T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2025/947 KARAR NO : 2025/1714 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 13/03/2025 NUMARASI : 2024/463 E. - 2025/170 K. BİRLEŞEN DAVA İSTANBUL 3.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2024/626 ESAS, 2024/940 SAYILI KARARI DAVANIN KONUSU: Alacak (Ticari Nitelikte hizmet Sözleşmesinden Kaynaklı) Taraflar arasındaki alacak davasının ilk…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2025/947 KARAR NO : 2025/1714 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 13/03/2025 NUMARASI : 2024/463 E. - 2025/170 K. BİRLEŞEN DAVA İSTANBUL 3.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2024/626 ESAS, 2024/940 SAYILI KARARI DAVANIN KONUSU: Alacak (Ticari Nitelikte hizmet Sözleşmesinden Kaynaklı) Taraflar arasındaki alacak davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda, mahkemenin görevsiz olduğu, uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine dair verilen karara karşı, davacı ve davalılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Asıl davada davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 13/12/2014 tarihinde Cezayir'de yapılacak bir karayolunda ... sistemlerinin uygulanmasına yönelik "Uzman Ekip Sözleşmesi" imzalandığını, 13.12.2014 tarihli sözleşmenin konusunun (Md.5.1); “işveren” sıfatını haiz bulunan davalı firmaların, “idare” olarak isimlendirilen Cezayir Karayolları Genel Müdürlüğü (... Des ... (ADA); eski adı ... ... des ...) nezdinde taahhüt ettiği, Penetrante Tizi ... karayolu, tüneli ve bağlantı yollarının yapım işi kapsamında, ... Ardgerme Sisteminin süpervizörlük ve işçilik dahil uygulanması, malzeme, donanım ve aksesuarlar dahil her çeşit imalatın yapılması ve tedariki olduğunu, işin yapılacağı yerin Cezayir ülkesinin sınırları içinde olduğunu, bu davanın sözleşmenin 5.2.b maddesinde tanımlanan kiralama işinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla açıldığını, bu bende göre davacının yeni ve kullanılmamış kalıp taşıma arabasını ve gerekli tüm ekipmanını, mülkiyeti muhafaza kaydıyla işverene temin edeceğini, davalıların (işveren) işlerin herhangi bir nedenle sona ermesi neticesinde kalıp arabalarını davacıya İstanbul Gümrükte iade edeceğini, sözleşme'nin 5.2.c ve 5.2.d maddeleri uyarınca hak edilmiş ve/veya mahrum kalınmış alacaklar ve tazminatlar ile 1.3.2024 tarihi itibariyle doğmuş ve doğacak kira bedeli alacağı şimdilik işbu dava dışında tutulduğunu, ileride açılacak başka davalar ile talep edileceğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla öncelikle asıl iş sahibi olarak alt yüklenicilerin alacaklarına karşı sorumlu olduğu nazara alınarak, davanın; Les ... BP 72 ..., Cezayir adresinde bulunan ... Des ... (Cezayir Karayolları Genel Müdürlüğü)'ne ve Rue Mustapha ... Ben-Aknoun, Cezayir adresinde bulunan ... of Public Works and Basic İnfrastructures (Cezayir Kamu İşleri ve Altyapı Bakanlığına) ihbarına, tam ve net alacak miktarının hesaplanması, tüm delillerinin toplanması ve bilirkişi incelemesi yapılmasını gerektirdiğinden kira bedeli olarak şimdilik 100,00-Euro kısmi alacağın 31.03.2024 temerrüt tarihi itibariyle devlet bankalarının Euro cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; OYWIDAG sistemlerinde, beton yapılar İnşa edilmeden önce çelik kablolar veya çubukların gerilir. Bu sayede, yapıdaki beton döküldüğünde gerilme kuvvetleri betona aktarılır ve yapı daha güçlü hale gelir. Veya yapının dökümünden sonra, özel kanallar içine yerleştirilen çelik teller veya kablolar gerilir ve yapı bu sayede güçlendirilir. Bu yöntem, köprüler, büyük bina katları ve diğer büyük beton yapılar için sıklıkla kullanılır. Bu sistem yer ankraj sistemleri, barajlar, zemin stabilizasyonu ve eğimli yüzeylerin güçlendirilmesi gibi uygulamalarda da kullanılır. ... sistemleri, yapıların dayanıklılığını artırmak, çatlamaları önlemek ve genel yapı sağlığını iyileştirmek amacıyla dünya çapında geniş bir kullanım alanına sahiptir. 