Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2010 -3-200 (Devralma) Karar Sayısı : 10-60/1249 -468 Karar Tarihi : 23.9.2010 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustaf a ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: Dr. Aydın ÇELEN, Erdem AKTEKİN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - ECE Investment International GmbH Temsilcisi: Emre ÇİZİOĞLU, Nuri ŞAPKACI, 20 Pınar YALÇI
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2010 -3-200 (Devralma) Karar Sayısı : 10-60/1249 -468 Karar Tarihi : 23.9.2010 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustaf a ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: Dr. Aydın ÇELEN, Erdem AKTEKİN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - ECE Investment International GmbH Temsilcisi: Emre ÇİZİOĞLU, Nuri ŞAPKACI, 20 Pınar YALÇINKAYA HACAOĞLU, Andreas HOHLMANN Defterdar Yokuşu No:3 Tophane/İstanbul D. TARAFLAR : - ECE Investment International GmbH Heegbard 30 22391 Hamburg/ALMANYA - ECE Asset Management International GmbH Heedbarg 30, 22391 Hamburg/ALMANYA - GB Immobilien Gmbh 30 Heedbarg 30, 22391 Hamburg/ALMANYA - GGP Turkey Management LLC 2711 Centerville Road, Suite 400, New Castle County, Wilmington, Delaware, 19808, ABD - General Growth Management, Inc. 2711 Centerville Road, Suite 400, New Castle County, Wilmington, Delaware, 19808, ABD 40 E. DOSYA KONUSU: ECE Türkiye Proje Yönetim A.Ş.nin sermayesinin %48 ini temsil eden hisselerin GGP Turkey Management LLC ve General Growth Management, Inc. tarafından Ece Investment International GmbH, ECE Asset Management International GmbH ve GB Immobilien Gmbh ye devredilm esi işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 1.9.2010 tarih ve 6832 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birl eşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 50 10-60/1249 -468 2 16.9.2010 tarih ve 2010 -3-200/Öİ -10-135.AÇ sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme Raporu, 21.9.2010 tarih ve REK.0.07.00.00 -120/418 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10 - 60 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tâbi bir devi r işlemi olduğu, bununla birlikte işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması ned eniyle işleme izin verilebileceği sonuç ve 60 kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1.Taraflar H.1.1. ECE Grup İşlem sonucunda ECE Türkiye Proje Yönetim A.Ş. (Ece Türkiye) nin %48 hissesini devralacak Ece Investment Intern ational GmbH (Ece Investment), ECE Asset Management International GmbH (ECE Asset) ve GB Immobilien Gmbh (GB) GB, Otto ailesinin kontrolünde bulunan ECE Grubuna bağlı şirketlerdir. 70 Merkezi Hamburg da bulunan ECE grubunun ana şirketi ECE Projekt Managemen t GmbH & Co. KG 1965 yılında kurulmuştur. ECE Grup esas olarak şehir içi alışveriş merkezleri işletmeciliği alanında faaliyet göstermekte olup ulaşım tesisleri, lojistik merkezler, şirket merkezleri, ofis tesisleri ve buna benzer özel amaçlı diğer gayrimen kullerin geliştirilmesi, planlanması, kiralanması ve yönetilmesi alanında da faaliyetleri bulunmaktadır. ECE Grup şirketlerinin de sahibi olan Otto ailesi, halihazırda, Türkiye de Ece Türkiye ve ECE/GGP Gayrimenkul İnşaat ve Geliştirme A.Ş. vasıtasıyla olm ak üzere toplam 14 ülkede faaliyet göstermektedir. 80 H.1.2. GGP Grup ECE Türkiye deki mevcut %48 hissesini devredecek olan GGP Turkey Management LLC (GGP Turkey) ve General Growth Management, Inc. (General) şirketleri GGP Grup bünyesinde yer almaktadır. 1954 yılından beri alıcı, satıcı, geliştirici veya yönetici olarak gayrimenkul piyasasında faaliyet gösteren GGP Grup un ana şirketi New York Borsasına kote General Growth Properties, Inc.dir. GGP Grup Brezilya ve Türkiye deki yatırımları hariç münhasıran ABD de kurulu alışveriş merkezlerine yatırım yapmaktadır. GGP Grup un Ece Türkiye ve ECE/GGP Gayrimenkul İnşaat ve Geliştirme A.