2025/2392870 İhale Kayıt Numaralı "TUŞBA İLÇESİ KENT TEMİZLİĞİ ÇÖP TOPLAMA ÇÖP TAŞIMA SÜPÜRME VE ÇEVRE TEMİZLİĞİ HİZMELERİNDE KULLANILMAK ÜZERE ARAÇ VE İŞ MAKİNESİ KİRALAMA" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Mab Sos. Hiz. Araç Kir. İnş. Tur. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Tuşba Belediyesi Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/2392870 İhale Kayıt Numaralı “Tuşba İlçesi Kent Temizliği Çöp Toplama Çöp Taşıma Süpürme ve Çevre Temizliği Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş Makinesi Kiralama” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Tuşba Belediyesi Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü tarafından 26.01.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Tuşba İlçesi Kent Temizliği Çöp Toplama Çöp Taşıma Süpürme ve Çevre Temizliği Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş Makinesi Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Mab Sos. Hiz. Araç Kir. İnş. Tur. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin 19.01.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.01.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.01.2026 tarih ve 206989 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.01.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/340 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale dokümanındaki mevzuata aykırılıklar nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği, şöyle ki; Bahse konu ihale kapsamında 5 adet binek aracın kiralanacağı, Teknik Şartname’de söz konusu araçların aylık kiralama bedelinin, taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini aşmaması gerektiğinin düzenlendiği, ancak bahse konu düzenlemede harcama talimatının verildiği ayın belirtilmediği, bu çerçevede, tekliflerin sağlıklı bir şekilde oluşturulmasının mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine ilişkin Esas ve Usullerin “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “(1) Bu Esas ve Usullerin amacı, 05.01.1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanunu’na tabi olan kurumlarda kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı suretiyle karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.” hükmü, Anılan Esas ve Usullerin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “(1) Bu Esas ve Usuller, 237 sayılı Kanuna tabi olan kurumları ve taşıtları kapsar.” hükmü, Bahse konu Esas ve Usullerin “Genel Esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde; a. Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır. ...” hükmü, Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Tuşba İlçesi Kent Temizliği, Çöp Toplama, Çöp Taşıma, Süpürme ve Çevre Temizliği Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş Makinası Kiralama b) Türü: Hizmet Alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Şoför ve yakıt idaremize ait olmak üzere ;9 kalem toplam 30 araç kiralama hizmeti Ayrıntılı bilgi İdari Şartname’nin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Tuşba Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ 7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: … 7.4. İstekli tarafından teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunulması ve/veya sağlanması gerektiği bu Şartnamenin 7’nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri: …” düzenlemesi yer almaktadır. İdari Şartname’nin “Ek” başlıklı bölümünde ve Birim Fiyat Teklif Cetvelinde yer alan tablo aşağıdaki gibidir: Sıra No Açıklama Birimi Miktarı 1 13+1,5/15+1,5 m 3 arası Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (15 x 730 gün) Gün 10.950 2 8+1/7+1 m 3 arası Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (2 x 730 gün) Gün 1.460 3 Damperli Kamyon en az 14 m 3 Motor Gücü (2 adet x 730 gün) Gün 1.460 4 Kazıcı ve Yükleyici (4x4) Makinesi (2 adet x 730 gün) Gün 1.460 5 3 m 3 Mini Damperli Kamyon (1*730 gün) Gün 730 6 Çift Kabin Pick-up (1 adet x 730 gün) Gün 730 7 16+1 kişilik Minibüs (1 adet x 730 gün) Gün 730 8 4+1 kişilik, dizel, manuel, b segmenti, sedan tipi, 1450cc ve klimalı Binek Araç (5 adet x 730 gün) Gün 3.650 9 Traktör (Harmar dahil) (1 adet x 550 gün) Gün 550 Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde “ Tuşba Belediyesi sınırları içerisinde bulunan 67 mahallenin 10 merkez 57 kırsal mahalle olmak üzere ilçe sınırlarında umuma açık alanlardaki çöp, kül, atık ve geri dönüştürülecek maddelerin toplanması, toplanan atıkların katı atık depo alanına nakli, çöp konteyner ve alım noktaların temizliği ile cadde ve sokakların süpürme işini kapsamaktadır.” