Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2015 -1-49 (Özelleştirme) Karar Sayısı : 15-37/568 -190 Karar Tarihi : 06.10.2015 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK B. RAPORTÖRLER: Harun GÜNDÜZ, Muhammed Safa UYGUR, Metin DEMİRCİ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Büyükdere Cad. No:143 Esentepe /İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Tasarruf Mevduatı Sig
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2015 -1-49 (Özelleştirme) Karar Sayısı : 15-37/568 -190 Karar Tarihi : 06.10.2015 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK B. RAPORTÖRLER: Harun GÜNDÜZ, Muhammed Safa UYGUR, Metin DEMİRCİ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Büyükdere Cad. No:143 Esentepe /İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Kurulunca oluşturulan Emzet Akaryakıt Ticari ve İktisadi Bütünlüğü nün ihale yoluyla Seyhan Akaryakıt Taşımacılık İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. veya Sevpet Grup Akaryakıt Dağıtım Sanayi ve Ticare t A.Ş. ye devri işlemine izin verilmesi talebi. (3) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 30.03.2009 tarihinde giren Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu nun (TMSF) ön bildirimi üzerine hazırlanan, 08.05.2009 tarihli mesleki daire görüşü ile 18.05.2009 tarihinde Kurum kayıtlarına giren TMSF 'nin görüşü ve 27.05.2009 tarihli Bilgi Notu dikkate alınarak, 03.06.2009 tarih ve 09-26/529 -M sayılı karar ile konuya ilişkin Rekabet Kurulu Görüşü oluşturulmuş ve TMSF ye bildirilmiştir. (4) Bu çerçevede, Kurum kayıtlarına en son 28.0 9.2015 tarihinde giren TMSF nin izin başvurusu üzerine düzenlenen 29.09.2015 tarih ve 2015 -1-49/ÖN sayılı Özelleştirme Nihai Bildirim Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (5) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, Emzet Akaryakıt Ticari ve İktisadi Bütünlüğü n ün (EMZET); Seyhan Akaryakıt Taşımacılık İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (SEYHAN) veya Sevpet Grup Akaryakıt Dağ. San. ve Tic. A.Ş. (SEVPET) tarafından devralınmasına yönelik işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCEL EME VE DEĞERLENDİRME G.1. Bildirim in Konusu (6) TMSF tarafından , EMZETin tam kontrolünün devri amacıyla 28.07.2015 tarihinde gerçekleştirilen ihale sonucunda en yüksek teklifi sunan SEYHAN ile ikinci en yüksek teklifi sunan SEVPET e ilişkin bildirim yapılm ıştır. G.2. Devre Konu: Emzet Akaryakıt Ticari ve İktisadi Bütünlüğü (7) EMZET; Murtaza Yavuz ZEYTİNOĞLU, Emzet Akaryakıt Dağıtım Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. (EMZET AKARYAKIT) ile Zeytinoğlu Tic. ve San. A.Ş. ye (ZEYTİNOĞLU) ait akaryakıt faaliyetinde kullanılan b azı gayrimenkul, menkul mallar, internet alan adı ve çeşitli sözleşmeler bir araya getirilerek Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Kurulu nun (Fon Kurulu) 05.03.2015 tarih ve 2015/47 sayılı kararı ile oluşturulan bir ticari ve iktisadi bütünlük olarak tanımlanma ktadır . (8) İhale şartnamesi ve ekleri incelendiğinde, Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz un 17 . paragrafı anlamında, EMZET in kendisine pazar cirosu atfedilebilen malvarlıklarının bilgisine Tablo -1 de yer verilm iştir: 15-37/568 -190 2/5 Tablo-1: Devre konu malvarlıkları tablosu Malvarlığı İstasyon Adı İli Mülk Sahibi 1 Akaryakıt İstasyonu Dekovilbaşı Eskişehir Yavuz