper Ateş) ve Zonguldak Yatırım Filyos Ateş Tuğlası Makine Madencilik Enerji San. ve Tic. A.Ş. (Filyos) nin, Kurum kayıtlarına sırasıyla; 17.8.2005 tarih 5805 sayı , 17.8.2005 tarih 955 sayı , 22.8.2005 tarih 5856 sayı, 17.8.2005 tarih 5797 sayı, 22.8.2005 tarih 5892 sayı, 1.8.2005 tarih 5366 sayı, 16.8.2005 tarih 5740 sayı, 24.8.2005 tarih 5967 sayı ile giren yazı larında özetle; Kanun un 4. maddesinin ihlal edildiğine dair rastlanılan ciddi b ulguların kendilerine açıklanmadığı ifade edilerek , dosya mevcudu tüm bilgi ve belgelerin kendilerine gönderilmesi talep edilmiştir. Teşebbüslere g önderilen ceva p yazılar ında özetle, tüm bilgi ve belgelerin soruşturma raporu ile birlikte gönderileceği beli rtilerek, teşebbüslerin söz konusu talepleri reddedilmiştir. 80 Çok sayıda teşebbüsün soruşturmaya muhatap olması ve soruşturma konusu eylemlerin geniş bir zaman dilimini kapsaması dikkate alınarak hazırlanan 26.12.2005 tarih ve 257 Başkanlık önergesi üzerin e Rekabet Kurulu nun 29.12.2005 tarih ve 05 -88/1239 -M sayılı kararıyla, Kanun un 43/1. maddesi gereğince soruşturma süresi 6 ay uzatılmıştır. Soruşturma kapsamındaki teşebbüslerin ilk yazılı savunmaları süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir . Soruşturma Heyetince tamamlanan 7.7 .2006 tarih, SR/06 -15 sayılı Soruşturma Raporu, Kanun un 45/1. maddesi uyarınca tüm Kurul Üyeleri ile soruşturma kapsamındaki teşebbüslere tebliğ edilmiş ve aynı maddenin ikinci fıkrası gereğince, 90 taraflardan 30 gün iç inde yazılı savunmalarının gönderilmesi istenilmiştir. Tarafların savunmaları ek süreler de dikkate alındığında, yasal süreler de dikkate alındığında, yasal süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. 07-10/63 -19 3 Soruşturma Heyeti nin hazırladığı Ek Yazılı Görüş , Kanun un 45/2. maddesi uyarınca tüm Kurul Üyelerine ve taraflara tebliğ edilmiştir. Tarafların savunmaları yasal süresi içinde Kurum a intikal etmesinin ardından, Kurul tarafından 23.1.2007 tarihinde sözlü savunma toplantısı yapılmasına karar verilmiştir . Sözlü savunma toplantısı nın ardından Kurul, 3.10.2006 tarih ve 07 -10/63 -19 sayı ile nihai kararını vermiştir. 13.7.2005 tarih, 25874 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 5388 sayılı Rekabetin 100 Korunması Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine D air Kanun un 5. maddesinde yer alan Soruşturma yapılmasına karar verildiği takdirde Kurul ilgili daire başkanının gözetiminde soruşturmayı yürütecek raportör veya raportörleri belirler. hükmü uyarınca alınan 13.7.2005 tarih, 05 -46/667 sayılı Kurul kara rı doğrultusunda, mevcut soruşturmanın Heyet Başkanlığını y ürüten Kurul Üyesi Rıfkı ÜNAL nihai karar toplantısına katılmamıştır. H. RAPORTÖRLERİN GÖ RÜŞÜ: İlgili Soruşturma Raporu ve Ek Görüş te refrakter malzemeleri pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin; i. Refrakter malzemeleri pazarında pazar paylaşımı ve refrakter malzeme alım ihaleleri öncesinde, başta fiyat olmak üzere satış şartlarının belirlenmesi suretiyle, 110 gerek amacı gerekse etkisi rekabeti bozma ya da kısıtlama olan anlaşmalar yapmak suretiyle, 4054 sayılı Kanun un 4. maddesinin a ve b bentlerini ihlal ettikleri, bu nedenle adı geçen teşebbüslere aynı Kanun un 16. maddesi gereğince para cezası uygulanması gerektiği, ii. Kastın varlığının yanı sıra teşebbüslerin yaklaşık on yıldır söz konusu eylemleri gerçekleştiriyor olmalarının, ihlalin ağırlığına işaret etmekte olduğu ve bu hususların ceza takdiri bakımından ağırlaştırıcı unsurlar olarak değerlendirilmesi gerektiği, iii. İhaleler öncesinde tespit edilen satış koşullarının çeşitli nedenlerle tam olarak uygulanamamış olması, refrakter malzemeleri pazarında ithalatın yarattığı rekabetçi baskı ve belli başlı refrakter malzeme müşterilerinin güçlü teşebbüsler olmalarına 120 bağlı olarak, anlaşmaların etkilerinin sınırlı olarak ortaya çıktığı ve bu hu susların hafifletici unsurlar olarak değerlendirilmesi gerektiği, iv. Soruşturma kapsamında ol an Selko Ateş Tuğla San. ve Tic. A.Ş. ve Remsan ın anlaşmalara katılma kla birlikte uygulamanın içerisinde yer almadıkları, bu nedenle asgari düzeyde cezai müeyyid e uygulanmasının yerinde olduğu ; Durer ve Haznedar ın ise ekonomik bütünlük çerçevesinde tek teşebbüs olarak değerlendirilmesi gerektiği , sonucuna ulaşıldığı ifade edilmektedir . I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ DAYANAK I.1. Taraflar : 130 I.1.1. Durer R efrakter Malzemeleri San. ve Tic. A.Ş. (Durer) Durer, her türlü refrakter malzemenin imalatı, alımı, satımı, ihracat ve ithalatı alanlarında faaliyet göstermektedir. Toplam sermayesi 3.500.000 YTL olan şirketin hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir: 07-10/63 -19 4 Tablo 1 Durer in Hissedarlık Yapısı Hissedar Pay (%) Enis Yalım Erez 32.3 Zekai Erez 32.9 Durer Yatırım A.Ş. 24.1 Neval Baykal 5.0 Ali Berberoğlu 5.0 Diğer 0.7 Toplam 100 Yönetim kurulu, Zekai Erez, Salih Erez ve Mert Erez den oluşan Du rer in iştirakleri ve 140 bu iştiraklerin faaliyet alanları aşağıdaki gibidir: Tablo 2 Durer in İştirakleri İŞTİRAKLER İştirak Oranı Faaliyet Alanları Doğu Yatırım Holding A.Ş. %1,4 Doğu Yatırım Kalkınma. Arı Tütüncülük Ticaret Ltd. Şti. %90 Toptan Tütün Alım Satımı Magnezit Refrakter Malz. Tic. Ltd. Şti %90 Magnezitten mamul refrakter alım satımı. Kilden Refrakter Malz. Tic. Ltd. Şti. %90 Kilden mamul refrakter alım satımı Şamot Refrakter Malz. Tic. Ltd. Şt. %90 Şamottan mamul refrakter alım satımı Dolomit Refrakter Malz. Tic. Ltd. Şti. %90 Dolomitten mamul refrakter alım satımı Elif Refrakter Malz. Tic. Ltd. Şti. %90 Her türlü refrakter ve ateşe dayanıklı malzeme alım satımı Vardar Dolomit Refrakter Malz. İmal Ltd. Şti. %50 İnşaat işlerinde kullanıl mayan yalıtım özellikleri olmayan seramik ürünler ve yalıtım özellikleri bulunan seramik malzemelerin üretimi I.1.2. Haznedar Refrakter San. A.Ş. (Haznedar) Haznedar, her türlü refrakter malzemenin (özellikle ateş tuğlaları, ateşe dayanıklı harçlar, şekil li ve şekilsiz ürünler) imalatı, alımı, satımı, ihracat ve ithalatı alanlarında faaliyet göstermektedir. Toplam sermayesi 10.500.000 YTL olan şirketin hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir: Tablo 3 Haznedar ın Hissedarlık Yapısı Hissedar Pay (%) Enis Yal ım Erez 18.7 Zekai Erez 18.9 Ali Berberoğlu 13.6 Ş.Neval Baykal 13.6 H. Mümtaz Yörükoğlu 10.4 Halka açık 18.0 Diğer 6.8 Toplam 100 Yönetim kurulu, Zekai Erez, H. Mümtaz Yörükoğlu, Salih Erez ve Mert Erez, Muzaffer 150 Berberoğlu, Uygu Baykal dan oluşan Haznedar ın iştirakleri ve bu iştiraklerin faaliyet alanları aşağıdaki gibidir: Tablo 4 Haznedar ın İştirakleri İŞTİRAKLER İştirak Oranı Faaliyet Alanları Vardar Dolomit Refrakter Malz. İmal Ltd. Şti. %50 İnşaat işlerinde kullanılmayan yalıtım özellikl eri olamayan seramik ürünler ve yalıtım özellikleri bulunan seramik malzemelerin üretimi I.1.3. Konya Selçuklu Krom Magnezit Tuğla San. A.Ş. (Konya Krom) Refrakter malzeme üretimi gerçekleştiren Konya Krom un toplam sermayesi 30.000.000 YTL olup hissedarl ık yapısı aşağıdaki gibidir: 07-10/63 -19 5 Tablo 5 Konya Krom un Hissedarlık Yapısı Hissedar Pay (%) Rahim Özkaymak 51 Alanya Özk. A.Ş. 3,8 Konya Oto Nakliyat 3,8 Mevlüt Özkaymak 7,3 Adnan Özkaymak 7,3 Erdoğan Özkaymak 7,3 Erol Özkaymak 7,3 Dilek Özkaymak C in 7,3 Özkan Özkaymak 3,1 Hatice Özkaymak 1,4 Toplam 100 Konya Krom un yönetim kurulu Rahim Özkaymak, Hatice Özkaymak, Erol Özkaymak 160 ve Dilek Özkaymak Cin den oluşmaktadır. Teşebbüsün herhangi bir iştiraki veya bağlı ortaklığı bulunmamaktadır. I.1.4. Kümaş Kütahya Magnezit İşl. A.Ş. (Kümaş) Refrakter tuğla ve harç üretimi alanlarında faaliyet gösteren Kümaş, %99,74 oranındaki kamu payının, Zeytinoğlu Holding e satılmasıyla özelleştirilmiş olan bir teşebbüstür. Toplam sermayesi 2.000.000 YTL olan şirke tin halihazırdaki sermaye yapısı aşağıdaki gibidir: Tablo 6 Kümaş Hissedarlık Yapısı Hissedar Pay (%) Eston Yapı A.Ş. 70,09 Emzet Holding 29,75 Zeytinoğlu Holding 0.05 Diğer 0.11 Toplam 100 Yönetim kurulu, M. Yavuz Zeytinoğlu, Metin Erkaya, Yalçın Sayın, Uğur Bilgili, Özgür Mungan dan oluşan teşebbüsün iştirakleri ve bu iştiraklerin faaliyet alanları aşağıdaki 170 gibidir: Tablo 7 Kümaş ın İştirakleri İŞTİRAKLER İştirak Oranı Faaliyet Alanları Kümaş Refrakter ve Sanayi Ürünleri Pazarlama A.Ş. %95,8 Bağlı kuruluşlara yönetim, hukuk, organizasyon, danışmanlık ve finans hizmetleri sağlamak. Kümaş Pazarlama A.Ş. %9,6 Kümaş ürünlerinin komisyon karşılığı alım ve satımı. I.1.5. Remsan Refrakter Malz. San. ve Tic. A.Ş. (Remsan) Remsan, refrakter malzemele r üretimi, mühendisliği, projelendirilmesi ve montajı alanlarında faaliyet göstermektedir. Remsan ın refrakter malzeme üretim kapasitesi yıllık 12.000 tondur. Toplam sermayesi 250.000 YTL olan şirketin sermaye yapısı aşağıdaki gibidir: 07-10/63 -19 6 Tablo 8 Remsan Hi ssedarlık Yapısı Hissedar Pay (%) Ahmet Özköseoğlu 29,0 Zeynep Ayşe Mümtaş 10,0 Mehmet Özköseoğlu 10,0 Murat Özköseoğlu 10,0 Erdem Alp 10,0 Zümrüt Alp Yalman 6,0 Ahmet Alp 6,0 Şahap Özer 3,4 Mediha Özer 3,4 Harika Çoker 3,4 Neslihan Buharlı 3,4 Aslı Kılıç 3,4 Faliha Alp 2,0 Toplam 100 Remsan ın yönetim kurulu, Mehmet Özköseoğlu, Zeynep Ayşe Mümtas, Murat Özköseoğlu, Zümrüt Alp Yalman, Harika Çoker den oluşmaktadır. Teşebbüsün 180 herhangi bir iştiraki veya bağlı ortaklığı bulunmamaktadır. I.1.6. Selko Ateş Tuğla San. ve Tic. A.Ş. (Selko) Refrakter malzeme üretim faaliyeti ile iştigal eden ve toplam sermayesi 60.000 YTL olan Selko nun sermaye yapısı aşağıdaki gibidir: Tablo 9 Selko Hissedarlık Yapısı Hissedar Pay (%) Ahmet Kalaycı 55,0 Murat K alaycı 40,0 Selahattin Kalaycı 2,0 Ceyda Kalaycı 1,0 Ayşe Kalaycı 1,0 Oya Çilsüleymanoğlu 1,0 Toplam 100 Selko nun yönetim kurulu, Ahmet Kalaycı, Selahattin Kalaycı ve Oya Çilsüleymanoğlu ndan oluşmaktadır. Teşebbüsün herhangi bir iştiraki veya bağlı ortaklığı bulunmamaktadır. I.1.7. Sörmaş Söğüt Refrakter Malzemeleri A.Ş. (Sörmaş) Refrakter malzemelerden özellikle ateş tuğlası ve harç üretimi ile iştigal eden ve 190 toplam sermayesi 136.032 YTL olan Sörmaş ın hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir: Tablo 10 Sörmaş ın Hissedarlık Yapısı Hissedar Pay (%) Sörpa A.Ş. 6,62 Orhan Karabuda 4,80 Sörhaz A.Ş 2,70 Ülkü Karabuda 2,65 Z.Cüneyt Karabuda 2,38 Hakan Ayzeren 2,08 Cem Karabuda 1,93 Kroman Çelik Sanayi A.Ş. 1,90 ASK Madencilik Ltd. Şti. 1,90 Ayşe Canan Pamukçu 1,34 Bilecik Özel İdare 1,25 Diğer (4669 ortak) 70,46 07-10/63 -19 7 Sörmaş ın yönetim kurulu Orhan Karabuda, Servet Ayzeren, M. Yalçın Erişik, Servet Kösereisoğlu, Z. Cüneyt Karabuda dan oluşmaktadır. Şirketin iştirakleri, bu iştiraklerin faaliyet alan ları ve Sörmaş ın bu şirketlerdeki iştirak payları aşağıdaki gibidir: Tablo 11 Sörmaş ın İştirakleri İŞTİRAKLER İştirak Oranı (%) Faaliyet Alanları Sörpa A.Ş. 28,75 Pazarlama Sörhaz A.Ş. 28,75 Hammadde Üretimi Sörmer A.Ş. 85,75 Plaka ve Karo Mermer Ür etimi Sörsigorta Ltd. Şti. 30,00 Sigorta Acentiliği S. Seramik S.A.Ş. 0,00 Karo Fayans Üretimi Atap A.Ş. 2,02 Araştırma Paktı Ter. E. Otoprodüktör 0,1 Enerji I.1.8. Süper Ateş Ateşe Mukavim Malz. San. ve Tic. A.Ş. (Süperateş) Refrakter malzeme üretimi gerçekleştiren Süperateş in toplam sermayesi 550.000 YTL olup, hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir: Tablo 12 Süperateş in Hissedarlık Yapısı 200 Hissedar Pay (%) M. Memduh Üretmen 53,8 Murat Yalçıntaş 12,4 Mehmet Yalçıntaş 12,4 Hande Üretmen 10,4 Merv e Üretmen 10,4 Diğer 0,6 Toplam 100 Süperateş in yönetim kurulu M.Memduh Üretmen, Hande Üretmen, Adnan Etesan, Merve Üretmen ve Murat Yalçıntaş tan oluşmaktadır. Teşebbüsün iştirakleri aşağıdaki gibidir: Tablo 13 Süperateş in İştirakleri İŞTİRAKLER İştirak Oranı (%) Akenerji Elektrik Dağıtım A.Ş. 0,000001 Ekmaş Endüstriyel Metalurji San. ve Tic. A.Ş. 20,35 I.1.9. Zonguldak Yatırım Filyos Ateş Tuğlası Makina Madencilik Enerji San. ve Tic. A.