Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2016-5-10 (Devralma) Karar Sayısı : 16-19/317-144 Karar Tarihi : 01.06.2016 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK, Adem BİRCAN B. RAPORTÖRLER : Murat AYBER, İmren KOL, Atıf BİBER C. BİLDİRİMDE BULUNAN :- CJ CGV Co., Ltd. Temsilcileri: Av. M. Togan TURAN, Derya GENÇ, Av. Mehmet Emin ÖZAN Orjin Maslak, Eski Büyükdere Caddesi No:27 K:11 Masla
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2016-5-10 (Devralma) Karar Sayısı : 16-19/317-144 Karar Tarihi : 01.06.2016 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK, Adem BİRCAN B. RAPORTÖRLER : Murat AYBER, İmren KOL, Atıf BİBER C. BİLDİRİMDE BULUNAN :- CJ CGV Co., Ltd. Temsilcileri: Av. M. Togan TURAN, Derya GENÇ, Av. Mehmet Emin ÖZAN Orjin Maslak, Eski Büyükdere Caddesi No:27 K:11 Maslak 34398 /İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Mars Entertainment Group A.Ş. nin tüm paylarının CJ CGV Co. Ltd., CJ şirketler grubu içerisinde yer alan bir bağlı şirket ve finansal yatırımcılar tarafından devralınmasına izin verilmesi talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 12.05.2016 tarihinde giren yazıyla tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 25.05.2016 tarih ve 2016-5-10/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. Taraflar G.1.1. Devralanlar: CJ CGV Co., Ltd. (CJ CGV) ve CJ Corporation (CJ CORP) (4) Merkezi Seul de bulunan CJ CGV, CJ şirketler grubunun (CJ GROUP) holding şirketi olan CJ CORP şirketinin bir parçasıdır. CJ CGV, ana faaliyet konusu olan sinema salonu işletmeciliği alanında Güney Kore, Çin, Vietnam ve Amerika Birleşik Devletleri nde faaliyet göstermektedir. Ayrıca Güney Kore ve Vietnam'da reklamcılık hizmetleri ve film dağıtım faaliyetlerinde de bulunmaktadır. CJ CORP un kontrolünde olan CJ CGV nin hisseleri Güney Kore borsasında işlem görmektedir. (5) Dosyadaki bilgilerden; CJ CORP un nihai olarak Jay Hyun Lee tarafından kontrol edildiği ve anılan kişinin Türkiye de herhangi bir teşebbüste hissesinin bulunmadığı anlaşılmıştır. 16-19/317-144 2/9 (6) Öte yandan, CJ GROUP bünyesinde yer alan Türkiye menşeili üç şirket bulunmaktadır; CJ IMC Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti., tüketici ürünlerinin ithalatı, ihracatı, pazarlanması, alım ve satımı alanında, CJ Mediasa Pazarlama ve Dağıtım A.Ş., online pazarlama ve satış alanında, CJ Mediasa Televizyon Yayın A.Ş., televizyon, internet, katalog, mobil ve yeni medya kanalları aracılığıyla ürünlerin tanıtımı ve reklamı alanında faaliyet göstermektedir. G.1.2. Devredilen: Mars Entertainment Group A.Ş. (MEG) (7) Merkezi İstanbul da olan MEG, tüm hisselerine sahip olduğu ve tek iştiraki konumundaki Mars Sinema Turizm ve Sportif Tesisler İşletmeciliği A.Ş. (MARS) aracılığıyla sadece sinema sektöründe faaliyet göstermektedir. (8) MEG in nihai kontrolü, Odysses S.a.r.l ın (ODYSSES) tüm paylarını uhdesinde bulunduran Spark Entertainment Limited aracılığıyla Esas Holding A.