Ş. kanalıyla sahip olduğu faaliyetler 90 dışında Türkiye de başka bir faaliyeti bulunmamaktadır. H.1.3. ECE Türkiye Proje Yönetim i A.Ş. (ECE Türkiye ) 2000 yılında kurulan Ece Türkiye, alışveriş merkezlerinin kiralanması ve yönetimi alanında faaliyet göstermektedir. Buna ek olarak şirketin diğer faaliyet kolları alışveriş merkezlerinin projelerinin geliştirilmesi ve alışveriş merkezle rinin inşaları ile bağlantılı proje yönetim hizmetleri dahil olarak genel planlama hizmetlerinin sunulmasıdır. ECE Grup ile Koç Holding arasında oluşan ortaklık sonucunda İstanbul da kurulan şirketi mevcut durumda GGP Grubu ve ECE Grubu ortak kontrol etmek tedir. 100 10-60/1249 -468 3 Ece Türkiye mevcut durumda İstanbul da 3, Ankara, Eskişehir ve Antalya da birer olmak üzere toplam 6 alışveriş merkezinin işletilmesi ve kiraya verilmesi işlerini sürdürmektedir. Bu AVM lere ek olarak Ece Türkiye biri inşa halinde olan diğeri ise henüz inşaatına başlanmamış bulunan iki AVM nin kiralanması ve yönetilmesine ilişkin mal sahipleri ile sözleşme imzalamış olup bu iki merkezin kiralama faaliyetlerine başlamıştır. Şirketin 2009 yılı net cirosu TL olarak gerçekleşmiştir. Şirket yönet im kurulunda ECE Grubu Joachim Ruediger CORNEHL, Wilhelm WELLNER, Dr. Thomas FİNNE tarafından; GGP Grubu ise Thomas H. Nolan, Jr. ve Joel Laurence 110 BAYER tarafından temsil edilmektedir. H.2. İlgili Pazar H.2.1. Sektöre İlişkin Genel Bilgiler Türkiye de p erakende sektörü enerji, eğitim ve sağlıktan sonra dördüncü büyük sektör olup, 2007 yıl sonu itibarıyla toplam cirosu 150 milyar Amerikan Doları olarak gerçekleşmiştir. Sektörde 2007 yılı sonu itibarıyla toplam 2 milyon 700 bin kişi istihdam edilmektedir. 120 "Türkiye'de Perakende Pazarı ve AVM'ler İçin Öngörüler 2015" raporunda perakende pazarının gelişimine bağlı olarak organize pazarın önemli bir kurumu olan alışveriş merkezlerinin ticari gayrimenkul yatırımı olarak hızla genişlediği bildirilmiştir. AVM'le rde 2010 sonrasında genişlemenin daha sınırlı, istikrarlı ve seçici olacağı tahminine yer verilen raporda, 2015 yılında AVM'lerdeki kiralanabilir alanın 10 milyon metrekare olacağı kaydedilmiştir. 2007'd e organize pazarın yüzde 35, geleneksel pazarın ise yüzde 65 paya sahip olduğu ifade edilen rapora göre, organize pazar 77.6 milyar dolar, geleneksel pazar 144 milyar dolar gelir sağlamıştır. Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Derneği 130 (AMPD) verilerine göre Kasım 2008 itibarıyla Türkiye de 225 AVM bulunmaktadır. 2009 yılında 25 yeni AVM nin açılmasıyla bu sayı 250 ye yükselmiştir. 2009 yılında açılan AVM lerin %80 i Ankara ve İstanbul dadır. 1000 kişi başına düşen metrekare bazında AVM toplam kullanım a lanı Türkiye de 67,7 m ² dir. Avrupa çapında bakıldığında 734 m ² ile bu oranın en yüksek olduğu ülke Norveç olup, Avrupa ortalamasının ise 200 m ² civarında gerçekleştiği görülmektedir. H.2.2. İlgili Ürün Pazarı ve Coğrafi Pazar 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. m addesine göre, devralma işlemlerinde devre konu mal veya hizmetlerle tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri 140 bakımından aynı sayılan mal veya hizmetlerden oluşan pazar ilgili ürün pazarını oluşturmaktadır. Dolayısıyla belirli bir ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan diğer ürünlerden oluşan pazar ilgili ürün pazarının tanımında temel alınmaktadır. Bildirime konu hisse devri işleminde devre konu Ece Türkiye nin esas faaliyet alanının Türkiye nin çeşitli illerinde bulunan alışve riş merkezlerinin işletilmesi olduğu görülmektedir. Yine devralan ve devreden konumunda bulunan