Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2013 -4-62 (Muafiyet) Karar Sayısı : 14-02/42 -20 Karar Tarihi : 16.01.2014 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Kenan TÜRK , Dr. Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN , Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ B. RAPORTÖRLER: Dr. Hakan BİLİR, Recep GÜNDÜZ, Kasım ŞENGÜL C. BİLDİR İMDE BULUNANLAR : Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. Temsilcisi: Av. İ. Yılmaz ASLAN Gazi Umur Paşa Sok. Bim
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2013 -4-62 (Muafiyet) Karar Sayısı : 14-02/42 -20 Karar Tarihi : 16.01.2014 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Kenan TÜRK , Dr. Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN , Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ B. RAPORTÖRLER: Dr. Hakan BİLİR, Recep GÜNDÜZ, Kasım ŞENGÜL C. BİLDİR İMDE BULUNANLAR : Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. Temsilcisi: Av. İ. Yılmaz ASLAN Gazi Umur Paşa Sok. Bimar Plaza No:38/8 Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. tarafından sunulan BKM TechPOS projesine menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 27.06.2013 tarihinde giren başvuru üzerine düzenlenen 03.01.2014 tarih ve 2013 -4-62/MM sayılı Muafiyet /Menfi Tespit Ön İnceleme raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda ; bildirim i yapılan teşebbüs birliği kararının 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 5. maddesinde getirilen muafiyet şartlarını karşıladığı, bu çerçevede 3 yıl süreyle muafiyetten yararlanmasının uygun olacağı ifade edilmiştir. (4) Öte yandan , raportör Kasım ŞENGÜL ün karşı görüşünde; bildirim konusu TechPOS projesinin 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinde getirilen muafiyet şartlarının ilk üçünü karşılamadığı , bu nedenle muafiyet tanınamayacağı belirtilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. İlgili Pazar (5) Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, ilgili ürün /hizmet pazarları bankacılık hizmetleri ve yeni nesil pos cihazı hizmetleri , ilgili coğrafi pazar ise "Türkiye" olarak belirlenmiştir. G.2. Bildirim in Konusu (6) 06.12.1984 tarih ve 3100 sayılı Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Ku llanmaları Mecburiyeti Hakkında Kanun a ilişkin olarak yayımlanan 69 ve 70 No'lu Genel Tebliğ ler ile 213 Sayılı Vergi Usul Kanunun 426 ve 427 Seri No lu Genel Tebliğleri uyarınca, ödeme kaydedici cihaz (ÖKC) kullanmak zorunda olan mükelleflerden faaliyetle rinde seyyar EFT -POS ( electronic funds transfer at point of sale ) cihazı kullananlara ve yol kenarı otopark hizmeti verenlere, 01.10.2013 tarihinden itibaren bu cihazlar yerine EFT -POS özelliği olan yeni nesil ÖKC kullanmak zorunluluğu getirilmiştir. Basit -Bilgisayar bağlantılı yeni nesil ÖKC kullanma zorunda olan mükelleflerin mecburiyeti 01.01.2016 tarihinden itibaren başlayacaktır1. Buna göre Gelir İdaresi Başkanlığınca belirlenmiş şartları haiz yeni nesil ÖKC ler, periyodik olarak, elektronik ortamda G elir İdaresi Başkanlığı Data Merkezi'ne bilgi gönderebilecek ve ayrıca Gelir İdaresi Başkanlığı nca da ödeme cihazlarına erişim imkânı olacaktır. 1 3100 sayılı Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında Ka nuna dayanılarak çıkarılan ilgili mevzuata göre muaf tutulanlar hariç. 