Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2010 -2-325 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 11-36/756 -233 Karar Tarihi : 09.06 .2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. D r. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER : Ümit Nevruz ÖZDEMİR, Sinan ÇÖRÜŞ, Hatice YAVUZ C. BAŞVURAN : - NETGSM İletişim ve Bilgi Teknoloji leri A.Ş. ATB İş Merkezi, No: 194, Macunköy / An
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2010 -2-325 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 11-36/756 -233 Karar Tarihi : 09.06 .2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. D r. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER : Ümit Nevruz ÖZDEMİR, Sinan ÇÖRÜŞ, Hatice YAVUZ C. BAŞVURAN : - NETGSM İletişim ve Bilgi Teknoloji leri A.Ş. ATB İş Merkezi, No: 194, Macunköy / Ankara D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN : - Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. Turkcell Plaza, M eşrutiyet Cad. No: 71, Tepebaşı / İstanbul E. DOSYA KONUSU : Turkcell İletişim Hizmetler i A.Ş.'nin abonelerine, üçüncü şahıs ya da firmalardan mal ve hizmet alımları sırasında sağladığı indirimler ile tekel bağımlılığını artırarak rekabeti bozduğu iddiası. F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda ; Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. (Turkcell) nin Mobil Haberleşme Hizmeti Pazarı nda, BTK tarafından etkin piyasa gücüne (EPG) sahip işletmeci olarak belirlendiği, 25.03.2009 tarih ve 2009/DK -07/149 sayılı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) kararıyla, Turkcell in şebeke içi perakende ücretinin, işle tmecilere sunduğu toptan ücretin üstünde olması gerektiği ilkesinden hareketle, perakende ücretin hesaplanmasına ilişkin düzenlemeler yapıldığı, NETGSM nin BTK nın söz konusu kararının uygulamasında indirimlerin hesaplamalara dahil edilmesi yönünde talepte bulunduğu, ancak söz konusu talebin , Turkcell in abonelerine üçüncü şahıs ya da firmalardan mal ve hizmet alımları sırasında sağladığı indirimlerin , mobil elektronik haberleşme hizmetleri pazarına etkilerine ilişkin düzenleme yapılmasının , BTK nın yetki a lanı içerisinde olmadığı gerekçesiyle reddedildiği, Turkcell in uyguladığı söz konusu indirimlerin, mobil elektronik haberleşme hizmetleri pazarında EPG özelliğini artırıcı olduğu, ilgili pazarda serbest rekabeti bozucu etki doğurduğu ve tekel bağımlılığın ı artırdığı iddialarına yer verilmiş ve konunun 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında incelenmesi talep edilmiştir. G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 23.09 .2010 tarih ve 7378 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 25.02.2011 tari h ve 2010 -2-325/İİ-11-372-ÜNÖ sayılı İlk İnceleme Raporu, 03.03.2011 tarih ve 11 -12 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, 4054 sayılı Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılma sına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 30.05.2011 tarih ve 2010 -2-325/ÖA -11-372.