Ş. (ESAS HOLDİNG) ve Actera Partners L.P. dedir (ACTERA). G.1.3. Devreden: ODYSSES (9) Spark Entertainment Limited in uhdesinde yer alan ODYSSES in, MEG in ( ..) oranındaki payına sahip olmasına karşın, herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Spark Entertainment Limited in %( ..) ACTERA, %( ..) ise ESAS HOLDİNG sahiptir. Bu payları aracılığıyla ACTERA ve ESAS HOLDİNG, MEG ve dolayısıyla MARS ın birlikte kontrolüne sahip bulunmaktadır. ACTERA ve ESAS HOLDİNG, MEG dışında, Türkiye'de sinema salonu hizmetleri, film dağıtım hizmetleri, perde ve sinema içi reklam yerlerinin satışı ve pazarlaması pazarlarında faaliyet gösteren herhangi bir teşebbüsü doğrudan veya dolaylı olarak kontrol etmeyip, bu alanlarda faaliyet gösteren teşebbüslerde payları da bulunmamaktadır. G.2. İlgili Pazar (10) İşlem taraflarından MEG, iştiraki MARS aracılığıyla, sinema salonu hizmetleri, filmlerin sinemada gösterimi amacıyla dağıtımı ve perde reklamcılığı faaliyetleri ile iştigal etmektedir. Diğer taraf olan CJ CORP, gerek doğrudan gerekse iştirakleri aracılığıyla; sinema salonu işletmeciliği, film dağıtım ve reklam hizmetleri sunumu, sinema gösterim ekipmanı üretimi, satışı ve hizmet satışı, yiyecek, yiyecek hizmetleri, ilaç, biyoteknoloji, eğlence, medya, ev alışverişi ve lojistik alanlarında faaliyet göstermektedir. (11) Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde ilgili teşebbüsler arasında ürün pazarları bakımından; sinema salonu hizmetleri, filmlerin sinemada gösterimi amacıyla dağıtımı ve perde reklamcılığı alanlarında yatay; sinema gösterim ekipmanı üretimi, satışı ve hizmet satışı alanında ise MARS ın faaliyet gösterdiği sinema salonu hizmetleri alanıyla dikey bir örtüşme olduğu görülmektedir. 16-19/317-144 3/9 (12) Güney Kore, Çin, Vietnam ve Amerika Birleşik Devletleri nde faaliyet gösteren CJ CORP, Türkiye'de sinema salonu hizmetleri, film dağıtım hizmetleri, perde reklamcılığı alanlarında faaliyet gösteren herhangi bir teşebbüsü doğrudan veya dolaylı olarak kontrol etmeyip, bu alanlarda faaliyet gösteren teşebbüslerde pay sahibi de değildir. Söz konusu durum nedeniyle CJ CORP ile MEG in faaliyet gösterdikleri alanlar arasında Dünya pazarında yatay bir örtüşme olsa da, Türkiye pazarında yatay bir örtüşme bulunmamakta ve dolayısıyla planlanan işlem kapsamında yatay olarak tanımlanabilecek alternatif ürün ve coğrafi pazar tanımlarının hiçbirinin rekabet açısından endişe yaratması (herhangi bir yoğunlaşmaya sebebiyet vermesi) mümkün görülmemektedir. (13) Buna ilaveten sinema salonu hizmetleri özelinde hizmetin doğası gereği, sinema salonları ancak bulundukları yerleşim birimlerindeki tüketicilerin talebini karşılamaktadır. Başka bir deyişle, sinema salonlarının başka illerdeki potansiyel müşterilerin talebini karşılama ihtimalleri, tüketicilerin mesafe ve zaman kısıtı nedeniyle başka bir ile film izlemeye gitme olasılıklarının düşük olması sebebiyle oldukça azdır. Dolayısıyla, sinema salonu hizmetleri pazarı bakımından coğrafi pazar tanımlarının il bazlı ya da iller içerisinde yer alan mikro coğrafi pazarlar özelinde yapılması gerekmekte iken taraflar arasında Türkiye ölçeğinde yatay çakışma olmaması nedeniyle ilaveten bölgesel ölçekli coğrafi pazar tanımları yapılmasına da gerek görülmemiştir. (14) Dikey ilişkiler anlamında ise CJ CGV iştiraki CJ 4DLEX aracılığıyla, sinema salonu hizmetleri pazarına sinema gösterim ekipmanı ve bununla ilgili hizmetler sağlamaktadır. 