ZEYTINOĞLU 2 Akaryakıt İstasyonu Çinigar Kütahya Kütahya Belediyesi1 3 Akaryakıt İstasyonu Beylikova Eskişehir Zeytinoğlu Va risleri2 4 Akaryakıt İstasyonu Kaymaz Eskişehir Zeytinoğlu Varisleri 5 Akaryakıt İstasyonu Alpu Eskişehir ZEYTINOĞLU 6 Akaryakıt İstasyonu Tepebaşı Eskişehir Zeytinoğlu Varisleri 7 Akaryakıt İstasyonu İnegöl Bursa Zeytinoğlu Varisleri 8 Akaryakıt İsta syonu Kümbet Eskişehir Zeytinoğlu Varisleri 9 Akaryakıt İstasyonu Gündüzler Eskişehir Zeytinoğlu Varisleri 10 Akaryakıt İstasyonu Yenikent Eskişehir Yenikent İşl. Koop.3 (9) Yukarıda yer verilen istasyonlardan Çinigar, Beylikova ve Kaymaz istasyonları ZEYTİ NOĞLU tarafından; diğerleri ise EMZET tarafından işletilmektedir. Söz konusu akaryakıt istasyonlarının 2014 yılı satış rakamlarına ve bu istasyonlarda elde edilen ciro bilgilerine Tablo -2 de yer verilm iştir: Tablo -2: Devre konu akaryakıt istasyonlarına ait satış rakamları ve ciroları İstasyon Adı 2014 yılı satış miktarları (lt x1000) Ciro (TL) LPG Akaryakıt 1 Dekovilbaşı ( ..) ( ..) ( ..) 2 Çinigar ( ..) ( ..) ( ..) 3 Beylikova ( ..) ( ..) ( ..) 4 Kaymaz ( ..) ( ..) ( ..) 5 Alpu ( ..) ( ..) ( ..) 6 Tepebaşı ( ..) ( ..) ( ..) 7 İnegöl ( ..) ( ..) ( ..) 8 Kümbet ( ..) ( ..) ( ..) 9 Gündüzler ( ..) ( ..) ( ..) 10 Yenikent ( ..) ( ..) ( ..) TOPLAM ( ..) ( ..) ( ..) (10) Kurumumuza sunulan bilgilere göre, EMZET 2014 yılında ( ..) TL; ZEYTİNOĞLU ise ( ..) TL ciro elde etmiştir . Bu çerçevede, EMZET in 2014 yılında yürüttüğü faaliyetlerinden ( ..) TL ciro elde ettiği görülmektedir4. (11) EMZET bünyesindeki istasyonların otogaz ve akaryakıt satış miktarlarının, söz konusu illerdeki toplam otogaz ve akaryakıt sa tış miktarlarına oranının s ırasıyla Bursa ili bakımından % ( ..) ve % ( ..) , Eskişehir ili bakımından % ( ..) ve % ( ..) , Kütahya ili bakımından ise % ( ..) ve % ( ..) olduğu görülmektedir. EMZET bünyesindeki istasyonların toplam otogaz ve akaryakıt satış miktar larının, Türkiye toplamı otogaz ve akaryakıt satış miktarlarına oranı ise % ( ..) ve % ( ..) tir. 1 Kütahya Belediyesi ile ZEYTİNOĞLU arasında ( ..) tarihinde sona er ecek bir sözleşme bulunmaktadır. Öte yandan OMV Petrol Ofisi A.Ş. ile ZEYTİNOĞLU arasındaki akaryakıt ve LPG dağıtım sözleşmeleri ( ..) tarihinde sona ermiştir. 2 Taraflarca Kurumumuza sunulan bilgilere göre Zeytinoğlu Varisleri ; Zeliha ZEYTİNOĞLU, Bedia Nermin SÖLPÜK, Murtaza Yavuz ZEYTİNOĞLU, Güneş ZEYTİNOĞLU, N.Zey nep ZEYTİNOĞLU ve K. Banu ZEYTİNOĞLU adlı kişilerden oluşmaktadır. 3 Söz konusu akaryakıt istasyonunun işletilmesine ilişkin olarak malik ile EMZET AKARYAKIT arasında 18.09.2020 tarihinde sona erecek bir sözleşme bulunmaktadır. 4 Yukarıda Tablo -2 de yer v erilen ciro rakamlarının toplamının, EMZET in 2014 yılındaki toplam cirosundan farklı olması, ilgili istasyonlarda yer alan marketlerde yapılan satışlar ile madeni yağ satışlarından kaynaklanmaktadır. 15-37/568 -190 3/5 G.3. Muhtemel Alıcılar: Seyhan Akaryakıt Taşımacılık İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. , Sevpet Grup Akaryakıt Dağ. San. ve Tic. A.