Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008 -2-111 (Devralma) Karar Sayısı : 08-43/585 -218 Karar Tarihi : 3.7.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler :Tuncay SONGÖR, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Fatma GÖZLÜKAYA ANGI, Nur Seda KÖKTÜRK C. BİLDİRİMDE : - Hewlett -Packard Company BULUNAN - Electronic Data Systems Corporation Temsilcleri : Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Bo
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008 -2-111 (Devralma) Karar Sayısı : 08-43/585 -218 Karar Tarihi : 3.7.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler :Tuncay SONGÖR, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Fatma GÖZLÜKAYA ANGI, Nur Seda KÖKTÜRK C. BİLDİRİMDE : - Hewlett -Packard Company BULUNAN - Electronic Data Systems Corporation Temsilcleri : Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Bora İKİLER Çitlenbik Sok. No:12 Yıldız Mah. Beşiktaş 34349 İstanbul 20 D. TARAFLAR : - Hewlett -Packard Company 3000 Hanover Street, Palo A lto, Kaliforniya, 94304 A BD - Electronic Data Systems Corporation 5400 Legacy Drive Plano, Teksas, 75024 A BD E. DOSYA KO NUSU: Electronic Data Systems Corporation (EDS) nin Hewlett - Packard Company (HP) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 13.6.2008 tarih ve 3730 sayı ile intikal eden ve eksiklikleri en son 20.6 .2008 tarih, 3902 sayı ile tamamlanan bildirim 30 üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Ha kkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen 27.6.2008 tarih ve 2008 -2-111/Öİ -08-FGA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 30.6.2008 tarih ve REK.0 .06.00.00 -120/204 sayılı Başkanlık Önergesi il e 08 -43 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da; bildirim konusu devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma olduğu, iş lem sonucunda 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve bunun sonucunda ilgili pazarda 40 rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı ifade edilmiştir . H. İNCELEME VE DE ĞERLENDİRME H.1. İşlemin Kapsamı ve Niteliği EDS, HP ve Hawk Merger Corporation (Hawk) arasında imzalanan 13.5.2008 tarihli Birleşme Anlaşması ve Planı (Sözleşme) uyarınca, HP nin %100 iştiraki olan Hawk, EDS ile EDS çatısı altında birleşecek ve işlem s onucunda EDS varlığını HP nin bir iştiraki olarak sürdürecektir. İşlemden sonra Hawk ın ayrı bir ticari varlığı kalmayacak, EDS nin ticari varlığı ise devam edecektir. 08-43/585 -218 2 Dünya çapında yürütülecek olan işlemin Türkiye de doğuracağı etki, EDS nin Türkiye deki iştiraki olan EDS Elektronik Data Sistemleri Ticaret Limited Şirketi nin 50 (EDS Türkiye) HP nin kontrolüne geçecek olmasıdır. Devralma işlemi ile HP, bilişim teknolojileri (BT) hizmetleri pazarının yakın bir zamanda faaliyet göstermeye başladığı dış kaynak kullanımı alt pazarında dünyanın önde gelen firmalarından biri olan EDS yi satın alarak bu alandaki kapasitesini artırmayı hedeflemektedir. H.2. Taraflar H.2.1. Hewlett - Packard Company (HP) 1939 yılında Amerika Birleşik Devletleri nde kurulmuş olan HP, d ünya çapında 170 ten fazla ülkede faaliyet gösteren, global anlamda donanım, hizmetler ve yazılım konularında tüketicilere, iş dünyasına ve çeşitli kurumlara hizmet veren geniş 60 portföylü bir teknoloji şirketidir. HP nin hizmetleri, tüketiciler, teşebbüsler ve küçük ve orta ölçekli işletmeler için BT altyapısı (dış kaynak kullanımını da kapsayan), kişisel ve kurumsal hesaplama ve erişim birimleri, gl obal hizmetler ve görüntüleme ile baskı hizmetlerini kapsamaktadır. HP, halka açık bir şirkettir. 