Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007 -2-150 Karar Sayısı : 07-79/988-383 (Devralma) Karar Tarihi : 18.10.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) 10 Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMC I, Süreyya ÇAKIN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Ekrem KALKAN , Ümit Nevruz ÖZDEMİR C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Luxottica Group S.p.A. Temsilcileri: Av. Seçil ABALI, Av. Selim LEVİ Barbaros Bulvarı, Morbasan Sok. Cerr ah
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007 -2-150 Karar Sayısı : 07-79/988-383 (Devralma) Karar Tarihi : 18.10.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) 10 Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMC I, Süreyya ÇAKIN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Ekrem KALKAN , Ümit Nevruz ÖZDEMİR C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Luxottica Group S.p.A. Temsilcileri: Av. Seçil ABALI, Av. Selim LEVİ Barbaros Bulvarı, Morbasan Sok. Cerr ahoğlu Binası, Balmumcu 34349 Beşiktaş/ İstanbul 20 D. TARAFLAR : - Luxottica Group S.p.A. Temsilcileri: Av. Seçil ABALI, Av. Selim LEVİ Barbaros Bulvarı, Morbasan Sok. Cerrahoğlu Binası, Balmumcu 34349 Beşiktaş/İstanbul - Oakley, Inc. One Icon Foot hill Ranch, Kaliforniya, 92610, ABD E. DOSYA KONUSU : Oakley Inc. in (Oakley) hisselerinin tamamının Luxottica Group S.p.A. (Luxottica) tarafından devralması işlemine izin verilmesi talebi . 30 F. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 13.8.2007 tarih ve 5467 sayı ile giren ve eksiklikleri 3.10.2007 tarihinde tamamlanan başvuru üzerine, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (1997/1 sayılı Tebliğ) çerçevesinde düzenlenen 5.10.2007 tarih, 2007 -2-150/Öİ-07-EK sayılı Devralma Ön İnceleme Rapor u, 10.10.2007 tarih ve REK.0.06.00.00 -120/2 97 sayılı Başkanlık önergesi il e Kurul gündemine alınarak 07 -79 sayılı Kurul toplantısında karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili ra porda; - Luxottica nın tamamına sahip olduğu bağlı ortaklığı Norma Acquisition Corp. (Norma) aracılığıyla Oakley in hisselerinin tamamını satın alması işleminin ilgili 40 pazarlarda 4054 sayılı Kanun kapsamında, bir hâkim durum yaratmaya veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirmeye yönelik olarak rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucu doğurmayacağı, işleme izin verilmesinde bir sakınca bulunmadığı, - Devir sözleşmelerinde yer alan rekabet etmeme yükümlülüklerinin devralma işleminin gerçekleşmesinde doğrudan ilg ili ve gerekli olan yan sınırlamalar olarak kabul edilebileceği ifade edilmiştir. 07-79/988 -383 2 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taraflar 50 H.1.1. Luxottica Group S.p.A. Merkezi Milano da bulunan Luxottica, numaralı gözlük ile güneş gözlüğü çerçeve tasarımı, üretimi, to ptan ve perakende satışı alanlarında faaliyet göstermektedir. Luxottica nın gözlük marka portföyünde, kendi markaları olan Arnette, Killer Loop, Luxottica, Persol, Ray Ban Revo, Steroflex ve Vogue markalarının yanı sıra lisans altında sattığı Adrienne Vit tadini, Anne Klein, Brooks Brothers, Bvlgari, Burberry, Byblos, Chanel, Dolce & Gabbana, DKNY, Donna Karan, Genny, Miu Miu, Polo Ralph Lauren, Prada, Salvatore Ferragamo, Tiffany & Co. ve Versace markaları bulunmaktadır. Bunun dışında, Luxottica, Kuzey Ame rika da LensCrafters and Pearle Vision; Asya -Pasifik te OPSM ve Laubman & Pank ve dünya çapında da Sunglass 60 Hut gibi perakende marklararın kullanım hakkına sahiptir. Halka açık bir şirket olan Luxottica nın hisseleri New York ve Milano bors alarında işlem g örmektedir. 