Ş. (Filyos) Refrakter malzeme üretimi, alımı, satımı alanınd a faaliyet gösteren Filyos; Zonguldak, Çaycuma, Devrek, Alaplı, Karadeniz Ereğli Ticaret Odaları, Karadeniz Ereğli Esnaf Kefalet ve Sanatkarlar Odası ile 44 özel kişinin %2 şer pay ortaklığından oluşmaktadır. Yönetim kurulu M. Salih Demir, Birol Kıycı, Rıf at Sarsık, Burhanettin 210 Okar, Hüseyin Demirel, Metin Anaz, Fethi Sesli, Hamdi Öztürk, H.Tahsin Avdan dan oluşan teşebbüsün herhangi bir iştiraki ve bağlı ortaklığı bulunmamaktadır. I.1. İlgili Pazar Refrakter malzemeler, ateşle temas eden yüzeylerde kullanı lan, yüksek sıcaklıklara ve bu sıcaklıklarda gaz, sıvı ve katı maddelerin fiziksel ve kimyasal etkilerine karşı koyabilme özelliğine sahip ürünlerdir. Yüksek sıcaklıkta çalışan fırın ve benzeri ünitelerin gerek yapımında, gerekse iç yüzeyinin kaplanmasında kullanılan bu malzemeler, yüksek sıcaklık altında fiziksel ve kimyasal nitelikte çeşitli aşındırıcı etkilere karşı fiziksel -kimyasal özelliklerini koruyabilmektedir. Refrakter malzemeler metalik olmayan inorganik malzeme sınıfına girerler. Önemli 220 refrak ter malzemeler kimyasal özelliklerine göre Alümina -Silikat Refrakter Malzemeler ve Bazik Refrakter Malzemeler olmak üzere aşağıdaki şekilde iki grupta sınıflandırılabilir: 07-10/63 -19 8 1. Alümina -Silikat Refrakter Malzemeler 1.1. Yüksek Alümina 1.2. Şamot 1.3. Semi -Silika (Yarı Sil ika) Malzemelr 1.4. Silika Malzemeler 1.5. İzolasyon Ateş Tuğlaları 1.6. Aside Dayanıklı Malzemeler 230 1.7. Özel Tip Refrakterler 2. Bazik Refrakter Malzemeler 2.1. Magnezit 2.2. Magnezit -Krom 2.3. Magnezit -Karbon 2.4. Ziftli-Zift Empreyne 2.5. Dolomit 2.6. Forsterit Seramik teknolojisinin bir kolu olan refrakt er sanayiinde, demir -çelik, demir dışı metaller sanayii, çimento sanayi, cam, seramik ve kimya sanayii gibi temel sanayi 240 kollarının önemli bir yan girdisi olan refrakter malzemeler üretilmektedir. Refrakter malzemeler üretim yöntemine göre ise üçe ayrılmak tadır: a) Şekilli refrakter malzemeler b) Şekilsiz refrakter malzemeler c) Prefabrik Refrakter Elemanları Şekilli refrakter malzemeler, kil, şamot, vitra, boksit, alümina, magnezit, dolomit gibi çeşitli hammaddelerin öğütülerek elekten geçirilmesi ve belli oranla rda karıştırılmasından sonra yüksek basınç altında kalıplarda preslenerek şekillendirilmesi, ardından da kurutularak fırınlarda nihai ürün olan ateş tuğlası haline getirilmesiyle elde edilir. Bu ürünler ısıyla temas eden fırınların inşasında ve iç 250 yüzey kaplamasında kullanılır. Şekilsiz refrakter malzemeler ise, ana girdilerin kırma, öğütme, eleme aşamalarından geçirilmesinden sonra tartma ve dozajlama ile harmanlanması sonucu elde edilen harçlardır. Bu ürünler uygulama şekline bağlı olarak, dövme harçlar ı, döküm harçları, püskürtme harçları, sıvama harçları ve örgü harçları olarak sınıflandırılabilir. Girdi olarak kullanıldığı sektörlere göre refrakter malzemelerin dağılımına aşağıdaki tabloda yer verilmiştir: Tablo 14 Refrakter Malzemenin kullanıld ığı sektörler Sektör Tüketim (%) Demir Çelik 74 Çimento 17 Döküm Sanayi 4 Şişe cam sanayi 2 Diğer 3 Bu tablodan refrakter malzemelerin öncelikli olarak demir çelik sektöründe daha sonra çimento sektöründe kullanıldığı görülmektedir. Dosya mevcudu bel geler de 260 ağırlıklı olarak bu iki sektörle ilgilidir. Yukarıdaki bilgilerden anlaşılacağı üzere refrakter malzemelerden bazılarının, üretim yöntemi ve kullanım alanlarındaki farklılıklar dikkate alınarak, farklı alt pazarlar olarak ele alınması mümkün olma kla birlikte, ürün grupları arasında talep yönlü ikame edilebilirliğin güçlü olduğu; dolayısıyla ilgili ürün pazarının tüm alt grupları 07-10/63 -19 9 kapsayacak şekilde refrakter malzemeleri pazarı olarak ele alınmasının soruşturma kapsamında yerinde bir yaklaşım oldu ğu düşünülmektedir. İlgili pazarda bulunan teşebbüslerin Türkiye genelinde faaliyet göstermeleri ve ayrıca ilgili ürünün pazarlama, satış ve dağıtımında rekabet koşulları açısından bölgesel bir farklılığın söz konusu olmaması nedenleriyle ilgili coğrafi p azar Türkiye Cumhuriyeti 270 Sınırları olarak tespit edilmiştir. I.3. Yapılan Tespitler ve Deliller I.3.1. İhbar Dosyasında Yer Alan Belgelere İlişkin Tespit ve Değerlendirmeler 1. İhbar dosyasında bulunan, 10.4.1999 tarihinde Haznedar tarafından faks çekild iği anlaşılan belgede aşağıdaki tablo yer almaktadır : ...YILI PAZAR DURUMU (TON) (10.04.1999) Sıra No Sektör ve Firma Toplam %100 Filyos %33 Sörmaş %25,50 Haznedar %21,5 Süperateş %20 1. Özel Çelikçiler 2050 - 810 780 460 2. Çimento Sektörü 7350 4600 1400 1350 - 3. Muhtelif Sekt. 4550 2025 1275 625 625 4. Kardemir 1600 975 165 270 190 Çıkılan 1865 - 900 300 665 5. İsdemir Çıkılacak 3*** *** **** 560 1215 Çıkılan 1293 227 - 498 568 6. Erdemir Çıkılacak 2107 108 - 852 1147 7. PAZAR TOP LAMI 24350 8035 6210 5235 4870 Yine ihbar dosyasında yer alan pazar durumu başlıklı 8 adet belgede, buna benzer tablolarda 1993 -1999 yıllarını kapsayan süreçteki satış rakamları ile pazar payları yer almaktadır. Bu belgelerde yer alan ifadeler teşebbüsl erin, refrakter müşterilerini; özel çelikçiler, çimento sektörü, muhtelif sektörler, Kardemir, İsdemir, Erdemir şeklinde 280 sınıflandırdıkları ve müşteriler bazında talepleri dikkate alarak görüşmeler yaptıklarına işaret etmektedir. 2. İhbar dosyasında yer a lan Diler D.Ç. Yeni Çelikhane Fiyatları başlıklı metinde aşağıdak i ifadeler yer almaktadır : Konya Ram azan Bey dikk. Kümaş Reşat Bey dikk. Haznedar Hüsamettin Bey d ikk DİLER D.Ç. YENİ ÇELİKHANE FİYATLARI POTA TUĞLASI SÖRMAŞ HAZNEDA R KONYA KÜMAŞ Normal Kalite 650 665 675 680 Yüksek Kalite 850 675 880 870 Fused Katkılı 1025 1050 1075 1065 E.A.O. Normal Kalite 650 665 675 680 Hot-Spot 1025 1050 1075 1065 İhbar dosyasında yer alan bu belge, Sörmaş, Haznedar, Konya Krom ve Kümaş ın, Diler Demir Çelik A.Ş. nin pota tuğlası alımında teklif edilecek fiyatları görüş tüklerine işaret etmektedir. 07-10/63 -19 10 3. İhbar dosyasında yer alan, 13.11.1997 tarihinde Hazneda r tarafından faks çekildiği anlaşılan ve İsdemir in 1998 ihalesine ait bilgileri içeren belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır : 290 Filyos Hasan Bey Sörmaş Ali İslamoğlu Süperateş İsmail Ön Remsan Faik Işıkçı İSDEMİR (1998 YILINA AİT) Cins ve Miktar Filyos Sörmaş Haznedar + Durer Süperateş Remsan Ç.H.- 065 20.000 adet (500 ton 21 $/adet 10.000 adet (19$/adet ) 20.000 adet (19.60 $/adet) 20.0 $/adet ___ HARÇ (AL-40-49) 400 ton 460 $/ton 476 $/ton 488 $/ton 480 $/ton ___ HARÇ (AL-80) 350 ton 540 $/ton 560 $/ton 570 $/ton 150 ton 530 $/ton 595 $/ton 1250 ton 600 ton 250 ton 250 ton 150 ton ___ Fabrikamız teslim alacak. 185.800 Diğer şartlar eski tekliflerin aynı olacaktır . 300 Bu belge, Filyos, Sörmaş, Haznedar -Durer, Süper Ateş ve Remsan ın, İsdemir in refrakter malzemelerden harç ve ÇH -065 alımında teklif edilecek fiyatları ve satış şartlarını görüştüklerine işaret etmektedir. 4. İhbar dosyasında bulunan ve 21.9.1998 tarihinde Ha znedar tarafından faks çekildiği anlaşılan belgede aşağıdaki i fadeler yer almaktadır : Filyos Hasan Bey Sörmaş Ali İslamoğlu Süperateş İsmail Ön KARABÜK D.Ç (METAL POTASI) KALİTE MİKTAR FİLYOS SÖRMAŞ HAZNEDAR SÜPERATEŞ Çalışma astarı HK 75 105 ton 605 $/ton 610 $/ton 575 $/ton 590 $/ton Emniyet astarı 51 ton 485 $/ton 480 $/ton 485 $/ton 465 $/ton HARÇ (H75) 10 ton 440 $/ton 445 $/ton 455 $/ton 420 $/ton 166 ton --- --- 105 ton 61 ton TESLİM YERİ: Fabrikalarımız t eslim 310 Diğer hususlar aynı Bu belge, Filyos, Sörmaş, Haznedar ve Süper Ateş in, Karabük Demir Çelik in refrakter malzemelerden harç, çalışma astarı ve emniyet astarı alımında teklif edilecek fiyatları ve satış şartlarını görüştüklerine işaret etmektedir. E k bilgi talebine 07-10/63 -19 11 istinaden Sörmaş tarafından gönderilen belgeler arasında bu ihaleye ilişkin fiyat teklifi yer almakta olup, Sörmaş ın belgede yer alan fiyat tekliflerini aynen yerine getird iği tespit edilmiştir. 5. İhbar dosyasında yer alan Karabük Demi r DÇ 1999 Yılı İhalesi başlıklı metinde aşağ ıdaki ifadeler yer almaktadır : KARABÜK D.Ç (1999 YILI İHALESİ) 320 KONYA KÜMAŞ SÖRMAŞ HAZNEDAR SÜPERATE Ş Pota tuğlası 225 set (4162 ton) (40 pota) 660 ton 11545 $/set (40 pota) 660 ton 11500 $/set (80 pota) 1320 ton 11525 $/set (+20 fazlalık) (30 pota) 495 ton 11590 $/set (35 pota) 578 ton 11570 $/set Konverter 8 set (1280 ton) (2 set) 320 ton 110500 $/set (2 set) 320 ton 110400 $/set (3 set) 480 ton 110600 $/set --- 111.500 $/set (1 set) 160 ton 11080 0 $/set 5442 ton 980 ton 980 ton 1800 ton 495 ton 738 ton KARABÜK TESLİM FİYAT OLACAK. Teknik şartname farklılıkları gözden geçirilecek ve 23.11.1998 tarihine kadar Konya tarafından firmalara fakslanacak. Ödeme eski dosyanın aynısı Sinterin tamamı alına caktır. Bu belgeden, Konya Krom, Kümaş, Sörmaş, Haznedar ve Süper Ateş Karabük Demir Çelik in refrakter malzemelerden pota tuğlası ve konverter alımında teklif edilecek fiyatları ve satış şartlarını görüştükleri anlaşılmaktadır. 6. İhbar dosyasında yer a lan ve 28.6.1999 tarihinde Haznedar tarafından faks çekildiği anlaşılan İsdemir 30.6.1999 İhalesi başlıklı metinde aşağıdaki tablo ve 330 ifadeler yer almaktadır : İSDEMİR 30.06.1999 İHALESİ Sörmaş Ali İslamoğlu Filyos Hasan Bey Süperateş İsmail Ön Cins Miktar Filyos Sörmaş Haznedar Süperateş Ankor. 5 ton 585 $/ton 520 $/ton 600 $/ton 560 $/ton Hafif Şamot 75 ton 820 $/ton 690 $/ton 780 $/ton 765 $/ton Toplam 80 ton 80 ton İSDEMİR TESLİM FİYATTIR. Gecikme faizi %10 olacaktır . Bu belgeden, Filyos, Sörmaş, Haznedar ve Süper Ateş in, İsdemir in refrakter malzemelerden ankor ve hafif şamot alım ihalesinde teklif edilecek fiyatları ve satış 07-10/63 -19 12 şartlarını görüştükleri anlaşılmaktadır. Belgede g örüşmeye konu olan ihalenin 340 30.6.1999 ta rihli ihale olduğu tespit edilmiş olup, faksın ise 28.6.1999 tarihinde, yani ihaleden iki gün önce çekildiği görülmektedir. Öte yandan ek bilgi talebine istinaden Sörmaş tarafından gönderilen belgeler arasında, bu ihaleye ilişkin fiyat teklifi de yer alma kta olup, Sörmaş ın hafif şamot için teklif ettiği fiyatın belgede yer alan fiyatla aynı ol duğu tespit edilmiştir . Ancak, Sörmaş tarafından yapılan teklif, ihaleden 3 gün önce kaleme alınmış olup, hangi tarihte gönderildiği tam olarak tespit edilememiştir. 7. İhbar dosyasında bulunan ve 27. 4.2000 tarihinde Filyos tarafından faks çekildiği anlaşılan belgede aşağıdaki tablo ve ifadeler yer almaktadır : Sn. H. Kambur 350 Sn. A. İslamoğlu Sn. İ. Ön Kars Çimento İhale Tarihi: 01.05.2000 Paz. Adet KG Filyos Sörmaş Haznedar S.Ateş 1. %80 AL2O3 620 250 2750 295.000 320.000 325.000 318.000 2. %80 AL2O3 320 650 6920 " " " " 3. %75 AL2O3 620 1175 12730 " " " " 4. %75 AL2O3 300 1625 16980 " " " " 5. %75 AL2O3 P.201 20 150 " " " " 6. %75 AL2O3 P.202 35 285 " " " " 7. YS 70 Harç 4000 199.000 206.000 205.000 207.000 8. YS 55 Harç 3000 192.000 " " " 46.815 Bu belgeden, Filyos, Sörmaş, Haznedar ve Süper Ateş in, Kars Çime nto nun çeşitli refrakter malzemeler için açacağı alım ihalesinde teklif edilecek fiyatları ve satış şartlarını görüştüğü anlaşılmaktadır. Belgede, görüşülen ihalenin 1.5.2000 tarihli ihale olduğu, faksın ise 27.4.2000 tarihinde, yani ihaleden 4 gün önce ç ekildiği tespit edilmiştir. 8. İhbar dosyasında bulunan ve Süperateş tarafından 16.7.2002 tarihinde faks 360 çekildiği anlaşılan belgede aşağıdaki i fadeler yer almaktadır : Filyos Hasan Bey Sörmaş Ali İslamoğlu Konya Reşat Bey Haznedar Hüsamettin Bey Selko Mustafa Diner 07-10/63 -19 13 İSDEMİR (Kok Kapı Tuğlaları) CİNS (POZ NO) MİKTAR KONYA FİLYOS SÖRMAŞ HAZNEDAR SÜPERATEŞ SELKO K-012 29913 27 ton 525 $/T 520 $/T 518$/T 509 $/T 505 $/T 512 $/T K-012 29914 47 ton 525 $/T 520 $/T 518$/T 509 $/T 505 $/T 512 $/T K-013 29915 31 ton 525 $/T 520 $/T 518$/T 509 $/T 505 $/T 512 $/T K-013 29916 52 ton 525 $/T 520 $/T 518$/T 509 $/T 505 $/T 512 $/T 157 ton -- -- -- -- 157 ton -- Bu belgeden, Konya Krom, Filyos, Sörmaş, H aznedar ve Süper Ateş ve Selko nun, 370 Kars Çimento nun çeşitli refrakter malzemeler için açacağı alım ihalesinde teklif edilecek fiyatları ve satış şartlarını görüştükleri anlaşılmaktadır. Ek bilgi talebine istinaden Süperateş ve Selko tarafından gönderilen belgeler arasında bu ihaleye ilişkin fiyat teklifi yer almakta olup, her iki teşebbüsün de teklif ettiği fiyatların belgede yer alan fiyatlarla uyuşmadığı te spit edilmiştir. 