4 boyutlu (4DX) sinema sistemi hareket, titreşim, su, rüzgâr, baloncuk, sis, yağmur, yıldırım efektleri ve kokuların yardımı ile ekran görsellerini güzelleştirerek sinema tecrübesi sunan ek bir eğlence ekipmanıdır. 4 boyutlu gösterimi yapılan filmler, 2 boyutlu (2D), 3 boyutlu (3D) gibi diğer formatlarda da gösterilmekte olup, dünya genelinde 4 boyutlu gösterim yapan salon sayıları toplam sinema salonlarına kıyasla oldukça sınırlıdır. Dolayısıyla, ilgili tedarik ilişkisinin genel anlamda sinemaların faaliyetlerine etkisi sınırlı düzeyde bulunmaktadır. CJ 4DLEX, ( ..) tarihlerinde MARS'a yapmış olduğu yaklaşık ( ..) ABD Doları tutarında 4 boyutlu sinema gösterim ekipmanı (4 boyutlu film gösterim sistemleri) ve ilgili hizmetlerin satışı dışında, Türkiye'ye herhangi bir sinema ekipmanı veya hizmet satışı gerçekleştirmemiştir. MARS, Türkiye de sadece İstanbul Marmara Forum da bulunan tesisinde 20 Kasım 2015 tarihinden itibaren 4 boyutlu sinema hizmeti sunabilmektedir. Söz konusu tesiste sunulan 4 boyutlu sinema gösteriminden elde ettiği gelir, aynı tesisteki diğer bilet satışlarından elde ettiği toplam gelirin Aralık 2015 Mart 2016 döneminde ( ..) düzeyinin üzerine çıkmamıştır. (15) İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz da, Ancak inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu olmuyorsa pazar tanımı yapılmayabilir denilmektedir. (16) Yapılan inceleme sonucunda; ilgili ürün ve coğrafi pazarın belirlenmesinin işlemin sonucuna etki etmeyeceği anlaşıldığından kesin bir ilgili pazar tanımı yapılmamıştır. Bununla birlikte, değerlendirme sürecinde ilgili ürün pazarı olarak yatay anlamda; filmlerin sinemalarda gösterimi amacıyla dağıtımı pazarı , sinema salonu hizmetleri pazarı ve perde reklamcılığı pazarı ; dikey bakımdan en riskli durumu değerlendirmek adına en dar haliyle 4 boyutlu film gösterim sistemleri pazarı ve ilgili coğrafi pazar olarak ise Türkiye dikkate alınmıştır. 16-19/317-144 4/9 G.3. Değerlendirme G.3.1. İşlemin Niteliği ve Bildirim Yükümlülüğü Açısından Yapılan Değerlendirme (17) Bildirime konu işlem, CJ GROUP un holding şirketi olan CJ CORP un kontrolünde bulunan CJ CGV aracılığıyla, doğrudan MEG in, dolaylı olarak ise MARS ın kontrolünü sağlayacak hisseleri devralmasına ilişkindir. MEG in işlem öncesi ve sonrası hissedarlık yapısına ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Tablo 1: MEG nın İşlem Öncesi ve Sonrası Hissedarlık Yapısı İşlem Öncesi İşlem Sonrası Hissedar Hisse Oranı (%) Hissedar Hisse Oranı (%) Ayşe NİLGÜL UTKU ( ..) CJ SPC ( ..) Menderes UTKU ( ..) IMM SPC ( ..) Muzaffer YILDIRIM ( ..) CJ Bağlı Şirketi ( ..) ODYSSEY ( ..) - ( ..) TOPLAM 100,00 TOPLAM 100,00 (18) İşlem öncesinde; MEG in nihai kontrolü ODYSSES in tüm paylarını uhdesinde bulunduran Spark Entertainment Limited aracılığıyla ACTERA ve ESAS HOLDİNG tarafından sağlanmaktadır. İşlem sonucunda ise MEG in kontrolü direkt olarak MEG in paylarını ( ..) sahip bulunan CJ SPC de olacaktır. (19) CJ SPC nin kontrol yapısına ilişkin olarak pay sahipleri bir sözleşme imzalayacaktır. İlgili sözleşme uyarınca; CJ SPC'nin paylarının ( ..) ine CJ CGV nin, %( ..) ına ise finansal yatırımcılar adına payları