ÜNÖ sayılı Önaraştırma Raporu 06.06 .2011 tarih ve REK.0.0 6.00.00 -110.02.02/347 sayılı Başkanlık önergesi ile 11-36 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek kara ra bağlanmıştır. H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da; dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı görüşüne yer verilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. Yapılan Tespitler I.1.1. BTK Gö rüşü BTK tarafından Kurumumuza gönderilen görüş yazısında, konuyla ilgili olarak 20.1.2011 tarih ve 2011/DK -10/24 sayılı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu kararının alındığı ifade edilmiştir. Bahse konu kararda; Mevcut durumda Turkcell in mobi l şebekelere erişim ve çağrı başlatma pazarı ile mobil çağrı sonlandırma pazarı dışındaki herhangi bir pazarda BTK tarafından EPG ye sahip işletmeci olarak belirlenmediği, 25.3.2009 tarih ve 2009/DK -07/149 sayılı Kurul kararı ile Turkcell in son kullanı cı tarifelerine değil, dakika başına ağırlıklı ortalama çağrı sonlandırma ücretine üst sınır uygulandığı, 25.03.2009 tarih ve 2009/DK -07/149 sayılı Kurul kararının uygulandığı dönemde yaşanan gelişmelerin değerlendirilmesi neticesinde alınan 21.12.2010 tar ih ve 2010/DK -07/149 sayılı Kurul kararı ile de bu düzenlemenin devamına karar verildiği, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu nun Kurumun görev ve yetkileri başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında BTK nın elektronik haberleşme sektöründe faaliyet göstermekte olan işletmecilerin, bu alandaki faaliyetlerini düzenleme yetkisine sahip olduğu, Turkcell in üçüncü taraflar ile yürütmekte olduğu kampanyalar neticesinde abonelerine örneğin ayakkabı, giyim, gıda, turizm ve ulaşım gibi se ktörlere ilişkin olarak sağladığı indirimlerin bahse konu Kurul kararlarının kapsamında olmadığı hususlarına yer verilmiştir. I.1.2. Sanal Mobil Şebeke Hizmetleri NETGSM, Sanal Mobil Şebeke Hizmetleri (SMŞH), Sabit Telefon Hizmetleri (STH) ve İnternet Hi zmetleri (ISS) lisanslarına sahip olan ve faaliyetlerini hâlihazırda bu lisanslardan SMŞH uyarınca sürdüren bir şirkettir. Sanal Mobil Şebeke Hizmeti İşletmecileri (Mobile Virtual Network Operator -MVNO), adlarına tahsis edilmiş frekans bandı ve GSM altyapı sına sahip olmadan, lisanslı bir operatörün altyapısını kullanarak abonelerine mobil iletişim ve katma değerli telekomünikasyon hizmetleri sunmaktadırlar. MVNO ların çeşitli tipleri bulunmaktadır1: - Asgari MVNO modelinde işletmeciler mobil hizmetleri far klı bir marka ile sunmak için mobil şebeke altyapısı sahipleriyle anlaşmalar yaparak piyasaya girmektedirler. Bu işletmeciler lisans sahibi işletmeciden dakika satın almakta ve bu dakikaların kullanımını 1 Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Piyasa Analizleri, Mobil Şebekeler Erişim ve Çağrı Başlatma Piyasası, Kamuoyu Görüşü Alınmasına İlişkin Doküman, 2008 kendi müşterilerine satmaktadırlar. Şebekeye erişimi n sağlanması, çağrının başlatılması ve sonlandırılması, müşteriye hizmetlerin verilmesi, arabağlantı ve dolaşım konularında büyük oranda altyapısını kullandığı mobil şebeke işletmecisine bağlı konumdadırlar. - Orta tip MVNO modelinde işletmeciler, mobil şe beke işletmecisinin sahip olduğu altyapının bir kısmını ya da önemli bir kısmını kullanmakta, ancak arama dakikalarını yeniden satmak dışında farklı hizmetler de sunmaktadır. Asgari MVNO modeliyle bu model arasındaki en önemli fark, bu modelde MVNO ların m obil şebeke işletmecisinin verdiği standart hizmetleri farklılaştırabilme imkânına sahip olmasıdır. - Tam MVNO olarak tanımlanan bu gruptaki MVNO lar kendi şebeke bileşenlerine sahip olmaları nedeniyle tamamen bağımsız oyuncular olarak kabul edilmektedirle r. Tam MVNO yu diğer MVNO gruplarından ayıran en belirleyici parametre; tam MVNO ların kendi Mobil Anahtarlama Merkezi (Mobile Services Switching Center, MSC) birimine sahip olmasıdır. Bu