30.5.2008 ta rihi itibariyle HP nin en büyük hissedarı hisselerin yaklaşık % ( ) sine sahip olup bunun dışında HP de %5 ten fazla hissedarlığı bulunan başka bir hissedar bulunmamaktadır. HP, Tür kiye de 1989 yılında kurulmuş olup , hâlihazırda Hewlett -Packard Teknoloji Çözümleri Limited Şirketi (HP Türkiye) unvanı ile bir satış ofisi olarak HP nin pazarlama, satış ve dağıtım, hizmet ve destek faaliyetlerini yürütmektedir. 70 HP, tüm faaliyetleri sonucunda dünya çapında 2007 yılında ( ) ( ) ADB Doları ciro el de etmiştir. HP Türkiye nin aynı yıl cirosu ise yaklaşık ( ) ( .. .. ) YTL dir. H.2.2. Electronic Data Systems Corporation (EDS) EDS, müşterilerine iş çözümleri sunan, dünya çapında bir teknoloj i hizmetleri şirketidir. Sektör de önemli bir BT h izmetleri sağlayıcısı olan EDS, üretim, finansal/mali hizmetler, sağlık, perakende ve tüketici endüstrilerindeki müşterilerine ve çeşitli hükümetlere BT dış kaynak kullanımları (IT outsourcing) ve iş süreçleri dış kaynak kullanımı (Business Process Outsour cing) hizmetleri sunmaktadır. EDS hisselerinin %5 inden fazlasına sahip olan hissedarların listesi aşağıdadır: 80 Tablo 1: EDS nin Hissedarlık Yapısı Hissedar Pay (%) Dodge&Cox ( .) Hotchkiss and Wiley Capital Management, LLC ( .) Barclays Global Investor s, NA ( .) Franklin Resources, INC ( .) State Street Bank and Trust Company ( .) 1962 yılında kurulan EDS, Türkiye deki faaliyetlerini 1990 yılında %100 iştiraki olarak çalışmaya başlayan EDS Türkiye aracılığı ile gerçekleştirmektedir. EDS Türkiye nin BT hizmetleri alanındaki faaliyetleri, teşebbüslere altyapı hizmetlerinin, uygulamaların 08-43/585 -218 3 ve iş süreçleri dış kaynak kullanımı destek hizmetlerinin sağlanmasını kapsamaktadır. EDS nin 2007 yılında elde ettiği toplam ciro yaklaşık ( ) YTL ( ... ... ) dır. H.3. İlgili Pazar H.3.1. İlgili Ürün Pazarı 90 EDS Türkiye nin faaliyetlerinin tamamı BT hizmetleri sektöründe ve bunların önemli bir bölümü BT yönetim hizmetleri pazarında iken, HP Türkiye BT danışmanlığı, BT yönetim hizmetleri, yazı lım destek hizmetleri ve donanım destek hizmetleri alt pazarlarında faaliyet göstermektedir. Bildirim formunda, HP ve EDS nin Türkiye deki faaliyetlerinin BT hizmetleri pazarının alt segmenti olan BT yönetim hizmetleri (dış kaynak kullanımı) pazarında çakı ştığı belirtilmektedir. HP nin uygulama dış kaynak kullanımı konusund aki hizmetleri sınırlıdır. Bu hizmetler , kurumsal kaynak planlama uygulamaları üzerine odaklanmıştır. Altyapı dış kaynak kullanımı hizmetleri ise şebeke hizmetleri dahili uygulamalar ile sınırlıdır. 100 Yukarıda belirtilen sebeplerle, BT hizmetleri alt pazarları arasında meydana gelen yakınsama, pazarlara girişin ve pazarlar arası geçişin kolay olmasına bağlı olarak ilgili ürün pazarı bilişim teknolojileri hizmetleri pazarı olarak tanımlanm ıştır. Bununla birlikte aşağıda işleme ilişkin olarak tanımlanabilecek en dar pazar olan, HP ve EDS nin faaliyetlerinin çakıştığı, bilişim teknolojileri yönetimi hizmetleri pazarı için de ayrıca değerlendirmeye yer verilmektedir. H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar İşlem açısından ilgili ürün pazarında ülkenin herhangi bir bölgesindeki rekabet koşullarının diğer bölgelerden farklılık göstermemesi, bir başka deyişle rekabet koşullarının ülkenin t amamında homojen bir yapı sergilemesi nedeniyle bu inceleme 110 bakımınd an ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenmiştir. H.4. Değerlendirme İnceleme konusu işlem ile, HP nin %100 iştiraki olan Hawk, EDS ile EDS çatısı altında birleşecek, işlem sonrasında Hawk ın ticari varlığı ortadan kalkacak ve sonuç olarak EDS HP nin kontrolü altına girecektir. Dolayısıyla bildirim konusu işlem, 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in 2 (b) maddesi anlamında bir devralma