elinde bulunduracak olan üç özel amaçlı şirket veya onların vekilleri/kayyumlarının sahip olacağı belirtilmiştir. CJ SPC nin toplam dört yönetim kurulu üyesinin üçünü CJ CGV, birini ise finansal yatırımcılar atama hakkına sahip olacaktır. Ayrıca, CJ SPC yi temsil edecek yönetim kurulu üyesinin CJ CGV tarafından aday gösterilen yönetim kurulu üyeleri arasından seçileceği belirtilmiştir. CJ SPC nin yönetim kurulunun, üyelerinin çoğunluğuyla toplanacağı, bu toplantılarda hazır bulunanların çoğunluğunun olumlu oyuyla karar alınacağı ifade edilmiştir. Yalnızca, CJ SPC nin elinde bulundurduğu tüm MEG paylarının tasarrufu veya devrine ilişkin kararların veya MEG in taraf olduğu birleşme, bölünme, bölünerek birleşme, tasfiye, sona erme işlemlerine ilişkin kararların tüm yönetim kurulu üyelerinin oybirliği ile alınacağı ifade edilmiştir. Dolayısıyla işlem sonrası devre konu teşebbüsün kontrolü CJ SPC nin paylarının ( ..) ine sahip bulunan CJ CGV ye ait olacaktır. (20) Ayrıca IMM SPC nin kontrolüne sahip olan IMM RoseGold III. Private Equity Fund (IMM) ve CJ CGV arasında devre konu teşebbüsün işletilmesini ve buna ilişkin hak ve yükümlülükleri düzenleyen bir Yatırım Sözleşmesi imzalanmıştır. Bu sözleşme uyarınca devre konu teşebbüsün ( ..) hissesine sahip olacak IMM SPC nin aşağıdaki hususlarda onay hakkının bulanacağı bildirilmiştir; MARS ın bir önceki iş yılındaki toplam mal varlığı değerinin ( ..) veya daha fazlasına denk gelecek değerdeki faaliyetlerinin tümünün veya bir kısmının devredilmesi, durdurulması, terki; Başka bir şirketin, MARS ın bir önceki iş yılındaki mal varlığı değerinin ( ..) veya daha fazlasına denk gelecek değerdeki işlerinin tamamının veya bir kısmının devralınması; Tek bir işlemin değeri MARS ın bir önceki iş yılındaki toplam mal varlığı değerinin ( ..) veya daha fazlasına denk gelecek değerde olacak şekilde (i) yatırım (başka bir şirket paylarının, öz kaynağın veya tahvillerin devralınması veya elde edilmesi) 16-19/317-144 5/9 veya sermaye harcaması yapılması, (ii) payların, öz kaynağın veya tahvillerin satışı ve (iii) mal varlığı devralınması (kira vs. dahildir, ancak genel anlamda iş için gereken ürünlerin vs. satın alınması dahil değildir) veya mal varlığı üzerinde tasarruf edilmesi (ödünç verme vs. dahil olmak üzere); Bir önceki iş yılındaki mal varlığı değerinin ( ..) veya daha fazlasına denk gelecek değerde finansman sağlanması, ödünç verilmesi veya diğer yükümlülüklerin altına girilmesi (herhangi bir şüpheye mahal vermemek adına, bu işlemler, planlanan işlemin tamamlanmasından önce meydana gelen mevcut krediler için yapılacak yeniden finanse etme işlemlerine (re-financing) uygulanmayacaktır); Bir önceki iş yılındaki mal varlığı değerinin ( ..) veya daha fazlasına denk gelecek değerde teminat veya garanti sağlanması. (21) Veto haklarının belirleyici etki uygulama imkanı sağlayabilmesi için stratejik kararlarla ilgili olması gerekmekte olup, yatırımcıların finansal çıkarlarının korunması için normalde azınlık hissedarlarına verilen veto haklarının ötesine geçmesi gerekmektedir. Stratejik ticari politika, üst yönetimin atanması ya da işletme planıyla ilgili olmayan bir veto hakkının sahibine ortak kontrol sağladığının