9. İhbar dosyasında bulunan ve 2.5.2003 tarihinde Haznedar tarafından Sörmaş a faks çekildiği anlaşılan belgede aşağıdaki tablo ve i fadeler yer almaktadır : Konya Reşat Bey Kümaş Nurettin Bey 380 Sörmaş Ali İslamoğlu Süperateş İsmail Ön Filyos Hasan Bey ERDEMİR (488 pota) CİNS VE MİKTAR KONYA KÜMAŞ SÖRMAŞ HAZNEDAR SÜPERATEŞ FİLYOS 488 17780 ad. 250 ton 9000 ad. (128 ton) 575 $/ton 585 $/ton 590 $/ton 9000 ad. (128 ton) 570 $/ton 580 $/ton 590 $/ton 156 ton 128 ton --- --- 128 ton --- --- ERDEMİR TESLİM OLACAKTIR. NOT: SON POTA TUĞLA İHALESİNDEN KONYA VE HAZNEDAR SİPARİŞ ALAMADIĞINDAN İKİYE BÖLÜNEREK BU FİRMALARA BIRAKILMIŞTIR. : Bu belgeden, Konya Krom, Kümaş, Sörmaş, Haznedar, Süper Ateş ve Filyos un 390 Erdemir in refrakter malzeme alım ihalesinde teklif e dilecek fiyatları ve satış şartlarını görüştüğü anlaşılmaktadır. Belgenin sonundaki nottan, ihalenin daha önceki eksik satışlarına istinaden Konya Krom ve Haznedar a bırakıldığı görülmektedir. Erdemir in bu ihaleyle almayı planladığı 156 tonluk refrakter m alzemenin bu iki teşebbüs tarafından eşit şekilde paylaşıldığı anlaşılmaktadır. Sörmaş ın bu ihaleye 5.5.2003 tarihinde yaptığı teklifte belgedeki fiya tın 30 dolar altında fiyat ver diği tespit edilmiştir. 07-10/63 -19 14 10. İhbar dosyasında bulunan ve 17.7.2003 tarihind e Süperateş tarafından faks çekildiği anlaşılan belgede aşağıdak i tablo yer almaktadır : ÇEMTAŞ 17.07.2003 400 SÖRMAŞ Ali İslamoğlu KONYA Reşat Bey MİKTAR Süperateş Sörmaş Konya Malzeme Cinsi KG ADET 1 %8 GR2 2P10 31.000 2700 2 %8 GR2 2P24 53.000 3780 3 %8 GR2 4PO 33.000 2550 4 %15 GRE 10 3P10 18.000 1500 5 %15 GRE 10 3P20 59.000 4950 6 %15 GRE 10 4P12 3.800 270 7 %15 GRE 10 4 P22 38.000 2700 8 %15 GRE 10 3P10 ¾ 700 150 9 % 15 GRE 10 3P10 2/3 700 150 11 NF1/ 40 %75 AL2O3 13.500 4500 675 690 685 12 %85 Aluminalı Harç 5.000 520 535 530 13 A1 KP Kapalı Tandiş Çanak Tuğl. 26.000 2400 520 535 530 14 Tasprey 85 M 500.000 15 Aliva Malzemesi 180.000 16 Morcast 170 Taban Tamir Malz. 50.000 585 650 625 17 MARAM 92 HARÇ 90.000 ÇEMTAŞ teslim . KDV hariç. Diğer fiyatları bana faxlamanızı rica ederim. Bu belgeden, Konya Krom, Sörmaş ve Süper Ateş vasıflı demir çelik üreticisi Çemtaş ın çeşitli refrakter malzemeler için açmış olduğu alım ihalesinde teklif edilecek fiyatları ve satış şartlarını görüştüğü anlaşılmaktadır. Belgeden ihale tarihinin 17.7.2003 olduğu, faksın ise yine bu tarihte saat 10.07 de çekildiği anlaşılmaktadır. 410 Öte yandan ek bilgi talebine istinaden Süperateş tarafından gönderilen belgeler arasında , Süperateş in bu ihaleye ili şkin olarak belge tarihinden bir gün sonra yaptığı fiyat teklifi yer almakta ancak teşebbüsün teklif ettiği fiyatların belgede yer alan fiyatlardan fark lı olduğu görülmektedir . Aynı ihaleyle ilgili olarak Sörmaş tarafında teklif edilen fiyatların ise belg ede yer alan fiyatlarla aynı olduğu görülmektedir. Sörmaş tarafından yapılan bu fiyat teklifi belge tarihinden önce düzenlenmiştir. 11. İhbar dosyasında bulunan ve 2.8.2004 tarihinde Haznedar tarafından Sörmaş a faks çekildiği anlaşılan belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır : Filyos Hasan Bey 420 Süperateş İsmail Ön Sörmaş Ali İslamoğlu Remsan - Faik Bey ERDEMİR CİNS MİKTAR FİLYOS DURER SÜPERATEŞ SÖRMAŞ REMSAN Düşük Çim. Beton 350 ton 200 Ton 410 euro/T 50 TON 415 euro/T 50 TON 415 euro/T 50 TON 400 euro/T 100 TON 405 euro/T %85 AL. Beton 300 ton 25 ton 398 euro/T 300 ton 408 euro/T 125 ton 400 euro/T 5o ton 415 euro/T 50 ton 420 euro/T Toplam 50 ton 225 ton 150 ton 125 ton 50 ton 100 ton 07-10/63 -19 15 NOT: Erdemir teslim fiyattır Bu belgeden, Filyos, Dure r, Sörmaş, Remsan ve Süper Ateş Erdemir in çeşitli refrakter malzemeler için açmış olduğu alım ihalesinde teklif edilecek fiyatları görüştükleri anlaşılmaktadır. Ek bilgi talebine istinaden Süperateş tarafından gönderilen belgeler arasında bu ihaleye ilişk in olarak belgenin faks tarihi olan 2.8.2004 te yaptığı fiyat teklifi yer 430 almakta olup, Süperateş in düşük çimentolu refrakter betonu için teklif ettiği fiyat ve miktarın belgede yer alan rakamlarla aynı olduğu tespit edilmiştir. Aynı teşebbüsün ihale kon usu diğer ürün olan yüksek alüminalı refrakter betonu için verdiği fiyatın ise belgede yer alan fiyattan 2 Euro daha düşük oldu ğu görülmektedir . Yine Durer ve Sörmaş ın gönderdiği belgelerden, bu teşebbüslerin söz konusu ürünlerle ilgili olarak yaptığı te kliflerin de belgede yer alan fiyat ve miktarlarla aynı olduğu tespit ed ilmiştir. 12. İhbar dosyasında bulunan ve Haznedar tarafından Sörmaş a 11.4.2002 tarihinde faks çekildiği anlaşılan belgede aşağıdaki if adeler yer almaktadır: Konya - Reşat Bey 440 Sörma ş Ali İslamoğlu Filyos Hasan Bey Süperateş İsmail Ön İSDEMİR CİNS MİKTAR FİLYOS DURER SÜPERATEŞ SÖRMAŞ REMSAN SELKO Yük. Al. Pota 150/80 150 ton 550$/T 555$/T 540$/T 565$/T 570$/T 560 $/T * FOT FABRİKALAR TESLİM FİYATTIR * DİĞER HUS USLARDA BİR ÖNCEKİ TEKLİFİN AYNI OLACAKTIR Bu belgeden, Filyos, Durer, Süper Ateş, Sörmaş, Remsan ve Selko nun, İsdemir in refrakter malzeme alımında teklif edilecek fiyatları ve satış şartlarını görüştüğü anlaşılmaktadır. Fiyatlar ayrıntılı olarak belirl enmiş, diğer koşulların ise bir önceki ihale ile aynı olması üzerinde mutabık kalınmıştır. 450 Selko belgede yer alan teklifi aynen gerçekleşti rmiş olmakla birlikte , belgede Selko ya ilişkin olarak düşülen notun daha sonra ilave edildiği görülmekte olup, bunu n bilgi amaçlı olarak yapıldığı, dolayısıyla Selko nun bu mutabakat içerisinde yer almadığı düşünülmektedir. Ek bilgi talebine istinaden Haznedar tarafından gönderilen belgeler arasında yer alan ve bu ihaleye ilişkin olarak Haznedar ın yaptığı fiyat teklif ini gösterir belgeden, faks tarihinden dört gün sonra belgede yer alan bu teşebbüs tarafından fiyatların aynen teklif edildi ği tespit edilmiştir. Sörmaş tarafından yapılan teklifte ise fiyatın, belgede yer alandan 3 0 Euro d üşük olduğu görülmektedir . 460 13. İhbar dosyasında bulunan, 8.7.2004 tarihinde Haznedar tarafından Sörmaş a faks çekildiği anlaşılan belgede aşağıdaki tablo yer almaktadır : Filyos Hasan Bey Sörmaş Ali İslamoğlu 07-10/63 -19 16 Süperateş İsmail Ön Konya Reşat Bey ERDEMİR CİNSİ Miktar Filyos Haznedar Süperateş Konya Sörmaş Turgate Tuğlası 10 set 3 set (39800 Euro/set) 3 set (39800 Euro/set) 3 set (39800 Euro/set) 1 set (39150 Euro/set) 1 set (39250 Euro/set) * ERDEMİR TESLİMDİR Bu belgeden, Filyos, Haznedar, Süper Ateş, Sörmaş ve Konya Krom un Erdemir in 470 refrakter malzeme alımında teklif edilecek fiyatları ve satış şartlarını görüştüğü anlaşılmaktadır. Mutabakata göre Filyos, Haznedar, Süper Ateş in 3 er, Konya Krom ve Sörmaş ın 1 er set satması öngörülmüştür. Süper Ateş tarafından Kuru ma gönderilen belgeler arasında yer alan ve bu teşebbüsün Erdemir e, 10.7.2004 tarihinde yani yukarıdaki belgenin faks tarihinden iki gün sonra yaptığı tek lifi gösteren belgede yukarıdaki mutabakata paralel olarak 3 set için set başına 39800 Euro teklif ya pıldığı tespit edilmiştir. Haznedar tarafından yapılan t eklifin belgede yer alan 39800 E uro/set yerine 25 euro farkla 39775 E uro/set , Filyos tarafından yapılan teklifin 700 E uro farkla 39.100 , Sörmaş taraf ından 50 E uro farkla 39.20 0 olduğu görülmektedir . 480 14. İhbar dosyasında bulunan ve 4.7.2003 tarihinde Remsan tarafından faks çekildiği anlaşılan belgede aşağıdak i tablo yer almaktadır : Sörmaş Ali İslamoğlu Süperateş İsmail Ön Filyos Hasan Bey Haznedar Hüsamettin Bey ERDEMİR CİNSİ Miktar Filyos Sörmaş Süperateş Remsan Haznedar Plastik Malzemesi 40 set 480 EURO/ton 490 EURO/ton 470 EURO/ton 450 EURO/ton 460 EURO/ton * ERDEMİR TESLİMDİR * TERMİNLER AYNEN KABUL 490 Bu belgeden, Filyos, Haznedar, Süper Ateş, Sörmaş ve Remsan ın, Erdemir in refrakter malzeme alımında teklif edilecek fiyatları ve satış şartlarını görüştüğü anlaşılmaktadır. Süper Ateş tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan ve bu teşebbüsün Erdemir e plastik malzeme için, 7.7.2003 tarihinde yani yukarıdaki belgen in faks tarihinden üç gün sonra yaptığı tek lifi gösteren belgede yukarıdaki mutabakata paralel olarak ton başına 470 Euro teklif yapıldığı tespit edilmiştir. Belgede geçen terminler aynen kabul ifadesi de görüşmelere ilişkin randevuların aynen kabul edil diğini ifade etmektedir. Ancak söz konusu ihale için Remsan tarafından yapılan teklif 3.7.2003 tarihli olup 500 yukarıdaki mutabakatın hilafına t on başına 370 Euro dur . Dolayısıyla Remsan ın yukarıdaki belgede yer almakla birlikte bu ihalede mutabakata katılm adığı düşünülmektedir. 07-10/63 -19 17 15. İhbar dosyasında bulunan, Filyos tarafından 4.5.2000 tarihinde saat 09.05 te faks çekildiği anlaşılan belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Sn. A. İslamoğlu Sn. H. Kambur Sn. İ. Ön AŞKALE ÇİMENTO İhale Tarihi: 4.5.2000 510 CİNSİ Adet Kg Sörmaş Haznedar S. Ateş %45 Al2O3 NF2 5800 27260 270.000 275.000 265.000 İzole Tuğla 5800 12.000 410.000 420.000 425.000 - KDV Hariçtir - Nakliye hariçtir. - Ödeme: 30 gün - Teslim süresi : 45 gün BURSA ÇİMENTO CİNSİ Adet Kg Sörmaş Haznedar S. Ateş %80-85 Al2O3 NF2 6000 33000 309.000 305.000 315.000 - KDV Hariçtir - Nakliye hariçtir. - Ödeme: 30 gün - Teslim süresi : 30 gün Bu belgeden, Süper Ateş, Sörmaş ve Haznedar ın Aşkale Çimento ve Bursa 520 Çimento nun refrakter malzeme alım ihalesinde teklif edilecek fiyatları ve satış şartlarını görüştüğü anlaşılmaktadır. Belgeden Aşkale Çimento nun ihale tarihi ile faks tarihinin aynı olduğu ancak faksın saat 09.05 te çekildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla görüşmenin ihaleden önce gerçekle ştiği düşünülmektedir. 16. İhbar dosyasında bulunan belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Haznedar Sn. H. Kambur Kümaş Sn. N. Korkmaz Konya Sn. Rıdvan Bey 6 TEMMUZ 1998 TARİHİNDEN İTİBAREN UYGULANACAK FİYATLAR 530 HABAŞ KONYA KÜMAŞ SÖRMAŞ HAZNEDAR Pota %5 210.000 195.000 196.000 212.000 %8 213.000 200.000 199.000 216.000 %10 217.000 200.000 202.000 221.000 %12 221.000 205.000 206.000 224.000 %15 224.000 210.000 210.000 227.000 Ocak %15 224.000 215.00 0 210.000 230.000 Ocak %15 (fused katkılı) 1200$ 1200$ 1150$ 1225$ Belgeden, Konya Krom, Kümaş, Sörmaş ve Haznedar ın 6.7.2005 tarihinden sonra demir çelik üreticisi olan Habaş a uygulanacak fiyatları görüştükleri açıkça anlaşılmaktadır. 17. İhbar dosyasında bulunan, 11.10.1997 ta rihinde Filyos tarafından faks çekildiği anlaşılan belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Sn. H. Kambur Sn. A. İslamoğlu Sn. İ.Ön 07-10/63 -19 18 İsdemir 540 İhale Tarihi : 16.10.1997 97-100/2519 -2520 sayılı Dosya Sörmaş Haznedar S.Ateş Kok Bataryası K-853 30 Ton 980 873 864 Kok Bataryası K-862 30 Ton 880 873 864 - KDV Hariçtir - Nakliye hariçtir. - Teslim süresi 3 aydır. Bu belge, Süper Ateş, Sörmaş ve Haznedar ın İsdemir in refrakter malzeme alım ihalesinde teklif edilecek fiyatları ve satış şartlarını görüştüğü ne işaret etmektedir. Belgeden, ihale tarihinin 16.10.1997, faks tarihinin ise 11.10.1997 olduğu görülmektedir. Dolayısıyla görüşmenin ihaleden önce gerçekleştiği açıkça anlaşılmaktadır. 550 18. İhbar dosyasında bulunan, 18.9.1997 tarihinde Haznedar tarafınd an faks çekildiği anlaşılan belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Sörmaş Ali İslamoğlu Süperateş İsmail Ön Filyos Hasan Bey ERDEMİR (22.09.1997) CİNSİ Miktar Filyos Sörmaş Haznedar Süperateş Askı tuğlası 6 ton 1120 DM//T 1100 DM//T 1090 DM//T 1035 DM//T STS TUĞLA 12 ton 895 DM//T 900 DM//T 880 DM//T 860 DM//T TANDİŞ ÇARPMA 35 ton 1140 DM//T 1090 DM//T 1135 DM//T 1150 DM//T 53 TON - 35 ton - 18 ton * Siparişi müteakip 3 ayda teslim * FİYATLAR ERDEMİR teslimdir. * Diğer hususlar es ki teklifin aynı olacaktır. Bu belge, Filyos, Süper Ateş, Sörmaş ve Haznedar ın Erdemir in refrakter malzeme 560 alım ihalesinde teklif edilecek fiyatları ve satış şartlarını görüştüğüne işaret etmektedir. Belgeden ihale tarihinin 22.9.1997, faks tarihinin is e 18.9.1997 olduğu görülmektedir. Dolayısıyla görüşmenin ihaleden önce gerçekleştiği açıkça anlaşılmaktadır. Fiyat ve miktar açıkça belirtilmiş, diğer hususlarda ise eski teklifin geçerli olması konusunda mutabık kalınmıştır. 