14-02/42 -20 2/7 (7) Bildirimde BKM bünyesinde, yeni nesil ÖKC cihazlarıyla üye iş yeri anlaşması yapan kuruluşlar arasındaki siste m spesifikasyonunun sağlanması için geliştirilen TechPOS projesine menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talep edilmektedir. G.3. Değerlendirme (8) Bildirime konu dosya kapsamında, BKM tarafından geliştirilen TechPOS projesiyle, sisteme katılm ış her üye iş yeri anlaşması yapan kuruluşun ayrı ayrı tüm ÖKC üreticileriyle sistem spesifikasyonu yapması yerine, bankaların ortak bir platform üzerinden yeni nesil POS sistemine uyum sağlamaları amaçlanmaktadır. TechPOS projesiyle geliştirilen uygulama spesifikasyonu standart kabul edilip , projeye katılmak isteyen üye iş yeri anlaşması yapan kuruluşlar (bankalar) kendi sistemlerini bu spesifikasyonlara göre düzenleyeceklerdir. Geliştirilen spesifikasyonlar BKM nin aşağıda yer verilen teşvik modeli kapsam ında teklif vermek isteyen ÖKC üreticileriyle paylaşılacaktır. Kurulacak bu merkez uygulamanın bir tarafında bankalar yer alırken , diğer tarafında ÖKC üreticileri yer alacaktır ve bu bağlantı sistemiyle veri transferi sağlanacaktır. Geliştirilen spesifikas yonlar BKM nin aşağıda açıklanan teşvik modeli kapsamında teklif vermek isteyen ÖKC üreticileriyle paylaşılacaktır. (9) BKM nin 24.06.2013 tarihli Yeni Nesil EFT -POS Bütünleşik Ödeme Kaydedici Cihazlar İçin Sunulan Saha Hizmeti Şartnamesi (Şartname) ve Yeni Nesil EFT -POS Bütünleşik Ödeme Kaydedici Cihazlar İçi n Hizmet Sözleşmesi (Sözleşme) ne bakıldığında, ÖKC üreticileri üzerinde bazı sınırlamalar getirildiği ve bu anlamda bazı hizmetlerin tek tipleştirildiği ve bazı hizmetlerin fiyatlarının ise tek elden b elirlendiği görülmektedir. Bu noktada dikkat edilmesi gereken bir diğer konu ise, önümüzdeki dönemler bakımında bazı hizmetlerin fiyatlarının belirsiz olmasıdır. Bu anlamda fiyatların önümüzdeki dönemler bakımından BKM tarafından belirleneceği anlaşılmakta dır. Şartname ve Sözleşme de öne çıkan hususlar şu şekildedir: ( ..TİCARİ SIR ..) ( ..TİCARİ SIR ..) ( ..TİCARİ SIR ..) İlgili sözleşmeyle üye iş yerine de bazı yükümlülükler getirilmiştir: ( ..TİCARİ SIR ..) ( ..TİCARİ SIR ..) 14-02/42 -20 3/7 (10) Şartname ve S özleşme den görüldüğü üzere, BKM TecPOS projesiyle ÖKC üreticilerine ve üye iş yerlerine bazı kısıtlamalar ve yükümlülükler getirmektedir. G.3.1. Menfi Tespit Değerlendir mesi (11) Bildirime göre BKM nin TechPOS projesiyle , sisteme katılmak isteyen bankaların ay rı ayrı tüm ÖKC üreticileriyle sistem spesifikasyonu yapması yerine, bankaların ortak bir platform üzerinden yeni nesil POS sitemine uyum sağlamaları amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, geliştirilen standart spesifikasyonlar projeye katılmak isteyen Ö KC üreticileriyle paylaşılacak ve ortak bir mesajlaşma merkezi üzerinden ÖKC cihazıyla bankalar ar asındaki veri alışverişi sağlanacaktır. (12) Dosya mevcudu bilgilere göre, BKM kendini bankalarla ÖKC cihazları arasında konuşlandırmaktadır. Bu anlamda tüm param etreler TechPOS uygulamasından geçmek suretiyle ilgili terminallere ulaşacaktır. Bu uygulamayla BKM, ÖKC üreticisi gibi sistem içerisinde yer almakta ve sisteme uzaktan bağlanıp cihaza çeşitli güncellemeler ve ek fonksiyonlar yükleyebilmektedir. BKM nin sö z konusu sistem içerisinde yer alması bir zorunluluk olmayıp , söz konusu teşebbüs birliği sistemin işleyişi bakımından bazı kolaylıklar sağladığını iddia etmektedir. ÖKC lerin faaliyet yapısı ve sistem işleyişine bakıldığında ; uyum sağlanması ile banka uyg ulaması servis hizmeti (banka kurulum, parametre yükleme, servis seviyesi, server ve iletişim hizmetleri) faaliyet alanlarında bankanın yerini BKM nin alması beklenmektedir, yani ÖKC üreticile riyle BKM anlaşma sağlayacaktır. Ayrıca