Ş. (12) Devralma kapsamın da iki muhtemel alıcı bulunmaktadır. TMSF tarafından 28.07.2015 tarihinde düzenlenen ihale kapsamında ( ..) ABD doları ile SEYHAN en yüksek teklifi veren teşebbüs konumundadır. SEVPET ise ( ..) ABD doları bedel teklifiyle ikinci muhtemel alıcıdır. (13) SEYHAN t arafından Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelere göre, teşebbüs akaryakıt istasyonu bayilik ve işleticilik faaliyetlerinde bulunmaktadır. Teşebbüsün faaliyet gösterdiği akaryakıt istasyonlarının listesine aşağıda yer verilm iştir: Tablo -3: SEYHAN ın Faaliyet Gösterdiği Akaryakıt İstasyonlarının Listesi İstasyon Adı İli 2014 yılı satış miktarları (lt x1000) Ciro (TL) LPG Akaryakıt 1 Kuttepe Adana ( ..) ( ..) ( ..) 2 Toroslar Mersin ( ..) ( ..) ( ..) 3 Kızıltepe Mardin ( ..) ( ..) ( ..) 4 Yüreğir Adan a ( ..) ( ..) ( ..) 5 Dikili Adana ( ..) ( ..) ( ..) TOPLAM ( ..) ( ..) ( ..) (14) Teşebbüs, gerçek kişi Orhan DEĞER tarafından kontrol edilmekte olup; 2014 yılında ( ..) ciro elde etmiştir. (15) SEVPET ise akaryakıt, doğalgaz, lojistik, inşaat, tarım, enerji, ma dencilik gibi alanlarda faaliyet göstermek üzere kurulmuş olmakla beraber, şirketin, bugüne değin gerçekleştirdiği herhangi bir faaliyeti ve cirosu bulunmamaktadır. Şirket, eşit oranda hisse ye sahip olan Ahmet SİVRİ ve Halil SEVER isimli gerçek kişiler ce k ontrol edilmektedir. G.4. İşlemin Niteliği Hakkında Değerlendirme (16) Yukarıda da yer verildiği üzere, Kurumumuza bildirilen işlemin konusunu Fon Kurulunca oluşturulan Emzet Akaryakıt Ticari ve İktisadi Bütünlüğü nün ihale yoluyla muhtemel alıcılara devrine iz in verilmesi talebi oluşturmaktadır. (17) 2013/2 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Te bliğ in (2013/2 sayılı Tebliğ) 2. maddesinde; Aşağıda sayılan haller hariç olmak üzere, bir teşebbüsün ortaklık paylarının ya da diğer hak ve araçların tümünün veya bir kısmının teşebbüsün üzerindeki kontrolü değiştirecek ya da karar organlarını etkileyec ek şekilde yahut mal veya hizmet üretimine yönelik birimlerin özelleştirme yolu ile her türlü devri bu Tebliğ hükümlerine tabidir. hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede, dosya konusu işlem 2013/2 sayılı Tebliğ kapsamında bir özelleştirme işlemi dir. (18) Öte yand an işlemin, 2013/2 sayılı Tebliğ in 3. maddesinde öngörülen ciro eşiğini aşması nedeniyle ön bildirimde bulunulması zorunlu işlemlerden olduğu, dolayısıyla bahse konu Tebliğ in 5. maddesi çerçevesinde Kurulu muzun iznine tabi olduğu değerlendirilmektedir5. 5 2013/2 sayılı Tebliğ in 3. maddesinin ikinci fıkrası nda, Rekabet Kurulu görüşünün, ilgili görüşte aksi belirtilmediği sürece üç yıl geçerli olacağı düzenlenmektedir. EMZET in özelleştirilmesine ilişkin Kurul görüşü her ne kadar 2009 yılında oluşturulmuş olsa da, söz konusu ekonomik bütünlüğün özelleştirilme si sürecinin herhangi bir kesintiye uğramadığı, ancak ihalenin 2015 yılında sonuçlandırıldığı görülmekt edir. Bu çerçevede, söz konusu işlem bakımından yeniden Kurul görüşü oluşturulması gerektiği ileri sürülebilecekse de, 2013/2 sayılı Tebliğ deki bu düzen lemenin, kendisinden önce yürürlükte olan 1998/4 sayılı Tebliğ de yer almadığı, dolayısıyla bu yeni düzenlemeyle ilgililere yeni bir yükümlülük getir ildiği, 15-37/568 -190 4/5 G.5. 