30. 6.2007 tarihi itibarıyla, Luxottica nın hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir: Tablo1: Luxottica Hissedarlık Yapısı Hissedarlar % Delfin S.a.r.l. 68,17 Deutsche Bank Trust Company Americas 9,72 Giorgio Armani 4,92 Halka Açık ve Diğer 17,19 Toplam 100 Luxottica Türkiye de bağlı ortaklığı olan Luxottica Gözlük Endüstri ve Ticaret A. Ş. (Luxottica Türkiye) aracılığıyla faaliyet göstermektedir. Luxottica Türkiye nin ortaklık yapısı ise şöyledir: Tablo 2: Luxottica Türkiye Hissedarlık Yapısı Hissedarlar % Luxottica Group S.p.A. 64,84 New Age Overseas 27,31 Avram Berti Alaluf 2,17 İzak Alaluf 2,00 Jak Alaluf 2,17 Rozeta Alaluf 1,34 Simom Sara Alaluf 0,17 Toplam 100 Luxottica , 2006 yılında dünya genelinde ( ) Avro (yaklaşık .. YTL) 70 ciro elde etmiştir. Bu cironun ( ..) Avro (Yaklaşık . YTL) tutarındaki kısmı Türkiye de elde edilmiştir. H.1.2. Oakley, Inc. ABD de yerleşik bir firma olan Oakley, ileri teknolojili güneş gözlüğü, numaralı gözlük, sualtı gözlüğü ve gözlükle birlikte kullanılan elektronik aksesuarların tasarımı, geliştirilmesi, üretimi ve dağıtımı alanlarında faaliyet göstermektedir. Oakley, kendi markaları olan Oakley, Dragon, Eye Safety Systems, Mosley Tribes, Oliver Proples in dışında lisanlı markalar olan Fox Racing, Paul Smith markalarının 07-79/988 -383 3 satışını gerçekleştirmektedir. Bunun dışında, Oakley giysi ayakkabı, saat ve aksesuar üretimi de gerçekleştirmektedir. 80 Hisseleri New York Borsası nda işlem gören Oakley in hissedarlık yapısı aşağıdaki tablodaki gibidir: Tablo 3: Oakley Hissedarlık Yapısı Hissedarlar % Jim Jannard 64 Oppenheimerfunds 5 Fidelity Management & Research 4,5 IronBridge Capital Management, L.P. 2,3 Halka Açık ve Diğer 24,2 Toplam 100 Türkiye de doğrudan faaliyet göstermeyen Oakley, ürün lerini Turkuaz Ltd. Şti adlı distribütör firma aracılığıyla perakendecilere ulaştırmaktadır. Oakley in 2006 yılı dünya çapı cirosu ( .) ABD Dolarıdır (yaklaşık . YTL). Bu rakamın ( .) ABD Dolarlık bölümü (yaklaşık .. YTL)Türkiye de elde ed ilmiştir. H.2. İşlemin Kapsamı Bildirimin konusunu Luxottica nın bağlı ortaklığı Norma aracılığıyla Oakley in 90 hisselerinin tamamını satın alması oluşturmaktadır. Buna göre, Norma, Oakley ile birleşecek, işlemin gerçekleşmesinden sonra Norma nın varlığına s on verilecek ve Oakley faaliyetlerine Luxottica nın bağlı kuruluşu olarak devam edecektir. H.3. İlgili Pazar H.3.1. İlgili Ürün Pazarı İşlemin tarafları olan teşebbüslerin numaralı (optik) gözlük ile güneş gözlüğü çerçeve tasarımı, üretimi ve satışı alanl arında faaliyet gösterdikleri anlaşılmaktadır. Oakley in, bu faaliyetlerin yanı sıra sualtı gözlüğü ve gözlükle birlikte kullanılan elektronik aksesuarların tasarımı, geliştirilmesi, üretimi ve dağıtımı alanlarında da faaliyet göstermektedir. 100 Dosya konusu işlem bakımından, ürünlerin kullanım amaçları, nitelikleri ve tüketici tercihleri dikkate alındığında, tüketici açısından farklı amaçlara hitap etmeleri nedeniyle ilgili ürün pazarının güneş gözlüğü pazarı ve optik gözlük pazarı olarak iki ayrı pazar ş eklinde belirlenmesi gerek tiği kanaatine varılmıştır . H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar Türkiye sınırları içerisinde ilgili ürünler bakımından rekabet şartlarının farklılaşmasına neden olacak bir unsur bulunmaması nedeniyle, ilgili coğrafi pazarın Türkiye Cumhu riyeti