13.12.2014 tarihli sözleşmenin konusu (md.5.1); “işveren” sıfatını haiz bulunan davalı firmaların, “idare” olarak isimlendirilen Cezayir Karayolları Genel Müdürlüğü (... Des ... (...; eski adı ... ... des ...) nezdinde taahhüt ettiği, Bu arada, Sözleşmenin 5.2.b. ve 6 1.b. maddeleri uyarınca 29.2.2024 tarihine kadar doğmuş kira alacağının tahsili amacıyla İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde 2024/453 E. sayılı dava açılmış olduğunu, bu davanın devam ettiğini, önceki davanın bir nevi devamı mahiyetinde olan işbu davanın, İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde 2024/463 £. sayılı davası ile birleştirilmesinin usul ekonomisi bakımından yararlı olacağını, sözleşme'nin 5.2.c maddesi uyarınca hak edilmiş ve/veya mahrum kalınmış alacaklar ve tazminatlar ile 1.9.2024 tarihi itibariyle doğmuş ve doğacak kira bedeli alacağı ve sair hak, alacak ve tazminatlar şimdilik işbu dava dışında tutulduğunu, ileride açılacak başka davalar ile talep edileceğini, taraflar arasında yıllarca iş yapıldığını, 58 adet hakediş raporu düzenlendiğini, onaylandığı ve ödendiği halde, ... sistemlerinin yetkili mümessili olunduğunu gösteren belgeyi aksini ispat etmeden- kabul etmemeleri, konuyla ve içerikle hiçbir ilgisi olmadığı halde sözleşmenin 20. maddesine atıfta bulunarak -ihtar şartı yerine getirilmediği halde- temerrüde düşüldüğünden bahsetmeleri, sözleşmenin feshinin gerekebileceğini belirtmelerinin, ancak sözleşmeyi feshetmemelerinin, üstüne tüm araç ve ekipmanı kendi mallarıymış gibi sahiplenmeleri, kullanmaları, bedelini de ödememelerinin kötü niyetlerinin açık göstergesi olduğunu, dolayısıyla, 58 adet hak ediş aşaması boyunca yapılan işi kontrol eden, ayıp ihbarında bulunmayan, çalışmalara ara verilen dönemlerde dahi hak ediş bedellerini onaylayan ve ödeyen, 57 ve 58 nolu hak ediş bedellerinin tahsili için başlatılan icra takibine itiraz etmeyen ve ihtirazi kayıt koymadan ödeme yapan davalıların, sözleşme konusu kalıp arabalarını İstanbul gümrükte davacıya teslim edinceye kadar doğacak kira borcunu ödemesinin zorunlu olduğunu, ayrıca sözleşmenin 5.2.d bendi uyarınca sadece davacı firma tarafından yerine getirilecek işleri, davacıya ait arabalar ve ekipman ile bizzat ve/veya üçüncü kişiler marifetiyle yerine getiren davahların, davacının sözleşmenin 6.1.d maddi uyarınca mahrum kaldığı kârını da ödemesi gerektiğini, söz konusu ödemelerin yapılmadığını iddia ederek, İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/463 E. sayılı davasına ilaveten işbu davayı açıldığını, dosyaların birleştirilmesi ile kira bedeli ile maddi tazminata dair belirsiz alacak davasının tahsilini talep ve dava etmiştir. Asıl ve birleşen davada davalılar vekili savunmasında özetle; Usule ilişkin olarak, davacının dava dilekçesinde şirketlerinden 713.300,00-Euro alacaklı olduğunu iddia etmiş ise de davasını 100,00-Euro üzeriden açtığını, bu rakam üzerinden harç ödediğini, davacı tarafın HMK md.119/2 hükmü kapsamında dava değerini arttırması ve eksik harcı yatırması amacıyla kendisine 1 haftalık kesin süre verilmesini, yine davada basit yargılıma usulünün uygulandığını, herhangi bir mağduriyet yaşanmaması bakımından henüz yargılamanın başında davanın mahkeme heyeti tarafından incelenmesine karar verilmesini ve dosyanın heyete tevdiini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının talep etmiş olduğu hak ve alacakların zamanaşımına uğradığını ve bu nedenle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, Esasa ilişkin olarak ise ; taraflar arasında imzalanan 13.12.2014 tarihli "Uzman Ekip Sözleşmesi" kapsamında davalı müvekkili şirketlerin Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti Karayolları İdaresi nezdinde taahhüt ettiği "... de la ...ville de Tizi - ... a l' autoroute Est - Ouest sur un lineaire de 48 km partie de la wilaya de Tizi - Ousou sur 36 km, partie de la wilaya de Bouira sur 12 km" projesi kapsamında ... Ardgerme Sisteminin, süpervizörlük ve işçilik dahil eksiksiz ve kusursuz uygulanması ile malzeme, donanım ve aksesuarlar dahil her çeşit imalatın yapılması ve tedariki yükümlülüğü altına girdiğini, dört senede bitirilmesi planlanan, işe başlandığında ise ayrıca iki seneye daha ihtiyaç olunacağı anlaşılan projenin, 10.senesi içerisinde dahi sadece %52'lik bölümünün tamamlanabildiğini bir başka deyişle dört senede tamamlanması öngörülen projenin, on senede ancak yarısının tamamlanabildiğini, sözleşme imza tarihinde öngörülemeyen ancak sözleşme süresinin inanılması güç bir şekilde uzamasına sebebiyet veren bir takım nedenlerin ortaya çıktığını, o dönemde davacı şirketle aynı uzmanlığa sahip aynı işi yapan firmalardan da teklif toplandığını, tekliflerin davacı şirkete her ay ödenen kira bedelinin çok altında olduğunu, davacı şirket ile emsallere oranla fahiş kalan kira bedelinin düşürülmesi amacıyla görüşmeler yapılmaya başlandığını ancak davacı şirketin kira bedelinde indirim yapmak istemeyerek sürecin bu şekilde tıkandığını, devam eden süreçte davacı şirketin ...' ın tam yetkili mümessili olma sıfatının kaybettiği yönünde bilgilerin gelmeye başladığını, "Sözleşme' nin Sona Ermesi" başlığını taşıyan 21.maddesinde, işbu mümessilliğin ya da yetkinin sona ermesi halinin, sözleşmenin feshi sebebi olarak düzenlendiğini, yapılan araştırmalar neticesinde yetkili mümessili olma sıfatının kaybedildiği yönünde yapılan bazı tespitler sonrası davacı şirketten bir açıklama talep edildiğini, hukuka uygun bir açıklama yapılmaması üzerine davacı şirketin sözleşme kapsamında temerrüte düştüğünü, akabinde müvekkili şirketlerin, davacı şirkete ait tüm makine, ekipman ve malzemeyi kullanmak suretiyle tüm masraf ve sorumluluğu davacı şirkete ait olmak kaydıyla İşler' i kısmen veya tamamen kendisi yapma veya üçüncü kişiye yaptırma hakkına sahip olduğunu, bu kapsamda Üsküdar 10.Noterliği'nin 29.03.2024 tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarnamesi marifetiyle, davacı şirketin 26.03.2024 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü ve temerrüt hükümlerinin uygulanmasından başka çare kalmadığının bildirildiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, sözleşmesel edimlerin ifası noktasında temerrüde düşen davacı şirketin 26.03.2024 tarihinden itibaren müvekkili şirketlerden hiçbir kira alacağı olamayacağını, ...'ın yetkili ticari mümessilliğinin hangi tarihte kaybedildiği hususunun araştırılmasıyla birlikte, sözleşmesel borçların tamamı o tarih itibariyle kesileceğini beyanla öncelikle İstanbul Arabuluculuk Bürosunun 2024/14613 Büro, 2024/151423 Arabuluculuk Numaralı dosyası kapsamında hazırlanan anlaşamama tutanağına bağlı olarak ikame edilecek ve dosya bilgisi daha sonra sunulacak olan "Kira Bedelinin Uyarlanması" davası dosyasında verilecek kararın, huzurdaki davaya direkt etki edecek olması nedeniyle Uyarlama Dava Dosyasının bu dosya açısından HMK md.165 uyarınca bekletici mesele yapılmasına, haksız ve mesnetsiz davanın öncelikle zamanaşımı nedeniyle reddine, bu itirazları kabul edilmediği takdirde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...taraflar arasındaki uyuşmazlığın kira ilişkisinden -asıl davada dava dilekçesinin konu kısmında açıkça ''...kira alacağının tahsili...'' ibaresinin yazması, asıl davada dava dilekçesinin ikinci sayfasında açıkça ''...Bu dava, sözleşmenin 5.2.b.maddesinde tanımlanan kiralama işinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla açılmıştır...'' yazılı olması, asıl davada dava dilekçesinin netice-i talep kısmında da ''...kira bedeli olarak şimdilik 100,00-EURO kısmi alacağın...'' talep edildiği, birleşen davada da dava