Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2014 -5-14 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 14-18/350 -156 Karar Tarihi : 20.05.2014 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN , Doç. Dr. Tahir SARAÇ B. RAPORTÖRLER: Mücteba ALTUN, Hasan ADIYAMAN C. BAŞVURUDA BULUNAN : Defile Butik (Zafer AKAY) Hatboyu Cad. No: 6/A Erenköy/İstanbul D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN : Ado Tekstil Tur.
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2014 -5-14 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 14-18/350 -156 Karar Tarihi : 20.05.2014 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN , Doç. Dr. Tahir SARAÇ B. RAPORTÖRLER: Mücteba ALTUN, Hasan ADIYAMAN C. BAŞVURUDA BULUNAN : Defile Butik (Zafer AKAY) Hatboyu Cad. No: 6/A Erenköy/İstanbul D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN : Ado Tekstil Tur. İnş. San. ve Tic. A.Ş. Silahşör Caddesi Erdemler İşhanı No:73 Bomonti/İ stanbul Elvan Butik İstasyon Caddesi Pu lur Apt. No:9/A Erenköy /İstanbul (1) E. DOSYA KONUSU: Ado Tekstil Tur. İnş. San. ve Tic. A.Ş. nin, Defile Butik le aynı bölgede faaliyet gösteren Elvan Butik le anlaş arak Defile Butik e mal vermeyi reddettiği iddiası. (2) F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlar ına 25.03.2014 tarih ve 1718 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 02.04.2014 tarihli ve 2014 -5-14/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet Kurulunun 09.04.2014 tarihli ve 14 -14/259 -M sayılı toplantısında görüşülerek, söz konusu teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 40. maddesinin 1. fıkrası uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir Bunun üzerine hazırlanan 13.05 .2014 tarih ve 2014 -5-14/ÖA sayılı rapor görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) G. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle, Bayan giyim ürünlerinin perakende satışıyla iştigal eden Zafer Akay (DEFİLE BUTİK) ı n 2013 yılı Şubat ayından bu yana sağlayıcı konumundaki Ado Tekstil Tur. İnş. San. ve Tic. A.Ş. (ADO TEKSTİL) den mal temin etmekte olduğu, - DEFİLE BUTİK in 2014 sezonu için gerekli sipariş formlarını doldurarak ADO TEKSTİL e ilettiği ancak ADO TEKSTİL in sezon açılışı olan Mart ayı başından itibaren DEFİLE BUTİK e mal vermeyi reddettiği, - Aynı bölgede yer alan ve daha fazla sipariş veren Elifhan KAFALI ( ELVAN BUTİK) nın ADO TEKSTİL e, DEFİLE BUTİK e ürün tedarik edilmesi halinde kendi siparişlerini iptal edeceğini söylemesinin ürün tedarikine son verilmesine gerekçe olarak gösterildiği, - Mevcut durumda DEFİLE BUTİK in ticari olarak zarara uğratıldığı ve ikame ürü nler üreten sağlayıcı bulmakta zorlanacağı ifade edilmiştir. (4) H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, önaraştırma konusu iddialar ile ilgili olarak soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı ifade edilmiştir. 14-18/350 -156 2/4 I.İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (5) İddianın esası ADO TEKSTİL in DEFİLE BUTİK e mal vermeyi (sözleşme yapmayı) reddetmesi eylemi dir. Rekabet mevzuat ve içtihadında teşebbüslerin mal vermeyi reddetme eylemleri 4054 Sayılı Kanun un 6. maddesi kapsamında ele alın dığından söz konusu iddia 6. madde çerçeves inde değerlendirilm iştir. (6) Mal vermeyi reddetme eylemine ilişkin olarak öncelikle belirtilmesi gereken husus, piyasa ekonomisi modelinde teşebbüslerin kendi iradeleri ile davranma özgürlüğü nün bulunduğudur . Bu nedenle bir teşebbüsün ürünlerini kime satıp sa tmayacağı konusunda serbest iradesi ile karar verme hakkına sahip olduğu kural olarak kabul edilmektedir. (7) Bununla birlikte, Hâkim Durumdaki Teşebbüslerin Dışlayıcı Kötüye Kullanma Niteliğindeki Davranışlarının Değerlendirilmesine İlişkin Kılavuz da belirti ldiği üzere, Kurul hâkim durumda bulunan teşebbüslere ilişkin sözleşme yapmayı reddetme iddialarını değerlendirirken ihlalin tespiti için üç koşulun birlikte varlığını aramaktadır. Bu çerçevede; Reddetme, alt pazarda rekabet etmek için vazgeçilmez bir ürün e ya da hizmete ilişkin olmalı, Reddetmenin, alt pazarda etkin rekabeti ortadan kaldırması muhtemel olmalı, Reddetmenin tüketici zararına yol açması muhtemel olmalıdır. (8) Bu bağlamda mal vermenin reddi iddiasının 4054 sayılı Kanunun 6. Maddesi kapsamında ihl al olabilmesi için öncelikle ilgili teşebbüsün hâkim durumda bulunması gerek mektedir . Herhangi bir pazarda hâkim durumda bulunmayan bir teşebbüsün bir kısım alıcıya mal vermekten kaçınması, 4054 S ayılı Kanun kapsamında rekabeti engelleyen, bozan veya kısıt layan bir eylem olarak değerlendiril emez . (9) Hâkim durum, 4054 sayılı Kanun un 3. maddesinde Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyatı arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik par ametreleri belirleyebilme gücü olarak tanımlanmaktadır. Hâkim durumun belirlenmesinde ilgili teşebbüsün pazar payı, pazarda faaliyet gösteren diğer firmaların sayısı ve pazar payları gibi nicel ölçütlerin yanında, piyasaya giriş engelleri, fikri ve sınaî mülkiyetin varlığı, teknolojik üstünlük gibi nitel ölçütler de kullanılmaktadır. Pazar payı hâkim durumun belirlenmesinde tek başına yeterli bir ölçüt olmasa da teşebbüsün pazar payının düşük olması, piyasanın çok sa yıda oyuncunun yer aldığı rekabetçi bir piyasa olması, ürünün homojen nitelikte olması ve giriş engellerinin bulunmaması gibi durumlarda hâkim durumdan bahsetmek zorlaşmaktadır. (10) Konuya ilişkin ilgili pazar olarak belirlenebilecek hazır giyim ürünleri pazar ı açısından sektörde en büyük teşebbüs ün yaklaşık ( ..) civarında pazar payı ile TEMA Mağazacılık Hizmetleri Tic. A.Ş. (LCW ) olduğu tespit edilmiştir. Ekonomi Bakanlığı tarafından hazırlanan Hazır Giyim Sektör Raporu na göre sektörde faaliyet gösteren işletmelerin büyük çoğu nluğu küçük ve orta büyüklükteki işletme niteliğindedir. Sosyal Güvenlik Kurumu istatistiklerine göre, Türkiye genelinde tekstil ve hazır giyim sektörlerinde faaliyet gösteren firmaların sayısı 52.000 civarındadır. Bu bağlamda gerek paza rda faaliyet gösteren teşebbüslerin pazar paylarının yüksek olmaması , gerekse de pazardaki oyuncuların çokluğu ve piyasaya giriş çıkışın serbest olması nedeniyle şikâyete konu teşebbüs olan ADO TEKSTİL in hazır giyim ürünleri pazarında hâkim durumda bulunm asının söz konusu olmadığı kanısına ulaşılmıştır . 