itibarla, kendi MSC sine sahip olan bir MVNO kendi arabağlantı ve dolaşım anlaşmalarını imzalama ve fiyat performansını dikkate alarak trafiğin hangi yol üzerinden taşınacağına karar verme imkânına kavuşmaktadır. Ancak, tam MVNO lar da kendi şebekesi üzerinden erişim ve buna bağlı olarak çağrı başlatma hizmeti sunamamaktad ır. Mobil elektronik haberleşme hizmetleri piyasasında faaliyete başlayacak işletmeciler için çağrının başlatılması gerçekleşmeksizin sadece erişim hizmetinin verilmesi herhangi bir anlam ifade etmemektedir. Kendisine ait bir şebekesi olmayan herhangi bir işletmecinin (MVNO) hizmet sunulabilmesi için sadece mevcut diğer bir işletmecinin şebekesine erişilmesi yeterli olmamaktadır. Aynı zamanda söz konusu çağrının başlatılması da gerekmektedir. Bu nedenle, piyasaya yeni giren işletmeciler, mobil işletmecilerd en her iki hizmeti bir arada talep etmektedirler. NETGSM mobil elektronik haberleşme hizmeti sunarken Turkcell in altyapısını kullandığını belirtmiştir. Telekomünikasyon şebekelerine erişim ve arabağlantıyla ilgili usul ve esaslar 08.09.2009 tarih ve 27343 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Erişim ve Arabağlantı Yönetmeliği ile düzenlenmektedir. Erişim ve Arabağlantı Yönetmeliği nin 8. maddesinin birinci fıkrasında etkin piyasa gücüne sahip işletmecilerin arabağlantı yükümlüsü olduğu ifad e edilmektedir. Turkcell, mobil şebekelere erişim ve çağrı başlatma piyasasında, BTK tarafından etkin piyasa gücüne (EPG) ye sahip işletmeci olarak belirlenmiştir. Ayrıca ilgili pazarda faaliyet gösteren her üç operatöre ilişkin 01.04.2010 tarihinden itib aren geçerli olan arabağlantı ücretleri BTK nın 10. 02.2010 tarih ve 2010/DK 07/88 sayılı kararı ile düzenlenmiştir. NETGSM de hâlihazırda Turkcell ile anlaşma imzaladığını belirtmiştir2. I.2. Değerlendirme Başvuruda Turkcell in üçüncü taraflar ile yürüt mekte olduğu kampanyalar sırasında abonelerine sağladığı indirimler aracılığıyla hâkim durumunu dışlayıcı uygulamalar yoluyla kötüye kullanarak 4054 sayılı Kanun un 6. maddesini ihlal ettiği iddia edilmektedir. Sektörün işleyişi itibariyle NETGSM nin ab onelerine hizmet verebilmek için GSM operatörleri ile ara bağlantı sözleşmesi imzalamak ve onların altyapısını kullanmak zorunda olduğu ve hâlihazırda buna ilişkin tarifelerin BTK tarafından belirlenmiş olduğu 2 Anlaşma koşulları uyarınca ses çağrıları sonlandırma ücreti Kr/dk, SMS (Kı sa Mesaj) sonlandırma ücreti Kr/adettir. görülm üştür. Ayrıca BTK 20. 01.2011 tarih ve 20 11/DK -10/24 sayılı kararı uyarınca Turkcell in diğer işletmecilere uyguladığı dakika başına ağırlıklı ortalama çağrı sonlandırma ücretinin (toptan ücretin), her bir abonelik paketi bazında kullanıma bağlı olarak ortaya çıkan dakika başına ortalama şebeke içi tarifeleri (perakende ücreti) geçmemesi gerekmektedir. Ancak BTK tarafından gönderilen görüşten Turkcell in üçüncü taraflar ile yürütmekte olduğu kampanyalar aracılığıyla sağladığı indirimlerin yukarıda belirtilen karar kapsamında değerlendirilmediği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, söz konusu indirimlerin Turkcell in maliyetleri bakımından artan (incremental) etkileri incelenmiştir. Ayrıca , şikâyete konu olan indirimlerin sağlanmaması durumunda Turkcell in bertaraf edeceği maliyetin etkisi de incelenm iştir. I.2.1. Turkcell in İndirim Uygulamaları Turkcell tarafından Kurumumuza gönderilen yazıdan, Turkcell in üçüncü taraflar ile yürütmekte olduğu kampanyalar aracılığıyla