teşebbüslerin de ilgili pazardaki faaliyetleri Ece Türkiye üzerinden alışveriş merkezi kiralamacılığı ve işletmeciliği alanıyla sınırlıdır. Bu nedenle bildirilm e konu işlem kapsamında ilgili ürün pazarı sektöre ilişkin önceki kurul kararlarında da tespit edildiği üzere alışveriş merkezlerinin isletilmesi ve ticari amaçlı kullanılmak üzere alışveriş merkezlerindeki 150 10-60/1249 -468 4 taşınmazları kiralama pazarı olarak belirleneb ilecektir. İlgili coğrafi pazar bakımından ise belirli bir ilde kurulu AVM lerin o il sınırında yer alan diğer AVM ler ile rekabet edebileceği dikkate alınarak Ece Türkiye nin faaliyetinin bulunduğu İstanbul, Ankara, Eskişehir ve Antalya illeri olarak tesp it edilmesi mümkündür. İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz un 20. maddesinde inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir. denilmektedir. Bu noktadan hareketle, ilgili işleme yönelik yoğunlaşma analizinde 160 pazar tanımının yapılacak değerlendirmeleri değiştirmeyeceği kanaati ile dosya kapsamında kesin bir pazar tanımı yapılma mıştır. H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme H.3.1. Bildirime Konu İşlem Bildirim konusu işlem, Ece Türkiye nin sermayesinin %48 ini temsil eden hisselerin GGP Turkey ve General tarafından Ece Investment , Ece Asset ve GB ye devredilmesidir. İşlem, taraflar arasında 4.8.2010 tarihinde imzalanmış olan Hisse Satın Alma ve Devir Anlaşması çerçevesinde gerçekleştirilecektir. 170 Ece Türkiye nin işlem öncesi ve sonrası hissedarlık yapısın a Tablo 1 de yer verilm iştir. Tablo 1 Ece Türkiye nin işlem öncesi ve sonrası hissedarlık yapısı İşlem Öncesi İşlem Sonrası Hissedar Hisse Oranı (%) Sermaye Miktarı (TL) Hisse Oranı (%) Sermaye Miktarı (TL) ECE Investment ECE Projeectmanagement International Gmbh Ece Europa Bau und Projektmanagement GmbH GGP Turkey General ECE Asset GB TOPLAM 100 3.900.000 100 3.900.000 Kaynak: Bildirim formu. H.3.2. 1997/1 sayılı Tebliğ Kapsamında Değerlendirme İşlem in değerlendirilmesi bakımından öncelikle işlem sonucunda bir kontrol değişikliğinin mevcut olması gerekmektedir. Bildirime konu işlem ile GGP Grup ve 180 ECE Grup tarafından ortak kontrol edilen Ece Türkiye nin tam kontrolü ECE Grup a geçecektir. Ece Türkiye nin mutlak kontrolünün ECE Grup a geçecek olmasından dolayı, bildirim konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesi anlamında bir devralma işlemidir. 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesine göre %25 pazar payı sınırını veya 25 milyon TL ciro eşiğini geçen birleşme/devralmalar için Rekabet Kurulundan izin alınması 10-60/1249 -468 5 zorunludur. Dosya mevcudundan , devre konu teşebbüslerin ortak kontrollerindeki Ece Türkiye nin 2009 yılı cirosu nun .. TL olduğu anlaşıl mıştır. 1997/1 sayılı Tebliğ de yer verilen ciro eşiği aş ıldığından, bildirim konusu devralma işlemi 190 Rekabet Kurulu nun iznine tabidir. H.3.3. İşlemin Rekabetçi Etkilerinin Değerlendirilmesi 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ile Bir ya da birden fazla teşebbüsün hâkim durum yaratmaya veya hâkim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri ( ) yasaklanmaktadır. İşlem ile Türkiye pazarından çıkma amacında olan GGP Grubu ilgili pazardaki 200 faaliyetlerini yürüttüğü şirketi olan Ece Türkiye deki hisselerini ECE Grup a devredecektir. Ece Türkiye nin tam kontrolünün ECE Grup a geçeceği işlem sonucunda; devralan ve devreden her iki teşebbüsün de ilgili ürün pazarın da doğrudan veya dolaylı bir başka faaliyeti bulunmaması nedeniyle pazarın yapısında herhangi bir değişik ortaya çıkmayacaktır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 210 Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcu t bir hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.