BKM nin servis ve saha h izmetleri faaliyet alanında ÖKC üreticilerinin yerine geçerek faaliyetlerin bedelini belirlemesi beklenmektedir. (13) Öte yandan, yeni nesil EFT -POS bütünleşik ödeme kaydedici cihazlar için saha hizmeti şartnamesine bakıldığında, BKM nin çeşitli roller üstlendi ği ve ÖKC üreticileri için birçok yükümlülük ve sorumluluk getirildiği görülmektedir. Bu sorumluluk ve yükümlülükler incelendiğinde , BKM nin TechPOS projesinin uygulanmasıyla birlikte sisteme dâhil olan ÖKC üreticileri nezdinde düzenleyici ve pazara yön ve rici bir pozisyon alacağı görülmektedir. (14) Bu noktada dikkat edilmesi gereken husus ise, BKM nin bankaların bir araya gelmesi sonucu ortaya çıkan bir teşebbüs birliği niteliğini haiz olmasıdır. Bildirim Formu na göre TechPOS projesinin tüm banka ve ÖKC üreti cilerine açık olduğu katılmak isteyen üretici ve üye iş yeri anlaşması yapan kuruluşların başvuruda bulunması gerektiği dile getirilmektedir. Bu başvuru zorunluluk arz etmeyip pazardaki uyum TechPOS projesi olmadan da devam etmektedir. Ha lihazırda yeni nes il ÖKC sistemi üreticiler tarafından kurulmuş olup, birçok banka bu sisteme entegrasyonlarını tamamlamış ve aktif bir şekilde kampanyalarını yürütmektedir (Vakıfbank, Yapı ve Kredi Bankası, Denizbank) . (15) Öte yandan, ha lihazırda yeni nesil POS cihaz ı için Ge lir İdaresi Başkanlığı ndan onay almış beş ve onay bekleyen de üç olmak üzere toplam sekiz teşebbüs bulunmaktadır. TechPOS projesi kapsamında BKM ÖKC cihazıyla üye iş yeri anlaşması yapan kuruluşlar arasında bir üst konumda yer alacaktır. Burada ÖKC üretici lerinin bankalarla ayrı ayrı anlaşmalar yapıp bağlantılar kurarak entegrasyonu sağlaması yerine , BKM bu bağlantıyı ve iletişimi sağlayacaktır. (16) BKM nin TechPOS projesiyle vereceği hizmet bankacılık işlemi hizmetinden ziyade temelde bir yazılım işidir. Çünkü ilgili projenin hedefi, ÖKC cihazına yüklenecek bir ortak yazılımla ÖKC üreticileriyle üye iş yeri anlaşması yapan kuruluşları ortak bir platformda buluşturmaktır. Uygulamada bu işlem bir banka tarafından yapılabileceği gibi bankaların spesifikasyonlarına sahip olan bir yazılım şirketi tarafından da yapılabilir. Bu sebeple 14-02/42 -20 4/7 TechPOS projesi kapsamında, BKM nin kuruluş amacı dışında farklı bir faaliyet alanında hizmet vermeye çalıştığı gözlenmektedir. Konu hakkında ilgili pazarlarda faaliyet gösteren teşebbüs lerin görüşlerine başvurulmuştur. (17) Gelen cevaplardan, BKM nin vermiş olduğu hizmetin; - Yeni nesil ÖKC cihazı üzerindeki uygulamada ve yazılım geliştirme pazarında ÖKC üreticilerinin rekabeti , - Bankaların ticari öngörülerle hareket ederek yeni teknolojik uygulamalarda birbiriyle rekabet etmesi ve yeni ödeme sistemlerinin gelişmesi , - Bazı hizmetlerin tek tipleştirilmesi ve hizmetlerin fiyatlarının tek elden belirlenmesi (18) üzerinde etkili olabileceği görülmektedir. Bu anlamda ödeme sistemlerini iyileştirme faaliyetinin kendisinin bankacılık hizmetlerini doğrudan etkilediği düşünüldüğünde, bankaların da bu alanın potansiyel oyuncularından olabileceği kuşkusuzdur. Bankaların aralarındaki rekabette kullandıkları enstrümanlardan olan teknolojik yenilikler ve/vey a ödeme sistemlerindeki gelişmelerin her bir banka yerine BKM çatısı altında sağlanması, çeşitli etkinliklerine rağmen potansiyel rekabetin bu durumdan etkilenmesine yol aç acaktır. Netice itibarıyla, teşebbüs birliği niteliğindeki BKM nin, rakip konumun daki kendi ortakları/üyelerinin bankacılık sektör ündeki rekabetini etkileyebilecek her türlü iktisadi faaliyetinin 4054 