Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012 -2-61 (Önaraştırma ) Karar Sayısı : 12-43/1322 -435 Karar Tarihi : 10.09.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR LER : Onur Yelda YÜKSEL, Nimet KAVAK C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Ultekege İletişim E lektrik Elektronik İnş. Tek. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. Temsilcisi: Av. T. Deniz MENTEŞEOĞL
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012 -2-61 (Önaraştırma ) Karar Sayısı : 12-43/1322 -435 Karar Tarihi : 10.09.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR LER : Onur Yelda YÜKSEL, Nimet KAVAK C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Ultekege İletişim E lektrik Elektronik İnş. Tek. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. Temsilcisi: Av. T. Deniz MENTEŞEOĞLU Fevzipaşa Bul. No:14/607 İzmir D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN : Teksam Telekom . Elektrik İnş. Gıda Tur .Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Şair Eşref Bul. No:28 K:2 D:4 Çankaya/İzmir (1) E. DOSYA KONUSU: NEC Telekomünikasyon ürünlerinin tek Türkiye distribütörü olan Teksam Telekom inikasyon Elektrik İnşaat Gıda Turizm Taşımacılık S an. ve Tic. Ltd. Şti. nin, Ultekege İletişim Elektrik Elektronik İnş. Tek. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. ye ürün ve lisans vermeyi reddederek fiilen bayilikten dışladığı ve bu suretle hâkim durumunu kötüye kullandığı iddiası. (2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; - Ultekege İletişim E lektrik Elektronik İnş. Tek. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. (Ultekege) nin telekomünikasyon sektörü nde faaliyet gösterdiği, Teksam Telekominikasyon Elektrik İnşaat Gıda Turizm Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. nin ( Teksam ) ise N ec Philips telekomünikasyon ürünlerinin tek Türkiye distribütörü olduğu, - Ultekege ile Teksam arasında 01.01.2008 tarihinde Business Partner Sözleşmesi adı altında bayilik sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin konusunu, Teksam ın pazarladığı ve/veya distrib ütörlüğünü yaptığı ürünlerin ve hizmetlerin Ultekege tarafından satışına ilişkin yetki, sorumluluk ve koşulların oluşturduğu, sözleşmenin 24. 03.2011 tarihinde yenilen diği ve halen yürürlükte olduğu, - Ultekege ve Teksam arasındaki bayi -distribütör çalışmasın ın 2008 yılından başlayarak 2011 yılının ikinci yarısına kadar sorunsuz devam ettiği, ödemeler konusunda hiçbir zaman sorun yaşanmadığı ve Nec Philips ürünleri kullanan yüzlerce müşteri edinildiği, - 2011 yılının ikinci yarısından itibaren ise Teksam tarafın dan yeniden yapılandırma adı altında kabul edilemez şartlar taşıyan, 250.000 TL lik peşin çek verilmesi ön koşulunu da içeren yeni bir bayilik sözleşmesinin Ultekege ye dayatılmaya çalışıldığı, Ultekege nin sözleşmeyi kabul etmeyeceğini Teksam a bildirdiği , 12-43/1322 -435 2/8 - Teksam tarafından ayrıca bazı ürünlere ilişkin Euro bazında % 85 zam yapılmış fatura kesildiği, faturaya yapılan itirazın kabul görmediği ve cari hesap bakiyesi olarak talep edildiği, - Teksam tarafından verilmeyen ürün ve lisanslar nedeniyle 2011 yılının E ylül ayından itibaren müşter i mağduriyetleri oluşmaya başla dığı, stoklardaki ürünler in projelendirilerek satılması nedeniyle, Ultekege nin Teksam