sağladığı indirimlerin tüm bireysel abonelere yönelik kampanyalar ve belirli krit erleri sağlayan abonelere sunulan kampanyalar olarak ayırmanın mümkün olduğu anlaşılmaktadır. I.2.1.1. Tüm Bireysel Abonelere Yönelik Kampanyalar İlgili y azıda, Turkcell liler Kazanır kapsamında bireysel abonelere yönelik olarak düzenlenen kampanyaların , tüm Turkcell bireysel abonelerinin katılımına açık olacak şekilde kurgulandığı, bu kampanyaların tümünde katılımın, abonenin aktif bir Turkcell hattına sahip olması (hattının herhangi bir nedenle görüşmeye kapatılmamış olması) koşuluna bağlandığı belirti lmektedir. Turkcell tarafından kampanya kurgularına, uygulanan indirimleri sübvanse etmek anlamında doğrudan finansal katkıda bulunulmadığı belirtilmektedir. Bununla birlikte, Turkcell in her bir kampanya özelinde oluşan teknik kurgunun hazırlanması, uygulanacak kampanyaların iletişim mecralarında duyurulması ve bazı durumlarda (örnek: Collezione kampanyası) hediye çeklerinin basımı gibi maliyetlere katlanabildiği anlaşılmaktadır.3 Buna göre, tüm bireysel abonelere yönelik kampanyalarda Turkcell, tüketic ilere sağlanan faydanın maliyetine katlanmamakta; bu indirimlere, kampanya sahibi teşebbüs tarafından katlanılmaktadır. Bu bağlamda, şikâyete konu olan indirimlerin sağlanmaması durumunda Turkcell açısından bertaraf olacak herhangi bir maliyet bulunmamakta dır. Dolayısıyla, bu kampanyalar kapsamında üçüncü taraflarca sağlanan indirimler, dışlayıcı uygulamaların değerlendirilmesi bakımından dikkate alınabilir maliyet kalemleri değildir. Buna karşın Shell kampanyasında, Turkcell tarafından kampanyaya katılım s ağlayan abonelere yüklenen her bir ek puan için Shell & Turcas Petrol A. Ş ye TL+KDV kampanya katılım ücreti ödemiştir. Kampanya kapsamında katlanılan net maliyet TL olarak gerçekleşmiş, bu miktarın yarısı Turkcell tarafından karşılanmıştır. Bu bağlamd a, şikâyete konu olan indirimlerin sağlanmaması durumunda Turkcell açısından TL lik maliyetin bertaraf olacağı görülmektedir. 3 Shell kampanyası tüm bireysel abonelere yönelik kampanyalarda gerçekleştirilen uygulamaya istisna oluşturmaktadır. Shell kampanyasında, Turkcell abonelerinin kampanyadan faydalanma koşulu olarak, Shell Club Smar t veya Money Club Kart üyesi olma koşulu öngörülmüştür. Tablo 1: 2010 Yılında Tüm Bireysel Abonelere Yönelik Kampanyalar KAMPANYA YAPILAN FİRMA UYGULANDIĞI DÖNEM İNCİ HOTİÇ AYAKKABI YKM ÇİÇEK SEPETİ TATİL SEPETİ KİĞILI GİYİM BEYMEN BUSSINESS FABRİKA ALTINYILDIZ CLASSICS 01.11.2010 - 30.11.2010 ULUSOY DOMINOS PIZZA FIX SILVER 01.11.2010 - 31.12.2010 ORKA TEKSTİL (DAMAT TWEEN) VARAN TURİZM SEYAHAT BİMEKS BİLGİ İŞLEM 15.03.2010 - 30.04.2010 COLLEZİONE AKYİĞİT MAĞ. DOMINOS PIZZA 22.03.2010 - 30.04.2010 TOYZZ SHOP 01.11.2010 - 05.12.2010 BATİK PAZARLAMA TEKSTİL 07.10.2010 - 30.11.2010 ULUSOY 17.01.2010 - 28.02.2010 WORLDCARD 01.02.2010 - 28.02.2010/ 29.03.20 10 - 31.05.2010 ATLASJET HAVACILIK 15.03.2010 - 15.05.2010 HOTİÇ AYAKKABI SANAYİİ 15.03.2010 - 30.10.2010 AVİS 15.03.2010 - 31.12.2010 BATİK PAZARLAMA TEKSTİL 15.03.2010 - 30.04.2010 KİĞILI GİYİM 01.05.2010 - 30.06.2010 POLO GARAGE 15.03.2010 - 22.06 .2010 YKM 15.03.2010 -30.06.2010 INFOMAG(BUSINESS WEEK) 15.03.2010 - 22.04.2010 DERİMOD 01.04.2010 - 30.10.2010 ÇİÇEK SEPETİ 01.05.2010 - 30.10.2010 NATIONAL GEOGRAPHIC 08.06.2010 - 07.07.2010 SO SHIC 16.06.2010 - 15.08.2010 TOYYZ SHOP 05.07.2010 - 31.07.2010 ALTINBAŞ 03.07.2010 - 31.08.2010 PİZZA PİZZA 01.07.2010 - 31.08.2010 SİLK&CASHMERE 06.08.2010 - 06.09.2010 İNCİ 01.07.2010 - 30.10.2010 PRAKTİKER 01.07.2010 - 31.07.2010 SHELL 08.11.2010 - 08.05.2011 BİMEKS BİLGİ İŞLEM 19.01.2010 - 28.02. 