2024/1545954 İhale Kayıt Numaralı "TEMİZLİK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ ÇEVRE TEMİZLİĞİ ARAÇ KİRALAMA İŞİ" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Metrani Entegre Hizmet Yönetimi Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Kaş Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2024/1545954 İhale Kayıt Numaralı “ Temizlik İşleri Müdürlüğü Çevre Temizliği Araç Kiralama İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Kaş Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 13.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Temizlik İşleri Müdürlüğü Çevre Temizliği Araç Kiralama İşi ” ihalesine ilişkin olarak Metrani Entegre Hizmet Yönetimi Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ’nin 27.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.01.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.01.2025 tarih ve 175404 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.01.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/92 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalede tek açıklama sunan istekli Ünaldı Turizm Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamalarının yeterli görülerek en avantajlı teklif kabul edildiği, ancak aşırı düşük teklif açıklamasının sehven eksik veya hatalı incelendiği, Teknik Şartname’de yer alan ve teklifin esasını oluşturan bileşenlerin hizmet süresince oluşacak olan periyodik bakım maliyetleri, periyodik zorunlu muayene ücretleri, periyodik zorunlu egzos emisyon ölçümleri, trafik sigorta bedelleri, motor yağı bedelleri, motorlu taşıt vergileri, kışlık-yazlık lastik bedelleri ve değişim ücretleri, amortisman veya kiralama bedelleri, idare amblem ve logolarını taşıyan araç giydirme maliyetleri olabileceği, idareye yaptıkları başvuruya istinaden kendilerine gönderilen cevabi yazıda aşırı düşük teklif açıklamalarının içeriğine yer verilmeyerek başvurularının reddedildiği, anılan isteklinin açıklamalarının mevzuata uygun olup olmadığına ilişkin herhangi bir veriye yer verilmediği, açıklamanın mevzuata uygun olmadığının anlaşıldığı, bu nedenlerle açıklamanın Kurum tarafından yeniden incelenmesi halinde de uygun olmadığının anlaşılabileceği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. … ” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.…” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: TEMİZLİK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ ÇEVRE TEMİZLİĞİ ARAÇ KİRALAMA İŞİ b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ... e) Miktarı: 12 ay süre ile sürücüsüz 6 adet 8+1 Çöp Kamyonu, 2 adet sürücüsüz çöp taksi ( yakıt idareden ) 12 ay süre ile sürücüsüz 6 adet 8+1 Çöp Kamyonu, 2 adet sürücüsüz çöp taksi ( yakıt idareden )…” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3.1. Tüm araçların bakım, onarım, muayene, giydirme, sigorta kum logoso vs. gibi tüm giderleri yükleniciye aittir. Yüklenici araçların trafiğe çıkacak şekilde her türlü bakım. test. kontrol, vergi ve muayene gibi işlemlerini eksiksiz yerine getirerek takibi ve sürekliliğinin sağlanmasından sorumludur. Araçlarda bulunması gereken evraklar, bakım, onarım ve muayene ile ilgili her türlü trafik cezaları yükleniciye aittir. Ayrıca ihale dönemine ait bu sebeple oluşan tüm trafik cezası sona ermiş dahi olsa yükleniciye aittir. Tüm araçların akaryakıtı İdare tarafından karşılanacaktır. Teknik şartnamede belirtilen tüm giderler teklif fiyata dahildir. Anılan işin sözleşme ve sözleşmenin uygulanmasıyla ilgili tüm giderlere ilişkin her türlü hukuki ve mali sorumlulukların tamamı yükleniciye aittir…” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İş tanımı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. Sözleşme konusu iş; Kaş Belediyesinin sorumluluk alanlarında ve( idare tarafından görev kâğıdı düzenlenmesi şartı ile) sorumluluk alanları dışında düzenli ve düzensiz idare tarafından verilecek görevlerin gerçekleştirilmesi için şartnamenin ilgili kısımlarında belirtilen sayıda sürücüsüz ve personelsiz araç hizmet alım işidir…” düzenlemesi, “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2025; işi bitirme tarihi 31.12.2025 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “İş bu şartname Kaş Belediyesi sınırları içerisinde kent temizlik hizmetlerinde kullanılmak üzere muhtelif cins ve sayıda aracın kiralanması işini kapsamaktadır.