dilekçesinin konu kısmında açıkça ''...kira alacağının tahsili ve maddi tazminat talepli...'' ibaresinin yazması, birleşen davada dava dilekçesinin ikinci sayfasında açıkça ''...Bu dava, sözleşmenin 5.2.b.maddesinde tanımlanan kiralama işinden ve aynı sözleşmenin 5.2.d. Maddesinde tanımlanan kalıp arabalarının işletilmesi ve ardgerme sisteminin uygulanmasından kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla açılmıştır...'' yazılı olması, birleşen davada dava dilekçesinin netice-i talep kısmında da ''...kira bedeli olarak şimdilik 90,00-EURO kısmi alacağın... Ve ... 4 grup kalıp arabasının işletilmesi ve ardgerme sistemin uygulanması için 1.5.2024-31.8.2024 dönemine ilişkin olarak şimdilik 10,00-EURO maddi tazminatın...'' talep edildiği,- kaynaklanması, eldeki asıl ve birleşen davaların da 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra açıldığına ve kira ilişkisinden kaynaklandığına göre görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir.HMK nun 1.maddesi hükmüne göre; göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olup, aynı yasanın 114/1-c bendi uyarınca, dava şartı olan bu husus, HMK'nun 115/1 maddesi gereğince mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinde araştırılır. Anılan gerekçelerle HMK'nun 114/1-(c) ve 115/2.maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, Mahkememizin görevsizliğine ve görevli Mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilerek... " gerekçesiyle, asıl ve birleşen davada; mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; davanın, HMK md. 4/f.1-(a) ve HMK'nun 115/2.maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen bendi uyarınca dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı ve davalılar vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle;Mahkeme tarafından ihtilafın kira sözleşmesinden kaynaklandığı gerekçesiyle görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğu kanaati getirilerek görevsizlik kararı verildiğini, görev kurallarının belirlenmesinin özellikle karma nitelikli ya da birden fazla hukuki ilişkiyi kapsayan uyuşmazlıklarda tartışmalı hale gelebildiğini, yapılan hatalı nitelendirmelerin yargılamanın sürüncemede kalmasına sebebiyet verebildiğini, davanın temelinde yer alan sözleşmenin bir işin görülmesi amacıyla taşınır malların kiralanmasına ilişkin olduğunu, diğer yandan birleşen davadaki ikinci talebin tamamen kira ilişkisinden bağımsız şekilde yürütülen ve yerine getirilen işler karşılığı kazanılmış bir hakediş alacağına ilişkin olduğunu, her iki talepte de taraflar arasında bir kira ilişkisi bulunsa dahi tipik anlamda HMK 4.maddede öngörülen kiralanan taşınmaz ilişkisinden tamamen farklı ve TTK kapsamında değerlendirilecek türden olduğunu, kiralanan şeyin bir taşınmaz olmayıp bir işin görülmesinde kullanılacak teknik ekipman, makine malzeme, sistem veya donanım olduğunu, bu tür sözleşmelerinin taraflarının genellikle bir işin görülmesi amacıyla uzmanlık gerektiren araç, malzeme ve donanım temini sağlayan firmalar olduğunu, sözleşmenin basit kira ilişkisi olmayıp karma bir sözleşme olduğunu, ticari işten kaynaklandığını bu durumun nispi ticari dava haline getirdiğini, hakedişin doğrudan kira ilişkisinden kaynaklanmadığını, bağımsız bir iş görme ilişkisine dayandığını, HMK 4.maddedeki kira davalarının sulh hukuk mahkemesinde görüleceği belirtilmiş ise de bu hükmün yalnızca taşınmaz kira ilişkilerine yönelik olduğunu, ATM mahkemelerinin ihtisas mahkemeleri olduğunu, taşınır mal kiralamasına teknik iş görme ilişkisine ve hakediş esasına dayanan ticari taleplerin, miktar ya da şekline bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiğinin hem doktorin hem de yargı kararları ile benimsenmiş bir ilke olduğunu iddia ederek, görevsizlik kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalılar vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, kararın