Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2021-4-020 (Devralma ) Karar Sayısı : 21-22/257 -110 Karar Tarihi : 15.04 .2021 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK , Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ , Ayşe ERGEZEN B. RAPORTÖR LER : Fatma ATAÇ, Hande GÖÇMEN, Derya ERMİŞ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Ageas Insurance International NV Temsilci leri: Av. M. Togan TURAN, Av. Deniz BENLI Orjin Maslak, Eski Büyükdere Cad.
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2021-4-020 (Devralma ) Karar Sayısı : 21-22/257 -110 Karar Tarihi : 15.04 .2021 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK , Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ , Ayşe ERGEZEN B. RAPORTÖR LER : Fatma ATAÇ, Hande GÖÇMEN, Derya ERMİŞ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Ageas Insurance International NV Temsilci leri: Av. M. Togan TURAN, Av. Deniz BENLI Orjin Maslak, Eski Büyükdere Cad. No: 27 K: 11 Şişli/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Aviva International Holdings Limited in Avivasa Emeklilik ve Hayat A.Ş. deki bir kısım hissesinin Ageas Insurance International NV tarafından devralınması ve Avivasa Emeklilik ve Hayat A.Ş. nin tek kontrolünün Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş. tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurum u kayıtlarına 12.03.2021 tarih ve 1 5940 sayı ile giren ve eksiklikleri 31.03.2021 tarih ve 16606 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 09.04 .2021 tarih ve 2021 -4-020/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir . G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda, Aviva International Holdings Limited in (AVİVA) Avivasa Emeklilik ve Hayat A.Ş. deki (AVİVASA) % ( ..) oranındaki hissesinin Ageas Insurance International NV (AGEAS) tarafından devralınması ile AVİVASA nın tek kontrolünün Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş. (SABANCI) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir. (5) İşlem öncesinde AVİVASA nın S ABANCI ve AVİVA tarafından ortak kontrol edildiği, üst düzey yöneticilerin atanması, yıllık bütçe ve stratejik planların onaylanmasına ilişkin kararların yönetim kurulunun (YK) onayına tabi olduğu; YK nin ( ..) üyeden oluştuğu, üyelerden ( ..) SABANCI tara fından, ( ..) AVİVA tarafından atandığı, gerek SABANCI gerekse de AVİVA nın ( ..) bağımsız YK üyesi atayabildiği, YK nin en az ( ..) üyenin olumlu oyu ile karar alabildiği ve AVİVA ve SABANCI nın her ikisinin de AVİVASA nın stratejik faaliyetlerine ilişkin kararları bloke edebildiği belirtilmiştir . İlaveten, taraflara AVİVASA üzerinde ortak kontrol hakkı sağlayan veto haklarının ise (i) stratejik planların ve yıllık bütçenin onaylanması ve (ii) genel müdürün ve genel müdüre doğrudan raporlama yapan yöneticilerin atanması, görevden alınması ve emeklilik teşvikleri ve prim planları da dâhil ücretlerinin ödenmesi olduğu belirlenmiştir. (6) İşlemin temelini AGEAS ve AVİVA arasında imzalanan Hisse Alım Sözleşmesi ve AGEAS ve SABANCI arasında imzalanan Hissedarlar Sözleşmesi oluşturmaktadır. Hissedarlar Sözleşmesi nin 4.5 numaralı maddesine göre; AVİVASA YK ( ..) üyeden oluşacak, bunlardan ( ..) SABANCI nın, ( ..) ise AGEAS ın aday gösterdiği kişiler 21-22/257 -110 2/4 arasında atanacaktır. Ek olarak SABANCI ve AGEAS ın her biri ( ..) bağımsız YK üyesi atayabilecektir. Sigortacılık mevzuatı uyarınca YK nin doğal üyesi olan genel müdür ise SABANCI nın aday göstereceği kişiler arasından atanacaktır. YK nin diğer ( ..) üyesinin ise AGEAS tarafından atanacağı belirtilmektedir. İlaveten