Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi 2025/333 Esas - 2026/55 Karar T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 36. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2025/333 KARAR NO : 2026/55 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 24/12/2024 NUMARASI : 2024/371 ESAS - 2024/893 KARAR DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali KARAR TARİHİ : 22/01/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 30/01/2026 Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapı…
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi 2025/333 Esas - 2026/55 Karar T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 36. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2025/333 KARAR NO : 2026/55 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 24/12/2024 NUMARASI : 2024/371 ESAS - 2024/893 KARAR DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali KARAR TARİHİ : 22/01/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 30/01/2026 Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonucunda mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi. Gereği görüşülüp düşünüldü. TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı, şirketleri tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait ... plakalı araçlar ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla Büyükçekmece 2. İcra Müdürlüğü'nün 2023/30908 Esas sayılı dosyasından icra takibine geçildiğini, ancak takibe karşı davalı tarafından borcu olmadığı gerekçesiyle itirazda bulunulduğunu, yapılan itirazın haksız ve yersiz olduğunu, davalının, şirketlerine herhangi bir borcu bulunmadığı iddiası ile asıl alacağa ve ferileri bakımından takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, şirketlerine ait köprü ve otoyollardan geçiş vakıasına itiraz etmediğinin açık olduğunu, şirketlerinin 3996 sayılı "Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun" ve 2011/1807 (eski 94/5907) sayılı "3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin" Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde özel yetkili bir anonim şirket olarak kurulmuş olduğunu, "..."nin Yap-İşlet-Devret modeli ile yapımı ve işletilmesini ...Müdürlüğü ile imzalamış olduğu 27 Eylül 2010 tarihli Uygulama Sözleşmesi çerçevesinde üstlenmiş bulunduğunu, şikayete konu borcun sebebini teşkil eden ihlalli geçişin fiilinin tanımlanması gerektiğini, ihlalli geçişin şirketleri tarafından yapımı ve işletmesi üstlenilen otoyolun geçiş ücreti ödenmeksizin kullanılması anlamına geldiğini, yasa gereği ihlalli geçiş vakıasının ödemesiz geçiş anında tamamlandığını ve ihlalli geçiş cezası ödemesiz geçiş anında kesinleştiğini, ancak yasada öngörülen 15 günlük yasal süresi içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde ihlalli geçiş cezası yine yasa hükmü gereği kendiliğinden terkin olduğunu, şirketleri tarafından işletilen Otoyolda yer alan gişeler ... ve nakit/kredi kartı/banka kartı olarak tahsilat yöntemi bazlı özgülendiğini, ... gişelerinden yapılan geçişlerde ücret toplama sisteminin süresi içerisinde ... için ... bankasından/... için ...den olumlu provizyon alınamaması ve bu nedenle ... veya ...den geçiş ücreti tahsilatı yapılamaması halinde geçiş esnasında gişede yer alan bariyerlerin açılmadığını, bu halde araç sürücüsünün ilgili butona basıp oluşan ihlalli geçiş kaydına ilişkin, geçiş ücretinin hangi surette nereye ödeneceğini, yasal ödeme süresinin ne kadar olduğunu, geçiş tarihini izleyen 15 günlük yasal sürenin bitiminde ödeme yapılmaz ise geçiş ücreti ile birlikte 1 (bir) katı, geçiş tarihini izleyen 45 gün içerisinde ödeme yapılmaz ise geçiş ücreti ile birlikte 4 (dört) katı cezanın ödenmek zorunda kalınacağını, ödemenin geciktirilmesi halinde tutara eklenecek diğer masrafların neler olduğunu belirtir ihlalli geçiş bildirimini ("...") alması akabinde bariyer kalktığını ve geçişin sağlandığını, ... sadece bilgilendirme amaçlı olarak düzenlenerek ihlalli geçiş anında, araç sürücüsüne teslim edildiğini, mahkemenizde görülecek itirazın iptali davası öncesinde şirketlerini temsilen tarafı ve davalı/ davalı şirket vekili arasında Ankara Arabuluculuk Bürosunda 2024/2683 Başvuru Numarası ve 2024/28306 dosya numarası ile görülen arabuluculuk görüşmeleri neticesinde uzlaşma sağlanamadığını, Büyükçekmece 2.