kabul edilmesi zordur. Yukarıda yer verildiği üzere IMM SPC ye bu konularda bir veto hakkı verilmemiş olmakla birlikte, tek bir işlem değeri MARS ın bir önceki iş yılındaki toplam mal varlığı değerinin %( ..) u veya daha fazlasına denk gelecek değerde yatırımlara ilişkin bir veto hakkı tanınmıştır. (22) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz da (Kılavuz) belirtildiği üzere; Yatırımlar üzerindeki veto hakkının değerlendirilmesinde yatırımların ne dereceye kadar ortak girişimin aktif olduğu piyasanın esas özelliğini oluşturduğu da dikkate alınmaktadır. Bir teşebbüsün yatırım politikası ortak kontrolün değerlendirilmesinde genellikle önemli bir unsur olmakla birlikte teşebbüsün piyasadaki davranışında yatırımın önemli bir rol oynamadığı pazarlar da bulunabilir. Devre konu teşebbüsün faaliyet gösterdiği sinema salonu hizmetleri pazarında, rekabet edilen coğrafi pazarların genişlemesini sağlayacak olan sinema salonu sayısının arttırılması noktasında teşebbüsler yatırımlara ihtiyaç duymaktadır. Rekabet Kurumu tarafından yayımlanan Sinema Hizmetleri Sektör Araştırması nda pazarın 2003 yılından itibaren yılda ortalama %8,7 oranında büyüdüğü, 2014 yılında sinema salon sayısının 2483 e ulaştığı ve tüm oyuncuların büyümenin devam edeceği beklentisine sahip olduğu ifade edilmiştir. Dolayısıyla, teşebbüslerin büyüyen sinema salonu hizmetleri pazarında faaliyet gösterebilmesi ve pazar paylarını koruyabilmesi için sinema salonu yatırımları gerçekleştirmesinin bu pazardaki ticari faaliyetin önemli noktalarından olduğu anlaşılmaktadır. (23) Kılavuz a göre yatırımlarla ilgili bir veto hakkının kontrol sağlaması bakımından önemi, öncelikle ana şirketlerin onayına tabi olan yatırım düzeyine bağlıdır. Kılavuz da Ana şirketlerin sadece çok yüksek miktarlı yatırım kararlarını veto etme hakkına sahip olduğu durumlarda bu veto hakları ortak girişimin ticari politikasının birlikte belirlenmesine yetki veren bir haktan ziyade, azınlık hissedarının haklarının korunmasına daha yakındır denilerek, yüksek miktarlı yatırım kararlarını veto etme hakkının kontrol hakkı vermekten ziyade azınlık hissedarının haklarının korunmasına ilişkin olabileceği belirtilirken, yüksek miktarlı yatırıma ilişkin herhangi bir açıklamaya yer verilmemiştir. 16-19/317-144 6/9 (24) Bu noktada Yatırım Sözleşmesi nde belirlenen sınırının somutlaştırılması bakımından MARS ın 2015 yılı itibarıyla toplam mal varlığı değerinin %( ..) u hesaplanmış ve yaklaşık ( ..)TL olduğu tespit edilmiş olup, IMM SPC ye tek bir işlem değeri yaklaşık ( ..) TL olan yatırımlar için veto hakkı tanındığı anlaşılmıştır. MARS ın halihazırda sahip olduğu ciro bakımından en büyük üç sinema salonunun, yatırım harcamalarının bugünkü değerlerinin yaklaşık ( ..) TL olduğu ve veto hakkı için belirlenen yatırım tutarlarının çok altında kaldığı tespit edilmiştir. Ayrıca 01.01.2014 tarihi sonrasında MARS tarafından yapılan devralmalar arasında en yüksek bedelli olanının da belirlenen sınırın altında kalarak yaklaşık ( ..) TL olduğu görülmüştür. Bu çerçeve IMM SPC nin yatırım kararları üzerindeki, MARS ın bir önceki iş yılındaki toplam mal varlığı değerinin %( ..) u veya daha fazlasına denk gelecek değerlerdeki