19. İhbar dosyasında bulunan ve 22.5.1998 tarihinde Haznedar tarafından faks çekildiği anlaşılan diğer bir belgede aşağıdaki if adeler yer almaktadır: Konya Rıdvan Bey Kümaş Nurettin Bey Sörmaş Ali İslamoğlu 570 Süperateş İsmail Ön ERDEMİR CİNSİ Miktar Konya Kümaş Sörmaş Haznedar Süperateş 80 tonluk KONVERTER 2 set 148.750 $/SET 148.250 $/SET 149.500 $/SET 147.500 $/SET 146.500 $/SET * ERDEMİR teslim fiyatıdır. * Temmuz ve Ağustos 98 de teslim edilecektir. * Diğer hususlarda diğer tekliflerin aynı. 07-10/63 -19 19 Bu belged en, Konya Krom, Kümaş, Sörmaş, Haznedar ve Süper Ateş in, Erdemir in refrakter malzeme alımında teklif edilecek fiyatları ve satış şartlarını görüştüğü anlaşılmaktadır. Fiyat ve miktar açıkça belirtilmiş, diğer hususlarda ise önceki tekliflerin geçerli olm ası konusunda mutabık kalınmıştır. Ek bilgi talebine istinaden Haznedar tarafından gönderilen belgeler arasında yer alan 580 fiyat tekliflerinden, Haznedar ın bu ihaleye verdiği fiyat teklifinin belgede yer alan fiyat olduğu ve bu teklifin belgenin faks tarihi nden üç gün sonra yapıld ığı tespit edilmiştir. Süperateş tarafından yapılan teklif ise belgede yer alan fiyat ol an 146.500 Euro nun 750 E uro alt ında, 145.750 E uro dur . Sörmaş, belgede yer alan 149.500 Euro yerine, bu rakamın 1600 E uro altında, 147.900 Euro teklif yapmıştır . Söz konusu teklifleri, Haznedar belgenin faks tarihinden 3 gün sonra, Süperateş 1 gün sonra, Sörmaş ise 2 gün önce vermişlerdir. 20. İhbar dosyasında bulunan ve 10.11.1998 tarihinde Filyos tarafından faks çekildiği anlaşılan belgede aşağ ıdaki ifadeler yer almaktadır: İhale Tarihi: 13.11.1988 590 Bursa Çimento Sn. H. Kambur Sn. A. İslamoğlu ... - KDV hariçtir. - Nakliye hariçtir -%25 siparişte peşin, bakiyesi 30 gün sonra Bu belgeden, Filyos, Sörmaş ve Haznedar ın Bursa Çimento nu n refrakter malzeme alım ihalesinde teklif edilecek fiyatları ve satış şartlarını görüştüğü anlaşılmaktadır. Belgeden ihale tarihinin 13.11.1998, faks tarihinin ise 10.11.1998 olduğu 600 görülmektedir. Dolayısıyla görüşmenin ihaleden önce gerçekleştiği açıkça anlaşılmaktadır. 21. İhbar dosyasında bulunan ve 6.2.2003 tarihinde Remsan tarafından teşebbüslere faks çekildiği anlaşılan belgede aşağıdaki if adeler yer almaktadır: Sörmaş Ali İslamoğlu Süperateş İsmail Ön Filyos Hasan Bey Haznedar Hüsamettin Bey İSDEMİR CİNSİ Miktar Filyos Sörmaş Süperateş Remsan Haznedar Plastik Malzemesi %85 Al2o3 30ton 850 $/ton 860 $/ton 857 $/ton 838 $/ton 840 $/ton * İSDEMİR TESLİM 610 * TERMİNLER AYNEN KABUL Bu belgeden, Filyos, Haznedar, Süper Ateş, Sörmaş ve Re msan İsdemir in refrakter malzeme alımında teklif edilecek fiyatları ve satış şartlarını görüştüğü, anlaşılmaktadır. Remsan ın, belgenin faks tarihinden bir gün önce söz konusu alıma ilişkin olarak yaptığı fiyat teklifi belgede yer alandan farklıdır . 22. İhbar dosyasında bulunan bir diğer belgede aşağıdaki ifadeler yer almakt adır: 07-10/63 -19 20 Filyos Hasan Bey Haznedar Hüsamettin Bey Süperateş İsmail Ön Remsan Faik Işıkçı 620 Konya Reşat Bey İSDEMİR (2000 yılı) FİLYOS SÖRMAŞ HAZNEDAR S.ATEŞ KONYA REMSAN AL-46 Şamot - 400 ton - 100 ton - - Harç 315 $ 305 $ 325 $ 300 $ 329 $ 330 $ (400 ton) (-) (300 ton) (-) (100 ton) (-) (-) - B. Fiyat FOB fabrikalarımız teslimidir. - Diğer hususlar aynen geçerlidir. Bu belgeden, Filyos, Haznedar, Süper Ateş, Sörmaş, Rems an ve Konya Krom un İsdemir in refrakter malzeme alımında teklif edilecek fiyatları ve satış şartlarını görüştüğü anlaşılmaktadır. 23. İhbar dosyasında bulunan, 21.7.1999 tarihinde Filyos tarafından faks çekildiği anlaşılan belgede aşağıdaki ifadeler yer a lmaktadır: 630 Sn. H. Kambur Sn. A. İslamoğlu Sn. İ. Ön BOLU ÇİMENTO İhale tarihi: 30.7.1999 ... - KDV hariçtir. - Nakliye hariçtir. - Ödeme: Fatura tarihinden sonra 15 gün - Teslim süresi... 640 Bu belgeden, Sörmaş, Haznedar ve Süper Ateş in Bolu Çim ento nun refrakter malzeme alım ihalesinde teklif edilecek fiyatları ve satış şartlarını görüştükleri anlaşılmaktadır. Belgeden ihale tarihinin 30.7.1999, faks tarihinin ise 21.7.1999 olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla görüşmenin ihaleden önce gerçekleşt iği açıkça görülmektedir. 24. İhbar dosyasında bulunan, 10.11.1998 tarihinde Filyos tarafından faks çekildiği anlaşılan belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Sn. H. Kambur Sn. A. İslamoğlu Sn. İ. Ön 650 MARDİN ÇİMENTO İhale tarihi: 10.11.1998 ... ... - KDV hariçtir. - Nakliye hariçtir. - Ödeme: Fatura tarihinden sonra 20 gün Bu belgeden,Sörmaş, Haznedar ve Süper Ateş in, Bursa Çimento nun refrakter malzeme alım ihalesinde teklif edilecek fiyatları ve satış şartlarını görüştüğü anlaşılmaktadır. Be lgeden hem ihale tarihinin hem de faks tarihinin 10.11.1998 olduğu, faksın saat 08.00 da çekildiği anlaşılmaktadır. Bu durum, görüşmenin 660 ihaleden önce gerçekleştiğine işaret etmektedir. 07-10/63 -19 21 I.3.2.Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgeler Konuyu inceleyen rap ortörlerce yapılan yerinde incelemelerde elde edilen bilgi ve belgeler aşağıdaki gibidir: 1. Sörmaş ta yapılan yerinde incelemede tespit edilen 24.5.2002 tarihli iki sayfalık belgede aşağıdaki tablo ve ifadeler yer almaktadır: Refrakter pazarı 2002 24.5.2002 C MEVCUT PAZAR PAYLARI Anlaşmalı yürütülmeye çalışılan pazar ve pazar payları özetlenmiştir: Ürün Grubu Filyos Sörmaş Haznedar S.Ateş Konya Kümaş Toplam Alumina Silikat Tuğla 5.800 %29 4.400 %22 3.800 %19 3.800 %19 2.200 %11 0 20.00 0 Harç ve Castable 2.000 %23 2.000 %23 2.600 %30 2.000 %23 400 0 9.000 Reçine Bağlı Magnezit Tuğla 1.500 6.500 6.000 2.500 7.500 7.500 31.500 Anlaşmalı Pazar Toplamı 9.300 12.900 12.400 8.300 10.100 7.500 60.500 670 Anlaşma dışında kalan pazar ve tahmini pazar payları aşağıda özetlenmiştir: Ürün Grubu Filyos Sörmaş Haznedar S.Ateş Konya Kümaş Diğer İthalat Toplam Alumina Silikat Tuğlalar 3.500 3.500 3.500 3.000 0 0 13.000 3.500 30.000 Reçine Bağlı Tuğlalar 1.500 1.500 1.500 4.500 Harç ve Castable 1.000 2.000 3.500 1.000 0 0 4.500 14.000 26.000 Pişmiş Bazik Tuğlalar 0 4.000 0 0 8.500 8.500 0 7.000 28.000 Dolomit Tuğlalar 0 3.000 0 0 10.000 10.000 21.000 1.000 45.000 Püskürtme Harçları 0 3.000 0 0 10.000 10.000 21.000 1.000 45.000 Sıkıştırma Harçları 0 0 500 1.500 4.000 2.000 2.000 5.000 15.000 Plaka, Nozul, Çanak v.b 0 1.000 300 0 0 300 400 4.000 6.000 4.500 18.000 9.300 5.500 22.500 28.800 40.900 40.000 169.500 Anlaşmasız Pazar Toplamı %3 %11 %5 %3 %13 %17 %24 %24 %100 13.800 30.900 21.700 13.800 32.600 36.300 40.900 40.000 23 Yurtiçi Pazar Toplamı Pazar Payları %6 %13 %9 %6 %14 %16 %18 %17 %100 07-10/63 -19 22 D PAZARIN TAHMİNİ TOPLAM T UTARI ORTALAMA FİYATLAR Yurtiçi refrakter pazarı toplam tahmini tutarı aşağıda özetlenmiştir: Anlaşmalı Pazar Anlaşmasız Pazar Toplam Yurtiçi Pazar Ton Ort. Fiyat 1.000 $ Ton Ort. Fiyat 1.000 $ Ton Ort. Fiyat 1.000 $ Alumina Silikat Tuğlalar 20.000 400$ 8.000 30.000 300$ 9.000 50.000 340$ 17.000 Reçine Bağlı Tuğlalar 31.500 600$ 18.900 4.500 600$ 2.700 36.000 600$ 21.600 Diğer Harç ve Castable 9.000 475$ 4.275 26.000 300$ 7.800 35.000 345$ 12.075 Pişmiş Bazik Tuğlalar 0 28.000 450$ 12.600 28.000 450$ 12.600 Dolomit Tuğlalar 0 15.000 300$ 4.500 15.000 300$ 4.500 Püskürtme harçları 0 45.000 250$ 11.250 45.000 250$ 11.250 Sıkıştırma harçları 0 15.000 350$ 5.250 15.000 350$ 5.250 Plaka, Nozul, Çanak v.b. 0 6.000 2.000$ 12.000 6.000 2.000$ 12.000 Pazar Toplamı 169.500 384$ 65.100 230.000 419$ 96.275 E ANLAŞMA DIŞINDA KALAN PAZARIN PAYLAŞILABİLME POTANSİYELİ Anlaşma dışında kalan ürünlerdeki mevcut Pazar payı ve anla şma yapılabilme potansiyeli sırasıyla aşağıdadır. (Mevcut Pazar payları İthalat rakamları düşülerek verilmiştir.) 1- Anlaşma dışında kalan pazarın paylaşılabilir görünen (ancak geçmiş yıllarda 680 denenmesine rağmen yürütülemeyen) Pişmiş Bazik Tuğlalar grubu ve mevcut durumda bunları üreten firmaların pazar payları şöyledir: Ürün Grubu Sörmaş Konya Kümaş Toplam Pişmiş Bazik Tuğlalar 4.000 8.500 8.500 21.000 Mevcut Pazar Payı %19 %40 %40 %100 Not: Bu üründe Haznedar ın üretimin çalışmaları devam etmekte olup yaklaşık 1 yıldır başarı elde edememiştir. 2- Anlaşma potansiyeli olan (ancak Kümaş ın bilinen tavrı nedeniyle anlaşmanın mümkün olmadığı) Dolomit tuğladaki Pazar payları şöyledir: Ürün Grubu Sörmaş Kümaş Toplam Dolomit Tuğlalar 3.000 8.000 11.000 Mevcut Pazar Payı %27 %73 %100 Not: Mevcut şekillendirme kapasitesinin sınırlı olması nedeniyle Sörmaş henüz pazara fazla yüklenememektedir. Yeni pres alımından sonra Pazar payımız artacaktır. Not: Öteden beri bu ürünü üretme niyeti taşıyan Konya ve Haznedar firmalarından Haznedar yakında denemelere başlayabilir. 690 07-10/63 -19 23 3- Son olarak faaliyet gösteren üreticilerin kalabalık ve irili ufaklı olması, 700 ürünlerdeki fiyat ve karlılığın düşük olması nedenleri ile anlaşma imkanı olmayan ürün gr ubu ve Pazar payları şöyledir: Ürün Grubu Filyos Sörmaş Haznedar S.Ateş Konya Kümaş Diğer İthalat Toplam Alumina Silikat Tuğlalar 3.500 3.500 3.500 3.000 0 0 13.000 3.500 30.000 Harç ve Castable 1.000 2.000 3.500 1.000 0 0 4.500 14.000 26.000 Püskürtme Harçları 0 3.000 0 0 10.000 10.000 21.000 1.000 45.000 Sıkıştırma harçları 0 0 500 1.500 4.000 2.000 2.000 5.000 15.000 4.500 8.500 7.500 5.500 14.000 12.000 40.500 23.500 116.00 0 Anlaşmasız Pazar Toplamı %4 %7 %6 %5 %12 %10 %35 %20 Bu belgede teşebbüslerin refrakter malzemeleri pazarını ürün bazında ayrıştırdıkları, bu ürün grupları üzerinden pazarı; anlaşmalı yürütülen pazarlar ve anlaşma dışında kalan pazarlar şeklinde ayırdıkla rı görülmektedir. Buna ilaveten, anlaşma dışında kalan pazarların da anlaşma imkanı olanlar ve olmayanlar şeklinde ayrıştırıldığı görülmektedir. Belgede tüm bu sınıflandırmalar pazar büyüklüklerini ve pazar paylarını gösteren rakamlar üzerinden ayrıntılı a naliz edilmektedir. Değerlendirme bölümünde tekrar değinilecek olmakla birlikte, söz konusu ifadeler teşebbüslerin anlaşma iradesine sahip olduklarını açıkça göstermektedir. 710 07-10/63 -19 24 2. Sörmaş ta yapılan yerinde incelemede aşağıdaki belge tespit edilmiştir : MEV CUT DURUM PİŞMİŞ TUĞLALAR PİŞMEMİŞ TUĞLALAR DOLOMİT MONOLİTİK ÜRÜN GRUBU Pişmiş Alumina Tuğlalar Pişmiş Bazik Tuğlalar Reçine Bağlı ASC ve Spinel Tuğlalar Reçine Bağlı Magnezit Tuğlalar Reçine/Katran Bağlı Dolomit Tuğlalar Alumina Castable ve Harçlar Bazik Püskürtme ve Dövme Harçlar GENEL TOPLAM PAZAR TOPLAMI 25.000 25.000 5.000 36.000 18.000 20.000 40.000 169.000 1999 Ton 7.921 31,7% 2.804 11 ,2 2.000 40,0 % 7.661 21,3 % 1.302 7,2% 4.906 24,5% 1.600 4.0% 26.194 15,5 2000 Ton 6.391 25,6% 3.141 12 ,6 2.000 40,0 % 9.575 26,6 % 1.377 7,7% 4.688 23,4% 2.104 5,3% 27.276 16,1 2001 Ton 7.014 28,1% 3.128 12 ,5 2.000 40,0 % 6.468 18,0 % 1.882 10,5% 4.026 20,1% 2.827 7,1% 25,345 15,0 2002 Ton 7.999 32,0% 3.084 12 ,3 2.000 40,0 % 6.072 16,9 % 2.433 13,5% 4.302 21,5% 3.275 8,2% 27.165 16,1 2003 Ton 9.500 38,0% 5.080 20 ,3 2.000 40,0 % 6.500 18,1 % 2.500 13,9 6.750 33,8% 2.000 5,0% 32.330 19,1 Tutar 6.580 .ooo Mil.ytl 3.800 .000 Mi l.y tl 2.040 .000 milyo n 6.400. 000 Milyo n 1.525.00 0 Milyon 4.500.00 0 Milyon 750.00 0 Milyon 23.555.000 Milyon Fiyat 693 748 1.020 985 " 610 " 667 375 729 Kur 1.513 $/TL 1.513 $/ TL 1.513 $/TL 1.513 $/TL 1.513 $/TL 1.513 $/TL 1.513 $/TL 1.513 $/TL SÖRMAŞ SATIŞLARI 2003 Fiyat 458 $/ton 494 $/t on 674 $/ton 651 $/ton 403 $/ton 441 $/ton 248 $/ton 482 $/ton 720 07-10/63 -19 25 Filyos 29% Filyos Erd. Filyos 9% Filyos 21% Haznedar 19% Haznedar Erd+Çol Haznedar 18% Haznedar Haznedar 27% Konya 11% Konya 40% Konya 22% Konya Kümaş 40% Kümaş 22% Kümaş Kümaş Sörmaş 22% Sörmaş 10- 15% Sörmaş Erd+Ç ol Sörmaş 19% Sörmaş Sörmaş 21% Sörmaş S.Ateş 19% S.Ateş Erd S.Ateş 11% S.Ateş 21% ÖNCEKİ DAĞILIM Remsan 10% Selko Ferro İlksan Çaytaş Asmaş Asmaş Daussan REKABET DURUMU Yurtdışı Yurtdışı Yurtdışı Yurtdışı Yurtdış ı Yurdışı Yurtdışı TAHMİNİ Filyos 5.000 20.0% 0.0% 1.000 20.0% 5.200 14.4% 0.0% 5.000 25.0% 16.200 12.6% Haznedar 5.000 20.0% 5.000 20% 1.000 20.0% 5.200 14.4% 6.000 33.3% 5.000 25.0% 27.200 21.1% Konya 5.000 20.0% 5.000 20% 1.000 20.0% 5.200 14.4% 0.0% 0.0% 16.200 12.6% Kümaş 0.0% 10.000 40% 10.000 27.8% 6.000 33.3% 0.0% 26.000 20.2% Sörmaş 5.000 20.0% 5.000 20% 1.000 20.0% 5.200 14.4% 6.000 33.3% 5.000 25.0% 27.200 21.1% S.Ateş 5.000 20.0% 0.0% 1.000 20.0% 5.200 14.4% 0.0% 5.000 25.0% 16.200 12.6% Toplam 25.000 25.000 5.000 36.000 18.000 20.000 129.200 Faaliyette Bulunduğu Pazar Firma Tonajı Pazar Payı Filyos 86.000 16.200 19% Haznedar 129.000 27.200 21% Konya 86.000 16.200 19% Kümaş 79.000 26.000 33% Sörma ş 129.000 27.200 21% S.Ateş 86.000 16.200 19% TOPLAM Bu belgede, Sörmaş ın 1999 -2003 yılları için refrakter malzemeleri pazarına ilişkin olarak yaptığı çalışmalar görülmektedir. Tablonun önceki dağılım başlıklı kısmında yer alan teşebbüslerin (Fi lyos, Haznedar, Konya Krom, Sörmaş, Süper Ateş, Kümaş) koordinasyan ve anlaşma içerisinde bulunan teşebbüsler, rekabet durumu başlıklı kısımda yer alan teşebbüslerin (Selko, Çaytaş, Ferro, Asmaş, İlksan, Daussan ve ithalatçılar) anlaşma dışında bulunan t eşebbüsler olarak sınıflandırıldığı görülmekle 730 birlikte; bu belgenin, Sörmaş tarafından yapılan bir çalışma olmanın ötesinde, teşebüslerin anlaşma iradelerini gösterir ifadeler içermediği anlaşılmaktadır. 