sınırları olarak belirlenmiştir. H.4. DEĞERLENDİRME H.4.1. İşlemin Niteliği Bakımından Yapılan Değerlendirme 110 Bildirilen işlem yoluyla Oakley in kontrolü nün değişecek olması nedeniyle işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesi nin (b) bendi çerçevesin de bir devralma işlemi dir. 07-79/988 -383 4 H.4.2. Bildirim Yükümlülüğü Bakımından Yapılan Değerlendirme 1997/1 sayılı Tebliğ in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde Bu tebliğin 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralmayı ge rçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirası nı [yirmi beş milyon Yeni Türk Li rası] aşması halinde Rekabet Kurulu ndan izin almaları zorunludur. hükmü yer almaktadır. 120 Luxottica ve Oakley in pazar paylarının hesaplanması için teşebbüsler tarafından gerçekleştirilen satış rakamları ithalat ve üretim rakamları toplamına bölünmüştür. Buna göre, Luxottica nın güzeş gözlüğü pazarındaki payı % ( ), optik gözlük pazarındaki payı % ( .); Oakley in güneş gözlüğü pazarındaki payı % ( ) olarak ortaya çıkmıştır. Bildirim formunda, Luxottica nın güneş gözlüğü pazarında miktar bazında %17,03, ciro bazında ( .); optik gözlük pazarında ise miktar bazında ( ), ciro bazında ( .) pazar payı bulunduğu belirtilmektedir. Oakley in ise her iki pazarda da hem miktar hem de ciro bazında % ( ) den daha az bir pazar payına sahip olduğu ifade edilmektedir. 130 Görüldüğü üzere, incelemeler sonucunda ulaşılan pazar payı rakamları ile bildirilen pazar payı rakamları arasında uyumsuzluk bulunmaktadır. İhtiyatlı davranarak bildirim formundaki rakamların dikkate alınması durumunda bile işlemin yalnızca güneş gözlüğü paza rında Tebliğ le belirlenen ciro eşiğini aştığı görülmektedir. Öte yandan, Luxottica nın 2006 yılında güneş gözlüğü pazarında ( ) YTL, optik gözlük pazarında ise ( ) YTL ciro elde ettiği anlaşılmaktadır. Türkiye de Oakley in 2006 yılı cirosu ise yakla şık ( ) YTL olarak gerçekleşmiştir. Oakley in bu cironun tamamını güneş gözlüğü pazarında elde ettiği anlaşılmaktadır. Ciro rakamları dikkate alındığında, yine yalnızca güneş gözlüğü pazarında Tebliğ le belirlenen eşiğin aşıldığı ve dosya konusu işlemin anılan pazar bakımından Rekabet 140 Kurulu ndan izin alınması gereken bir işlem olduğu anlaşılmaktadır. H.4.3. İşlemin 4054 Sayılı Kanun un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi uyarınca, bir birleşme veya devralmanın yasaklan abilmesi için işlemin, hâkim durum yaratarak ya da mevcut bir hâkim durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltması gerekmektedir. Güneş gözlüğü pazarında hâlihazırda en büyük pazar payına sahip teşebbüs olan Luxottica nın pazar payı nın, en ihtiyatlı yaklaşımda bile, yaklaşık % ( ) olduğu görülmektedir. Gerek bildirim formunda yer alan gerekse yapılan incelemeler sonucunda elde edilen bilgilerden güneş gözlüğü pazarında birbirine yakın pazar payına sahip çok sayıda firmanın faaliyette bulunduğu ve pazardaki yoğunlaşmanın 150 çok düşük olduğu anlaşılmaktadır. Bu denli düşük yoğunlaşmanın bulunduğu bir pazarda devralınan Oakley in pazar payının da yaklaşık % ( ) olduğu dikkate alındığında dosya konusu devralma işleminin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesinde belirtilen şekilde hâkim durum yaratarak veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltmayacağı kanaatine varılmıştır . 