tarafından verilen tamamlayıcı ürün ve lisanslara ihtiyacının olduğu, - Yapılan uygulamaların resmi olarak olma sa da, fiili olarak Ultekege nin bayilik faaliyetine devam etmesini engellemeye yönelik olduğu, - Konuya ilişkin 09.02.2012 tarihinde Teksam a ihtarname gönderildiği , ihtarnamede, Ultekege tarafından satışı yapılan ürünlerin yedek parçalarının satışına devam edilmesinin, stokta yer alan tamamlayıcı ürün ve lisansları verilmeyen ürünlerin iade alınmasının ve stokta geçen sürede oluşan zararın tazminin ve ayrıca Teksam a ödemesi yapılmış ve müşteriye satılmış ürünlerin lisanslarının Ultekege ye gönderilmesinin istendiği, - Teksam ın bu ihtarnameye cevaben çektiği ihtarnamede ise taraflar arasında bayilik sözleşmesinin bulunmadığının, distribütör firmanın sözleşme özgürlüğü kapsamında dilediği yapılanmaya gidebileceğinin, cari hesap kapatıldığı ve Teksam ın satış v e çalışma koşullarında anlaşıldığı takdirde yeni ürün ve lisans satımlarının yapılabileceğinin ifade edildiği, - Cari hesap bakiyesinin derhal ödendiği, fakat bu kere icra takibi açıldığı gerekçesiyle avukatlık ücreti ve icra masrafının talep edildiği, bu ma srafların da ödendiği, fakat buna rağmen ivedilik arz eden lisans taleplerinin karşılanmadığı, bununla birlikte aynı zamanda Ultekege nin müşterisi olan Barış İletişim e direk t lisans satışı nın yapıldığı, - Teksam ın Nec Philips1 telekomünikasyon ürünlerinin Türkiye deki tek distribütörü olması sebebiyle hâkim durumunu kötüye kullanarak Rekabet Kanunu na aykırı eylemler içinde olduğunun düşünüldüğü ifade edilmiştir. (3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.03.2012 tarih ve 2288 sayı intikal eden başvuru üzeri ne hazırlanan 13.04.2012 tarih ve 2012 -2-61/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu 25.04.2012 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek, 12-22/600 -M sayı ile önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme üzerine hazırlanan 24.08.20 12 tarih ve 2012 -2-61/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (4) H. RAPORTÖR LERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; başvuruya konu iddialar hakkında 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılması na gerek olmadığı ve şikâyetin redde dilmesi gerektiği görüşüne yer verilmiştir . I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. İlgili Teşebbüsler I.1.1. Ultekege Ultekege, fiber optik kablolama, bakır network kablolama, IP -PBX telefon santralleri, data ve ses entegrasyonu, yüksek çözünürlüklü IP kameralar ve video konferans sistemleri, 1 Başvuru dilekçesinde Nec Philips olarak ifade e dilen isim, Teksam dan alınan bilgiye göre, 2009 yılında Philips in telefon pazarından çıkmasıyla NEC olarak değiştir ilmiştir . Bu nedenle söz konusu marka/teşebbüs için NEC ifadesi kullanılacaktır. 12-43/1322 -435 3/8 voice networking , VoIP , çağrı merkezi, WiFi çözümleri, IP ve DECT telefonlar ve IP DECT, CTI uygulamaları gibi iletişim çözümleri alanında faaliyet göstermektedir. I.1.2. Teksam (5) Teksam 2005 yılında kurulmuş olup, tümleş ik iletişim çözümleri konusunda NEC Unified Solutions ın (NEC) Türkiye distribütörü ve çözüm ortağı olarak faaliyetlerini yürütmektedir. Teşebbüs , IP PBX telefon santralleri ve bu santraller üzerinde çalışan IP networking , çağrı merkezi, IP telefon, ISD N