TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR KARAR KALDIRMA DOSYA NO: 2025/5953 KARAR NO: 2025/4420 İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAH. TARİHİ: 23/09/2025 NUMARASI : 2025/878 - 2025/735 İSTİNAF TARİHİ: 10/10/2025 KARAR TARİHİ: 24/11/2025 Dairemizde bulunan istinaf başvurusunun yapılan açık incelemesi sonunda, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ DÜŞÜNÜLDÜ; İstinaf isteminde usul işlemleri tamam olduğundan, ilk derece mahkemesinin dosyasındaki bütün belgeler ve dosya hakkı…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 55. HUKUK DAİRESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR KARAR KALDIRMA DOSYA NO: 2025/5953 KARAR NO: 2025/4420 İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAH. TARİHİ: 23/09/2025 NUMARASI : 2025/878 - 2025/735 İSTİNAF TARİHİ: 10/10/2025 KARAR TARİHİ: 24/11/2025 Dairemizde bulunan istinaf başvurusunun yapılan açık incelemesi sonunda, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ DÜŞÜNÜLDÜ; İstinaf isteminde usul işlemleri tamam olduğundan, ilk derece mahkemesinin dosyasındaki bütün belgeler ve dosya hakkındaki dairemiz üyesince düzenlenen rapor incelendi, istinaf başvuru dilekçesinin ve davanın esası istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda dosyada dairemizce karar verilmesi için eksiklik bulunmadığı anlaşıldı.İstinaf sebepleri: Davacı vekili, süresinde sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde; Müvekkilinin aracılık/rezervasyon hizmeti veren bir şirket (acente/ simsar) olduğunu, davalı ile müvekkili arasındaki ilişkinin kurumsal müşteri rezervasyon hizmetleri sözleşmesine dayandığını, taraflar arasında akdedilen sözleşmede müvekkilinin otomobil kiraya verdiğine veya maliki olduğuna dair ne bir anlam, ne bir ima ne de bir hüküm bulunmadığını, müvekkili, davalı ile dava dışı araç kiralama firmaları arasında araç kiralama sözleşmesi/ hukuki ilişkisi kurulmasına aracılık yaptığını, araç kiralama sözleşmesinin ise davalı ile üçüncü taraf kiralama firmaları arasında akdedildiğini, mahkemenin uyuşmazlığı hatalı değerlendirdiğini, müvekkili ile davalı arasındaki ticari ilişkinin kira sözleşmesine değil Kurumsal Müşteri Rezervasyon Hizmetleri Sözleşmesine ("Sözleşme") dayandığını, davalının Sözleşme kapsamında tanzim edilen faturaları ödememesi sebebiyle cari hesap ilişkisi kapsamında oluşan bakiye alacağa istinaden başlatılan İstanbul Anadolu 21. İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı icra takibine itiraz edilmesi sebebiyle itirazın iptali davası ikame edildiğini, müvekkilinin www...com internet sitesi üzerinden çeşitli araç kiralama şirketlerinin araçlarının kiralanması amacıyla aracılık yapan/ rezervasyon hizmeti veren bir acente/ simsar olduğunu, müvekkil, tüzel kişi tacir olan müşterileriyle çerçeve sözleşmeler imzalayarak bu firmaların müvekkilin kurumsal müşteri panelinden araç kiralama rezervasyonları yapmalarına imkan tanıdığını, bu rezervasyonlar sonucu müvekkilinin, müşterilerine üçüncü taraf araç kiralama sözleşmeleri ile araç kiralama sözleşmesi yapmaları için aracılık/ simsarlık yaptığını, davalının tüzel kişi olması sebebiyle davalının, bu araçları zaman zaman kendi çalışanlarına zaman zaman ise kendi şirket yetkililerine teslim aldırdığını; teslime ilişkin olaraksa araç kiralama firmalarınca teslim evrakları ile araç kiralama sözleşmeleri imzalandığını, Ek-2'de sunulan belgelerden açıkça görüleceği üzere araç kiralama sözleşmeleri dava dışı araç kiralama firmaları ile davalı ve/veya davalının adlarına rezervasyon yaptığı sürücüler (davalı personelleri veya yetkilileri) arasında akdedildiğini, müvekkilinin, davalının 3. Taraf/ dava dışı çeşitli araç kiralama firmalarıyla araç kiralama sözleşmesi yapabilmesi için aracılık yaptığını, taraflar arasında akdedilen Sözleşme'nin 9. maddesi son derece açık olup müvekkili ...'