sayılı Kanun un 4. maddesine aykırı olduğu açıktır. Bu çerçeve TechPOS projesine menfi tespit belgesi verilmesi uygun değildir. G.3.2. Mu afiyet Değerlendir mesi (19) 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi 4. madde kapsamında ihlal teşkil eden eylemlere muafiyet tanınması için gerekli şartları düzenlemekte ve muafiyetin ne şekilde verilebileceğine dair yetkileri içermektedir. Kanun un bireysel muafiyet d üzenlemesi ile ilgili hükümlerine göre , herhangi bir rekabet kısıtlamasına bireysel muafiyet tanınması için iki olumlu ve iki olumsuz koşulun bi rlikte sağlanması gerekmektedir: - Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmelerin sağlanması (20) Ödeme hizmetleri pazarında etkili, rekabetçi ve yenilikçi ödeme sistemlerinin geliştirilmesi, tüketiciler, perakendeciler, bankalar ve mükellefler gibi söz konusu pazarın tarafları açısında n önem arz etmektedir. Bildirim formun a göre, BKM tarafından tüm bankaların sistemlerine uygun nitelikte standart spesifikasyonlar hazırlanmak suretiyle bunların yeni nesil ÖKC lerle daha prat ik biçimde uyumlaştırılması sağlanacaktır. (21) Bildirime konu dosyada belirtildiği üzere BKM, TechPOS projesiyle bir takım etkinlik kazanımları sağlamayı ve oluşabileceğini öngördüğü ilave bir takım maliyetlerin önüne geçmeyi hedeflemektedir. Bu anlamda BKM tarafından öne sürülen en önemli etkinlik kazanımı ve maliyet avantajı, her bir ÖKC üreticisi ile her bir banka arasında ayrı ayrı anlaşma yapılması durumunda ortaya çıkacak entegrasyon ihtiyacı ve bunun yarattığı maliyetlerden tasarruf sağlanmasıdır. Şüph esiz bu tarz bir etkinlik kazanımı incelemeye konu hizmetin sunumunda iyileşme sağlayacak teknik bir gelişme olarak nitelendirilebilecektir. (22) Buna karşın inceleme konusu dosya kapsamında görüşleri alınan ÖKC üreticilerinin, BKM nin bu tarz bir etkinlik kaz anımı savına şüphe ile yaklaştıkları görülmekte dir. Bu anlamda ÖKC üreticileri; bankaların her bir ÖKC üreticisi için ayrı ayrı entegrasyon yapmak zorunda olduklarını ve bu durumun BKM nin önerdiği modelde de bundan farklı olmayacağını, Türkiye deki bankal ar tarafından geliştirilen ödeme sistemleri kart program paketlerinin birbirinden farklı olduğunu ve BKM nin sisteminin ulusal ve uluslararası kural 14-02/42 -20 5/7 koyucuların standartlarına göre teknik olarak mümkün olmadığını dile getirmektedir ler. Dolayısıyla ÖKC üret icilerinden gelen cevaplar incelendiğinde, BKM tarafından ileri sürülen her bir üye iş yeri anlaşması yapan kuruluş ile ayrı ayrı anlaşmaları durumda ortaya çıkacak ilave maliyetler ve piyasada faaliyet gösteren her bir ÖKC üreticisi ile her bir üye iş yeri anlaşması yapan kuruş arasında ayrı ayrı anlaşma yapılması durumunda her biri için ayrı entegrasyon yapılması ihtiyacı argümanlarının tam olarak gerçeği yansıtmadığı savı ortaya çıkmaktadır. (23) Bununla birlikte ÖKC üreticileri tarafından gönderilen gör üşlerin dayandığı temel, BKM nin etkinlik kazanımı sağlayacağını iddia ettiği tüm maliyetlere pazarda faaliyet gösteren ÖKC üreticileri tarafından katlanılmış olmasıdır. Bir başka ifade ile ÖKC cihazlarıyla üye iş yerleri arasındaki bahsi geçen entegrasyon pazarda faaliyet gösteren ÖKC üreticileri tarafından büyük oranda sağlanmış ve Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından satışa yetkili kılınmış ÖKC üreticileri birçok bankayla spesifikasyonlarını tamamlamış veri transferine başlamış durumdadır. (24) Dolayısıyla ÖK C üreticileri tarafından BKM nin etkinlik savlarına yönelik eleştiriler mevcut oyuncular bakımından geçerli olmakla