network DECT telefon uygulaması, ses kayıt sistemleri, CTI uygulamaları ile hastane, otel, üniversite, resmi kurumlar ve işyerlerine yönelik ürün, çözüm ve yazılım entegrasyonları sunmaktadır. NEC marka ürünlerin Türkiye deki tek distribütörü olan teşeb büs L ökçü A ilesi tarafından kontrol edilmektedir. I.2. Teksam ın Pazardaki Konumu ve Dağıtım Yapılanması (6) Türkiye de, NEC markası altında Teksam tarafından satışa sunulan ürünlerin muadili olarak , Karel, Telesis, Multitek, Samsung, LG, Siemens, Netaş, Avay a ve Alcatel markaları örnek gösterilmektedir . Samsung, LG, Avaya, Alcatel gibi yabancı markalar, NEC markası gibi, çeşitli distribütörler aracılığıyla Türkiye de satışa sun ulmaktadır. Teksam dan alınan bilgilere göre, teşebbüsün Türkiye distribütörlüğünü yapmakta olduğu NEC markasının muadil ürünler içindeki pazar payı 2010 yılı itibariyle %( ..) iken, 2011 yılı için %( ..) (7) Teksam ana firma NEC den ithal ettiği ürünleri nihai kullanıcılara 2011 yılının ikinci yarısından önce (i) doğrudan (ii) şirket ile t icari ilişki içerisinde olup münferit mal alımı gerçekleştiren satıcılar aracılığıyla (iii) nihai tüketici ile şirket arasında aracı vazifesi gören çözüm /iş ortağı olarak adlandırılan firmalar aracılığıyla (iv) Devlet Malzeme Ofisi (DMO) katolog uygulaması ile ulaştırırken; 2011 yılının ikinci yarısında n sonra bu kanallara ayrıca yetkili bayiler eklenmiştir. Teşebbüs ün satışlarının bu kanallar bazında dağılımına bakıldığında; 2010 yılı ve 2011 yılının ilk yarısında gerçekleşen satışların % ( ..) doğrudan ve DMO kanalı ile, % ( ..) satıcı/çözüm(iş) ortakları aracılığı yla ve % ( ..) aracı firmalar ile gerçekleştirildiği; yeniden yapılanma yılı olan 2011 yılı ikin ci yarısında ise , satışların % ( ..) doğrudan ve DMO kanalıyla, %( ..) yetkili bayilerle ve %( ..) satıcı/çözüm ortakları /aracı firmalar üzerinden gerçekleştiği belirtilmektedir. (8) Yukarıda özetlenen dağıtım yapılanması çerçevesinde, Teksam ın 2010 yılında ki yapılanmasında yetkili bayi olarak adlandırdığı bir alıcı grubu bulunmazken, 2011 yılının ikinci yar ısında yapılan revizyon sonunda teşebbüs yetkili bayi kavramını kullanmaya başlamış ve bu dönemde yetkili bayi lik verilen ilk teşebbüsler Kaly Bilişim San. Tic. Ltd. Şti., Kontrol Bilgi Sistemleri Ltd. Şti., Hastel Telekomünikasyon olmuştur. 2012 yılının başından itibaren ve mevcut durumda geçerli olan yetkili bayiler ise Kaly Bili şim San. Tic. Ltd. Şti., Kontrol Bilgi Sistemleri Ltd. Şti. (2012 yılı Şubat ayına kadar), Hastel Telekomünikasyon, Es -Net Telekomünikasyon, Netsis İletişim ve Bilgi Tek . San. Tic. Ltd. Şti., Syscom Bilgi Tek. ve Telekomünikasyon San. Tic. Ltd. Şti. ile Kripto İletişim San. Tic. Ltd. Şti. dir. I.3. Değerlendirme (9) Başvuru konusu iddia incelendiğinde, Teksam ın Rekabet Hukuku literatüründe sözleşme yapmanın/mal vermenin reddi olar ak sınıflandırılan tek taraflı bir eylemini konu edin diği görülmektedir. Bu tür tek taraflı uygulamalar 4054 sayılı Kanun un 6. madde si çerçevesinde değerlendirilmektedir. (10) Kanun un 6. maddesini n ihlal i açısından inceleme konusu teşebbüs ilgili pazarda hâki m durumda olmalı ve b u teşebbüsün eylemleri rekabet hukuku anlamında bir kötüye kullanma hali teşkil etmelidir. Bu iki unsurdan birinin yokluğu halinde inceleme konusu teşebbüsün eylemleri hâkim durumun kötüye kullanılması olarak nitelendirileme yecektir. 