YK nin , ( ..) YK üyesinin hazır bulunması ile toplanacağı ve ( ..) YK üyesin in olumlu oyu ile karar alabileceği belirtilm iştir. Hissedarlar Sözleşmesi uyarınca, SABANCI, kendi aday gösterdiği YK üyelerinin ve genel müdürün olumlu oyuyla YK de karar alabilecektir. Diğer yandan Hissedarlar Sözleşmesi nin 4.6 numaralı maddesi uyarınc a Mahfuz Konular da karar alınabilmesi için en az bir AGEAS yönetim kurulu üyesinin olumlu oyu gerekmektedir1. Bahsi geçen düzenlemenin, yatırımcıların finansal çıkarlarının korunmasını amaçlayan korumalardan oluştuğu belirtilmiştir. (7) Bildirimde, iki işle m söz konusu olup bunlardan ilki AGEAS ın, AVİVASA nın % ( ..) hissesini satın alm ası işlemidir. İkinci işlem ise Hissedarlar Sözleşmesi nin 8.3 numaralı madde sinde yer alan veto haklarının kaldırılması suretiyle, SABANCI nın, AVİVASA üzerindeki tek kontrolü devralması dır. AVİVASA nın işlem öncesi ve işlem sonrası hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir : Tablo -1: AVİVASA nın İşlem Öncesi ve Sonrası Hissedarlık Yapısı Hissedar Hissedarlık Oranı (%) Hissedar Hissedarlık Oranı (%) Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş. ( ..) Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş. ( ..) Aviva International Holdings Limited ( ..) Ageas Insurance International N.V. ( ..) Halka Açık ( ..) Diğer ( ..) TOPLAM 100 100 (8) İşlem öncesinde SABANCI ve AVİVA nın ortak kontrolünde olan AVİVASA nın, işlem sonrası AGEAS ın sahip olduğu veto haklarının kalkması suretiyle SABANCI nın tek kontrolüne geçecek olması, devre konu teşebbüsün kontrolünde kalıcı bir değişiklik meydana getire ceğinden, bildirim konusu işlem 2010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesi kapsamında bir devralma işlemidir. Tebliğ i n 7. Maddesin de belirlenen ciro eşiklerinin aşıldığı görüldüğünden işlemin izne tabi olduğu tespit edilmiştir. (9) Devre konu AVİVASA hayat sigortaları pazarında faaliyet göster mektedir. Devralan SABANCI ise banka, finansal hizmetler (sigorta), enerji, sanayi, yapı malzemeleri (çimento) ve perakende alanlarında iştirakleri ve ortak girişimler aracılığıyla faaliyet te bulunmaktadı r. SABANCI sigorta alanında ki faaliyetini AKSİGORTA ve AVİVASA aracılığıyla gerçekleştir mektedir. AKSİGORTA, yangın, deprem, kaza, sağlık, kasko, doğal afetler gibi hayat dışı sigortacılık ürünlerinin üretimi ve satışı nda bulunan bir sigorta şirketidir. (10) Sigortacılık faaliyetleri hayat ve hayat dışı olmak üzere iki ana gruba ayrılmaktadır. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu (Sigortacılık Kanunu) ve ilgili mevzuat kapsamında 2008 yılından itibaren hayat dışı sigortacılık hizmetleri kaza, sağlık, kara araçları, 1 Mahfuz Konular, Hissedarlar Sözleşmesinin 4 .6 numaralı bölümünde şu şekilde belirtilmiştir: i) Oy kullanımı, kar payı ve tarafların paylarına bağlı diğer haklarda yapılan değişiklikler, ii) Yönetim kurulunun yapısında veya Mahfuz Konularda yapılacak değişiklikler, iii) Avivasa ile ilgili olarak tasfiyeye veya ödeme aczine ilişkin kararlar veya Avivasa nın satışı veya herhangi bir tüzel kişi veya kuruluşla ticari birleşmesi, iv) Avivasa nın ana sözle şmesinde değişiklik yapılması, v) Yüksek tutarda yatırım veya borçlanmaya ilişkin kararlar ve Avivasa nın faaliyetleri üzerinde önemli etki doğuracak kararlar. 