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin 30’uncu maddesinde “Binek otomobil tipi araçlar için; yerli katkı oranı beyanları dikkate alınarak şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.” düzenlemesi, Bahse konu Şartname’nin “Araçların teknik özelliklleri” başlıklı bölümünde “… Otomobiller için Araçların Teknik Özellikleri Model yılı 2020 veya üzeri Motor Gücü En az 88 kW ve üzeri Silindir Hacmi En az 1500 cm 3 Yakıt Cinsi Dizel Vites Manuel Sürücü dahil Koltuk Sayısı 5 …” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin Tuşba Belediyesi Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Tuşba İlçesi Kent Temizliği Çöp Toplama Çöp Taşıma Süpürme ve Çevre Temizliği Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş Makinesi Kiralama” ihalesi olduğu, bahse konu ihalede 23 adet ihale dokümanı indirildiği, 26.01.2026 tarihinde yapılan ihaleye 10 isteklinin teklif sunduğu anlaşılmıştır. İhale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde; başvuruya konu ihale kapsamında hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu, damperli kamyon, kazıcı ve yükleyici, mini damperli kamyon, minibüs, traktör, çift kabin pick-up ve binek araç kiralanacağı tespit edilmiştir. Yapılan incelemede; başvuruya konu ihale dokümanı kapsamında harcama talimatının verildiği aya ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmediği, ancak ihale hakkında ilk bilgi sahibi olunan tarih olan ihale ilan tarihinin içinde bulunduğu ayın, harcama talimatının verildiği ay olarak dikkate alınarak tekliflerin oluşturulmasında engel bulunmadığı, dolayısıyla ihale dokümandaki söz konusu eksikliğin esasa etkili olmadığı anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiasının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca “ itirazen şikayet başvurusunun reddine ” karar verilmiştir. Anılan kararda, başvuruya konu ihale dokümanı kapsamında harcama talimatının verildiği aya ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmediği, ancak ihale hakkında ilk bilgi sahibi olunan tarih olan ihale ilan tarihinin içinde bulunduğu ayın, harcama talimatının verildiği ay olarak dikkate alınarak tekliflerin oluşturulmasında engel bulunmadığı, dolayısıyla ihale dokümandaki söz konusu eksikliğin esasa etkili olmadığı anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı ifade edilmiştir. Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine ilişkin Esas ve Usullerin “Genel Esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin Cumhurlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı lığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde; a. Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır. ...” hükmü yer almaktadır. İşe ait Teknik Şartname’nin 30’uncu maddesinde “Binek otomobil tipi araçlar için; yerli katkı oranı beyanları dikkate alınarak şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Araçların teknik özelliklleri” başlıklı bölümünde “… Otomobiller için Araçların Teknik Özellikleri Model yılı 2020 veya üzeri Motor Gücü En az 88 kW ve üzeri Silindir Hacmi En az 1500 cm 3 Yakıt Cinsi Dizel Vites Manuel Sürücü dahil Koltuk Sayısı 5 …” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller çerçevesinde; genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde, şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedelinin (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmaması gerektiği anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31 inci maddesinin birinci fıkrasında, bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisinin harcama yetkilisi olduğu belirtildikten sonra, aynı Kanunun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 inci maddesinde ise, “Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır….” hükmüne yer verilmiştir. Dolayısıyla bütçeden harcama yapılmasının ön şartı kesin bir şekilde harcama talimatına bağlanmıştır. Bu anlamda bakıldığında söz konusu ihale süreci de harcama talimatı ile