İcra Müdürlüğü'nün 2023/30908 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın reeskont avans faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına ve borçlu aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir. Davalı, davacı vekilinin delil dilekçesi ekinde CD sunduğunu, CD içerisinde iddia olunan ihlalli geçişlere ilişkin araç plakaları, tarih-saat bilgileri, ayrıntılı tablonun, tahsilat sorgu sonuçlarının, fotoğrafların ve ihtarnamelerin yer aldığını belirttiğini, ancak söz konusu CD ve içindeki bilgiler taraflarına gönderilmediğinden taraflarına belgeleri incelenme imkanı olmadığını ve ilgili belgelere karşı savunma hakkının kısıtlandığını, bu sebeple söz konusu CD ve içindeki eklerin şirketlerine gönderilmesinin ardından beyanda bulunma haklarını saklı tuttuklarını bildirdiklerini, davacı vekili, davacı şirketin Yap-İşlet-Devret modeli çerçevesinde Gebze-Orhangazi- İzmir Otoyolu'nun işletme hakkına sahip olduğunu, şirketlerine ait olduğu iddia edilen muhtelif plakalı araçların ücret ödemeksizin otoyollardan ihlalli geçişler gerçekleştirdiğini, otoyollardan geçişlerin 6001 sayılı kanun kapsamında ücretlendirildiğini, ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde 15 ve 45 günlük sürelerde geçiş ücretini ödemeyen araç maliklerine geçiş ücretinin katları tutarında ceza uygulandığını, şirketlerine ait olduğu iddia edilen araçların da ücret ödemeden otoyolları kullanmaları sebebiyle ceza tahakkuk ettirildiğini, ödenmemesi sebebiyle de icra takibi başlatıldığını beyan etttiğini, ancak açılan davanın haksız ve kötü niyetli olup davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, şirketlerinin davacı şirketi herhangi bir borcu bulunmadığını, ihlalli geçiş yapıldığı iddia edilen zamanlarda şirketlerine ihlalli geçiş bildirimlerinin tebliğ edilmediğini, tebliğ edilmemesi sebebiyle şirketlerinin ihlalli geçişten haberi bulunmadığını, bu sebeple nasıl hesaplandığı, ne zamana ait olduğu belli olmayan icra takip borcuna itiraz edildiğini, ayrıca şirketlerine ait olduğu iddia edilen ve ihlalli geçişe sebep olan araçlar için eksi bakiyede olduğu da şirketlerine bildirilmediğini, şirketleri eksi bakiyede olduğunu bu aşamada bilebilecek durumda olmadığını, bildirim yapılmadığı için eksi bakiyeyi tamamlayamamış olmasının da şirketlerine kusur olarak yüklenemeyeceğini savunarak, davacı tarafça haksız ve kötü niyetli olarak açılan işbu davanın müvekkili yönünden esastan reddine, dayanaktan yoksun ve haksız olarak başlatılan icra takibi nedeniyle davacı taraf aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, 03/06/2022 - 18/07/2022 tarihleri arasında ihlalli geçiş yaptığı iddia edilen ... plaka nolu toplam 7 adet aracın 03/06/2022 - 18/07/2022 tarihleri arasında ... plaka nolu araçların ... kullanmadığının ... Anonim Şirketi Ödeme Sistemleri Daire Başkanlığı'nın Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne sunduğu E.85303021-304.10.02.02-947580 sayılı yazısı'ndan anlaşıldığı, ...Müdürlüğü tarafından dosyaya kazandırılmış ilgili plakanın ... Banka Hesap haretketleri (Hesap No: ... (Plaka: ...)) incelendiğinde ise 29/03/2022 tarihinden 23/08/2022 tarihine bakiyesinin "0.00" olduğu, "ödeme kabul" alanında "reddedildi." yazdığının görüldüğü, davaya konu geçiş tarihlerinde yeterli bakiye bulunmadığının anlaşıldığı, davaya konu geçişlerin toplamda 7 araç (plaka) için olduğu, davaya konu bu 7 aracın toplamda 86 adet ihlalli geçiş yapmış olduğu, dava dilekçesinde harca esas değerinin 159.822,50 TL (Takip Çıkış Miktarı) olduğunun görüldüğü, Büyükçekmece 2. İcra Dairesi 2023/30908 Esas sayılı ilamsız takiplerde ödeme emrinde toplam alacağın 159.822,50 olduğunun görüldüğü, asıl alacağa işleten % 15,75 reeskont avansının 10.570,00 TL olduğunun hesaplandığı, davacının işletmekte olduğu