2010 I.2.1.2. Belirli Kriterleri Sağlayan Abonelere Sunulan Kampanyalar Bu kapsamda ele alınabilecek ilk tür, platinum4 abone olarak adlandırılan abonelere yönelik olarak düzenlenen kampanyalardır. Söz konusu kampanyalar bakımından; teknik kurgunun hazırl anması ve uygulanacak kampanyaların iletişim mecralarında (TV ve diğer iletişim mecralarında) duyurulması gibi iş ve işlemler için oluşan maliyetler Turkcell tarafından karşılanmıştır. Tablo 2: 2010 Yılında Platinum Abonelere Yönelik Kampanyalar Kampanya Yapılan Firma(lar) İndirimin İçeriği/ Oranları Kampanyaya Katılım Koşulu Uygulanan İndirime Katlanan Teşebbüs KVK Blackberry Bold ve Torch ürünlerinde 150 TL indirim İstanbul, Ankara ve İzmir'deki Platinum abonelere Turkcell tarafından bayi kanalı olmadan doğrudan yapılan teslimatlar için uygulanmıştır. KVK/Genpa/Başarı/ Telpa Nokia E71, Samsung Omnia Pro ve HTC Touch 2 ürünlerinde geçerli 100TL indirim İstanbul, Ank ara ve İzmir'deki Platinum abonelere Turkcell tarafından bayi kanalı olmadan doğrudan yapılan teslimatlar için uygulanmıştır. KVK/Genpa/Başarı/ Telpa Cihaz Tamir Masrafının 100TL'ye kadarki kısmının karşılanması İstanbul, Ankara ve İzmir'deki Platinum ab onelere Turkcell tarafından bayi kanalı olmadan doğrudan alım ve teslimatlar için uygulanmıştır. C5 VINN 3G Modem'de %50 indirim İstanbul, Ankara ve İzmir'deki Platinum abonelere Turkcell tarafından bayi kanalı olmadan doğrudan yapılan teslimatlar için uygulanmıştır. TEKNOMAR DENİZ TAKSİ Sefer başına % 50 indirim İstanbul'daki Platinum abonelere Teknomar Deniz taksi kullanımlarında uygulanmıştır. Bu kampanyalardan yararlanan abone miktarları ve katlanılan toplam maliyetlere aşağıdaki tabloda yer v erilmektedir: Tablo 3: 2010 Yılında Platinum Abonelere Yönelik Kampanyalar da Katlanılan Maliyetler Firma/Kampanya Faydalanan Abone Miktarı Katlanılan Maliyet Miktarı (KDV Dahil) KVK KVK/GENPA/BAŞARI/TELPA KVK/GENPA/BAŞARI/TELPA C5 TEKNOMAR TAKSİ 4 Platinum plus paket veya i -phone büyük veya i -phone orta paketi alan, ayrıca son 7 faturasının en yüksek 6 tanesinin ortalaması 150 TL ve üzeri olan ve bu faturalardan e n düşüğü 140 TL olan abone ler platinum abone olarak belirlenmektedir. Görüldüğü üzere, platinum abonelere yönelik kampanyalarda, Turkcell tarafından KDV dâhil toplam TL maliyete katlanılmıştır. Turkcell tarafından belirli kriterleri sağlayan abonelere sunulan kampanyalar dâhilinde ele alınabilecek bir diğe r kampanya türü ise Genç Turkcell kampanyalarıdır. Bu kampanyalara katılım için GNCTRKCLL programına üye olmak yeterli olmaktadır. Söz konusu kampanyaların içeriği, katılım koşulları ve indirim sunan taraflarına ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir: Tablo 4: 2010 Yılında Genç Turkcell Aboneler ine Yönelik Düzenlenen Kampanyalar TAB GIDA (Burger King, Popeyes, Sbarro ve Arby s markaları altında) Kampanyadaki İndirim İçeriği Kampanya Katılım Koşulu Uygulanan indirime katlanan teşebbüs bilgisi Burger King, Sb arro, Popeyes ve Arby's markaları tarafından sunulan ürünleri satın alan GNCTRKCLL üyesi Turkcell abonelerine, ücreti Turkcell tarafından karşılanmak üzere kampanyalarda belirtilen şekilde hediye edilecek ikinci bir menü ücretsiz olarak verilmiştir. Ayrıca TAB Gıda'nın Burger King Menülerinden satın alan ve