4054 sayılı Kanun un 7. Maddesi Çerçevesinde Değerlendirme (19) Muhtemel alıcılardan en yüksek bedelle birinci sırada yer alan SEYHAN, akaryakıt istasyon işleticiliği faaliyetinde bulunmaktadır. Bu çerçevede, devre konu EMZET ile muhtemel alıcı SEYHAN ın f aaliyetleri arasında yatay bir örtüşme bulunmakla birlikte ; dosya mevcudu bilgilerden SEYHAN ın, EMZET in bünyesinde yer alan akaryakıt istasyonlarının bulunduğu Bursa, Eskişehir ve Kütahya illerinde herhangi bir faaliyet göstermediği anlaşılmaktadır. (20) Dosy a kapsamında, ilgili ürün pazarı nın akaryakıt ve otogaz LPG ürünlerinin perakende satışı ; ilgili coğrafi pazar ın ise Türkiye olarak belirlenebileceği sonucuna varılmakla birlikte , bildirime konu işlemin alternatif pazar tanımları çerçevesinde herhangi bir rekabetçi endişe doğurmaması nedeniyle ilgili pazar tanımı yapılma mıştır. (21) Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz un 18. paragrafında; Birleşik teşebbüslerin ilgili pazardaki paylarının toplamının %20 nin altında olması hal inde, söz konusu birleşme işleminin rekabet bakımından olumsuz etkilerinin, incelemenin derinleştirilmesini ve birleşmenin yasaklanmasını gerektirecek düzeyde olmadığı varsayılabilir. açıklamasına yer verilmektedir. Bu çerçevede ilgili coğrafi pazarın Tü rkiye olarak ya da en dar haliyle ayrı ayrı Bursa, Eskişehir ve Kütahya illeri olarak tanımlanması durumunda dahi, ihalede en yüksek teklifi veren SEYHAN ın işlem sonrasındaki pazar payının oldukça düşük olması nedeniyle işlemin herhangi bir rekabetçi e ndişeye yol açmayacağı değerlendirilmektedir. (22) Dosya kapsamında elde edilen bilgi ve belgelerden, muhtemel alıcılardan ikinci sırada yer alan SEVPET in ise akaryakıt ve otogaz LPG ürünlerinin perakende satışı pazarında veya bu pazarın alt ve üst pazarı sa yılabilecek herhangi bir pazarda faaliyetinin bulunmadığı görülmektedir. Dolayısıyla, ihalede en yüksek ikinci teklifi veren SEVPET bakımından da işlemin herhangi bir rekabetçi endişeye yol açmayacağı görülmektedir. (23) Bu çerçevede, SEYHAN ın Bursa, Eskişehir ve Kütahya illerinde herhangi bir faaliyet göstermemesi; SEVPET in ise akaryakıt ve otogaz LPG ürünlerinin perakende satışı pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmaması ve her halükarda işlem sonrasında tarafların pazar paylarının oldukça düşük olması n edeniyle , bildirim konusu işlemin halihazırda EMZET in elinde olan pazar payının devralan teşebbüslere geçmesinden ibaret olduğu; dolayısıyla işlem sonrasında ilgili pazarların rekabetçi yapısında önemli bir değişiklik yaşanmayacağı anlaşıldığından , bildir im konusu işleme izin verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (24) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 1- Emzet Akaryakıt Ticari ve İktisadi Bütünlüğü nün Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından ihale yoluyla satışı kapsamında; an ılan İktisadi Bütünlüğün, teklif sahiplerinden - Seyhan Akaryakıt Taşımacılık İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. veya - Sevpet Grup Akaryakıt Dağıtım Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından devralınması işleminin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 2013/ 2 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri için Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, tarafların aleyhine olarak değerlendirilebilecek bu düzenlemenin geçmişe etkili olacak şekilde uygulanamayacağı değerlendirildiğinden, mezkur işleme ilişkin olarak yeniden Kurul görüşü oluşturulmasına gerek olmadığı sonucuna varılmıştır. 15-37/568 -190 5/5 2- Adı geçen teklif sahipler i tarafından gerçekleştirilecek muhtemel devralma işlemi sonucunda 4054 sayılı Kanun un 7. maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz kon usu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. Meh met Akif ERSİN