otoyol ve köprü gişelerinde mevcut bulunan bariyerlerin ücretinin ödenmiş olması durumunda açılması ya da ücreti alınmadığında sürücüye ... (İhlalli Geçiş Bildirim) formu verilerek bariyerin açılması göz önüne alındığında kamera kayıtları ile köprü ve otoyolun kullanıldığının belgelenmesi ile sabit göründüğü, dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden davaya konu plakaların (7 adet araç) davaya konu geçiş tarihleri göz önüne alındığında geçişlerin tahsilatlarının yapıldığına dair objektif bir delile rastlanamadığı, yukarıda detayları verildiği üzere davaya konu 7 adet aracın ..., ... plakalı araçlar davaya konu tarihlerdeki toplan geçiş ücretlerinin 29.850,50 TL olduğu, 4 katı tutarındaki ceza bedelinin 119.402,00 TL olduğu, 4 katı ceza ile birlikte geçiş ücretlerinin toplam 149.252,50 TL hesaplandığı, % 15,75 Reeskont avansının 10.570,00 TL olarak hesaplandığı, davacının asıl alacak ve % 15,75 Reeskont avansı ile birlikte 159.822,50 TL alacaklı olduğu, davaya konu geçişler için ödeme yapıldığına dair dosya içerisinde herhangi bir objektif delil bulunmadığı gerekçesiyle; "Davacının davasının kabulü ile, davalının Büyükçekmece 2. İcra Dairesinin 2023/30908 Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 149.252,50-TL Asıl Alacak (geçiş ücretleri toplamı 29.850,50-TL ve 4 katı tutarındaki ceza bedeli toplamı 119.402,00-TL olmak üzere) ile 10.570,00-TL işlemiş faiz olmak üzere TOPLAM; 159.822,50-TL üzerinden iptali ile, takibin anılan tutarlar üzerinden ve takip talebindeki koşullarla devamına, takip konusu alacağın likit nitelikte olması nedeniyle hüküm altına alınan 159.822,50-TL'nin %20'si olan 31.964,50-TL icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine" karar verilmiş; karara karşı, davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı, gerek ticaret sicil gazetesinde yapılan ilan ile gerekse de yerel mahkeme dosyasında dava dilekçesinin tebliğ edildiği adres ile sabit olduğu üzere şirketlerinin yerleşim yerinin İstanbul olduğunu, bu sebeple işbu dava da yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, işbu davaya konu takip öncelikle İstanbul Anadolu 18. İcra Dairesi 2022/19963 Esas sayılı dosyası kapsamında başlatılmış olup söz konusu dosyaya taraflarınca 17/11/2022 tarihinde itiraz edildiğini, itiraz tarihinden işbu davanın açıldığı tarihe kadar 1 yıllık hak düşürücü süre dolmuş olup davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, huzurdaki davada davacı şirketin yap-işlet-devret modeli çerçevesinde ...'nun işletme hakkına sahip olduğunu, şirketlerine ait olduğu iddia edilen muhtelif plakalı araçların ücret ödemeksizin otoyollardan ihlalli geçişler gerçekleştirdiğini, öncelikle davaya konu icra dosyası olan Büyükçekmece 2. İcra Müdürlüğü 2023/30908 Esas sayılı dosyası (Eski esas İstanbul Anadolu 18. İcra Dairesi 2022/19963 E.) celp edilip incelendiğinde de görüleceği üzere takip talebinde ve ödeme emrinde borcun dayanağı olarak davacı tarafından herhangi bir dayanak belge sunulmadığını ve kendilerine tebliğ edilmediğini, başka bir ifade ile icra dosyasına hiçbir takip dayanağı belge sunulmadığını, bu sebeple de davacı tarafça herhangi bir şekilde ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, ihlalli geçiş yapıldığı iddia edilen zamanlarda şirketlerine ihlalli geçiş bildirimlerinin tebliğ edilmediğini, bu sebeple nasıl hesaplandığı, ne zamana ait olduğu belli olmayan icra takip borcuna itiraz edildiğini, 6001 sayılı ...Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin 5. fıkrası uyarınca ceza talep edilebilmesi için ihlalli geçiş bildiriminin şirketlerine tebliğ edilmesi gerektiğini, ayrıca şirketlerine ait olduğu iddia edilen ve ihlalli geçişe sebep olan araçlar için eksi bakiyede olduğunun da şirketlerine bildirilmediğini, dava konusu geçişler için bu durumun da araştırılması ve bunun sonucunda bir karar verilmesi gerektiğini, şirketlerine ait olmayan araçlar için de geçiş ücreti ve ceza miktarı ödenmesine karar verildiğini, gerek dava dilekçelerinde gerekse de sonraki beyanlarında taraflarınca ...'ne müzekkere yazılarak ihlalli geçiş yapıldığı iddia edilen plakaların aktif ve pasif malik bilgilerini içeren tabloların dosyaya celbedilmesini talep ettiklerini, ancak dosya kapsamında yerel mahkemece bu taleplerinin değerlendirilmediğini ve şirketlerine ait olmayan araçlar hakkında da ceza miktarına hükmedildiğini, 6001 sayılı Kanunun 30. maddesinin 5. fıkrasının devamında yer alan hüküm kapsamında şirketlerine 15 gün önceden bildirim yapılıp yapılmadığının incelenmesini; eğer bu bildirim yapılmadıysa 4 katı tutarında ceza miktarı ödenmemesi gerektiği yönünde karar verilmesi gerektiğini, ancak yerel mahkeme kararından aleyhlerine 4 katı tutarında ceza miktarına hükmedilmesine ilişkin herhangi bir gerekçe gösterilmediğini, hukuka aykırı olarak verilen yerel mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini ileri sürerek istinaf talebinde bulunmuştur. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, otoyoldan ihlalli geçiş nedenine dayalı olarak başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davalının istinaf sebepleri ile HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni nedeniyle re'sen dikkate alınması gereken hususların incelenmesinde; Dava konusu geçiş ücreti ile 6001 sayılı ...Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30. maddesinin 5. fıkrası hükmüne göre geçiş ücreti ile birlikte genel hükümlere göre tahsil edilebileceği düzenlenen ihlalli geçişten kaynaklanan ceza tutarının, götürülecek borçlardan olduğu, 6098 sayılı Borçlar Kanunu’nun 89. maddesi uyarınca dava konusu geçiş ücreti ve cezasının tahsili yönünden davacı şirketin merkezinin bulunduğu Ankara ili icra dairelerinin yetkili olduğu gözetildiğinde (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/23461 Esas, 2021/9283 Karar sayılı ilamı) mahkemece işin esasına girilmesinin isabetli olduğu değerlendirildiğinden davalı tarafın yetki itirazının yerinde olmadığı görülmüştür. Davalı tarafça her ne kadar itirazın iptali davasının 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı ileri sürülmüş ise de, davalının yetki itirazı üzerine yetkili Büyükçekmece 2. İcra Müdürlüğü'nün 2023/30908 Esas sayılı başlatılan takipte borçlu tarafından ödeme emrine 23/08/2023 tarihinde itiraz edilmesi üzerine icra takibinin durduğu, yapılan itirazın davacı alacaklıya tebliğ edilmediği, ödeme emrine itiraz süresi dikkate alındığında dahi 1 yıllık hak düşürücü sürenin geçmediği anlaşıldığından davalı tarafın bu yöndeki istinaf sebebi isabetsiz bulunmuştur. Mahkemece davaya konu edilen 7 aracın malikinin davalı şirket olduğu esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiş ise de, Dairemizce yapılan UYAP sorgulamasında bu araçlardan ... plakalı araç ile ... plakalı araçları davalı şirket adına kayıtlı olduğu, diğer araçların dava dışı 3.kişiler adına kayıtlı olduğu görülmüş olup mahkemece söz konusu bu 2 araç dışındaki diğer tüm araçların ihlalli geçiş tarihleri itibariyle davalı şirket adına kayıtlı olup olmadığının tespiti açısından araçların tüm tedavülleri ile birlikte trafik tescil kayıtlarının ilgili yerlerden temin edilerek hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup isabetsiz bulunmuştur. Açıklanan nedenlerle davalının istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, HMK'nın 353/1/a-6. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yargılamanın yeniden yapılması için dava dosyasının mahalline gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalının istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜ ile HMK'nın 353/1/a-6. maddesi uyarınca Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/12/2024 tarih ve 2024/371 Esas, 2024/893 Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA, 2-Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 3-İstinaf karar ve ilam harcının talep halinde istinaf kanun yoluna başvuran davalıya iadesine, 4-İstinaf kararının yerel mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 22/01/2026 tarihinde, oybirliği ile kesin olarak karar verildi. Başkan Üye Üye Katip