12-43/1322 -435 4/8 I.3.1. Hâkim Durumun Varlığı Bakımından Değerlendirme (11) Teksam ın Türkiye distribütörlüğünü yaptığı NEC ürünlerinin muadil ürünler içindeki sınırlı pazar payı dikkate alındığında , teşebbüsün tümleşik iletişim ürün ve sistemleri alanında güçlü bir konumda sa hip ol madığı kanaati oluşmuştur . Diğer yandan , önceki Rekabet Kurulu karar larında da belirtildiği üzere , eğer bir teşebbüsün eylemi kötüye kullanma oluşturmuyorsa, teşebbüsün hâkim durumda olup olmamasından bağımsız olarak, eylem 6. maddeyi ihlal etmeyecek tir. Bu çerçevede kötüye kullanmanın varlığı, Teksam ın hâkim durumda olduğu varsayımı altında aşağıda değerlendirilm iştir. I.3.2. Kötüye Kullanmanın Varlığı Bakımından Değerlendirme (12) Mal vermeyi reddetme eylemi, temel olarak, bir teşebbüsün mal teminini do ğrudan ve herhangi bir gerekçe olmaksızın reddetmesi şeklinde ya da yüksek fiyat ve/veya düşük kalitede mal temin etmek gibi olumsuz ticari koşullarda mal vermeyi teklif etmesi/mal vermesi şeklinde ortaya çıkabilmektedir. Tanımlamadan da anlaşılacağı üzere , teşebbüsün birtakım ağır ticari koşullar ileri sürerek mal teminini teklif etmesi de mal vermeyi reddetme eyleminin gerçekleşmesi için yeterli olmaktadır. (13) Mal vermeyi reddetme uygulamasının bir kötüye kullanma hali teşkil edebilmesi için hangi unsurları n gerektiği Rekabet Kurulu kararları ve AB uygulamalarında ortaya kon ulmuştur. Buna göre, hâkim durumda bulunan bir teşebbüs, zorunlu unsur olarak kabul edilen mal/hizmetleri rasyonel bir gerekçe göstermeden müşterilerine vermeyi reddediyor ve bu reddediş sonucunda ilgili pazardaki rekabet ortamı zarar görüyor ise bu durumda hâkim durumun kötüye kullanılması söz konusu olabilecektir. (14) Geçmiş Rekabet Kurulu kararlarında, mal vermeyi reddetme uygulamasının 4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirmesinde ; Mal vermeyi reddeden teşebbüsün hakim durumda olması, Teşebbüsün bazı müşterilere mal satarken bazılarına ürün vermeyi reddetmesi, Hâkim durumdaki teşebbüsün uzun süre mal vermekte olduğu müşterisine mal vermeyi reddetmesi ve mal vermeyi kesmenin objektif gere kçelere dayanmaması, Mal vermeyi kesmesinin rekabeti kısıtlayıcı amacı olması kriterlerinin dikkate alındığı görülmektedir. (15) Bununla birlikte, AB uygulamalarında ise, mevcut bir tedarik ilişkisinin sona erdirilmesi bakımından ; mal vermeyi reddetme eylemi nin gerçekleşmiş olması, mal vermeyi reddeden teşebbüsün hâkim durumda olması , reddetmenin rekabeti olumsu z etkilemesinin muhtemel olması ve r eddetmenin objektif gerekçelerle ya da etkinlik savunmasıyla açıklanamıyor olması standartlarının getirildiği görülme ktedir. Ayrıca AB Komisyonu nun, mal vermeyi reddetme kapsamında değerlendirilebilecek tüm davranışların üç şartı karşılamaları halinde öncelik taşıyacaklarını belirt tiği ve bu şartlar ın; sağlanması reddedilen mal ya da hizmetin alt pazarda rekabet edebilm ek için objektif olarak gerekli olması, reddetmenin alt pazarda etkin rekabetin ortadan k aldırılması ihtimalini içermesi ve r eddetmenin tüketici zararına yol açma ihtimali nin bulunması şeklinde sıralandığı, bunun yanı sıra hâkim durumdaki firmanın objektif gerekçelerini n ve etkinlik savunmasını n da dikkate al ınacağı anlaşılm