veto hakkının, ticari faaliyetlerinde kontrol hakkı vermeyecek düzeyde yüksek miktarlı yatırım kararları olarak değerlendirilebileceği kanaatine varılmıştır. Dolayısıyla, bahse konu veto hakkının azınlık hissedarlarının finansal çıkarlarını korumaya yönelik haklardan olduğu ve ortak kontrole sebebiyet vermeyeceği sonucuna ulaşılmıştır. (25) Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, işlem öncesinde nihai olarak ACTERA ve ESAS HOLDİNG tarafından kontrol edilen MEG in, işlem sonrasında CJ CGV tarafından tek başına kontrol edileceği tespit edilmiştir. CJ CGV ise CJ GROUP un holding şirketi olan CJ CORP tarafından kontrol edilmektedir. Dolayısıyla işlem, bir teşebbüsün kontrolünün, hisse satın alınması yoluyla başka bir teşebbüs tarafından devralınması niteliğinde olması nedeniyle, 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde bir devralma işlemidir. (26) Tarafların Türkiye ve dünya ciroları incelendiğinde 2010/4 sayılı Tebliğ in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen ciro eşiğinin aşıldığı anlaşılmaktadır. Bu bilgiler ışığında, bildirim konusu işlemin Rekabet Kurulunun iznine tabi bir devralma işlemi olduğu kanaatine varılmıştır. G.3.2. 4054 Sayılı Kanun un 7. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme (27) 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi uyarınca, bildirim konusu işlemin ilgili pazarda hâkim durum yaratmak veya mevcut bir hâkim durumu daha da güçlendirmek sonucunu doğurup doğurmayacağının değerlendirilmesi gerekmektedir. (28) Rekabet Kurulunun birçok kararında da ortaya konulduğu üzere, tek başına yeterli olmamakla birlikte, bir teşebbüsün hâkim durumda bulunup bulunmadığının tespit edilmesinde en önemli unsurlardan biri pazar payıdır. Ancak, uygulamada hangi büyüklükteki pazar payının hâkim durum oluşturabilecek bir pazar gücü olarak değerlendirileceğine ilişkin rekabet hukuku doktrini ve içtihadında kesin bir ölçüt bulunmamaktadır. (29) Yatay Olmayan Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz da belirtildiği üzere pazar payları ve yoğunlaşma seviyeleri, pazar yapısı ile birleşme işleminin tarafları ve diğer teşebbüsler arasındaki rekabete ilişkin önemli bilgiler sunan öncül göstergeler olup, bu tür kaygıların mevcudiyeti konusunda kesin hüküm oluşturmazlar. Hâkim durumun tespitinde temel olarak dikkate alınacak ölçütlerden ilki, ilgili teşebbüsün ve rakiplerin pazardaki konumuyken, bunun yanında pazara girişin veya pazarda büyümenin önünde engeller bulunup bulunmadığı, müşterilerin sağlayıcı değiştirme olanakları da değerlendirilmesi gereken hususlardandır. 16-19/317-144 7/9 (30) Bu bağlamda, işlem taraflarının faaliyet alanlarında ürün pazarı bakımından yatay olarak örtüşmenin olduğu pazarlar yukarıda da belirtildiği gibi filmlerin sinemalarda gösterimi amacıyla dağıtımı , sinema salonu hizmetleri ve perde reklamcılığı pazarlarıdır. İşlemin tarafı olan teşebbüslerin söz konusu pazarlardaki Türkiye pazar payları aşağıdaki tabloda sunulmuştur. Tablo 2: İşlem Taraflarının 2014 ve 2015 Yılı Türkiye Pazar Payları (%) Pazar MEG CJ GROUP Toplam 2014 2015 2014 2015 2014 2015 Filmlerin Sinemalarda Gösterimi Amacıyla Dağıtımı ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Sinema Salonu Hizmetleri ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Perde Reklamcılığı ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) (31) Tablodan da görüldüğü üzere, Türkiye de işlemden yatay olarak etkilenen pazarlarda taraflardan sadece MEG in faaliyeti bulunmaktadır. Dolayısıyla, MEG tarafından sahip olunan pazar payının el değiştirmesi söz konusu olduğundan, işlemin yatay olarak bir yoğunlaşmaya yol açması mümkün görülmemektedir. (32) Alıcı tarafın, MARS ın faaliyet gösterdiği ilgili ürün pazarları ile dikey olarak örtüşen pazarlarda da faaliyetleri bulunmaktadır. Dosya kapsamında, CJ GROUP un faaliyet gösterdiği 4 boyutlu film gösterim sistemlerinin kurulması işletilmesi ve bakımı pazarı üst pazar, MEG in faaliyet gösterdiği sinema salonu hizmetleri pazarı ise alt pazar olarak değerlendirilmiştir. (33) Yatay Olmayan Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz da dikey birleşmeler bakımından birleşik teşebbüsün her bir pazardaki payının %25 in altında olması halinde belirli istisnalar haricinde incelemenin derinleştirilmesine gerek olmadığı, bununla birlikte söz konusu eşiğin hukuken bağlayıcı olmadığı ve karine oluşturmadığı belirtilmiştir. (34) Dikey birleşmelerde ortaya çıkabilecek rekabeti sınırlayıcı durumlardan en önemlisi, girdi kısıtlaması ve/veya müşteri kısıtlaması şeklinde ortaya çıkabilecek olan, işlemin pazarı kapama etkisi yaratma ihtimalidir. Girdi ve müşteri kısıtlamaları temel olarak üç alt başlık halinde incelenmektedir. Bu başlıklar sırasıyla; kısıtlama imkanı (ürünün önemli bir girdi olup olmadığı), kısıtlama güdüsü (pazar kapamanın karlı olup olmayacağı vb.) ve rekabet üzerindeki genel etkiler (alt pazardaki rakiplerin dikey bütünleşik yapıda olup olmadığı, pazara giriş engelleri vb.) olarak sıralanabilir. (35) Taraflardan CJ GROUP un ürettiği 4 boyutlu film gösterim sisteminin kurulması işletilmesi ve bakımı, MARS ın faaliyet gösterdiği sinema salonu hizmetleri pazarlarında girdi olarak kullanılabilmektedir1. Devre konu teşebbüsün sinema salonu hizmetleri pazarındaki payının %25 in üzerinde olması sebebiyle, işlemin yukarıda belirtilen pazarlar bakımından girdi ve müşteri kısıtlaması bağlamında olası etkileri değerlendirilmiştir. 1 Girdi kavramı altyapı ya da fikri mülkiyet hakları gibi unsurlara erişimi de kapsayacak şekilde genel bir terim olarak kullanılmıştır. 16-19/317-144 8/9 (36) Girdi kısıtlaması kavramı; birleşme sonrasında birleşik teşebbüsün, alt pazardaki rakiplerin ihtiyaç duydukları önemli girdilere erişimlerini kısıtlaması ve bu yolla rakiplerin maliyetlerini artırması anlamını taşımaktadır. 4 boyutlu film gösterim sistemleri, sinema salonu hizmetlerinin sunulmasında dünya genelinde yakın zamanda kullanılmaya başlanmış olup, kullanımı halihazırda oldukça sınırlı düzeydedir. Sinema gösterim hizmetleri pazarında, 4 boyutlu film gösterimi haricinde, çoğunlukla 2 ve 3 boyutlu sinema gösterimleri yapılmakta ve 4 boyutlu gösterimi yapılan filmler 2 boyutlu olarak da gösterime girebilmektedir. Bunun yanı sıra 4 boyutlu film gösterim sistemlerinin kurulması, işletilmesi ve bakımı hizmeti CJ GROUP tarafından Türkiye de sadece tek bir sinema salonuna