kaldırılmasını ve davanın esastan reddi gerektiğini, görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunu, her iki tarafın ticari bir işletme olup kira ilişkisinin taraflar arasında imzalanan 13.12.2014 tarihli uzman ekip sözleşmesi ile kurulduğunu, görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunu, emsal yargı kararlarının mevcut olduğunu, davacı tarafın iki ayrı tarihte ayrı dilekçeler ile dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini talep ederek kararı istinaf etme hakkından feragat ettiğini, tek dava dosyası için istinaf harcı yatırdığını, kararın ortadan kaldırılmasını ve işin esasına girilmesi durumunda ise tüm beyanların tekrarı ile ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE Asıl dava, taraflar arasında imzalanan uzman ekip sözleşmesinin 5.2.b maddesi gereğince kiralama işinden kaynaklanan alacağın tahsili istemi, birleşen dava ise kısmi kira alacağı ile sözleşmenin 6.maddesinin (b) bendi gereğince kalıp arabasının kira bedeli ve 6.maddenin (d) bendi gereğince kalıp arabasının işletilmesi ve ardgerme sisteminin uygulanması için belirsiz maddi tazminat alacağının tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın usulden reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekili yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Taraflar arasında, 13.12.2014 tarihinde Uzman Ekip Sözleşmesinin imzalanmış olduğu, asıl ve birleşen dava konularının sözleşmenin ilgili maddelerinden kaynaklandığı hususlarında herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir. Uyuşmazlık, mahkemenin sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğuna dair kararının usul ve yasaya uygun bulunup bulunmadığı ile iş bu davalarda görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olup olmadığına ilişkindir. Dosya kapsamından, taraflar arasında 13.12.2014 tarihinde "Uzman Ekip Sözleşmesi" nin imzalandığı, sözleşmede iş verenlerin her iki davalı şirketten oluşan adi ortaklık olduğu, uzman ekibin ise davacı şirket olduğu, sözleşmenin imza ve ifa yerinin Cezayir ülkesi olduğu, sözleşmenin konusu ve işlerin tanımının 5.maddede düzenlendiği, 5.11.bentte iş verenin idare nezdinde taahhüt ettiği kara yolu, tüneli bağlantı yolları yapım işi kapsamında ardgerme sisteminin süpervizörlük ve işçilik dahi eksiksiz ve kusursuz uygulanması ile aksine bir hüküm bulunmadıkça malzeme, donanım ve aksesuarlar dahil her çeşit imalatın yapılması ve tedarikinin sözleşmenin konusunu oluşturduğu belirtildiği, sözleşme konusu işlerin tanımı ve kapsamının 5.2.bentte sıralandığı, (a) fıkrasında danışmanlık hizmeti, (b) fıkrasında kalıp taşıma arabası ve ekipmanı tedariki işletilmesi, (c) fıkrasında; ardöngelme malzemelerinin tedariki, (d) fıkrasında; ... ardgerme sisteminin uygulanması ve yapımı şeklinde belirtildiği, sözleşme bedelinin 6.maddede düzenlendiği, asıl dava konusu olan sözleşmenin 5.2.b maddesinde; kalıp taşıma arabası ve ekipmanı tedariki ve işletilmesi Kalıp taşıma arabası ve ekipmanı tedariki ve işletilmesi; " Uzman Ekip, “yeni ve kullanılmamış" kalıp taşıma arabasını, mülkiyeti muhafaza kaydıyla, gerekli tüm ekipman (çelik aksam (profil, civata, askı Çubukları, tayradlar vb.), mekanik calaskarlar, hidrolik aksam (hidrolik pompa, hortum ve ucunda silindir) ve yedek parçalar dahil İşvaren'e temin edecek ve orijinal ambalajında ve/veya konteynırlara taşıma koşullanna Uygun paketlenmiş olarak İşveren'in biklireceği İstanbul Türkiye'deki gümrük veya depoya tam ve eksiksiz, dernonte olarak teslim edecektir. Uzman Ekip, işler süresince kalıp arabalarının periyodik bakımını, kullarım ve/veya hatalı ya da eksik imalatlan kaynaklı veyahut sair nedenlerle gerekli onarımını, yedek parça değişimini yedi (7) günden fazla olmamak kaydıyla ve her halükarda herhangi bir fiyat farkı veya her ne ad altında olursa olsun ek