başarılı katılım yapan GNCTRKCLL üyesi Turkcell abonelerine ses paketlerinin ücreti TAB Gıda tarafından karşılanacak şekilde hediye olarak yüklenmiştir. Kampanya -1: Burger King restoranlarında satılan (tek) menülerden herhangi birini satın alan GNCTRKCLL üyesi Turkcell aboneleri, GNCTRKCLL şifrelerini ve telefon numaralarını kasadaki Mobil Posa girdiklerinde cep telefonlarına Mobil Kupon gönderilmiş, aboneler bu mobil kupona tanımlı faydadan (Örneğin; T avukburger Menü veya Ses Paketi) yararlanmıştır . Kampanyaya katılım için aboneye gönderilen şifre tek kullanımlık olup, kampanyadan tekrar faydalanmak için abonenin yukarıdaki işlemle yeni şifre alması gerekmiştir. Kampanya -2: Aboneler, Sbarro, Popeyes, Arby's restoranlarından yukarıda açıklanan usulle ikinci bir menüyü ücretsiz olarak almışlardır. FİDA FİLM Kampanyadaki İndirimin İçeriği Kampanya Katılım Koşu lu Uygulanan indirime katlanan teşebbüs bilgisi Kampanyada sunulan fayda, abonenin satın aldığı bir bilet için ikinci biletin anında ve ücretsiz olarak verilmesidir. Kampanya, hattına son 30 gün içerisinde 150 ve üzeri kontör yüklemiş olan GNCTRKCLL üyes i tüm Turkcell abonelerinin katılımına açık olarak kurgulanmıştır. Kampanyaya katılım, Turkcell abonelerinin SFR2 yazıp belirlenen kısa numaraya gönderdiği kısa mesaja karşılık gelen şifrenin, anlaşmalı sinema gişesindeki Mobil POS cihazları üzerinden tanımlanması ile gerçekleştirilmiştir . Kampanyaya katılım için aboneye gönderilen şifre tek kullanımlık olup, kampanyadan tekrar faydalanmak için abonenin yukarıdaki işlemle yeni şifre alması gerekmiştir. GİTTİ GİDİYOR Kampanyadaki İnd irimin İçeriği Kampanya Katılım Koşulu Uygulanan indirime katlanan teşebbüs bilgisi Kampanya, Gitti Gidiyor web sayfasında yer alan "Günün fırsatı" bölümünde sırayla dönen ürün gösterimlerinden biri sinin GNCTRKCLL lilere özel indirimle satılması ve banne r alanlarının bu dönem içerisinde Turkcell e tahsisi üzerine kurgulanmıştır. Kampanyaya katılım, Turkcell GNCTRKCELL üyesi abonelerinin, belirlenen kısa numaraya gönderdikleri kısa mesaja karşılık gelen şifrenin, Gitti gidiyor sayfasında satın alım sıras ında çıkan alana girilmesi gerekmiştir. Kısa mesaj ile gelen şifreler tek kullanımlık olup, Turkcell aboneleri nin kampanyadan yararlanma sayısı açısından herhangi bir sınırlamaya gidlilmemiştir . CAFE NERO Kampanyadaki İndirimin İçeriği Kampanyaya Katılım Koşulu Uygulanan indirime katlanan teşebbüs bilgisi Kampanya CAFE NERO kafelerinde satılan belirli ürünlerden 2 (iki) adet satın alan GNCTRKCLL üyesi Turkcell abonelerinin bir tanesinin bedelini ödeyerek ikinci ürünü ücretsiz almaları kurgusuyla oluşturulmuştur Kampanyaya katılım, 30 gün içerisinde önödemeli hatlarına en az 20 TL yükleme yapan veya faturalı hattı nı aktif olan Turkcell GNCTRKCELL üyesi abonelerinin, belirlenen kısa numaraya gönderdikleri kısa mesaja karşılık gelen şifreyi, ilgili ü rünün satın alımı esnasında ibraz etmeleri esasına dayanmaktadır ULUSOY Kampanyadaki İndirimin içeriği Kampanyaya Katılım Koşulu Uygulanan indirime katlanan teşebbüs bilgisi Ulusoy'dan alınan biletlerde GNCTRKCLL üyesi Turkcell abonelerine %20 indirim sağlanmıştır . Kampanyaya katılım, son 30 gün içerisinde önödemeli hatlarına en az 20 TL yükleme yapan veya faturalı hattı aktif olan Turkcell GNCTRKCELL üyesi abonelerinin, belirlenen kısa numaraya gönderilen kısa mesaja karşılık gelen şifrenin, U lusoy satış noktalarındaki web arayüzü üzerinden