14-18/350 -156 3/4 (11) Buna rağmen , sonuca herhangi bir etkisinin olmayacağı kanaatiyle ADO TEKSTİL in hâkim durumda bulunduğu varsayılarak da bir değerlendirme yapılmıştır. (12) Bu çerçevede, sözkonusu iddialara ilişkin olarak mal v ermeyi reddetme eyleminin gerçekleşip gerçekleşmediğini test etmek için Hâkim Durumdaki Teşebbüslerin Dışlayıcı Kötüye Kullanma Niteliğindeki Davranışlarının Değerlendirilmesine İlişkin Kılavuz da anılan ve birlikte varlığı gereken üç koşuldan biri olan re ddetme eyleminin alt pazarda rekabet etmek için vazgeçilmez bir ürüne ya da hizmete ilişkin olması gerektiği koşulunun değerlendirilmesinin yeterli olduğu kanaatine varılmıştır. (13) İlgili Kılavuz da belirtildiği üzere Kurul, reddetmeye konu unsurun alt pazard a etkin bir şekilde rekabet edebilmek için nesnel olarak gerekli olmasını aramaktadır. Bununla birlikte, şikâyetçi konumunda bulunan DEFİLE BUTİK in, ADO TEKSTİL den temin edemediği ve mal vermeyi reddetme kapsamında değerlendirilen ürünlerin muadillerini Seden Tekstil, Moda İlgi Konf. İmal. San. Tic. Ltd. Şti ve Setre Konfeksiyon Teks. San. Tic. Ltd. Şti. den temin ettiği teşebbüsten gelen cevap yazısında yer almaktadır. ADO TEKSTİL in DEFİLE BUTİK e ürün sağlamayacağına ilişkin telefon görüşmelerinin 8 -15 Mart tarihleri arasında yapıldığı, DEFİLE BUTİK in ADO TEKSTİL den sağlayamadığı ürünlerin muadillerini sağladığını belirttiği cevap yazısının 29.04.2014 tarihli olduğu göz önüne alındığında , pazarda rekabet edebilmek için ADO TEKSTİL in ürünlerinin vazge çilmez olmadığı gibi kısa sürede DEFİLE BUTİK in diğer tedarikçilerden ürün temin edebildiği de görülm üştür . (14) İlgili Kılavuz da mal vermeyi reddetme eyleminin gerçekleşmiş olması için yukarıda anılan üç koşulun birlikte varlığının arandığı göz önüne alındı ğında, koşullardan birinin gerçekleşmemiş olması Kanun un 6. maddesi kapsamında mal vermeyi reddetme eyleminden söz edilemeyeceği anlamına gelmektedir. Bu nedenle, anılan üç koşuldan birinin sağlanmadığı, diğer iki koşulun gerçekleşip gerçekleşmediğinin değerlendirilmesine gerek olmadığı anlaşılmıştır . İlgili Kılavuz da tüm koşulların sağlanması durumunda Kurul un teşebbüslerin mal vermeyi reddetmelerine ilişkin haklı gerekçe iddialarını göz önünde bulunduracağı belirtilmektedir. Sözleşme yapma talebinde bu lunan teşebbüsün ticari kredibilitesinin olmaması, arzın kapasite sınırlarına bağlı olarak geçici olarak ya da tamamen durdurulması, çeşitli güvenlik gerekliliklerinin karşılanamaması gibi hususlar nesnel gereklilik olarak değerlendirilebilmektedir. (15) ADO TE KSTİL e gönderilen bilgi isteme yazısında, DEFİLE BUTİK e mal verilmemesinin gerekçesi sorulmuş, gelen cevap yazısında 2014 yılı yaz dönemi üretimlerinin sınırlı olduğu, ticari stratejileri gereği ELVAN BUTİK ile yola devam etme kararı aldıkları ve bu nede nle şikâyetçi firmaya mal veremedikleri beyan edilmiştir. (16) Bu çerçevede, ADO TEKSTİL in hâkim durumda olduğu varsayımı altında dahi, DEFİLE BUTİK e sağlanması reddedilen ürünlerin alt pazarda rekabet etmek için vazgeçilmez bir ürün niteliğini haiz olmadığı ve dolayısıyla iddia nın Kanun un 6. maddesi kapsamında bulunmadığı kanısına ulaşılmıştır . 14-18/350 -156 4/4 J.SONUÇ (17) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.