ın davalı (Şirket) ile arasında araç kiralama sözleşmesinin/ kira ilişkisinin bulunmadığının açık olduğunu, belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Davacı vekili, müvekkili şirketin, 2015 yılından bu yana www...com internet sitesi üzerinden çeşitli araç kiralama şirketlerinin araçlarının kiralanması amacıyla aracılık yapan/ rezervasyon hizmeti veren; Türkiye'nin en tanınmış ve sektörde öncü bir şirketi olduğunu, müvekkili şirketin, nihai tüketicilere bireysel rezervasyon yapmakla birlikte tüzel kişi tacir olan müşterileriyle de çerçeve sözleşmeler imzalayarak bu firmaların da müvekkil şirketin kurumsal müşteri panelinden araç kiralama rezervasyonları yapmalarına imkan tanıdığını, bireysel müşteriler araç kiralama bedellerini rezervasyon sırasında kredi kartlarından öderken davalı şirket gibi kurumsal müşteriler ise, müvekkil ile ayrı bir sözleşme imzalayarak ödemelerini o ay içinde yaptıkları kiralamalara göre aylık olarak ödemediğini, tüzel kişi olmaları sebebiyle şirketler bu araçları zaman zaman kendi çalışanlarına zaman zaman ise kendi şirket yetkililerine teslim aldırmakta; teslime ilişkin olaraksa araç kiralama firmalarınca teslim evrakları tanzim edildiğini, davalı, ... üzerinden "kurumsal müşteri paneli" üzerinden birtakım araç kiralama rezervasyonları oluşturduğunu, araçları teslim almış ve kullanmış, ancak sonrasında herhangi bir bedel ödemediğini,araç kiralama şirketleri tarafından hazırlanan "araç teslim formları" incelendiğinde sözleşme kapsamında müvekkil ...'ın acente sıfatıyla davalı şirkete sağlanan/ tedarik edilen araçların davalı şirket (şirket yetkilileri ve/veya şirket çalışanları) tarafından teslim alındığının sabit olduğunu, taraflar arasındaki Kurumsal Müşteri Rezervasyon Hizmetleri Sözleşmesi kapsamında davalı, müvekkil şirket aracılığıyla (... kurumsal panel aracılığıyla) ... Araçlar San ve Tic Ltd Şti,(...),... Turizm Rent a Car Taşımacılık ve Nakliyat Tic. Ltd. Şti. (...), ....ik San. Ve Tic. A.Ş (...), ... Hizmetleri A.Ş (...), . ve tebliğ edilen faturalara rağmen hiçbir ödeme yapılmadığını, dilekçe ekinde davalının müvekkil şirket aracılığıyla rezervasyon yaptığı araç kiralama firmalarının bilgileri, araç kiralama belgeleri, otoyol geçiş ücreti dökümü ve sair belgelerin sunulduğunu, belgeler incelendiğinde davalının cari hesap ekstresinde yer alan tüm faturaların dayanağı olan tüm araç kiralama işlemlerinin gerçekleştirildiği, müvekkil şirket tarafından faturalara konu aracılık hizmetinin verildiğinin görüleceğini, mahkemece davalı adına rezervasyonların müvekkil şirket aracılığıyla yapıldığı ve ödemelerin de yine müvekkilşirket tarafından yapıldığının teyidi amacıyla ilgili firmalara müzekkere yazılmasını. müvekkil şirket tarafından başlatılan işbu davaya konu icra takibine davalı borçlu tarafından sırf icra takibini sürüncemede bırakarak icra takibine konu faturaların tahsil edilmesini zorlaştırmak amacıyla itiraz edildiğini, haksız olarak borca itiraz eden davalı - borçlunun itirazının iptaline ve davaya esas değer üzerinden en az %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini, T.C. İstanbul Anadolu 21. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasına yapılan haksız itirazın iptaline ve takibin devamına, alacağın gerek sözleşme gerekse tanzim edilip itiraz edilmeyen faturalar uyarınca likit olması ve davalı borçlu tarafından haksız itiraz edilmesi sebebiyle asıl alacak yönünden %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Mahkeme; "..Huzurdaki davada uyuşmazlık, imzalanan Kira Sözleşmesi temelinde toplanmaktadır. Kira sözleşmesi, tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşmedir. Davacının tutunduğu kira sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, kira sözleşmesi geçerli ve mer'i ise tarafların hak ve borçları, kira hukuku ilke ve kuralları çerçevesinde yapılacak yargılama neticesinde netlik kazanacaktır.