işlemidir. Bildirim dosyasında y er alan bilgilere göre HP, Türkiye de 2007 yılında BT hizmetleri pazarında ( ) ( ) YTL tutarında ciro elde etmiştir. BT hizmetleri pazarında ise bu rakam yaklaşık ( ) 120 ( ) YTL dir. Söz konusu cironun alt pazarlara göre dağılı mı aşağıdaki gibidir: Tablo 2: BT Hizmetleri Pazarı Ciro Dağılımı - HP Türkiye Faaliyet Ciro (ABD Doları) Ciro (YTL) BT Danışmanlığı (Consulting) ( .. ) ( .. ) BT Yönetim Hizmetleri (Dış Kaynak Kullanımı - IT Management Outsourcing) ( .. ) ( .. ) Yazılım Destek Hizmetleri (Software Maintenance ( .. ) ( .. ) 08-43/585 -218 4 Services) Donanım Destek Hizmetleri (Hardware Maintenance and Support) ( .. ) ( .. ) Toplam ( .. ) ( .. ) EDS Türkiye ise aynı yıl aynı pazarda ( .. . ) ( . ) YTL cir o elde etmiştir. Tarafların ilgili ürün pazarındaki ciroları toplamının 25 milyon YTL lik ciro eşiğini aşması sebebiyle işlemin BT hizmetleri ilgili ürün pazarı bakımından 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesi uyarınca Rekabet Kurulu nun iznine tabi bir devra lma işlemi olduğu anlaşılmaktadır. BT hizmetleri pazarının alt segmenti olan ve iki teşebbüsün Türkiye deki faaliyetlerinin çakıştığı BT yönetim hizmetleri (dış kaynak kullanımı) pazarı 130 bakımından ele alındığında ise, HP nin 2007 yılı cirosunun ( .. .. ) ( .. ) YTL olarak gerçekleştiği, EDS nin BT hizmetlerinden elde ettiği cironun tamamına yakınının ( . YTL) BT yönetim hizmetleri faaliyetlerinde n elde edildiği bildirilmiştir. Eldeki bilgilerden, ilgili işlemin BT yönetim hizmetleri pazar ı bakımından ciro ve pazar payı eşiklerini aşmadığı ve izne tabi olmadığı sonucuna varılmaktadır . 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi hakim durum doğuran ya da mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda rekabetin önemli ölçüde azalmasına yol açan birleşme ve devralmaları yasaklamaktadır. Yapılan bildirimde, Türkiye de 2006 yılında BT hizmetleri pazarında faaliyet gösteren 140 teşebbüslerin pazar paylarının aşağıdaki şekilde oluştuğu bilgisine yer verilmektedir. Taraflar, 2007 yılında söz konusu pazar p aylarında kayda değer bir değişimin olmadığını tahmin ettiklerini bildirmişlerdir. Tablo 3: BT Hizmet leri Pazarı Pazar Payları Yukarıda yer verilen tablodan gö rüldüğü üzere, işlem neticesinde HP nin Türkiye de ilgili ürün pazarındaki toplam pazar payı % ( .) nın biraz üzerinde gerçekleşecektir. Pazarda IBM in yaklaşık % ( ) lik bir payla lider durumda bulunduğu ve çok sayıda firmanın nispeten küçük pazar paylar ıyla faaliyet göstermekte olduğu anlaşılmaktadır. Teşebbüs Pazar payı (%) IBM ( .) Siemens Communications ( .) Ericsson ( .) Siemens IT Solutions & Services ( .) Hewlett -Packard ( .) Alcalte ( .) Accenture ( .) Oracle Corp. ( .) BT ( .) Deloitte ( .) Xerox ( .) Dell Inc. ( .) Cisco Systems ( .) Unisys ( .) Diğer (yaklaşık % ... seviyesindeki ( ..) yi de kapsayan) ( .) Toplam 100 08-43/585 -218 5 Bunların yanı sıra, pazara giriş ve çıkışları veya pazarda faali yet göstermeyi 150 yasaklayacak yahut zorlaştıracak herhangi bir yasal engelin bulunmayışı ve pazarın rekabetçi bir yapı sergilemesinden dolayı inceleme konusu işlemin, tarafları açısından hakim durum yaratılması ya da mevcut hakim durumun güçlendirilmesi şeklinde bir sonuç doğur mayacağı kanısına ulaşılmı ştır. HP, Hawk ve EDS arasında imzalanan Sözleşme de, herhangi bir rekabet etmeme yükümlülüğü bulu nmamaktadır. Ayrıca taraflar arasında imzalanan Gizlilik Anlaşması nda rekabet üzerinde olumsuz etki doğurabilecek herhangi bir hüküm mevcut değildir . I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin, 160 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratı lmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.