21-22/257 -110 3/4 raylı araçlar, hava araçları, su araçları, nakliyat, yangın ve doğal afetler, genel zararlar, kara araçları sorumluluk, hava araçları sorumluluk, su araçları sorumluluk, genel sorumluluk, kredi, emniyeti suiistimal, finansal k ayıplar, hukuksal koruma ve destek sigortası şeklinde 18 adet alt segmente; hayat sigortacılık hizmetleri de hayat, evlilik sigortası ve doğum sigortası, yatırım fonlu sigortalar, sermaye itfa sigortası, fonların yönetimi işlemi, kaza, hastalık/sağlık ve tontin şeklinde 8 adet alt segmente ayrılmaktadır. (11) Sigortacılık Kanunu gereği, 1998 yılından itibaren sigorta şirketleri hayat ve hayat dışı sigorta gruplarından sadece birinde faaliyet göster ebilmektedir. Ancak hastalık/sağlık ve kaza branşları her iki g rup altında yer almakta, dolayısıyla gerek hayat gerekse hayat dışı sigorta şirketleri, söz konusu branşa ve branş alt ayrımlarına göre teminat verebilmektedir. Devre konu AVİVASA nın ferdi kaza sigorta ürünü hayat sigortalarında ve hayat dışı sigorta bran şlarında faaliyet gösteren sigorta şirketlerinin ortak ürünüdür. Bu anlamda, devre konu teşebbüs AVİVASA ve AKSİGORTA nın faaliyetleri ferdi kaza sigortası pazarında yatay olarak örtüş mektedir. (12) SABANCI tarafından tek başına kontrol edilmesi planlanan AVİV ASA ve AKSİGORTA nın faaliyetleri dikkate alındığında ilgili ürün pazarının ferdi kaza sigortası; ilgili coğrafi pazarın ise tarafların faaliyetlerinin ülke genelinde olması nedeniyle Türkiye olduğu kabul edilebilmekle beraber dosya konusu işlemin ortak kontrolden tek kontrole geçişe ilişkin olması nedeniyle rekabeti önemli ölçüde kısıtlamayacağı, bu sebeple de İlgili Pazara İlişkin Kılavuz un 20. paragrafı çerçevesinde kesin bir pazar tanımı yapılma sına gerek olmadığı değerlendirilmiştir. (13) AVİVASA ve AKSİGO RTA nın ferdi kaza sigortası pazarındaki son üç yıla ilişkin pazar payı bilgilerini içerir tablo aşağıda sunulmaktadır: Tablo-2: AVİVASA ve AKSİGORTA nın Ferdi Kaza Sigortası Pazar ındaki Payları (%) 2018 2019 2020 AKSİGORTA2 ( ..) ( ..) ( ..) AVİVASA3 ( ..) ( ..) ( ..) (14) Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz a (Yatay Kılavuz) göre pazar payları ve yoğunlaşma seviyeleri, pazar yapısı ile birleşme işleminin tarafları arasındaki rekabete ilişkin önemli bilgiler sunan öncül göstergelerdir. Yatay Kılavuzun 18. paragrafında birleşik teşebbüslerin ilgili pazardaki paylarının toplamının %20 nin altında olması halinde, söz konusu birleşme işleminin rekabet bakımından olumsuz etkilerinin, incelemenin derinleştirilmesini ve birleşm enin yasaklanmasını gerektirecek düzeyde olmadığı varsayılabilir. ifadesi yer almaktadır. İşlem öncesinde ferdi kaza sigortası pazarında 2020 yılında; AVİVASA ( ..) , AKSİGORTA ( ..) oranında pazar payını elinde bulundurmaktadır. İşlem sonrasında ise tarafların bütünleşik pazar payı ( ..) olacaktır. Dolayısıyla işlem le herhangi bir pazarda hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi başta olmak üzere etkin re kabetin önemli ölçüde azal mayacağı kanaatine varılmıştır. (15) Dolayısıyla yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, hayat dışı sigortacılık hizmetleri pazarında herhangi bir yatay örtüşmenin olmaması, ferdi kaza sigortası pazarında gerçekleşen örtüşmenin Yatay Kılavuz da belirtilen eşiğin altında kalması, 2 AKSİGORTA nın ferdi kaza ürünündeki pazar payının, Türkiye deki hayat dışı sigortacılık alanında faaliyet gösteren şirketlerin toplam pazar payı içindeki oranı. 3 AVİVASA nın ferdi kaza ürünündeki pazar payının, Türkiye deki hayat ve emeklilik alanında faaliyet gösteren sigorta şirketlerinin toplam pazar payı içindeki oranı. 21-22/257 -110 4/4 ayrıca işlem ile ort ak kontrolden tek kontrole geçilmesi dikkate alınarak işlemin etkin rekabeti önemli ölçüde azalt masının söz konusu olmadığı sonucuna varılmıştır. H. SONUÇ (16) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.