sağlanmakta olup, ilgili dönemler boyunca 4 boyutlu sinema gösterim hizmetlerinin bilet satışları, ilgili tesisin toplam bilet satışlarının ( ..) dahi altında kalmaktadır. Dünya çapındaki dijital sinema perdelerinin sayısı 2014 yılında 125.000 i aşmış olup, 4 boyutlu film gösterim teknolojilerinin buradaki payı ise %0,3 ten azdır. Bu çerçevede, ilgili girdinin sinema salonu hizmetleri pazarında önemli bir girdi olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır. Pazar kapamanın koşullarından biri olan girdi kısıtlaması imkanının, ancak ilgili girdinin alt pazardaki faaliyet için önemli bir girdi olması halinde söz konusu olabilmesi sebebiyle bu pazar bakımından girdi kısıtlamasından bahsedilemeyeceği kanaatine varılmıştır. Buna ilaveten, dünyada yeni oluşmaya başlamış ve gelişmekte olan 4 boyutlu film gösterim sistemleri pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin pazar paylarına aşağıda yer verilmekte olup, söz konusu hizmetin sağlanabileceği alternatif sağlayıcıların da bulunduğu görülmektedir. Tablo 3: 4 Boyutlu Film Gösterim Sistemlerinin Dünya Pazar Payları Teşebbüsler Pazar Payı (%) CJ CORP (CJ 4DLEX) ( ..) Lotte Cinema ( ..) MediaMation ( ..) Çin Halk Cumhuriyeti Menşeli Şirketler ( ..) TOPLAM 100,0 (37) Müşteri kısıtlaması kavramı ise; birleşme sonrasında birleşik teşebbüsün, üst pazardaki (4 boyutlu film gösterim sistemleri) rakiplerinin yeterli müşteri tabanına erişimini kısıtlaması anlamına gelmektedir. Müşteri kısıtlaması yönünden pazarı kapama olasılığının değerlendirilebilmesi için üst pazardaki mevcut ve potansiyel rakiplerin alt pazarda (sinema salonu hizmetleri) ürünlerini satabilecekleri yeterli alternatiflerinin bulunup bulunmadığı incelenmelidir. Ancak, üst pazarda dünya genelinde faaliyet gösteren rakip teşebbüslerin Türkiye de 4 boyutlu film gösterim sistemleri alanında halihazırda faaliyeti bulunmamaktadır. Buna ilaveten dünya genelinde toplam dijital sinema perdelerinin sayısının 2014 yılında 125.000 i aştığı düşünüldüğünde, Türkiye nin toplam 2483 sinema perde sayısıyla önemli bir pazar olarak değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla işlem sonrasında devralan teşebbüsün dünya genelinde faaliyet gösteren rakiplerinin yeterli müşteri tabanına erişiminin kısıtlamasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır. (38) Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, sinema salonu hizmetleri pazarında (alt pazar) faaliyet gösteren teşebbüslerin; 4 boyutlu film gösterim sistemleri pazarında (üst pazar), birleşik teşebbüs haricinde yeterli alternatiflerinin bulunması, yeni oluşmakta ve gelişmekte olan teknoloji temelli bu pazara yeni girişlerde herhangi bir hukuki veya doğal giriş engelinin olmaması, 4 boyutlu film gösterim sistemlerinin halihazırda önemli bir girdi niteliğini taşımaması ve 4 boyutlu film gösterim sistemlerinin birleşik teşebbüsün faaliyet alanları dışında kalan coğrafi ve ürün pazarlarında da kullanılabileceği göz önüne alındığında işlem sonrasında, söz konusu pazarda girdi veya müşteri kısıtlaması imkanının bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 16-19/317-144 9/9 H. SONUÇ (39) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.