ıştır. (16) Rekabet hukuku nda mal vermeyi reddetme eyleminin değerlendirilmesinde temel olarak , hakim durumdaki bir firmanın alıcısı konumundaki bir teşebbüsü dışlamak için bu teşebbüsün bel li bir girdiye erişimini reddetmesi durumuna ve özellikle de bu teşebbüsün girdinin gerekli olduğu ekonomik faaliyet bakımından hakim durumdaki teşebbüsün rakibi olduğu duruma yoğunlaş ılmaktadır. Nitekim , mal vermeyi reddetme eylemi sonucunda asıl 12-43/1322 -435 5/8 rekabet sorunlarının bu durumda ortaya çıkması beklenmekte ve yukarıda değinilen kriterler temel olarak bu durumları analiz etmeye yönelmektedir. Ancak, dağıtım ya da yeniden satış seviyesindeki bir mal vermeyi reddetme eylemi açısından y eniden satıcı hâkim durumdaki firmanın ürünlerini sadece yeniden sattığından hâkim durumdaki firma ile yeniden satıcı arasında anlamlı bir rekabet bulunmamaktadır. (17) Ultekege başvurusunda , son dört yıldır NEC ürünlerinin yeniden satıcısı olduğunu belirtmektedir. 2008 yılında b aşlayan ve 2011 yılının ortalarına kadar devam eden süreçte, Ultekege nin Teksam ile muhtelif dönemlerde geçerli olan Business Partner , Partner adları altında çeşitli sözleşmeler imzaladı ğı ve Teksam tarafından satış ve satış sonrası hizmetlerde yetkil i tayin edildiği2, dolayısıyla bir anlamda yetkili satıcı olarak Teksam ın NEC ürünlerinin ticaretini yaptığı anlaşılmaktadır. Ultekege ile Teksam arasındaki bu sözleşmelerin konusunu Teksam ın pazarladığı ve/veya distribütörlüğünü yaptığı ürünlerin ve hizmetlerin partner tarafından satışına ilişkin yetki, sorumluluk ve koşullar oluşturmaktadır. Teksam ile Ultekege arasındaki bu ilişki çerçevesinde , Ultekege 2008 yılından 2011 yılının ortalarına kadar NEC markalı ürünlerin satış ve kurulumunu yapmış ve satış sonrası hizmetlerini sunmuştur. Bu bakımdan, Ultekege ile Teksam arasında temel olarak yeniden satıcılık ilişkisi bulun makla birlikte, başvuru konusu iddialar yukarıda yer verilen koşullar çerçevesinde de değerlendiril miştir. I.3.2.1. Amaç ve Objek tif Gerekçe Bakımından Değerlendirme (18) Teksam ın cevabi yazısında ; ana firmanın (NEC) getirdiği bazı zorunluluklar ve şirketin önceki çalışma politikasının şirkete verdiği maddi zararlar dikkate alınarak , teşebbüsün dağıtım yapıs ında 2011 yılının ortasında yeniden yapılanmaya gi dildiği belirt ilmektedir . Bu yeni yapılanmanın getirdiği temel değişiklik, Teksam ın yetkili bayilerinin , ürün stoklayabilme kabiliyeti, bayi tarafından satın alınacak ürünlerin özellikleri, bayinin aldığı/alacağı eğitimler, alış veriş sıklı ğı, alım miktarı, stok durumu, indirim ve vade günleri gibi ana kıstaslar esas alınarak sınıflandırılmasıdır. Teksam 2011 yılında yeniden satıcılarına yönelik olarak yapılanmaya gitme gerekçelerinden birinin, eski sistemin esas aldığı kriterlerin şir ket hedefleri ve politikası ile uyumlu olmaması olarak açıklamaktadır. Bu kapsamda , şirket iç yapılanmasında personel kadrosu ve çalışma politikalarında değişiklikler yapıldığı ifade edilmektedir. Ayrıca, bu yeni yapılanma ile Teksam , tahsilat problemlerin in azaltılması, müşterilere daha iyi hizmet sunulması, ürünlerin eğitimli kişilerce kurulup bakım ve onarım hizmetlerinin daha sağlıklı verilmesi ve çalışılan firmalar arasında eşitliği n sağla nması gibi faydalar beklemektedir. (19) Bu çerçevede, yeniden yapıla