birlikte, pazara yeni girecek ÖKC üreticileri bakımından neden etkinlik sağlamayacağını açıklamakta yetersiz kalmaktadır. H albuki BKM nin et kinlik kazanımı ve maliyet avantajına ilişkin esas savı bu noktaya dayanmaktadır. Dolayısıyla pazara yeni girecek ÖKC üreticileri bakımından tüm bankalarla tek tek anlaşmak ve sistem uyumu gerçekleştirmek yerine , bunların hepsini standart olarak sağlayan b ir pakete üye olmanın yaratacağı etkinlik kazanımları, ex ante bir analiz bakımından daha olası görülmektedir. (25) Yeni oluşmakta olan pazarın potansiyel büyüklüğünün ne olacağı, özelikle yeni girecek ÖKC üreticilerine yönelik etkinliklerin realize olması bak ımından önem arz etmektedir. Ne var ki, burada gerek sektör oyuncularının ve gerekse Maliye Bakanlığının farklı öngörüleri bulunmaktadır. Maliye Bakanlığı tarafından yeni nesil ÖKC cihazlarına geçecek mükelleflerin sayısının 400 bin dolayında olacağının ön görüldüğü belirtilmesine karşın, BKM ve bazı ÖKC üreticileri pazardaki tüm sabit POS ların yeni nesil cihazlarla değişeceği ve pazarın çok daha büyüyeceği öngörüsünde bulunmaktadırlar. Her ik i senaryoda da BKM nin TechPos p rojesi, yeni girecek ÖKC üreticil erinin daha yerleşik rakipleri ile rekabet edebilmeleri ya da pazara daha az maliyetle girebilmeleri konusunda bazı maliyet avantajları sağlayabilecek niteliktedir. (26) TechPos projesinin teknik olarak uygulanabilir bir proje olmadığına ilişkin bazı ÖKC üreticileri tarafından yöneltilen eleştiriler, BKM nin sistemi hayata geçirme konusunda iradesi/beyanı göz önüne alındığında, bu muafiyet analizinin dışında tutulmuş; dolayısıyla BKM TechPos projesinin muafiyet koşullarından ilkini yerine getirdiği değerlendir ilmiştir. - Tüketicinin yarar sağlaması (27) BKM nin TechPos projesi kapsamında hazırladığı Şartname ve Sözleşme ye bakıldığında, BKM tarafından ÖKC üreticilerine , Şartname ye uygun olarak düzenlenmiş bir saha hizmetleri sözleşmesinin imzalanmış olması ön şart ıyla, bir takım teşviklerin sunulduğu görülmektedir. Bu teşvikler TechPOS yazılım teşviki, yıllık bakım teşviki, banka aktivasyon teşviki ve ilk üç üretici ile sınırlı olmak kaydıyla pazarlama teşvikidir. Söz konusu teşviklerin pazara yeni girecek ÖKC üret icileri bakımından bir takım faydalar sağlayacağı ve bu faydaların da yıllık bakım hizmetlerinin geliştirilmesi gibi bazı kanallarla tüketiciye yansıyacağı anlaşılmaktadır. Bu değerlendirmeler çerçevesinde, TechPos projesinin muafiyetin ikinci olumlu koşul unu da sağ ladığı sonucuna varılmıştır. 14-02/42 -20 6/7 - İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması ve rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan fazla sınırlanmaması (28) TechPos uygulamasına ilişkin muafiyet ince lemesinin ex ante niteliği itibar ıyla muafiyet in iki olumsuz koşul u olan, ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması ve rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan fazla sınırlanmaması birlikte el e alın mıştır. (29) Maliye Bakanlığı nın ilgili düzenlemelerinin ardından yeni nesil ÖKC pazarı yeni giren oyuncularla hızla genişleyen bir pazar olmuştur. Dosya mevcudu bilgilere göre, Maliye Bakanlığı nın yaklaşık beş yıl öncesine dayanan düzenlemesinin getirdi ği mevcut durumu ticari bir öngörüyle iyi değerlendiren ve pazara ilk girmenin avantajıyla diğer rakiplerinin önüne geçen MT Bilgi Teknolojileri Dış Ticaret A.Ş. (MT) , pazarda ( ..) binin üzerinde ÖKC satışı gerçekleştirmiş ve pazardaki birçok banka ile si stem uyumunu gerçekleştirmiştir. MT nin hemen ardından pazara yazarkasa alanında önceden de know -how ları bulunan Arçelik A.