07-79/988 -383 5 H.4.4. Yan Sınırlamalar Bildirim konusu işlemle birlikte taraflar arasında bir R ekabet Etmeme Anlaşması düzenlenmektedir. Buna göre, Oakley in kurucusu ve üst yöneticisi olan James H. Jannard, dosya konusu işlemin kapanışının ardından beş yıl boyunca 160 - Luxottica nın ve bağlı ortaklıklarının bulunduğu ve anlaşmada tanımlanan İş Alanı nda doğrudan veya dolaylı olarak herhangi bir şekilde bu firmalara rakip olmayacak, - Luxottica ve iştiraklerinin çalışanlarını, müşterilerini ve tedarikçilerini elinden almaya çalışmayacak ve - Oakley in kurucusu olarak anılmaya, ofisini kullanmaya ve mevcut kişisel yardımcısını bulundurmaya devam edecektir. Yan sınırlamalar değerlendirilirken, sınırlamaların doğrudan işlemle ilgili ve gerekli olmasına, sadece yoğunlaşmanın tarafları açısından sınırlayıcı hükümler içermesine ve orantılı olmasına dikkat edilmel idir. 170 Yoğunlaşma ile Doğrudan İlgili Olma ve Gerekli Olma: Bir sınırlamanın yoğunlaşma ile doğrudan ilgili olması onun ana işlemle ekonomik olarak ilgili olmasına ve yoğunlaşma sonucu değişen firma yapısına sorunsuz bir geçişin sağlanmasına yönelik olmasın a bağlıdır. Gereklilik ise sınırlamalar olmadan yoğunlaşmanın gerçekleştirilebilmesinin olanaklı olmamasını ya da ancak daha yüksek maliyetlerle, daha uzun bir zamanda, daha belirsiz bir ortamda gerçekleştirebilmesinin olanaklı olmasını ve sınırlamaların e l değiştiren varlığın değerinin korunmasına yönelik olmasını ifade etmektedir. İlgili pazarda tasarımın önemi ve Oakley in kurucusu James H. Jannard ın şirkete olan en temel katkısının tasarımda olduğu anlaşıldığından James H. Jannard a yönelik getirilen r ekabet etmeme 180 yükümlülüğünün yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olduğu anlaşılmaktadır . Sadece Taraflar Açısından Kısıtlayıcı Olma: Rekabet etmeme yükümlülüğün sadece Oakley in kurucusuna getirildiği ve üçüncü kişilerin ticari faaliyetlerini sınırla yıcı bir yönü bulunmadığı dikkate alındığında bu kıstasın karşıladığı sonucuna varılmıştır . Orantılılık: Rekabet yasağının yan sınırlama olarak kabul edilmesinde yalnızca kısıtlamanın niteliğinin değil, aynı zamanda kapsamının ve süresinin de işlemin yürüt ülebilmesi için gerekli olandan fazla sınırlanmış olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Kısıtlamaların kapsamının sadece Oakley in kurucusuyla sınırlı olmak üzere çok dar belirlendiği dikkate alındığında, işlemin niteliği ve işlemden beklenen e konomik getirinin sağlanması bakımından 190 kısıtlamaların nitelik olarak orantılı olduğu anlaşılmaktadır . Öte yandan, anılan kısıtlamalar beş yıllık bir süre için belirlenmiştir. Bildirim formu ve eklerinden, işlemin know -how devri içerdiği anlaşılmaktadır. A yrıca, kısıtlamaların yöneldiği James H. Jannard ın, Oakley markasının yaratıcısı olduğu, işlemin yurtdışında gerçekleştiği ve Türkiye pazarına olan etkisinin sınırlı olduğu dikkate alındığında getirilen beş yıllık rekabet etmeme yükümlülüğünün orantılılık ilkesi ile uyumlu olduğu kanaatine varılmıştır . Dolayısıyla, Rekabet Etmeme Anlaşması ile getirilen beş yıllık rekabet etmeme koşulunun makul olduğu ve yan sınırlama olarak kabul edilebileceği ne karar verilmiştir . 200 07-79/988 -383 6 I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelen en dosya kapsamına göre, 1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan izin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işl em sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu 210 olmadığına, 2. Devir Sözleşmesi nde yer alan yer al an rekabet etmeme yükümlülüklerinin yan sınırlama sayılarak bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.