başlamıştır ve harcama talimatının verildiği tarih belli olmalıdır. Bunun aksi mümkün bulunmamaktadır. Nitekim belirtilen Kanun hükmüne uygun olarak da, Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinde, “Onay belgesi : İhale usulüyle yapılacak alımlarda, kamu ihale mevzuatında standart form olarak belirlenen ihale onay belgelerini; doğrudan temin suretiyle veya kamu ihale mevzuatında belirtilen istisnai alımlarda ise alım konusu işin nev’i, niteliği, varsa proje numarası, miktarı, gereken hallerde yaklaşık maliyeti, kullanılabilir ödeneği ve tertibi, alımda uygulanacak usulü, avans ve fiyat farkı verilecekse şartlarını gösteren ve harcama yetkilisinin imzasını taşıyan belgeyi, “ şeklinde tanımlanmış, Kamu İhale Kurulunca da “ e formlar ” arasında “İhale Onay Belgesi” mevzuatta öngörülen bilgileri içerecek şekilde belirlenmiştir. Tüm bu bilgiler dikkate alındığında, dokümanda net bir belirleme yapılmasını engelleyecek bir husus bulunmamaktadır. İdare tarafından şikâyete verilen cevapta ise özetle, “Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede; Kamu İhale Genel Tebliği’nin 75.7’nci maddesi uyarınca, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller kapsamına giren araçların kiralanmasına yönelik hizmet alımlarında, araçlara ilişkin sayı, marka, model ve/veya ilgili diğer bilgileri gösteren listenin yeterlik kriteri olarak istenilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Ancak söz konusu Esas ve Usullerin yalnızca 237 sayılı Taşıt Kanunu kapsamına giren araçlar için geçerli olduğu, ihalemize konu makinelerin bu Kanun kapsamında bulunmadığı, ayrıca fiilen arazi üzerinde çalışan arazi tipi binek araçlar ile pick-up türü araçların da anılan Usul ve Esaslar kapsamında değerlendirilmediği tespit edilmiştir.” İfadelerine yer verilmiştir. Söz konusu Esas ve Usuller kapsamında binek araçların istisna tutulabilmesi için aracın hem fiilen arazi üzerinde çalışması hem de arazi binek aracı olması gerektiği, buna karşın, ihale dokümanında binek araçların arazi aracı ya da 4x4 özellikli olduğuna ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, dolayısıyla başvuruya konu ihale kapsamında kiralanacak binek araçların aktarılan Esas ve Usuller kapsamında kasko sigortası değerinin %2 sınırına tabi olması şeklinde değerlendirilmesi gerekmektedir. Nitekim, idare belirtildiği şekilde cevap vermekle birlikte, Teknik Şartname’de binek araçlar için şoför giderleri hariç olmak üzere aylık kiralama bedelinin (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dâhil), Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesi’nde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini aşmaması gerektiğinin düzenlendiği, buna rağmen ihale dokümanı kapsamında binek araçlara ilişkin aylık kiralama bedelinin Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller çerçevesinde değerlendirilmesinde esas alınacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesi’nin hangi aya ait olduğunun açık ve tereddüde yer vermeyecek şekilde belirtilmediği görülmüştür. Anılan kararda, başvuruya konu ihale dokümanı kapsamında harcama talimatının verildiği aya ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmediği, ancak ihale hakkında ilk bilgi sahibi olunan tarih olan ihale ilan tarihinin içinde bulunduğu ayın, harcama talimatının verildiği ay olarak dikkate alınarak tekliflerin oluşturulmasında engel bulunmadığı, dolayısıyla ihale dokümandaki söz konusu eksikliğin esasa etki etmediği belirtilse de, harcama talimatının verildiği ay ile ihale ilan tarihinin aynı ay olması şeklinde bağlayıcı bir hükmün olmadığı ve sonraki aylarda araçların kasko değerinin yükselebileceği dikkate alındığında, ihale dokümanında esas alınacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesi’nin hangi aya ait olduğunun açık ve tereddüde yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerektiği, aksi bir durumun tekliflerin sağlıklı ve mevzuata uygun şekilde oluşturulmasına engel teşkil ettiği, bu itibarla, bahse konu ihale dokümanında tespit edilen mevzuata aykırılık nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak yukarıda tespiti yapılan aykırılıklar ve değerlendirmeler doğrultusunda “ihalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki kararına katılmıyorum.