3. Konya Magnezit te yapılan yerinde incelemede eld e edilen Genel Prensipler başlıklı belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır : GENEL PRENSİPLER 1) Herkes son bulunan noktadan eşit puan düşerek Süperateş ve Filyos a versin. 2) Vazgeçilmez prensibimiz büyüklük sıralaması olmalıdır. KONYA -KÜMAŞ SÖRMAŞ -HAZNEDAR SÜPERATEŞ FİLYOS. 3) Anlaşmanın bozulduğu andaki borç / alacak dengesi kurulmalıdır. 4) Anlaşmaya uymayanlara ağır cezalar verilmelidir. 740 5) Dağılımda tonaj / ciro / kar gözetilmelidir. 6) Patron seviyesi toplantılar 6 ayda bir yapılmalıdır . Bu belgede geçe n ifadelerin, teşebbüsler arasındaki anlaşmanın işleyiş prensipleri olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Belgede anlaşmadan sıkça söz edilmekte ve anlaşmaya uymayanlar açısından cezalandırma mekanizması öngörülmektedir. 4. Konya Magnezit te yapılan yerinde ince leme sırasında elde edilen 2002 ve 2004 Yılları Karşılaştırmalı Sektör Kayıpları başlıklı belge aşağıdaki gibidir : 2002 ve 2004 Yılları Karşılaştırmalı Sektör Kayıpları Reçine bazlı Magnezit Tuğla Kümaş Konya Sörmaş Haznedar S.Ateş Filyos Toplam Ort. fiyat Ton 6.900 6.900 6.150 5.260 2.975 2.420 30.965 2002 626 $ 4.319.400 4.319.400 3.849.900 3.518.120 1.862.350 1*** *** ****4.090 Ort. fiyat Ton 6.750 6.750 6.000 5.500 3.000 2.400 30.400 2004 460 $ 3.105.000 3.105.000 2.760.000 2.530.000 1.380.000 1.104.000 13.984.000 2004 yılı kayıpları - $ -1.214.400 -1.214.400 -1.089.900 -988.120 -482.350 -410.920 -5.400.090 Reçine bazlı Magnezit Tuğla Kümaş Konya Sörmaş Haznedar S.Ate ş Filyos Toplam Ort. fiyat ton 6.000 6.000 3.000 15.000 2002 495 $ 2.970.000 2.970.000 1.485.000 0 0 0 7.425.000 Ort. fiyat ton 6.000 6.000 3.000 15.000 2004 340 $ 2.040.000 2.040.000 1.020.000 0 0 0 5.100.000 2004 yılı kayıpları - $ -930.000 -930.000 -465.000 0 0 0 -2.325.000 750 07-10/63 -19 27 Bu belgede, 2004 yılı için anlaşmayla öngörülen satış rakamlarından sapmaların teşebbüs bazında izlendiği anlaşılmaktadır. 5. Konya Magnezit te yapılan yerinde inceleme sırasında elde edilen Alumina Tuğla Paylaşımı başlıklı belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır : ALUMİNA TUĞLA PAYLAŞIMI 2000 yılı Nisan ayında yapılan toplantıya göre Konya nın payı % 11 idi. Paylaşım a göre: Konya nın Paylaşıma Göre Satması Gereken Miktar (Ton) Konya nın Paylaşımdan Sattığı Miktar (Ton) Konya nın Alacağı Miktar (Ton) 2000 1.100 434 666 2001 2.200 1.410 790 2002 2.200 580 1.620 2003 2.200 306 1.894 TOPLAM 7.700 2.730 4.970 Anlaşma için ilk şart 5.000 tonun telafisi olmalıdır. Konya nın payı en az %17 olmalıdır. KARŞI İDDİALAR: Alumina tuğlada paylaşılacak pazar olarak 2 yıllık 20.000 760 ton yok. O halde payınız o kadar olamaz. VERİLEN CEVAP : O zaman Pazar kaç ton ise onu söyleyin. (2002 Ekim ayından bugüne kadar bu bilgi ısrarlı taleplere rağmen verileme miştir. PİŞMİŞ MANYEZİT TUĞLA KONYA -KÜMAŞ SÖRMAŞ HAZNEDAR sıralamasıyla prensip olarak anlaşılabilir. Bu belgeden, Nisan 2000 de yapılan toplantı sonrası Konya Krom un satış rakamlarına ilişkin olarak mutabakata varılmaya çalışıldığı anlaşılmaktadır. 6. Konya Magnezit te yapılan yerinde incelemede elde edilen Dağıtım İhtimalleri başlıklı belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır : DAĞILIM İHTİMALLERİ 770 En son dağılımdaki fark aynen muhafaza edilsin; Süperateş ve Filyos a 4 firma (KONYA, KÜMAŞ, SÖRMAŞ ve HAZNEDAR) 6 puanı eşit olarak versin. (6:4=1.5) Son Durum Fark Herkes Eşit Olursa Makul Dağılım KONYA 21,6 16,7 20,1 20 KÜMAŞ 21,6 16,7 20,1 20 SÖRMAŞ 19,2 16,7 17,7 18 HAZNEDAR 17,6 16,7 16,1-16 SÜPERATEŞ 10 16,7 14-14 FİLYOS 10 .2,4 1,6 16,7 12-12 Grafitli toplam alacak: 2.300 Ton Alumina Tuğlada toplam alacak: 5.000 Ton Bu belgede teşebbüslerin bazı ürün grupları için mutabakata varmaya çalıştıkları görülmektedir. 07-10/63 -19 28 7. Konya Magnezit te yapılan yerinde incelem e sırasında elde edilen Grafitli Tuğla Paylaşımı başlıklı belgede aşağıdaki tablo ve ifadeler yer almaktadır : 780 GRAFİTLİ TUĞLA PAYLAŞIMI HAZNEDAR YENİ FABRİKAYI KURMADAN ÖNCE HAZNEDAR YENİ FABRİKAYI KURDUKTAN SONRA %80 Üzerinden %100 Üzerinden %80 Üzerinden %100 Üzerinden KONYA % 28 (22,4) 27 (21,6) KÜMAŞ % 28 (22,4) 27 (21,6) SÖRMAŞ % 26 (20,8) 24 (19,2) HAZNEDAR % 18 (14,4) 22 (17,6) SÜPERATEŞ % - (10) - (10) FİLYOS % - (10) - (10) TOPLAM 100 100 100 100 Filyos ve Süperateş toplam pazardan %10 ar (3.000 3500 Ton) pay almaktaydı. Geriye kalan % 80 lik pay yukarıdaki firmalar tarafından paylaşılmaktaydı. Anlaşmanın bitmesinden önceki son durum: Konya, özel sektör hariç 100 set Ereğli den 100 * 19.5 = 1 .950 Ton 20 set Karabük ten 20 * 17 Ton = 340 Ton 790 Toplam 2.290 Ton alacaklıdır Özel sektör ayrıca değerlendirilmelidir. Bu belgede de yine teşebbüslerin bazı ürün grupları için mutabakata varmaya çalıştıkları görülmektedir. 8. Haznedar da yapılan yerinde inceleme sırasında tespit edilen İsdemir A.Ş. Çelik Pota Performans Dağılım Tablosu başlıklı belgede aşağıdaki tablo ve ifa deler yer almaktadır : İSDEMİR A.Ş. ÇELİK PERFORMANS DAĞILIM TABLOSU FİRMA KÜMAŞ KONYA FİLYOS HAZNEDAR İSDEMİR ŞUBAT 57,50 57,50 MART 59,80 57,00 53,33 55,42 57,38 NİSAN* 55,00 49,00 54,00 58,33 53,07 HAZNEDAR 800 MART NİSAN 57 62 60 62 53 56 45 51 63 59 07-10/63 -19 29 * NİSAN ORTALAMALARI 22.04.2004 tarihi itibarıyla geçerli olup halen firmaların 9 potası (1 pota H AZNEDAR) devrededir. 9. Haznedar da yapılan yerinde inceleme sırasında elde edilen, 25.8.2004 tarihli belgede aşağıdaki tablo ve i fadeler yer almaktadır : 25.08.2004 Pota tuğlası Kümaş Konya Sörmaş Haznedar Süperateş Filyos 120 set 30 set 20 set 15 set 25 set 20 set 20 set 9990 USD/set 9970 USD/set 10.000 USD/set 10.015 USD/set 9975 USD/set 9950 USD/set Kardemir teslim fiyatlardır. Filyos ıskonto yok. Kümaş 40 $/set ıskonto Konya 15 $/set ıskonto S.Ateş 10 $/set ıskonto 810 Sörmaş 50 $ /set ıskonto Haznedar 40 $/set ıskonto Belgede yer alan ifadeler, Kardemir in refrakter malzeme alım ihalesi öncesi teşebbüslerin vardığı mutabakata ilişkin olduğu düşünülmektedir. İhaleye ilişkin olarak Haznedar, Süperateş ve Sörmaş ın 24.8.2004 tarihi nde yaptığı tekliflerin, belgede yer alan fiyat ve miktarlarla aynı o lduğu tespit edilmiştir. 10. Selko da yapılan yerinde incelemede tespit edilen ve Haznedar tarafından 8.4.2005 tarihinde faks çekildiği anlaşılan belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktad ır: Cins ve miktar Filyos Sörmaş Haznedar Süperateş Konya Selko 008 50 ton 307 25 ton 485 $/T 489 $/T 490 $/T 470 $T 470 $/T 460 $/T 475 $/T 455 $/Ton (25 ton) 480 $/Ton 75 ton --- --- --- 25 ton 25 ton 25 ton İsdemir teslim fiyat tır. Belgede yer alan ifadelerin İsdemir in refrakter malzeme alım ihalesi öncesi 820 teşebbüslerin vardığı mutabakata ilişkin olduğu düşünülmektedir. Bu belgeden, İsdemir in almayı planladığı 75 tonluk malzemenin 25 er ton üzerinden Süper Ateş, Konya ve Selk o tarafından karşılanacağı yönünde mutabakata varıldığı düşünülmektedir. Nitekim Süper Ateş tarafından Kuruma gönderilen bilgilerden, yukarıdaki mutabakata paralel olarak, 11.4.2005 tarihinde yani belgenin faks tarihinden 3 gün sonra İsdemir e belgede yer alan fiyatlardan teklifi y apıldığı görülmektedir . Sörmaş ın bu ihaleye verdiği teklif belgede yer alan fiy atın 9 E uro altındadır . Selko nun yaptığı teklif ise belgede yer alandan oldukça farklıdır. 07-10/63 -19 30 I.4. Gen el Değerlendirme 830 Refrakter üreticisi teşebbüsler in, açılan refrakter malzemeleri ihaleleri öncesi koordinasyon içinde oldukları yönündeki ihbar üzerine başlatılan önaraştırma ve yürütülen soruşturma kapsamında ortaya çıkan bilgi ve belgeler çerçevesinde; i. Özellikle demir -çelik ve çimento sektörleri i le diğer bazı sektörlerde faaliyet gösteren üreticilerin refrakter malzeme alımına ilişkin olarak açtıkları ihalelere katılan refrakter üreticisi teşebbüslerin, ihaleye ilişkin fiya t, miktar vs. teklif unsurlarını ihale öncesinde görüştükleri görülmektedir . ii. Bu görüşmeler neticesinde, ihale öncesinde mutabık kalınan hususların faks aracılığıyla birbirlerine iletildiği ve faks tarihlerinin de genellikle ihalelerin hemen öncesine tekabül ettiği tespit edilmiştir. 840 iii. Refrakter malzeme pazarındaki mevcut t alebin, gerek ürün grupları ve gerekse müşteriler bazında tahmini projeksiyonlar çerçevesinde paylaşıldığı ve dönem sonlarında bu paylaşım esasları üzerinden değerlendirmeler yapıldığı, mutabakattan sapmalar olması halinde yeni ihalelerde bunların telafi e dilmeye çalışıldığı tespit edilmiştir. iv. Anlaşmalara uymayanlara ağır cezalar verilmesinin planlandığı ve bu yolla anlaşmalara işlerlik kazandırılmaya çalışıldığı tespit edilmiştir. v. Raportörlerce y erinde yapılan incelemede elde edilen ve yukarıda yer verilen belgelerden (Ek:42,44,48) ve bu belgelerde yer alan; - anlaşmalı yürütülmeye çalışılan pazarlar, 850 - anlaşma dışında kalan pazarların paylaşılabilme potansiyel, - vazgeçilmez prensibimiz büyüklük sıralaması olmalıdır. Konya -Kümaş Sörmaş - Hazneda r Süperateş -Filyos, - anlaşmanın bozulduğu andaki borç alacak dengesi kurulmalıdır, - anlaşmaya uymayanlara ağır cezalar verilmelidir - patron seviyesi toplantılar 6 ayda bir yapılmalıdır. - Konya -Kümaş Sörmaş Haznedar sıralamasıyla prensip olarak anla şılabilir. - Filyos ve Süperateş toplam pazardan %10 ar (3.000 -3.500 ton) pay almaktaydı. Geriye kalan %80 lik pay yukarıdaki firmalar tarafından paylaşılmaktaydı, şeklindeki ifadelerden de açıkça anlaşma kastı ile hareket edildiği sonucuna 860 ulaşılmıştır. 4054 sayı lı Kanun un 4. m addesi nde; Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, u yumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır. hükmü yer almaktadır. Madde nin devamında yer alan a ve b bentlerind e bu haller, özellikle aşağıdaki şekilde belirtilmiştir: a) Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi, b) Mal veya hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının veya 870 unsurlarının paylaşılması ya da kontr olü hükmüne yer verilmektedir. Yukarıda 5 başlık halinde özetlenen eylem lerin, 4054 sayılı Kanun un 4. m addesi nin hem genel hükmünü, hem de a ve b bentlerini ihlal ettiği görülmektedir. V. Başlık altında özetlenen ve yerinde incelemede elde edilen belgeler de yer alan ifadelerden de açıkça rekabeti bozma ya da kısıtlama amacıyla hareket edildiği anlaşılmaktadır. 