tanımlanması ile sağlanmıştır. UNILEVER (CORNETTO) Kampanyadaki İndirimin içeriği Kampanyaya Katılım Koşulu Uygulanan indirime katlanan teşebbüs bilgisi Belirli ürünlerden iki adet alınması halinde bir ürün anında ücretsiz olarak verilmiştir. Kampanyaya katılım, son 30 gün içerisinde önödemeli hatlarına en az 20 TL yükleme yapan veya faturalı hattı aktif olan Turkcell GNCTRKCELL üyesi abonelerinin, kampanya için tanımlanmış kısa numaraya gönderdi kleri kısa mesaja karşılık gelen şifreyi, numarasıyla birlikte Turkcell İletişim Merkezlerinde tanımlatma sı ve çıkan onay kuponunu Algida satış noktalarına teslim etme si suretiyle sağlanmıştır. SEVENHILL Kampanyadaki İndirimin içeriği Kampanyaya Ka tılım Koşulu Uygulanan indirime katlanan teşebbüs bilgisi Sevenhill mağazalarında alışveriş yapan GNCTRKCLL üyesi Turkcell abonelerinin satın alacakları dört üründen en düşük fiyatlısının bedava verilmesi üzerine kurgulanmıştır. Kampanyaya katılım, son 30 gün içerisinde önödemeli hatlarına en az 20 TL yükleme yapan Turkcell GNCTRKCELL üyesi abonelerinin, belirlenen kısa numaraya gönderilen kısa mesaja karşılık gelen şifrenin, satış noktalarındaki pos cihazları üzerinden tanımlanması ile sağlanmıştır. Turkcell tarafından gönderilen elektronik postada GNCTRKCLL kampanyaları kapsamında sunulan kampanyalar arasında sadece Fida Film ile yapılan Sinema Bileti kampanyasında Turkcell tarafından karşılanan bir faydanın (bilet bedeli) söz konusu olduğu ve bunun t oplam maliyetinin net TL olduğu ifade edilmektedir. Ayrıca, TAB Gıda kampanyası kapsamında da TL tutarında bir maliyete katlandığı anlaşılmaktadır5. Dolayısıyla, TL lik bu tutarın , Genç Turkcell kampanyalarına ait artan maliyet olarak kabul edilmesi gerekmektedir. I.2.2. Turkcell in İndirim Uygulamalarına İlişkin Değerlendirme Yukarıda ayrıntılarına yer verildiği üzere, Turkcell tarafından doğrudan kampanya kapsamında katlanılan artan maliyetler; tüm bireysel abonelere yönelik kampanyalar için TL, belirli kriterleri sağlayan abonelere sunulan kampanyalar içinse TL olarak gerçekleşmiştir. Bunun haricinde, artan maliyetler kapsamında, kampanyalar için katlanılan tutundurma faaliyetleri nedeniyle katlanılan maliyetlerin de hesaba katılması gerekm ektedir. Zira bu maliyetler, başvuru konusu indirim kampanyasının yürütülmemesi halinde katlanılmayacak maliyetlerdir. Turkcell tarafından gönderilen e lektronik postada Genç Turkcell kampanyalarında katlanılan reklam/tanıtım maliyetlerine yer verilmektedir . Tablo 5: Genç Turkcell Kampanyalarında Katlanılan Net Reklam/Tanıtım Maliyetleri Genç Turkcell Kampanyaları Katlanılan Reklam/Tanıtım Maliyetinin Miktarı CORNETTO (UNILEVER) FİDA FİLM TAB GIDA 5 Turkcell in TAB Gıda ile gerçekleştiği kampanya kapsamında da Turkcell tarafından bir maliyete katlanılmış olabileceği görülmektedir. Kuruma gönderilen elektronik postadan, kampanyada sağlanan faydalara ilişkin olarak taraflar ın herhangi bir nakit ödemesi yapmadığı, işleyiş in mahsuplaşma esasına göre gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki karşılıklı anlaşma gereği; TAB ın kampanya kapsamında sağladığı ürün (Burger King menüsü) miktarına bağlı tutarın , Turkcell tarafından ücretsiz olarak sağlanan toplam dakika tutarından fazla dahi olsa, TAB toplu dakika tutarının üstünde kalan B urger King menü talebini ücretsiz karşılamıştır. Söz konusu kampanya kapsamında sağlanan dakikalar karşılığı nda Turkcell tara fından TAB a fatura edilen toplam tutar