ücret talep etmeksizin yerine gelirmeyi kabul, beyan ve taahhüt eder, Uzman Ekip, bila bedel olarak, kalıp arabalarını düşey ve yatay kurplara ve döşeme kulu kesil yükseklik değişikliklerine uygun hale getirecektir. Kalıp arabalarının İş Yeri'ne nakliyesini müteakip Detay İş Programı'na uygun montajı, yürütülmesi ve demontajı, her türlü masraf ve sorumluluğu ile birlikle tek başına Uzman Ekip'e aittir. İşveren, İşler'in herhangi bir nedenle sona ermesi neticesinde kalıp arabalarını Uzman Ekip'e İstanbul gümrükte iade edecektir." düzenlemesinin yer aldığı, birleşen davada talep konusuna esas olan sözleşmenin 6.maddesinin (b) bendinde; " Kalıp taşıma arabası va ekipmanı tedariki: Ellisekiz (58) ay süreyle bir grup kalıp arabası ve ekipmanın toplam kira bedeli 550.000,00 (beşyüz ellibin) Euro'dur. Kira süresinin Ellisekiz (58) ayı geçmesi halinde, işveren sipariş edecaği her bir grup kalıp arabası ve ekipman kira bedeli olarak, her ay için 10.000,00 (onbin) Euro/ay ödeyecektir." düzenlemesinin yer aldığı, birleşen davadaki taleplerden bir diğerinin ise 6.maddenin (d) bendindeki yer alan DYWED, Ardgerme sisteminin uygulanması ve yapımı; "Bir (1) grup kalıp arabasının işletilmesi ve arderme sisteminin uygulanması, işçilik bedeli dahil, aylık 50.000,- (ellibin) Euro'dur." düzenlemesi olduğu, sözleşmenin özel şartlarının yer aldığı metinde, teklife dahil olacak hizmetlerin ayrıca ve ayrıntılı şekilde belirtildiği, davacı tarafça 22.03.2024 tarihinde davalılara karşı noterde düzenlenen ihtarname ile davalıların 18.03.2024 tarihli ihtarnamelerine cevap verdiği, verilen cevapta, firmanın sistemin uygulama ehliyetine sahip olduğu, proje kapsamında uygulamalarla ilgili firmanın bilgi , onay ve desteği ile yerine getirildiği, talep edilen sözleşme ve belgenin ibraz edildiği, ihtar üzerine Avrupa yerleşik ... firmasına bilgi verilmiş olduğu, ihtarnamede belirtilenin aksine projedeki faaliyetleri sebebiyle doğmuş ya da doğacak fikri ve sinai mülkiyet sorununun bulunmadığı, sözleşmenin feshini gerektirecek herhangi bir nedenin olmadığını, 04.03.2024 tarihinde gönderilen e-postada belirtildiği üzere sözleşme kapsamında Cezayir'de bulunan 4 grup kalıp arabalarının kira bedellerinin 3.grup kalıp arabalarının 58 aylık kira bedellerinin ve 4.grup kalıp arabalarının 58 aylık kira süresinin dolduğunun belirtildiği, sonuç olarak toplam 852.861,77 EURO kira bedeli alacağının bulunduğu, ödenmediği takdirde kanuni yollara başvurulacağı, borcun ödenmesi yerine sözleşmenin haksız ve geçersiz sebeple feshi arayışına girilmesi durumunda maddi ve manevi zararın tazmini yoluna gidileceğinin belirtildiği, davacı şirket tarafından davalılar ve dava dışı ... İnşaat ... Ltd Şirketine ve ... AŞ şirketine 27.05.2024 tarihinde Beyoğlu 15. Noterliğinde düzenlenen ihtarnamenin keşide edildiği, ihtarnamede gönderilen ihtarnameler sonucunda 13.12.2014 tarihli sözleşme kapsamında Cezayir'de bulunan kalıp arabalarının 01.03.2024 tarihine kadar olan kira bedeli ile 31.01.2022 tarih ve 57 nolu hakedişten ve 58 nolu hakedişten dolayı 100.771,75 EURO borçtan temerrüte düşüldüğü, ayrıca 713.300,00 EURO kira bedeli alacağı olduğu, ödeme yükümlülüğünün yerine getirilmediği, zilyetlerinde bulunan kalıp arabaları ve diğer ekipmanın 3.kişiler marifeti ile kullanıldığının tespit edildiği, sözleşmenin 5.2.maddesi uyarınca müvekkili firmaya patentli ardgerme sistemini uygulamaya tek yetkilinin müvekkili olduğunu, diğer hizmetlerinde verildiğini, belirtilen işlerin müvekkili bilgisi ve rızası dışında üçüncü kişilerce yapılmasının mümkün olmadığı, davranışın sözleşme ve sinai mülkiyet hakların ihlali anlamına geldiğinin belirtildiği, 02.09.2024 tarihli ihtarnamede ise Uzman Ekip Sözlemesi kapsamında kira bedelinin tahsili amacıyla İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/463 Esas sayılı dosyasında dava açıldığı ayrıca maddi kayıp olduğu, toplam 784.600,00 EURO borcun 7 gün içinde ödenmesinin talep edildiği, ihtarname sonucunda davacı vekili tarafından asıl ve birleşen davaların sırasıyla açılmış olduğu anlaşılmıştır. HMK'nın 4/1-a maddesine göre; kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda sulh hukuk mahkemeleri görevlidir.Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır. Somut olayda, taraflar arasındaki sözleşme, yukarıda ayrıntılı şekilde yer verildiği üzere Uzman Ekip Sözleşmesidir. Sözleşmenin 5.maddesinde, sözleşme konusu ve işlerin tanımı yapılmıştır. Söz konusu konu ve tanımda kiraya dair herhangi bir açıklamaya yer verilmemiştir. Davacının alacak iddiasına dayanak sözleşme maddesi 5.b.bendinde; sözleşmenin konusu ve işlerin tanımı kapsamında yer alan düzenlemeler içermektedir. Birleşen davadaki alacak istemi ise sözleşmenin 6.maddesinde düzenlenen sözleşme bedeli üst başlığı altında yer alan açıklamalar ve ücrete dair düzenlemelerdir. 6.1.maddede; kalıp taşıma arabası ve ekipmanı tedariki kira bedeli ile aynı maddenin (d) bendinde; kalıp arabasının işletilmesi ve işçilik bedeli şeklinde düzenlemeler mevcuttur. Belirtildiği üzere kira alacağı, sözleşme bedeli içerisinde yer alan alacak kalemlerindendir. Ancak taraflar arasındaki sözleşme kira sözleşmesi değildir. Bu husus sözleşmenin tanımı ve konusunda açık ve ayrıntılı şeklide belirtilmiştir. Bu anlamda sözleşmenin, hizmet, eser gibi karma bir sözleşme olduğunun kabulü uygun olacaktır. Çünkü sözleşmenin konusundaki işlerin tanımında danışmanlık hizmeti, kalıp taşıma arabası ve ekipman tedariki, ardöngerme malzemelerinin tedariki ve sistemin uygulaması ile yapımı yer almaktadır. HMK'nın 33. maddesi uyarınca hukuki niteleme mahkemeye aittir. Uyuşmazlık Uzman Ekip Sözleşmesi ile ilgili hükümlerden kaynaklanmakta olup, her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgilidir.TTK'nın 3. maddesinde ise "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.” düzenlemesine yer verilmiştir. TTK'nın 4. maddesinde ise bu kanundan doğan hukuk davaları, tarafların sıfatına bakılmaksızın mutlak ticari dava; TTK'da düzenlenen bir hususa ilişkin olmamakla birlikte iki tarafın ticari işletmesini ilgilendiren davalar ise nispi ticari davadır. Somut olayda uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi nedeniyle nispi ticari dava söz konusudur. Ticari davalara bakma görevi ise aksine kanuni bir düzenleme bulunmadığı durumlarda, asliye ticaret mahkemelerine aittir (TTK m.5). Bu nedenle ilk derece mahkemesince işin esası incelenip bir karar verilmesi gerekirken, görevsizlik kararı verilmesi usule aykırı bulunmuş, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü gerekmiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.3 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, görevsizlik kararı veren ilk derece mahkemesinin görevli olduğu anlaşıldığından, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir. KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Görevsizlik kararı veren mahkemenin görevli olduğu anlaşıldığından, HMK'nın 353/1.a.3 maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin istinafa konu görevsizlik kararının kaldırılmasına,2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-Taraflarca yatırılan istinaf peşin karar harcının, talebi hâlinde, ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,4-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin, ilk derece mahkemesince, esas hakkındaki kararla birlikte yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,5-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraf vekillerine tebliğine dair;HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, 06.11.2025 tarihinde, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi. KANUN YOLU: HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca karar kesindir.