07-10/63 -19 31 Soruşturma kapsamında toplam 9 teşebbüs bulunmakla birlikte; yukarıda tek tek açıklanan belgelerin birlikte değerlendirilmesi halinde; gerek pazar paylaşımı ve gerekse ihalelerde rekabetin kısıtlanmasına yönelik anlaşmaların, esas itibarıyla Haznedar (ve dolayısıyla Durer), Filyos, Konya Krom, Kümaş, Sörmaş ve Süperateş olmak üzere 6 teşebbüs arasında yapıldığı ve bu teşebbüslerin, açıkça rekabetin 880 kısıtlanması kastı ile hareket ettikleri görülmekte olup; adı ge çen teşebbüslere, Kanun un 16. m addesi gereğince para cezası uygulanması gerek mektedir . Belge tarihlerinden ihlalin on yıla yakın bir süredir kesintisiz olarak sürdüğü, dolayısıyla 1994 yılına kadar geri giden eski tari hli belgelerin de Kanun un 19. maddesi nin b bendi hükmü gereğince zamanaşımına uğramadığı; ihlalin ağırlığını gösteren bu uzun sürenin para cezası takdirinde ağırlaştırıcı bir unsur olarak değerlendirilmesi gerek mektedir. Bunu nla birlikte; teşebbüslerin savunmalarında ortaya konulan ve soruşturma sürecinde de tespit edilen, birbiriyle bağlantılı 2 ana hususun ise hafifletici sebep olarak ele alınması mümkün gözükmektedir: 890 Bunlardan ilki, soruşturma kapsamındaki teşebbüslerin ço ğunun savunmalarında da dile getirmiş oldukları, Rapor a dayanak teşkil eden belgelerde yer alan rakamsal verilerden bazılarının, fiilen uygulanamamış olduğudur. Yukarıda, bilgi ve belgelere ilişkin olarak yapılan açıklamalar ve tespitler incelendiğinde, b elgelerde yer alan verilerin önemli bir kısmının, fiilen ihalelerde de uygulandığı, ancak uygulamanın belgelerde yer alandan farklı olduğu ihalelerin de gerçekleştiği görülmektedir. Bu noktadan hareketle ulaşılan sonuç ise rekabeti bozma ve kısıtlama kas tıyla hareket edilmiş olmakla birlikte; anlaşmaların tam olarak hayata geçirilemediği yönündedir. Bunun ötesinde, bazı savunmalarda ihalede teklif edilen fiyatların da zaman zaman uygulanmadığı öne sürülmüş, ancak bilgi isteme yazılarında talep edilmiş o lmasına 900 rağmen taraflarca bu konuda somut deliller ortaya konulamamıştır. Bu sonucun ortaya çıkmasında etkili olduğu düşünülen ve sektörün yapısından kaynaklanan ikinci husus ise ithalat -ihracat dengesine ilişkindir. Dosyada yer alan bilgilere göre s on 3 yıla ilişkin yurt içi toplam refrakter malzeme üretim ve satış rakamları ile ithalat ve ihracat rakamları aşağıdaki tabloda yer almaktadır: Tablo 15 Refrakter Malzeme Üretim ve Satış Rakamları 2003 2004 2005 Yurtiçi Toplam Üretim (ton) 224.207 208.099 226.373 Yurtiçi Toplam Satış (ton) 218.099 231.956 243.233 Toplam İthalat (ton) 45.330 56.953 59.228 Toplam İhracat (ton) 118.180 103.210 149.404 Buna göre, refrakter malzeme ithalatının yıldan yıla arttığı gözlenmekle, ithal edilen toplam refrakter mi ktarının yurtiçi üretimin yaklaşık dörtte biri olduğu görülmektedir. Yerli üretimin ise yaklaşık yarısının ihraç edildiği dikkate alındığında, yurtiçi refrakter 910 malzeme kullanımının yaklaşık üçte birinin, ithal kaynaklardan karşılandığı anlaşılmaktadır. Bu durum, bazı teşebbüslerin savunmalarında dile getirilen, sektörün önemli oranda dış ticarete açık olduğu ve sektörün yalnızca ulusal düzeyde değerlendirilmesinin yanıltıcı sonuçlar doğuracağı hususuna işaret etmektedir. Dolayısıyla, her ne kadar soruştur ma kapsamında olan teşebbüslerden bazıları rekabeti bozma ya da kısıtlama kastı ile hareket etmiş olsalar da, sektörün önemli oranda dış ticarete açık olması nedeniyle, yapılan anlaşmaların etkisinin sınırlı düzeyde kaldığı 07-10/63 -19 32 anlaşılmaktadır . Savunmalarda dile getirilmemekle birlikte, ihlallerin ilişkili olduğu çimento ve demir -çelik sektörlerinin büyüklüğü de dikkate alındığında, bu sonucun 920 güçleneceği düşünülmektedir. Soruşturma kapsamında olan teşebbüslerin pazar güçleri hakkında bilgi verilebilmesi bakımından son 3 yıl içinde gerçekleştirdikleri refrakter malzeme üretim ve satış rakamlarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir : Tablo 16 Teşebbüs bazında refrakter malzeme üretim ve satış rakamları 2003 2004 2005 Üretim - Satış Üretim Satış Üretim Satış Üretim Satış Haznedar ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Durer ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Sörmaş ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Konya Krom ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Kümaş ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Filyos ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Süperateş ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Remsan ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Selko ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) TOPLAM ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( .. ) ( ..) Tablo dan görüleceği üzere, Haznedar ve Durer in aynı ekonomik bütünlük içinde yer aldıkları dikkate alındığında, sektörde az sayıda büyük çaplı üretim gerçekleştiren teşebbüs bulunmaktadır. Bununla birlikte, soruşturma kapsamında elde edilen bil gi ve belgeler çerçevesinde; bu teşebbüslerden birinin ya da birkaçının, söz konusu ihlaller bakımından, kusurun ağırlığını artıracak şekilde öncülük ettiğine ilişkin 930 herhangi bir delil bulunmamaktadır. Dolayısıyla, ceza uygulanması gerektiği düşünülen teş ebbüslerin, kusurun ağırlığı bakımından eşit derecede sorumlu oldu ğu kanaati oluşmaktadır. Remsan ve Selko nun ise mevcut üretim satışları dikkate alındığında, soruşturma kapsamındaki diğer teşebbüslerle kıyaslanamayacak ölçüde küçük teşebbüsler oldukları görülmektedir. Soruşturma kapsamında olmakla birlikte, yerinde incelemelerde elde edilen ve pazar paylaşımına dayanak teşkil eden hiçbir belgede Remsan ın adı geçmemektedir. İhalelere ilişkin olarak Remsan ın da adının yer aldığı beş adet ihale belgesinden ikisinde, belirlenen fiyatları teklif etmediği tespi t edilmiştir . Geri kalan 3 ihaleyle ilgili 940 olarak ise kesin bir tespit yapılamamıştır. Sonuç itibarıyla, Remsan ın, bazı anlaşmalar öncesinde bu teşebbüslerle iletişim kurmuş olabileceği, ancak yukarıda sıralanan altı teşebbüs arasında gerçekleştirilen anlaşmala rda yer almadığı anlaşılmaktadır . Selko nun da yerinde incelemede elde edilen ve pazar paylaşımına dayanak teşkil eden hiçbir belgede adı geçmemektedir. Bu teşebbüsün ismi, ihalelere ilişkin olan üç adet belgede geçmektedir. Bu ihalelerin birinde Selko ya ait herhangi bir teklif rakamı öngörülmemiştir. Buna rağmen Selko söz konusu ihaleye katılmış ve 560$ üzerinden teklif vermiştir. Verilen bu teklifin ihale sonrasında sözkonusu belgeye yans ıtıldığı anlaşılmaktadır . Diğer iki ihalede ise Selko nun belirlenen rakama uymadığı tespit 950 edilmiştir . Dolayısıyla Selko nun da Remsan gibi bazı ihaleler öncesinde bu teşebbüslerle iletişim kurmakla birlikte, anlaşma içerisinde yer almadığı düşünülmektedir. Nit ekim yerinde incelemede elde edilen bir belgede Selko, Rekabet Durumu başlıklı sınıflandırma içerisin de yer almıştır . 07-10/63 -19 33 I.5. Teşebbüslerin Savunmalar ı I.5.1. Durer Refrakter Malzemeleri San. Tic. A.Ş. nin Savunması Durer , savunma larında özetle aşağıdaki hususları ifade etmiştir: - İddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgi ve belge verilmeyerek birinci yazılı savunma haklarının kısıtlandığı, bu durumun alenilik ve şeffaflık 960 ilkelerine de aykırı olduğu, - Refrakter malzemenin kalite ve performansının kullanıcılar tarafından hassasiyetle izlendiği ve alımların bu hassasiyet gözetilerek gerçekleştiği, dolayısıyla ilgili ürün pazarının pazar paylaşımı veya fiyat anlaşmasına uygun bir pazar olmadığı, böylesi bir anlaşmanın hayata geçirilme olanağının bulun madığı, - Bu sektörde gerçekleşen ihaleli alımların diğer pazarlardaki benzer alımlardan farklı olduğu, ihaleci firmaları her halükarda kendi fiyatlarını ve satış şartlarını empoze edebildikleri, refrakter üreticilerinin de bu firmalara ürün satamamayı göze alamadığı bu yüzden çoğu zaman düşük fiyatları kabullendiği, ihaleye 970 katılan firmaların haklı nedenlerle genellikle ihale miktarının tamamı için değil, bir kısmı için teklif verdiği, - İthalatın ilgili pazarda önemli ölçüde rekabetçi baskı yarattığı, dolayıs ıyla yerli üreticilerinin kendi aralarında anlaşmalarının anlamsız olduğu, - Soruşturma raporunda ihaleden önce çekildiği tespit edilen faksların, şirket üst yönetimlerinin bilgisi dahilinde yapılan işlemler olmadığı, işlemin şirket elemanlarınca rekabeti ih lal etmek amacıyla değil, birbirlerini amirleri nezdinde başarılı gösterebilmek amacıyla nadir olarak yapılan bir işlem olduğu, belgelerin rekabeti sınırlayıcı bir amaca hizmet edemeyeceği, - Soruşturma raporunda yer verilen belgelerle ilgili olarak (savunma da her 980 belgeye ilişkin ayrı bir savunma yapılmıştır); belgelerin şahsi çalışmalardan ibaret olduğu, belgelerin birçoğunda Haznedar ın en düşük fiyatı vermesinin söz konusu olmadığı, yüksek fiyat verilen ihalelerin şirket aleyhine sonuç yarattığı, belgeleri n bir mutabakata değil tek taraflı bir çalışmaya işaret ettiği, mutabakat olsaydı faks çekilmesine gerek kalmayacağı, bazı belgelerde geçen ürünlerin Haznedar tarafından üretilmediği, dolayısıyla bu belgelerin Haznedar ı ilgilendiremeyeceği; bazı belgeleri n Haznedar ın bilgisi dışında hazırlanmış, Haznedar ın iradesini ve gerçek durumu yansıtmayan belgeler olduğu; Haznedar da bulunan ve Kardemir in malzeme alım ihalesine ilişkin olan belgenin ihale sonrasında tutulan notlardan ibaret olduğu, zaten söz 990 konus u ihale ile ilgili olarak Haznedar ın herhangi bir satış gerçekleştirmediği, - İhaleler konusunda teşebbüsler arasında bir anlaşma bulunmadığından yürütülen ve tekrar edilen işlemlerin söz konusu olmadığı, dolayısıyla her bir belgenin 4054 sayılı Kanun un 1 9/b maddesi uyarınca ayrı ayrı beş yıllık zamanaşımı süresine tabi olması gerektiği, - Zararla çalışan sektörün bu durumunun dikkate alınması gerektiği ifade edilmektedir. - Durer ve Haznedar ın birleşme devralma işlemleri ve birbirleriyle yaptıkları işlemler bakımından tek teşebbüs olarak değerlendirilmeleri tabii ise de 07-10/63 -19 34 yürütülmekte olan soruşturma ve olası bir ceza uygulaması bakımından tek 1000 teşebbüs sayılmalarının yerinde olmayacağı, zira; bu iki teşebbüsün eylemleri ve faaliyet alanlarının birbirinden farkl ı olduğu, 2004 ve 2005 cirolarında birbirlerine yaptıkları satışların da yer aldığı ve bu durumun mükerrer cezalandırmaya yol açabileceği, soruşturma raporundaki iddialar bakımından Durer e de en fazla Selko ve Remsan gibi asgari seviyede cezai müeyyide uygulanması gerektiği, - Soruşturma raporunda yer alan Durer le ilgili belgenin teşebbüs üst yönetiminin bilgisi dahilinde olmadığı ve ilgili ihalenin teşebbüste kalmadığı, ihlale iddialarının hiçbirinin Durer bakımından belgelerle desteklenmediği, - Dolayısıyl a ağırlaştırıcı unsurların Durer bakımından yerinde olmadığı 1010 belirtilmektedir. I.5.2. Haznedar Refrakter San. A.Ş. nin Sa vunması Haznedar , savunmalarında özetle aşağıdaki hususları ifade etmiştir: - İddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgi ve belge verilmeyerek birinci yazılı savunma haklarının kısıtlandığı, bu durumun alenilik ve şeffaflık ilkelerine de aykırı olduğu, - Refrakter malzemenin kalite ve performansının kullanıcılar tarafından hassasiyetle izlendiği ve alımların bu hassasiyet gözetil erek gerçekleştiği, dolayısıyla ilgili ürün pazarının pazar paylaşımı veya fiyat anlaşmasına uygun bir pazar olmadığı, böylesi bir anlaşmanın hayata geçirilme olanağının 1020 bulunmadığı, - Bu sektörde gerçekleşen ihaleli alımların diğer pazarlardaki benzer alıml ardan farklı olduğu, ihaleci firmaları her halükarda kendi fiyatlarını ve satış şartlarını empoze edebildikleri, refrakter üreticilerinin de bu firmalara ürün satamamayı göze alamadığı bu yüzden çoğu zaman düşük fiyatları kabullendiği, ihaleye katılan firm aların haklı nedenlerle genellikle ihale miktarının tamamı için değil, bir kısmı için teklif verdiği, - İthalatın ilgili pazarda önemli ölçüde rekabetçi baskı yarattığı, dolayısıyla yerli üreticilerinin kendi aralarında anlaşmalarının anlamsız olduğu, - Soruşt urma raporunda ihaleden önce çekildiği tespit edilen faksların, şirket üst 1030 yönetimlerinin bilgisi dahilinde yapılan işlemler olmadığı, işlemin şirket elemanlarınca rekabeti ihlal etmek amacıyla değil, birbirlerini amirleri nezdinde başarılı gösterebilmek a macıyla nadir olarak yapılan bir işlem olduğu, belgelerin rekabeti sınırlayıcı bir amaca hizmet edemeyeceği, - Soruşturma raporunda yer verilen belgelerle ilgili olarak (savunmada her belgeye ilişkin ayrı bir savunma yapılmıştır); belgelerin şahsi çalışmalar dan ibaret olduğu, belgelerin birçoğunda Haznedar ın en düşük fiyatı vermesinin söz konusu olmadığı, yüksek fiyat verilen ihalelerin şirket aleyhine sonuç yarattığı, belgelerin bir mutabakata değil tek taraflı bir çalışmaya işaret ettiği, mutabakat olsaydı faks çekilmesine gerek kalmayacağı, bazı belgelerde 1040 geçen ürünlerin Haznedar tarafından üretilmediği, dolayısıyla bu belgelerin Haznedar ı ilgilendiremeyeceği; bazı belgelerin Haznedar ın bilgisi dışında hazırlanmış, Haznedar ın iradesini ve gerçek durumu yansıtmayan belgeler olduğu; Haznedar da bulunan ve Kardemir in malzeme alım ihalesine ilişkin 07-10/63 -19 35 olan belgenin ihale sonrasında tutulan notlardan ibaret olduğu, zaten söz konusu ihale ile ilgili olarak Haznedar ın herhangi bir satış gerçekleştirmediği, - İhaleler konusunda teşebbüsler arasında bir anlaşma bulunmadığından yürütülen ve tekrar edilen işlemlerin söz konusu olmadığı, dolayısıyla her bir belgenin 4054 sayılı Kanun un 19/b maddesi uyarınca ayrı ayrı beş yıllık zamanaşımı süresine tabi olması gerekti ği, 1050 - Zararla çalışan sektörün bu durumunun dikkate alınması gerektiği ifade edilmektedir. I.5.3. Konya Selçuklu Krom Magnezit Tuğla San. A.