KDV ve ÖİV dâhil TL (Net: TL) olarak gerçekleşmiştir. ULUSOY SEVEN HILL CAFE NERO GİTTİG İDİYOR Görüldüğü üzere, Fida Film ile yapılan kampanya haricinde katlanılan reklam tanıtım maliyetleri TL ile TL arasında değişmektedir. Bu rakamlar yukarıda anılan diğer indirim kampanyaları için de referans oluşturabilece ktir. Yukarıda yer veril en maliyetlerin görece büyüklüğünün ortaya konulması bakımından aşağıda Turkcell in 2010 yılı sonu itibarıyla abone sayısı, ses trafiği miktarı ve arama gelirlerine ait verilere yer verilm iştir. Görüldüğü üzere, Turkcell in 2010 yılı sonu itibarıyla kampan yaların hedef kitlesini oluşturan bireysel abone sayısı otuz milyonun üzerindedir. Bu aboneler yıl içinde dakika ses trafiği oluşturmuş ve Turkcell e yaklaşık TL gelir kazandırmıştır. 2010 yılında Turkcell in toplam cirosu ise TL olarak gerçekleşmişt ir. Tablo 6: Turkcell in 2010 yılı Abone Sayısı, Ses trafiği Miktarı ve Arama Gelirleri Abone Sayısı Ses Trafiği Arama Gelirleri Kurumsal Bireysel Toplam Tüm bireysel abonelere yönelik kampanyalar bakımından her bir kamp anya için TL reklam/tanıtım maliyetine katlanıldığı düşünülse bile ortaya çıkan birim artan maliyet Kr/dk civarında oluşmaktadır6. Platinum abonelere yönelik kampanyalar bakımından ise üyelik koşulları dikkate alındığında7, ortaya çıkan TL lik maliy etin ihmal edilebilir olduğu ortaya çıkmaktadır. Genç Turkcell kampanyalarının artan etkilerinin değerlendirilebilmesi için öncelikle Genç Turkcell in özelliklerine bakılması gerekmektedir. Genç Turkcell, Turkcell in gençlere özel olarak kurguladığı bir g ençlik kulübü olarak tanımlanmaktadır. İşTcell ve AloVatan üyeleri ile kurumsal hatlar dışındaki tüm Turkcell abonelerinin Genç Turkcell üyesi olabileceği belirtilmektedir. Bu bakımdan, Genç Turkcell kampanyaları da tüm bireysel abonelere yönelik kampany alar kapsamında değerlendiril ebilecektir. Buna göre, Genç Turkcell kampanyaları kapsamında katlanılan TL lik artan maliyetin marjinal etkisi Kr/dk dır. Yukarıda yer verilen bilgi ve değerlendirmeler ışığında, Turkcell in üçüncü taraflar aracılığıyla sağladığı indirimler sonucu katlandığı maliyetlerin fiyat -maliyet analizini değiştirebilecek nitelikte olmadığı , dolayısıyla şikâyetçiyi dışlayıcı bir nitelik taşımadığı anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, şikâyet konusu eylemler 4054 sayılı Kanun un 6. maddesin i ihlal eder nitelikte bulunma mıştır. 6 Hesaplamada, en riskli durumun değerlendirmesini temin etmek amacıyla referans olarak Fida Film Kampanyası nın ardından en yüksek reklam/tanıtım maliyeti d ikkate alınmıştır. Ayrıca, kampanyalar tüm bireysel abonelere yönelik olduğundan bireysel kullanıcıların toplam ses trafiği üzerinden hesaplama yapılmıştır. Bu bağlamda, incelenen pazarlama faaliyetlerine ilişkin maliyetlerin hesaplamalarda bir yıla yayıld ığı belirtilmelidir. Yapılan bu tercih daha riskli olan durumu değerlendirmeyi teminen benimsenmiş olup uygulamada bu maliyetlerin daha uzun sürelere yayılması söz konusu olabilecektir. 7 Bir platinum abonenin Turkcell e ödediği ortalama ücretin en az verg iler dâhil TL olması gerektiği ve ortalama bir bireysel abonenin vergiler dâhil TL (ortalama gelir olan TL nin üzerine %25 ÖİV ve %18 KDV eklenmesiyle bulunmuştur) ödediği dikkate alındığında bu durum daha net ortaya çıkmaktadır. J. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun'un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile kar ar verilmiştir.