nmaya ilişkin yeni karar ve planların çalışılan tüm firmalarla paylaşıldığı, anılan kriterler temel alınarak yeniden satıcıların A tipi, B tipi ve C tipi olmak üzere üç çeşit yetkili bayi olarak sınıflandırdığı ve bayi tiplerine göre ticari alım satım koşu llarının oluşturulduğu ifade edilerek, koşulları uygun bulan firmaların ilgili kategorilerde, koşulları uygun bulmayan teşebbüslerin ise sözleşme dışı koşullarda faaliyet göstermesinin planlandığı belirtilmiştir . Bu yapılanmayla eş zamanlı olarak teşebbüsü maddi açıdan zarara uğratan cari hesap bakiyeleri tespit edilerek , açık bakiyelerin tahsiline gidilmiş, sipariş konusu ürünleri almakla birlikte , borç bakiyesini kapatmakta zorluk çıkaran müşterilerle olan ticari ilişkiler gözden geçirilmiştir. (20) Teksam da n alınan bilgilere göre, yeniden yapılanma konusunda 2011 yılının Haziran ayından itibaren Ultekege ye de bilgi verilmiş ve daha sonra taraflar arasında yetkili bayilik 2 Teksam ın cevabi yazısında, Ultekege ye satış ve satış sonrasındaki hizmetlerinde çalışma rahatlığı sağlamak amacıyla, NEC marka ürünlerin satışını yapabildiğini gösteren ve Ultekege firmasına fazladan inisiyatif tanıyan Partnerlik/İş Ortaklığı başlıklı belge nin süreli olarak veril diği, ancak bu belgenin sonradan iptal edildiği ifade edilmektedir. 12-43/1322 -435 6/8 ilişkisinin oluşturulması sürecine girilmiştir. Ancak bu süreçte Ultekege ile Teksam ar asında Ultekege nin hangi bayi kategorisinde hangi koşullar altında çalışacağı konusunda anlaşmazlıkların ortaya çıktığı görülmektedir. Ultekege Teksam ın yeni bayi yapılanma ve sınıflandırmasına uymayan koşullar altında (Teksam tarafından tanımlanan bayi kategorilerinden farklı olarak C tip i bir ödeme planı, B tipi ürün i skontosu ve A tipi vade koşulları) çalışmak istemiştir. Ayrıca o dönem itibariyle mevcut borç bakiyesinin, henüz yetkili bayilik sözleşmesi imzalanmamış olmasına k arşın, C tipi ödeme planı na ve i skonto oranlarına dahil edilmesini istemiştir. Teksam ın bu taleplere yanıtı ise, belirlenen bayi kategorileri içinde bu şekilde bir seçeneğin olmadığı, talebin 2011 Eylül ayında daha büyük stok yapılanması ile sözleşme imzalayıp yetkilendirilen bay iler için adaletsizlik yaratacağı ve bayilik sözleşmesinin imzalanmasından önce Teksam ile Ultekege arasında gerçekleşen alışverişin geçmişe yönelik olarak revize edilmesinin mümkün olmadığı yönünde olmuştur. (21) Diğer yandan Teksam ın verdiği bilgilere göre, taraflar arasında yetkili bayilik ilişkisinin oluşturulmaya çalışılması sürecinde ( ..). (22) Sonuç olarak, hem Teksam ın hem de Ultekege nin sunduğu belgeler incelendiğinde, taraflar arasındaki alım -satım/bayilik ilişkisinin ticari koşulları/çalışma koşulları üzerinde bir mutabakat sağlanamadığı ve ayrıca ( ..) bakımından da uyuşmazlıkların olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim Ultekege nin başvurusunda sunduğu bilgi ve belgeler, Teksam ın dağıtım sistemindeki yeniden yapılanmayı, bu yapılanma çerçevesinde Teksam ın çalışmak istediği ticari koşulların Ultekege tarafından kabul edilmediğini, ( ..) göstermektedir . (23) Ayrıca Ultekege nin başvurusunun ekinde sunduğu, 09.02.2012 tarihinde Ultekege den Teksam a gönderilen ihtarname ile 20.02.2012 tarihinde Teksam dan Ultekeg e ye gönderilen cevabi ihtarname ve Teksam ın sunduğu 