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin Kaş Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Temizlik İşleri Müdürlüğü Çevre Temizliği Araç Kiralama İşi” ihalesi olduğu, EKAP üzerinden 26 adet ihale dokümanının indirildiği ve 13.12.2024 tarihinde elektronik olarak yapılan ihaleye 16 isteklinin e-teklif verdiği, 6 isteklinin teklifinin geçici teminatı uygun olmadığından değerlendirme dışı bırakıldığı, Sonrasında ihale komisyonunca yapılan değerlendirme neticesinde ilk oturumda teklif mektubu ve teminatı uygun bulunan isteklilerin tekliflerinin esas alınarak aşırı düşük teklif sınır değerinin 10.270.560,00 TL olarak belirlendiği, ihaleye teklif veren isteklilerden Ünaldı Turizm Seyahat İnşaat ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., Mete Katı Atık ve Enerji İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Ser Filo Araç Kiralama ve Kurumsal Hizmetler A.Ş.’nin teklifinin sınır değerin altında olması nedeniyle idare tarafından 16.12.2024 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, idarece yapılan değerlendirme sonucunda Mete Katı Atık ve Enerji İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Ser Filo Araç Kiralama ve Kurumsal Hizmetler A.Ş.’nin tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmaması nedeniyle reddedildiği; ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Ünaldı Turizm Seyahat İnşaat ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerine bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin ise sınır değerin üzerinde teklif veren başvuru sahibi Metrani Entegre Hizmet Yönetimi San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak belirlendiği ve buna ilişkin ihale komisyonu kararının 24.12.2024 tarihinde onaylandığı tespit edilmiştir. Başvuru sahibi istekli tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, idarece yapılan aşırı düşük sorgulamasının hangi maliyet bileşenleri çerçevesinde yapıldığının anlaşılamadığı, idareye yaptıkları başvuruya istinaden kendilerine gönderilen cevabi yazıda aşırı düşük teklif açıklamalarının içeriğine yer verilmeyerek başvurularının reddedildiği, anılan isteklinin açıklamalarının mevzuata uygun olup olmadığına ilişkin herhangi bir veriye yer verilmediği, açıklamanın mevzuata uygun olmadığının anlaşıldığı, bu nedenlerle açıklamanın Kurum tarafından yeniden incelenmesi halinde de uygun olmadığının anlaşılabileceği iddia edilmektedir. İdarece ihalede teklifi sınır değerin altında olan isteklilere gönderilen 16.12.2024 tarihli “Teklifin sınır değerin altında kaldığından dolayı açıklama istemi” konulu yazıda “…İhale İdari Şartnamenin; Madde 33 - Aşırı düşük teklifler Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; Verilen hizmetin ekonomik olması, Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. Hükmüne istinaden söz konusu ihale kapsamında ihale komisyonumuza sunmuş olduğunuz E teklif mektubu ve bu mektup ekindeki birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen iş kalemleri ile ilgili yerine getirilecek olan hizmet işi ile ilgili kanunun ilgili maddesi doğrultusunda gerekli açıklamayı 20.12.2024 tarih saat 17:30'a kadar ihale komisyonunu sunulmak üzere Belediyemiz Destek Hizmetleri Müdürlüğüne sunmanız gerekmektedir. Gereğini rica ederiz…” ifadelerine yer verilerek aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, bu haliyle aşırı düşük açıklama isteme yazısında yer verilmesi gereken önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde, idareler tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesine ilişkin olarak ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir. Buna göre, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesinin zorunlu olduğu ifade edilmiştir. Buradan hareketle, gerek istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi gerekse de idareler tarafından bu açıklamaların sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilmesi bakımından mevzuata uygun bir aşırı düşük teklif sorgulama işleminin gerçekleştirilmiş olması gerekmektedir. Ancak somut olayda teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen istekli tarafından yapılacak açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği görülmüştür. Dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi ve yapılan bu açıklamaların da sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesi imkânının ortadan kalktığı anlaşılmıştır. Bu nedenlerle idarece sınır değerin altında teklif veren isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısın da, açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi suretiyle teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi suretiyle teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, Oybirliği ile karar verildi.