Ş. nin Sav unması Konya Krom , savunmalarında özetle aşağıdaki hususları ifade etmiştir: - Soruşturma Raporu nda yer veril en ve ihlale dayanak olarak gösterilen belgelerden 22 tanesinde Konya Krom un isminin geçmediği, diğer belgelerin de önemli bir kısmının özelleştirme öncesi döneme ait olduğu, ceza hukuku yönünden külli halefiyetin söz konusu olamayacağı, dolayısıyla özell eştirme öncesi Kamu döneminde gerçekleştirilen eylemlerin kendilerini bağlamayacağı ve bu durumda on yıllık kesintisiz ihlalden söz edilemeyeceği, 1060 - Tüm teşebbüslerin ihalelerde vermiş oldukları tekliflerin ayrıntılı incelenmediği, tek tek tüm tekliflere ili şkin ayrıntılı inceleme yapıldığı takdirde teşebbüsler arasında her hangi bir anlaşma veya uygulama bulunmadığının anlaşılacağı, raporda yer verilen iddiaların soyut olduğu, - Cirosu, üretimi ve karı her yıl düşüşte olan Konya Krom un anlaşmaya taraf olamaya cağı, - İlk yazılı savunmalar ve ihaleci Kurum kayıtları yeterince incelenmediğinden Soruşturma Raporu nun eksik olduğu ifade edilmektedir. I.5.4. Kümaş Kütahya Magnezit İşletmeleri A.Ş. nin Savunması Kümaş , savunmalarında özetle aşağıdaki hususları ifade etmiştir: 1070 - İlk yazılı savunmanın yapılabilmesi için yeterli bilgi ve gönderilmeyerek savunma haklarının kısıtlandığı, bu durumda müteakip süreçteki aşamaların da sağlıklı yürütülemeyeceği, - Önaraştırma kararı ile önaraştırmanın bitirilmesi arasında, Kanun d a öngörülen 30 günlük süre yerine 52 günlük bir sürenin söz konusu olduğu, uzayan bu sürenin teşebbüsün aleyhine olduğu, - Belgelerin bir kısmının 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi olması gerektiği, - Belgelere ilişkin değerlendirmelerin soyut olduğu, belgele rde geçen fiyatların ve satış koşullarının gerçekleştirilmediği, belgelerin birçoğunun kimin tarafından yazıldığı belli olmayan, el yazısı ile kaleme alınmış, tarihi belli 1080 olmayan belgeler olduğu ve tek taraflı hazırlanmış metinler olduğu, belgelerde koord inasyona, iletişime ve kollektif iradeye işaret edebilecek ifadelerin bulunmadığı, belgelerde ticari hayatın ve pazarlama stratejilerinin gereği olarak tahminsel ve hayali çalışmalar yapıldığı, bu belgelerde geçen ve rekabet ihlali sayılabilecek ifadeleri n yalnızca belgeyi hazırlayan teşebbüs açısından değerlendirilebileceği, belgelerde geçen ihlallere ilişkin zamanaşımı değerlendirmelerini ayrı ayrı yapılması gerektiği, belgelerde yer alan ve anlaşmaya işaret eden ifadelerin uygula maya geçirildiğinin Soru şturma 07-10/63 -19 36 Heyetince ispat edilmesi gerektiği, belgelerin çapraz sorgulamayla teyit edilemediği, belgelerde geçen ifadelerin bir anlaşma değil ancak birer 1090 kolaylaştırıcı eylem olarak değerlendirilmesi gerektiği, - Soruşturma Raporu nda yer alan ve 2.8.2004 tari hinde Haznedar tarafından Sörmaş a faks çekildiği anlaşılan belgede , Kümaş ın ismi yer almamasına rağmen değerlendirmelerde Kümaş ın da bu anlaşmaya dahil edildiği, - Kümaş ta yapılan yerinde incelemede tespit edilen ve rekabet ihlali sayılabilecek hiçbir b elgenin bulunmadığı, - Soruşturma Raporu Ek:42 deki belgede yer alan Kümaş ın bilinen tavrı nedeniyle anlaşmanın mümkün olmadığı şeklindeki ifadenin Kümaş ın rekabetçi davranışlarına işaret ettiği, bu belgenin Ek:43 teki belgeden farklı olarak anlaşma irad esini yansıttığı yönündeki değerlendirmenin yerinde 1100 olmadığı, - Kümaş magnezite dayalı bir entegre üretim tesisine sahipken ihale belgelerinin önemli bir kısmının alümina silikat ile ilgili olduğu, - Belge özelinde ihlal değerlendirmesi yapmak yerine toplu bir değerlendirmeyle 4. maddenin ihlal edildiği kanaatine ulaşmanın yerinde olmadığı, bu yazım tarzının savunma yapmayı güçleştirdiği, - Kümaş ın rakiplerle iletişimine ilişkin hiçbir belgenin bulunmadığı, - Pazarı global yapısının yeterince değerlendirilmediği, buna bağlı olarak ithalat rekabetinin hafife alındığı, - Alıcıların ihale kanun una tabi olmadıkları ve ihaleleri istedikleri şekilde dizayn 1110 edebildikleri, dolayısıyla üreticilerin anlaşabilmelerinin olanaksız olduğu, - Refrakter malzemenin heterojen bir ürün o lduğu, teşebbüslerin maliyet ve talep yapılarının birbirinden farklı olduğu, alıcılar açısından yalnızca fiyatın değil kalitenin de önemli bir parametre olduğu, ihalede verilen tekliflerden bağımsız olarak üreticilerle tek tek pazarlıkların da söz konusu o lduğu, tüm bu hususların sektörde koordine davranışları olanaksız kıldığı, - İlgili pazarda tam teşekküllü etkin bir kartelin oluşturulabilmesi için gerekli unsurların bulunmadığı, - Kümaş ın da Selko ve Remsan gibi ama onlardan farklı olarak piyasadaki liderl iği, az sayıda belgede adının geçmesi ve bunların teyitlerinin olmaması ile 1120 bilinen tavrına dayalı olarak diğer teşebbüslerden ayrı tutulması gerektiği, - Eylemlerin piyasadaki etkileriyle birlikte ele alınması gerektiği, yalnızca amaca dayalı bir ihlal iddi asının hak ve adalet ilkelerine ters olacağı, rekabeti sınırlayıcı amaç taşıyan eylemlerin yasaklanmasının rekabet kültürünün geliştirilmesi açısından anlam taşıyabileceği, böylesi eylemlere cezalandırma yerine görüş yazılarıyla karşılık verilmesi gerektiğ i, - Her bir ihalenin birbirinden bağımsız birer eylem olarak düşünülmesi gerektiği, bu durumda Kümaş ın adının geçtiği az sayıda belge olduğu da dikkate alındığında belgelerin önemli bir kısmının zamanaşımına uğrayacağı ve kesintisiz bir ihlalden söz edile meyeceği, bu durumun ağırlaştırıcı unsur 1130 olamayacağı, 07-10/63 -19 37 - Soruşturma Raporu nda hafifletici unsur olarak ortaya konulan hususların savunmalar da dikkate alındığında ihlalin gerçekleşmediğini ortaya koyduğu, - Yerinde incelemede bulunan belgelerin anlaşmayı yansı tmadığı dikkate alındığında, diğer belgeler açısından Kümaş ın Remsan ve Selko dan farklı olmadığı, - Kümaş ın soruşturma sürecindeki katılımcı işbirliği ve rekabet ihlali yapmama konusundaki hassasiyetinin ceza takdirinde hafifletici sebep olarak değerlend irilmesi gerektiği, - 4. maddeye aykırı olan her uygulamaya 16. madde gereği ceza verilmesi 1140 zorunluluğunun bulunmadığı ifade edilmektedir. I.5.5. Remsan Refrakter Malzemeleri San. Tic. A.Ş. nin Savunması Remsan, savunmalarında özetle aşağıdaki hususları ifad e etmiştir: - Soruşturma raporunun tebliğ edilmesine kadar kendilerine hiçbir bilgi ve belgenin verilmeyerek savunma haklarının hukuka aykırı olarak kısıtlandığı, - Dosya kapsamındaki belge ve delillerin Remsan ı ilzam edici hiçbir imza veya kaşe taşımadığı, b u belgelerde şirketin hiçbir yetkilisinin imzasının bulunmadığı, böylesi eylemlere ilişkin herhangi bir yönetim kurulu kararlarının bulunmadığı, rapordaki belgelerin delil niteliği taşımadığı, Remsan ın rakip teşebbüslerle herhangi bir iletişiminin bulundu ğu yönündeki iddiaların farazi 1150 olduğu, bu farazi iddialardan yola çıkılarak ceza istenemeyeceği, - Remsan ın belgelerde yer alan fiyatlardan çok daha farklı fiyat teklifleri verdiği, ihlallere katılmadığı ve bu durumun raporda da sabit olmasına karşın idari para cezası istenmesinin yerinde olmadığı, - 2003 senesi ve öncesine ilişkin ihlal iddialarının zamanaşımına uğramış olduğu ifade edilmiştir. I.5.6. Selko Ateş Tuğla San. Tic. A.Ş. nin Savunması Selko, ayrıntılı bir yazılı savunma yapmamış, yalnızca teşebbüs ün 4. maddeyi ihlal edecek bir davranış içerisinde olmadığı ifade etmiştir. I.5.7. Sörmaş Söğüt Refrakter Malzemeleri A.Ş. nin Savunması 1160 Sörmaş, savunmalarında özetle aşağıdaki hususları ifade etmiştir: - İlgili ürün pazarının refrakter malzemeleri pazarı ol arak belirlenmesinin yerinde olmadığı, pazar tanımında alt ürün gruplarının dikkate alınması gerektiği, - İhlale dayanak olan belgelerin bir anlaşmayı yansıtmadığı, zira belgelerde mutabakata işaret eden ifadelerin bulunmadığı, belgelerin teşebbüslerine fakslanmadığı, fakslansa bile Sörmaş ın bu fakslara cevap vermediği, faks geçildiği düşünülen belgelerin rakipleri yanıltmak ve böylece ihalede avantajlı duruma geçmek amacıyla hazırlandığı, - 1993 -1994 yıllarına ilişkin rekabet ihlalinden bahsedilemeyeceği, - 2001 yılına ait hiçbir belgenin bulunmadığı dolayısıyla 10 yıllık kesintisiz bir 1170 ihlalden söz edilemeyeceği, 2000 yılı öncesine ait belgelerin ise zamanaşımına tabi olması gerektiği, 2000 yılı sonrasına ait belgelerin de ihlal iddiasını göstermediği, 07-10/63 -19 38 - Belgele rde imza ve karşılıklı teyitleşme bulunmadığı, belgelerdeki bilgilerin tahmine dayalı çalışmalardan ibaret olduğu, belgelerin bir kısmının tarihsiz olduğu ve belgelerde yer alan tekliflerin aynen verilmediği, - Soruşturma Raporu Ek:42 ve Ek:43 te yer verile n belgelerin Sörmaş A.Ş. ye ait olmayan bir odada ele geçirilmiş Ticaret Müdürü nün şahsi çalışması olduğu, bu çalışmanın teşebbüs yönetimiyle veya rakiplerle paylaşılmadığı, çalışmanın gerçek bilgilere değil tahminlere dayandığı, belgedeki ifadelerin 1180 muta bakatı yansıtmadığı, - Konya Krom da bulunan belgelerin bu teşebbüsün bir iç yazışması olduğu ve kendilerinin bu belgelerden haberdar olmadığı, ayrıca bu belgelerinde mutabakatı yansıtamayacağı, - Alıcıların ülkenin önde gelen firmaları olduğu, alımlarda alıcı ların uyguladığı alım sistemi karşısında teşebbüslerin anlaşabilmesinin mümkün olmadığı, zira alıcıların devlet ihale mevzuatına tabi olmadığı, davet almayan üreticinin ihaleye katılamadığı, alıcıların yeni bir ihale açmadan aynı satıcıya ek sipariş verebi ldiği, her ihale şartnamesinde ürün özelliklerinin değiştiği, kalite amaçlanarak yüksek fiyattan ürün alımı yapılabildiği, üretim kısıtlarının 1190 verilecek teklifleri etkilediği, - Sürekli üretim gerçekleştirmek zorunda olan refrakter üreticilerinin bu üretiml erini zararına da olsa satmak zorunda olduğu, dolayısıyla anlaşmanın imkansız olduğu, - Sektörde önemli ölçüde ithalat rekabetinin bulunduğu, - Çok ortaklı bir yapısı olan, hakim bir ortağı bulunmayan ve yönetimi sürekli el değiştiren Sörmaş ın ihlal içeris inde olamayacağı, - Ereğli Demir Çelik A.Ş. Çalışanları Vakfı nın (Evraksan) Sörmaş taki ortaklığının yarattığı sorunların Erdemir ihalelerinin kaybedilmesine neden olduğu ve Sörmaş son yıllarda zarar ettiği, 1200 - Anlaşma ve anlaşma iradesi kavramlarının farklı olduğu, anlaşmanın alıcı tarafından kabul edilmediği sürece anlam ifade etmeyeceği, soruşturmada işlenemez suçun söz konusu olduğu, Kabahatlar Kanunu gereğince kabahatlerde teşebbüslerin cezalandırılamayacağı, - Rekabet Kurulu nun gübre üreticilerine ilişkin kararında satıcıların ihaleyi kendi lehlerine çevirmek için yaptıkları girişimleri rekabet ihlali saymadığı, bu durumun kendileri için emsal teşkil etmesi gerektiği, - Sektörün son on yılda fiyat ve kalite açısından rekabetçi bir piyasa görünümü sergilediği , - Sörmaş ın da Selko ve Remsan la aynı konumda olduğu, dolayısıyla 1210 değerlendirmede ayrımcılık yapıldığı, 07-10/63 -19 39 I.5.8. Süper Ateş Ateşe Mukavim Malz. San. Tic. A.Ş. nin Savunması Süperateş, savunmalarında özetle aşağıdaki hususları ifade etmiştir: - 53 sıra numar ası altında 435 parça olan eklerin 44 sıra numarası altında 312 parça olarak gönderildiği, gönderilmeyen belgeler hakkında yasal haklarını saklı olduğu, - İddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgi ve belge gönderilmediğinden birinci yazılı savunma h aklarının kısıtlandığı, - Teşebbüsün çimento sektörüne yönelik satışları bulunmadığından buna ilişkin 1220 iddiaların savunma kapsamı dışında bırakıldığı, - Soruşturma raporunda kullanılan belgelerin şirket yetkililerinin imzalarını taşımadığı, bu belgelerin HMUK v e CMUK anlamında delil olarak kullanılamayacağı, bu belgelerin Anayasa ve TCK açısından hukuka aykırı olarak elde edildiği, - İhale satış ve sonuçlarına ilişkin karşılaştırmalar yapılmadığı, yabancı şirketlerin durumunun incelenmediği, piyasa araştırmasına i lişkin her özel çalışma ve değerlendirmenin 4. maddeye aykırı olamayacağı, - Güçlü alıcıların ve ithalat rekabetinin yoğun olduğu bu sektörde 4. madde ihlalinin gerçekleşemeyeceği; raporun dahi, elde edilen belgelerle teklif edilen 1230 fiyatların uyuşmadığını b elirlediği, I.5.9. Zonguldak Yatırım Filyos Ateş Tuğlası Makine Madencilik Enerji San. ve Tic. A.