12.03.2012 tarihli ihtarnamede de yukarıda anlatılan olaylar , tarafların çalışma koşulları ile ( ..) konularında mutabakat sağlayamama durumları ve konunun dava sürecine taşınmış olduğu görülmektedir . Teksam tarafından Ultekege ye çekilen ihtarnamelerde taraflar arasındaki ( ..) , Teksam ın çalışma politikasına uygun bir şekilde satım koşullarında anlaşılması ve yargı sürecinin sonuçlanması halinde Ultekege nin yeni ürün taleplerinin değerlendirilebileceğ i belirtilmektedir. (24) Taraflar arasında 2008 yılından bu yana süregelen ticari ilişkinin mevcut durumda devam etmemesinin başlıca nedeninin , Teksam ın dağıtım sisteminde gittiği yeniden yapılanma çerçevesinde oluşan yeni çalışma koşulları üzerinde tarafları n bir mutabakat sağlayamamaları olduğu anlaşılmaktadır. Bu yeniden yapılanma, Teksam ın şirket hedefleri doğrultusunda etkinliğini ve karlılığını ar ttırmak , özellikle yerleşik yerli firmaların avantajları karşısında NEC markasının Türkiye pazarına girişi i çin gereken esnekliklerin fazladan inisiyatif kullanılarak uygulanması nedeni ile daha önce pazardan beklenen geri dönüşün sağlanamaması sonucunda ka rşılaşılan zararı elimine etmek gibi gerekçelerle açıklanmaktadır. (25) Diğer yandan , yeniden yapılanma çerçeve sinde oluşturulan yetkili bayi kategorilerinin ve bu kategorilere bağlı çalışma koşullarının belirlenmesinde, bayinin ürün stoklayabilme kabiliyeti, bayi tarafından satın alınacak ürünlerin özellikleri, bayinin aldığı/alacağı eğitimler, alışveriş sıklığı, alım miktarı, stok durumu, iskonto ve vade günleri gibi kriterlerin temel alındığı ve bu kriterler çerçevesinde oluşturulan çalışma koşullarının sadece Ultekege ye değil; bu koşulları kabul ederek Teksam ın yetkili bayisi olmuş ya da olmamış diğer yeniden satıcılara da yöneltildiği göz önünde bulundurulduğunda, Ultekege yi pazar dışına itmeye yönelik anti rekabetçi amaçlarla gerçekleştirilmiş bir eylem in olmadığı, mal vermeyi 12-43/1322 -435 7/8 kesmenin tarafların yeni çalışma koşulları üzerinde mutabakat sağlayamamaları gibi bir gerekçesinin bulunduğu kanaatine varılmıştır . I.3.2.2. Redde Konu Ürünün Objektif Gerekli liği Bakımından Değerlendirme (26) Mal vermeyi reddetme eylemlerinin değerlendiri lmesinde, sunumu reddedilen girdinin alt pazardaki oyuncuların etkin bir şekilde rekabet edebilmeleri için objektif olarak ge rekli olup olmadığı önemli faktörlerden biridir. (27) Ultekege nin genel olarak tümleşik iletişim çözümleri alanında faaliyetine devam edebilmesinde Teksam ın tek yetkili distribütörü olduğu NEC ürünlerinin objektif olarak gerekli ürün olarak değerlendirilmesi güç görünmektedir. Nitekim, bu pazarda Karel, Telesis, Multitek, Samsung, LG, Siemens, Netaş, Avaya ve Alcatel gibi markalarla pazarlanan rakip ürünler in bulunduğu ve NEC ürünlerinin muadil ürünler içindeki paz ar payının yüksek olmadığı dikkate alındığında, NEC markasının muadil ürünlerin ciddi bir rekabet baskısı altında olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla , Ultekege nin mal vermenin kesilmesinin ardından benzer ürünlere ulaşabileceği alternatif temin kaynakları nın olduğu görülmektedir . Teksam ın da belirttiği ve Ultekege nin internet sitesinden de görüldüğü üzere , Ultekege nin aynı sektörde başka markalar la da hizmet verebildiği, mevcut durumda teşebbüsün Samsung