Ş. ve Pavo Elektronik Sanayi Pazarlama ve Dış Ticaret A.Ş. gibi önemli rakipleri girmiştir. Halihazırda faaliyet gösteren bu teşebbü sler gerek bankalarla sistem uyumunu tamamlamış ve gerekse pazarda ÖKC satışlarında önemli aşamalar kaydetmiştir. Dolayısıyla sektörde bankaların teşebbüs birliği konumunda olan BKM, TechPos uygulamasını pazardaki önemli rakiplerinin ilk giren avantajını b üyük ölçüde kullandıkları bir pazar yapısı içerisinde hayata geçirmektedir. Bu anlamda özelikle ilk giren avantajının ve ağ etkisinin oldukça önemli olduğu söz konusu pazarda , BKM nin TechPos projesinin kısa vadede bir giriş engeli yarat ması beklenmemekted ir. (30) Bu bağlamda BKM, mevcut durumun ÖKC ler ile farklı bankalar tarafından sunulan programların uyumlaştırılmasının uzun süre alacak olması nedeniyle pazara giriş engeli yarattığını, buna karşın TechPos uygulaması ile yaratılacak avantajların yeni ÖKC üreticilerinin pazara girişini kolaylaştıracağını savunmaktadır. Neticede, yeni oyuncuların girmesiyle pazarda, kısa vadede rekabetin kısıtlanması gibi bir sonuç doğmayacağı anlaşılmaktadır. (31) Öte yandan BKM; üye işyerleri nin banka seçeneklerinin, ÖKC üreticil erinin anlaşma imzaladığı bankalarla sınırlı kalacak şekilde kısıtlandığını; bu durumun sadece mükellefler in değil piyasada daha zayıf konumda olan bankaların da dezavantajlı duruma düşmesine yol açacağını ; buna karşın BKM TechPos projesi ile hem mükellefl erin anlaşmalı banka seçeneklerinin artacağını hem de daha küçük bankaların da mükelleflere ulaşma imkânı yakalayabileceğini ileri sürmektedir. (32) Sonuç olarak, rekabeti kısıtlama yacağı, aksine pazarda olumlu etkiler yaratabileceği gerekçesiyle TechPos uygul amasının muafiyet koşullarından son ikisini de sağladığı değerlendirilmiştir. (33) Bununla birlikte muafiyet incelemesi kapsamında sektör temsilcileri ile yapılan görüşmelerde, BKM TechPOS projesine yönelik en önemli endişenin 13 bankanın ortağı olduğu BKM ni n, kuracağı ortak terminalle ÖKC üreticilerinin tamamına bu proje içerisinde yer almaları konusunda bankalar aracılığıyla baskı yapması ve uzun vadede kurmuş olduğu ortak terminali teknik ve ticari baskı unsuru olarak kullanması ihtimali olduğu görülmekted ir. Buna göre bankalar, altı ÖKC üreticisiyle görüşüp anlaşmak yerine BKM ile görüşecek, dolayısıyla BKM ÖKC üreticilerine teklifler verecek , böylece son kullanıcılara BKM tarafından bazı maliyetlerin yansıtılması mümkün olacaktır. (34) BKM nin yapısından kayn aklanan bu kaygıların, BKM nin ilk giren avantajını ve ağ etkisini kullanan rakiplerinin olduğu bir piyasada kısa vadede gerçeğe dönüşeceği yönünde bir 14-02/42 -20 7/7 kanaat oluşmamıştır. Bununla birlikte , pazarın yeni oluşmakta bir pazar olması ve BKM nin güçlü bir oyun cu olması nedeniyle, pazardaki gelişmelerin gözlemlenmesi bakımından muafiyet süresinin 3 yılla sınırlı olması gerektiği kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (35) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 1. Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. tarafından sun ulan BKM TechPOS projesinin 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında teşebbüs birliği kararı olduğuna, 2. Dolayısıyla, TechPOS projesine 4054 sayılı Kanun un 8. maddesi kapsamında menfi tespit belgesi verilemeyeceğine, 3. Bununla birlikte 4054 sayılı Kan un un 5. maddesinde sayılan şartların karşılanması nedeniyle 3 yıl süre ile bireysel muafiyet tanınmasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.