Ş. nin Savunması Filyos, savunmalarında özetle aşağıdaki hususları ifade etmiştir: - İhale öncesi yapılan görüşmelerde tespit edilen fiyatların çoğu zaman uygula nmadığı, teşebbüs tarafından verilen fiyatların nihai teklif şeklinde olmadığı, alıcı firmaların bilahare indirim talebinde bulundukları, bu durumda refrakter üreticilerinin ihale öncesinde fiyatlar konusunda mutabakata varmasının anlamsız olduğu, belgeler dikkatlice incelendiğinde firmalar arasındaki anlaşmaların çoğu zaman bozulduğunun görüleceği, 1240 - İlgili ürün pazarının önemli oranda ithalat rekabetine açık olduğu, sektörün yalnızca ulusal düzeyde değerlendirilerek ceza uygulanmasının yerinde olmayacağı, - Fiyatların üretim ve maliyet dinamikleri göz önüne alınarak bağımsızca belirlendiği, - Alıcıların fiyattan ziyade ürün kalite ve performansı noktasında hassasiyet gösterdikleri, - %6 pazar payına sahip Filyos un bu pazar payıyla rekabeti sınırlayacak güce sahip olmadığı, - Ceza uygulandığı takdirde küçük teşebbüslerin büyüklere oranla daha çok 1250 zarar göreceği ve bu durumun bir haksız rekabete yol açacağı ifade edilmiştir. 07-10/63 -19 40 I.6. Savunma ların Değerlendirilmesi Soruşturma kararının , hakkında soruşturma başlatılan teşebbüslere tebliği ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun'un 43/2. maddesinde "... Taraflara tanınan ilk yazılı cevap süresinin başlayabilmesi için Kurulun bu bildirim yazısı ile birlikte, iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgiyi ilgili taraflar a göndermesi gerekir ." hükmü yer almaktadır. Soruşturma kararı söz konusu Kanun hükmüne uygun olarak tebliğ edilmiştir. 1260 Teşebbüslerin birinci yazılı savunma haklarının kısıtlanacağından bahisle yaptıkları bilgi belge taleplerine ilişkin olarak yazılan cev abi yazılarda; hakkında soruşturma yürütülen taraflara ilişkin ileri sürülen iddiaların ancak soruşturma raporunun tamamlanması ile net bir şekilde ortaya konabileceği, mevcut uygulamada dosya kapsamındaki tüm belgelerin ticari sırlar çıkarıldıktan sonra s oruşturma raporu ile birlikte ilgili taraflara gönderildiği, dolayısıyla teşebbüslerin, bir bütün olarak ele alınması gereken savunma haklarının herhangi bir şekilde kısıtlanmadığı, mevcut uygulamanın 4054 sayılı Kanun un mehazı AB mevzuatı ile de uyum içi nde olduğu ifade edilmiştir. 4054 sayılı Kanun un 44. maddesin in ikinci fıkrasında, 1270 Haklarında soruşturmaya başlandığı bildirilen taraflar sözlü savunma hakkını kullanma taleplerine kadar Kurum bünyesinde kendileri ile ilgili düzenlenmiş her türlü evrakı n ve mümkünse elde edilmiş olan her türlü de lilin bir nüshasının kendilerine verilmesini isteyebilir. denilmekte, devamı fıkrada, Kurul, tarafları bilgilendirmediği ve savunma hakkı vermediği konuları kararlarına dayanak teşkil edemez hükümlerine ye r verilmektedir. 1280 4054 sayılı Kanunun 44/3. maddesi ile de teşebbüslerin kendi lerini savunma hakkı bir bakıma güvence altına alınmıştır. Ancak, söz konusu Kanun maddesinde yer verilen kendileri ile ilgili düzenlenmiş hükmünün göz önüne alınması gerekmekt edir. Soruşturma Heyeti, Soruşturma kapsamındaki teşebbüslerde yapmış olduğu yerinde incelemeler ya da teşebbüslerden istediği bilgiler neticesinde oluşan belgeleri incelemekte, değerlendirmekte ve nihai olarak Soruşturma Raporunu ve eklerini oluşturmaktad ır. Teşebbüslerin dosyadaki erişim hakları da ticari sırlar çıkarıldıktan sonra kendileri ile ilgili düzenlenmiş belgeler den ibarettir. Nitekim buna paralel olarak Danıştay 13. Dairesi, davacı teşebbüsün ilk yazılı 1290 savunma aşamasında kendilerine yeterli bi lgi ve belgenin verilmediğinden bahisle kararın yürüt ülmesinin durdurulması ve iptali istemine ilişkin olarak aldığı 2006/1041 sayılı kararda; ...soruşturma heyetince tamamlanan tarih ve .sayılı soruşturma raporunun, Kanun'un 45/1. maddesi uyarınca tüm Kurul üyeleri ile soruşturma kapsamındaki teşebbüslere tebliğ edildiği, ve aynı maddenin ikinci fıkrası gereğince, taraflardan 30 gün içinde yazılı savunmalarının gönderilmesinin istenildiği, tarafların savunmalarının, ek süreler de dikkate alındığında, ya sal süresi içinde Kurum kayıtlarına girdiği, soruşturma heyetinin hazırladığı ek yazılı görüşün, Kanun'un 07-10/63 -19 41 45/2. maddesi uyarınca tüm Kurul üyelerine ve taraflara tebliğ edildiği, tarafların 1300 savunmalarının yasal süresi içinde Kurum'a intikal etmesinin ardın dan, Kurul tarafından 05.10.2005 tarihinde sözlü savunma toplantısının yapılmasına karar verildiği, yapılan sözlü savunma toplantısının ardında da Kurul tarafından dava konusu nihaî kararın alındığı anlaşılmakta olup, davacı ve diğer teşebbüsler hakkında y apılan soruşturmada üç kez yazılı savunmanın kullandırılması ve bir kez de sözlü savunmanın yapılması, Kurul'un tarafları bilgilendirmediği ve savunma hakkı vermediği konuları kararına dayanak yaptığı da belirlenmediğinden, davacının bu konudaki iddiası , dava konusu işlemi sakatlayıcı nitelikte bulunmamıştır. ifadelerine yer vermiştir. Dolayısıyla soruşturma heyeti tarafından savunma 1310 hakkının kısıtlanması söz konusu değildir. Genel olarak anlaşma terimi ile iki veya daha fazla kişinin, belirli konu vey a konular üzerindeki her türlü uyuşma ve mutabakatı kastedilir. Rekabet Hukukunda anlaşmadan bahsedebilmek için, mutabakatın mutlaka hukuk düzeni tarafından nazara alınan bir konuya ilişkin olması gerekmediği gibi, bu hususta kullanılacak olan vasıtaların da önemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla yazılı, sözlü veya sadece fiili eylemler yoluyla varılan mutabakatlar, hukuki bir sonuca yönelsin veya yönelmesin anlaşma olarak nitelendirilebilecektir. Ayrıca, anlaşma kavramı ile ne kast edildiği ve anlaşma kavramın ın nasıl yorumlanması gerektiği hususunda yol göstermesi bakımından 4054 sayılı Kanun un gerekçe sinde , Maddenin amacı bakımından 1320 anlaşma, medeni hukukun geçerlilik koşullarına uyulmasa bile tarafların kendilerini bağlı hissettikleri her türlü uzlaşma ya d a uyuşma anlamında kullanılmıştır. Anlaşmanın yazılı veya sözlü olmasının önemi yoktur. şeklindeki ifade ile anlaşma kavramının nasıl anlaşılması gerektiği açıkça ortaya konulmuştur. Nitekim Avrupa Birliği Hukukunda, Adalet Divanı ve Komisyon un içtihatla rı incelendiğinde de anlaşma kavramının hukuken bağlayıcı niteliği olmayan, centilmenlik anlaşmalarını dahi kapsayacak şekilde geniş bir biçimde yorumlandığı görülmektedir. Komisyon, taraflar arasındaki anlaşmanın medeni hukuktaki sözleşme niteliğini taş ımasının gerekli olmadığını ve taraflardan birinin ihtiyari olarak davranış özgürlüğünün sınırlanmasının yeterli olduğunu birçok kararında ifade etmiştir. 1330 Buna göre, 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi çerçevesinde bir anlaşmadan bahsedebilmek için, taraflar arasında ortaya çıkan ilişkilerin hukuki niteliği veya şekli önem taşımamaktadır. Önemli olan husus, piyasada belirli bir şekilde davranmaya yönelik olarak ortak ve karşılıklı iradenin herhangi bir şekilde beyan edilmesidir. Sonuç olarak, Rekabet Hukuku çe rçevesinde anlaşmalar ve o anlaşmaların oluşmasına temel teşkil eden karşılıklı beyan ve irade uyuşması, yazılı, sözlü, açık veya zımni birçok şekilde meydana gelebilir. Bu durumda anlaşmaların ve bu anlaşmaların oluşmasına temel teşkil eden irade beyan ve uyuşmalarının, anlaşmanın tarafı olan teşebbüslerin her biri için ayrı ayrı maddi deliller ile ortaya konması hususunun zorunlu olmadığı, söz konusu soruşturma sürecinde elde edilen 1340 belgelerin, söz konusu teşebbüsler arasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme amacını taşıyan veya bu etkiyi doğurabilecek nitelikte bir anlaşmanın varlığının ispatı için yeterli olduğu düşünülmektedir. Soruşturma raporunda ihlal iddiasına dayanak olarak gösterilen belgelerin tamamı birbirini destekler nitelikte o lup bir bütün olarak değerlendirildiğinde , söz konusu teşebbüslerin 4. maddeyi ihlal ettiklerini açıkça göstermektedir. 07-10/63 -19 42 Belgelerin bir kısmının teşebbüsler arasında faks yoluyla el değiştirmiş olması, yine bu belgelerin önemli bir kısmında faks tarihlerin in ihale tarihinden önceye ait olması teşebbüsler arası koordinasyona işaret etmektedir. Bu koordinasyon ortadayken, açık bir şekilde ihlal ifadeleri içeren tüm belgeler çapraz doğrulamaya bakılmaksızın 1350 anlaşmanın varlığına işaret etmektedir. Bununla bi rlikte, anlaşmaların yapılması ile uygulanması ya da uygulanamaması arasındaki farklılık Soruşturma Heyeti tarafından göz ardı edilmemiştir. Nitekim, belgelerde yer alan fiyatlar çeşitli sebeplerle her zaman uygulanamamış olup, bu durum Soruşturma Heyeti t arafından tespit edilmiş ve raporda da açıkça ifade edilmiştir. Bunun yanı sıra, soruşturma raporunda refrakter malzeme ithalatı ve alıcı gücü dikkate alınarak anlaşmanın piyasadaki etkilerinin sınırlı olduğu tespit edilmiş ve savunmalara sıklıkla konu edi len bu hususlar , objektif bir biçimde ceza takdirinde hafifletici unsurlar olarak ortaya konulmuştur. Soruşturma raporunda ihlal olarak tespit edilen husus, her bir bel geye dayalı olarak 1360 her bir ihlali tek tek ele alarak değerlendirme yapmaktan öte, teşebb üslerin uzunca bir süre içerisinde ilgili pazarda anlaşma içerisinde bulunup koordine biçimde davrandıklarıdır. 4054 sayılı Kanun un zamanaşımına ilişkin 19. maddesinde; ..süre, ihlalin vuku bulduğu gün işlemeye başlar. Sürekli ve tekrarlanan ihlaller sö z konusu ise süre, ihlalin sona erdiği ya da en son tekrarlandığı günden itibaren başlar. hükmü yer almaktadır. Soruşturma konusu durumda sürekli ve tekrarlanan bir ihlal söz konusu olduğundan 5 yıllık zamanaşımı süresinden söz edilmesi olanaksızdır. Bunu nla birlikte 4054 sayılı Kanun için idari para cezalarına ilişkin olarak öngörülen bir yıllık süreni n sona erdiği 13.12. 1995 tarihinden önceye ait belgeler ceza ta kdirine dayanak 1370 olarak gösteril memektedir . Savunma ların çeşitli bölümlerinde yer verilen, h er bir ihalenin ayrı ayrı ele alınması hususu hakkında bir değerlendirme yapmak gerekirse; söz konusu soruşturma Raporu incelenirse, esasen her bir ihalenin ayrı ayrı ele alınmış ve incelenmiş olduğu görülecektir. Ancak şunu belirtmek gerekir ki , bu soruşt urmada ilgili ürün pazarı tanımlanmış olup; ulaşılan sonuçlar ilgili ürün pazarına ilişkindir. İlgili pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin zararda olmaları, üretim ve satışlarının düşüşte olması halinin, bir çok pazarda olduğu gibi burada da teşebbüsl erin anlaşma temayülünü azaltmayacağı aksine artıracağı düşünülmektedir. Zira zararda olan teşebbüsler anlaşarak fiyatları yükseltmek suretiyle karlılıklarını artırabilme 1380 girişiminde bulunmaları olasılığı her zaman mevcuttur. Bununla birlikte teşebbüslerin zararda olması aldatma güdüsünü ve anlaşmanın bozulması sonucunu da beraberinde getirebilecektir. Dolayısıyla bu durum, anlaşmanın uygulanabilirliği ile ilgili bir husus olup, piyasaya etkisinin sınırlı oluşundan bahisle raporda yer verilen hafifletici un surun bir alt başlığı olarak d eğerlendirilebir niteliktedir. Soruşturma raporunda ilgili ürün pazarına ilişkin olarak alt ürün gruplarından bahsedilmekle birlikte , sonuca ilişkin değerlendirmeleri değiştirmeyeceğinden , ilgili pazar refrakter malzemeleri p azarı olarak belirlenmiştir. 4. madde kapsamında yapılan değerlendirmeler açısından ilgili ürün pazarı , yapılan değerlendirmelerin sınırlarını çizmekte yardımcı olan tanımlamadır. Esas olan teşebbüslerin yatay olarak 1390 Kanun u ihlal edip etmedikleri ve yapıl an anlaşmaların etkilerinin ne derece ortaya çıktığıdır. Mevcut deliller karşısında pa

• Rekabet Kurumu · D.2003 -3-148 (Muafiyet) Karar Sayısı : 05-7/63-28 K · K.05-7/63-28 Karar Tarihi : 3.2.2005 A. TOPLANTIYA K
• Rekabet Kurumu · D.2007 -2-6 (Devralma) Karar Sayısı : 07-27/252 -87 · K.07-27/252 -87 Karar Tarihi : 22.3.2007 A-TOPLANTIY
• Rekabet Kurumu · D.2008-4-263 (Devralma ) Karar Sayısı : 09-02/19-12 · K.09-02/19-12 Karar Tarihi : 14.1.2009 A. TOPLANTIYA
• Rekabet Kurumu · D.2009 -3-87 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 09-41/988 · K.09-41/988 -250 Karar Tarihi : 9.9.2009 A. TOPLANTI