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 4/1'e göre; Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; a) Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları görmekle görevlidir. Hâl böyleyken; eldeki davanın Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Bu nedenlerle kira ilişkisinden kaynaklanan işbu davada Mahkememiz görevsizdir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 4/1-a gereğince Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c maddesine göre, görev bir dava şartıdır. Yine aynı kanunun 115. maddesine göre, dava şartlarının mevcut olup olmadığının davanın her aşamasında Mahkemece re’sen araştırılması, bulunamadığı takdirde davanın usûlden reddine karar verilmesi gerektiğinden, Mahkememizin görevsiz olması nedeniyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur...." gerekçesiyle davanın usulden reddi İstanbul Anadolu Sulh Hukuk Mahkemesi’nin görevli olduğuna karar vermiştir.Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır. HMK 4/a maddesi gereğince "kiralanan taşınmazların İcra İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların Sulh Hukuk Mahkemesinde" görüleceğinin düzenlenmiştir. Somut olayda davacının, İstanbul Anadolu 21. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasından sözleşme kapsamında tanzim edilen faturalardan doğan cari hesap alacağının tahsili istemiyle takip başlattığı, takip dayanağının 04.07.2024 tarihli "Kurumsal Müşteri Rezervasyon Hizmetleri Sözleşmesi" olduğu, davacı ile davalı arasında TBK 299. madde uyarınca kira ilişkisinin bulunmadığı, bu hususun taraf arasında akdedilen 04.07.2024 tarihli Kurumsal Müşteri Rezervasyon Hizmetleri Sözleşmesinin 2. maddesinde "...d.- Sürücü: ŞİRKET tarafından Kurumsal Müşteri Paneli vasıtasıyla adlarına araç kiralama rezervasyonu yapılan/ aracı kiralayan/ aracı teslim alacak olan gerçek kişileri ifade eder. e. Kiraya Veren İşbu Sözleşme'nin tarafı olmamakla birlikte ... Platformları'nda rezervasyona sunulan araçların işleteni ve/veya maliki ve/veya uzun dönem kiracısı ve/veya finansal kiracısı ya da sair sıfatlarla işbu araçları kiraya vermeye yetkili olan yurt içi veya yurt dışındaki ... tedarikçilerini ifade eder.f. Kiraya Veren Satış Noktalarr KİRAYA VEREN'in araç kiralama hizmeti veren şubeleri franchise alanlarının ve diğer işyerlerinin bulunduğu yerleri ifade eder.g. -Kiraya Veren Araçları: Kiraya Veren'in maliki ve/veya kiracısı ve/veya alt kiracısı ya da herhangi bir hukuki ilişkidolayısıyla üçüncü kişilere aracı kiraya vermeye yetkili olduğu ve bu sebeple araç işleten sıfatını haiz olduğu ve işbu Sözleşme kapsamında şirket tarafından Kurumsal Müşteri Paneli üzerinden rezerve edilebilecek olan tüm araçları ifade eder...." şeklinde düzenlendiği, kiraya verenin takibe konu sözleşme dışındaki kişi olduğınun sabit olduğu, her iki tarafın tacir tüzel kişiliğe haiz olduğu, taraflar arasındaki ilişkinin ticari bir ilişki ve davanın ticari bir dava olduğu gözetildiğinde, uyuşmazlığın Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlanması gerektiği gözetilerek mahkemesince işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesinin hatalı olduğu anlaşılmakla istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir.Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit edilen yargılama hatalarını bizzat düzeltmek amacıyla yapılan inceleme sonunda; duruşma yapılmasına gerek olmadığı, mahkemesince işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmiş olmasının hatalı olduğu anlaşılmakla HMK 353/1-a/3 maddesi gereğince istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir. H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle, Davacının istinaf başvurusunun KABULÜNE,İlk derece mahkemesi kararının KALDIRILMASINA, Yargılamanın eksikler tamamlanarak kaldığı yerden devamı için dosyanın ait olduğu Mahkemeye İADESİNE,Peşin yatırılan istinaf başvuru harcının mahsubuna, Peşin yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince yatırana iadesine,Gider avansından kalanın talep halinde ilk derece mahkemesince yatırana iadesine,İstinaf başvurusu için yapılan harç ve masrafların ilk derece mahkemesince esas hakkında yeniden verilecek hükümle birlikte değerlendirilmesine, Dair dosya üzerinden, oy birliği ile KESİN olarak karar verildi, açıkça anlatıldı. 24/11/2025