ile çalıştığı anlaşılmaktadır. Ultekege nin faali yetleri bakımından, Teksam ürünlerine rakip ürünleri elde edebildiği göz önünde bulundurulduğunda, doğrudan Teksam dan temin edilen ürünlerin objektif olarak gerekli olmadığı kanaatine varılmıştır . I.3.2.3. Etkin Rekabetin Ortadan Kaldırılması İhtimali ve Etkinlik Bakımından Değerlendirme (28) Bu kriter mevcut bir tedarik ilişkisinin kesilmesi özelinde değerlendirildiğinde öncelikle, a lt pazarda faal olan bir müşteriye mal vermenin kesilmesi nin tek başına bir kötüye kullan ma olarak değerlendirileme yeceği belirt ilmelidir. Bu yönde bir değerlendirme yapabilmek için mal vermeyi kesme eyleminin alt pazardaki rekabet üzerinde olumsuz etkisinin bulunması gerekmekte olup, bu durum için tüm rekabeti n ortadan kalkması şart değildir. Bir tek müşteriye mal vermenin kesilme sinin rekabet üzerindeki olumsuz etkisinin büyüklüğü , alt pazarda bu eylemden önce var olan rekabetin seviyesine bağlıdır. Mal vermeyi reddetmenin tüketici refahı üzerindeki olumsuz etkileri değerlendirilirken, mal vermeyi reddetmenin ortay a çıkardığı olum suz sonuçların uzun dönemde mal verme yükümlülüğü getirmenin ortaya çıkaracağı olumsuz sonuçlardan daha fazla olup olmadığı ortaya konulmaya çalışılmaktadır. (29) Dosya konusu pazarda Karel, Telesis , Samsung, LG , Avaya, Alcatel gibi markalarla birçok firma faaliyet g öster mekte ve Ultekege ye mal vermenin kesilmesinin bu markaların Teksam ın NEC ürünleri üzerindeki rekabetçi baskısının azalmasına yol açacak herhangi bir etkisi bulunmamaktadır. Ultekege nin bundan sonraki süreçte Teksam ürünlerinin ticaretini yap mayacağı varsayılsa dahi, bu teşebbüsün önceden satışını yapıp da artık satışını yapmadığı Teksam ürünlerinin nihai müşteri lere ulaşamaması gibi bir durum da söz konusu değildir. Üstelik bu ürünler, Teksam ın dağıtımında gittiği yeniden yapılanma çerçevesi nde daha etkin olduğu nu düşündüğü bir bayilik sistemi üzerinden nihai müşterilere ulaşacaktır. Nitekim , normal şartlar altında rasyonel bir firmanın, daha etkin kılmak eğilimiyle dağıtım sisteminde yeniden yapılanmaya ihtiyaç duyacağı kabul edilebilecektir . Bu şekilde yapılan bir seçim, etkinlik artışıyla pazardaki rekabetçi sürece ve tüketici refahına katkı sağlayacaktır. (30) Diğer yandan, mal vermeyi kesme eyleminin etkileri bu eylemin amaçlarıyla da ilişkilidir. Yeniden satıcıyla sağlayıcısı olan hâkim duru mda olduğu varsayılan firma arasında anlamlı bir rekabet olmadığından, mal vermeyi reddetme sonucunda önemli rekabetçi endişelerin ortaya çıkmayacağı genel olarak kabul edilebilecektir. Ortada rakipleri pazardan dışlamaya, 12-43/1322 -435 8/8 böylelikle tekelleşmeye yönelik b ir firma davranışı bulunmadığından, etkin rekabetin ortadan kaldırılması ihtimalinden bahsetmek güçtür. (31) Yukarıda yer verilen a çıklamalar çerçevesinde, Teksam ın Ultekege ye mal vermeyi kesmesinin, söz konusu kriterleri karşılamadığı, dolayısıyla bu eylemi n 4054 sayılı Kanun un 6. maddesi çerçevesinde bir kötüye kullanma olarak değerlendirilemeyeceği kanaatine ulaşılmıştır . J. SONUÇ (32) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddia lara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi u yarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılma masına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.