Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007-2-96 Karar Sayısı : 07-56/631 -213 (Ortak G irişim ) Karar Tarihi : 4.7.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) 10 Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI , M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : Murat ÇETİNKAYA, Adnan AKGÜN, Evrim Özgül KAZAK C. BİLDİRİMDE BULUNAN :- İndeks Bilgisaya r Sis. Müh. San. ve Tic. A.Ş. - Datagate Bilgisayar Malzemeleri Tic. A.Ş. Temsilci
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007-2-96 Karar Sayısı : 07-56/631 -213 (Ortak G irişim ) Karar Tarihi : 4.7.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) 10 Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI , M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : Murat ÇETİNKAYA, Adnan AKGÜN, Evrim Özgül KAZAK C. BİLDİRİMDE BULUNAN :- İndeks Bilgisaya r Sis. Müh. San. ve Tic. A.Ş. - Datagate Bilgisayar Malzemeleri Tic. A.Ş. Temsilci leri Av. Murat ÖZTÜRK Strazburg Cad. 10/11 -12 Sıhhıye /Ankara 20 D. TARAFLAR :- İndeks Bilgisayar Sis. Müh. San. ve Tic. A.Ş. Ayazağa Köyü . Cendere Yolu No:9 /4 Şişli/İstanbul - Datatec International Limited 110 Buckingham Avenue, S lough, Berkshire, SL1 4PF ENGLAND E. DOSYA KONUSU : İndeks Bilg. Sis. Müh. San. ve Tic. A.Ş ve kontrolünde bulunan Datagate Bilgisayar Malzemeleri Tic. A.Ş. nin Neteks İletişim Ürünleri Dağıtım A.Ş. de sahip oldukları hisselerden bu şirketin toplam %49,9 998 30 sermayesine tekabül eden kısmının Datatec International Limited tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi . F. DOSYA EVRELERİ : 30.5.2007 tarih ve 3780 sayı ile Kur um kayıtlarına giren başvuruda eksiklikler tespit ed ilmesi üzerine, taraflar dan 8.6.2007 tarih ve 2031 sayılı yazı ile söz konusu eksikliklerin giderilmesi istenmiş, talep edilen bilgi ve belgeler 12.6.2007 tarih ve 4016 sayı ile Kurumumuza intikal etmiştir. Başvuru konusu işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ çerçevesind e değerlendirilmesine ilişkin 26.6.2007 tarih, 2007 -2-96/Öİ-07-MÇ sayılı Devralma Ön inceleme Rapor u, 26.6.2007 tarih ve 40 REK.0.06.00.00 -120/201 sayılı Başkanlık önergesi ile Kurul gündemine alınarak 07 - 56 sayılı Kurul toplantısında karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ : İlgili raporda; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/ 1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu, İşlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili ürün pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı , Hisse Satışı Sözleşmesi nin 11. maddesinde yer alan rekabet yan sınırlama sayılarak bildirim konusu işleme izin verilebileceği ifade edilmiştir. 07 56/631 213 2 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 50 H.1.Taraflar H.1.1. İndeks Bilg. Sis. Müh. San. ve Tic. A.Ş (İndeks) Neteks İletişim Ürünleri Dağıtım A.Ş. (Neteks) hisselerinin çoğunluğuna sahip olan İndeks in faaliyet alanı bilişim sektöründe PC, dizüstü bilgisayar, yazıcı, sunucu, çevre birimleri ve yazılım ürünleri toptan satışıdır. Bildirim formunda İndeks in 2006 yılında toplam ( .) YTL ciro elde ettiği ifade edilmektedir. H.1.2 . Datagate Bilgisayar Malzemeleri Tic. A.Ş. (Datagate) Bildirim formunda yer alan bilgilere göre, bilgisayar ana parçaları (anakart, mikro işlemci, sürücü, ekran ve ekran kartı, optik ürünl er, sürücü ürünleri, hafıza ürünleri vs.) ile yedekleme ürünleri ve yedekleme yazılımlarının toptan satışı faaliyetini 60 yürüten Datagate, İndeks tarafından kontrol edilmektedir. Datagate in 2006 yılı toplam cirosu ( .) YTL dir. H.1.3 Datatec Internation al Limited (Datatec) Ağ kurulum alanında faaliyet gösteren Datatec, %100 Datatec Limited tarafından kontrol edilmektedir. Datatec Limited Güney Afrika da mukim, iştirakleriyle dünya çapında ağ kurulumu (networking) ve iletişim alanında faaliyet gösteren bi r holding şirketidir. Bildirim formunda yer alan bilgilere göre Datatec Grubu nun 2006 yılı toplam cirosu ( .) ABD Dolar ı olarak gerçekleşmiştir. Datatec Limited in ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir: Ortak Adı/Unvanı Sermaye Payı (%) Halka Arz 67,10 Jens Montanana 6,90 Public Investment Commissioners (SA) 11,60 Old Matual Life Assurance co Limited (SA) 14,40 Toplam 100 H.2. İlgili Pazar 70 H.2.1. İlgili Ürün Pazarı İnternet ve bilgisayar ağları günümüzde iletişim, iş yaşamı, eğitim ve eğlencenin önemli bir kısmına hizmet etmektedir. Kurumların da iş süreçlerini elektronik ortama taşımaları, her türlü iş akışının (e -business, e -CRM, e -learning, v.b.) web üzerinden yapılması günümüzde hızla yaygınlaşmaktadır. Söz konusu hizmetler önemli iletişim altyapıları ve ekipmanlarının sağlanmasını gerektirmektedir. Neteks bu alanda hizmet vermek üzere geliştirilmiş iletişim sistemleri ve ekipmanları üreticisi birçok firmanın ürünlerinin Türkiye deki dağıtıcısı olarak hizmet vermektedir. Neteks in Türkiye sınırl arı içinde dağıtıcılık anlaşmasına sahip olduğu firmalar Cisco Systems, Nortel Networks, 3Com, HP, HCS, Corning, LinkSys, Airties,Trend Micro, Check Point ve 80 APC dir. Söz konusu firmaların ürün yelpazelerinde farklılıklar olmakla birlikte Neteks genel ola rak bu firmaların LAN( Local Area Network - Yerel Alan Ağ) ürünleri, WAN (Wide Area Network Geniş Alan Ağı) ürünleri, ADSL modem/router, kablosuz erişim cihazları, ağ güvenliği ürünleri ve data kablolama ürünlerini satmaktadır. LAN (Local Area Network Yerel Alan Ağ) ürünleri; küçük, orta ölçekli veya büyük kurumsal müşterilerin kendi ofisleri, binaları veya kampüsleri içinde bulunan PC, server, yazıcı ve diğer paylaşılan cihazların birbirleri ile bağlantısını sağlayan anahtar ürünlerdir. LAN ürünlerinin çalışabilmesi için öncelikle uygun bir bakır ve/veya fiber kablolama altyapısının kurulması gerekmektedir. Neteks bu altyapı için gerekli ürün yelpazesinin de (kablo, patch panel, duvar prizi, patch kablo, fiber sonlandırma 90 07 56/631 213 3 kutuları, v.b) dağıtımını yapmak tadır. WAN (Wide Area Network Geniş Alan Ağı) ürünleri kurumların internet bağlantıları ve/veya şube -merkez bağlantılarını sağlayan yönlendirici ürünleridir. İnternet bağlantılarında ortaya çıkan güvenlik sorununa yönelik firewall, anti -spam özellikli ür ünler ise güvenlik ürünleri olarak tanımlanmaktadır. ADSL modem/router ve kablo ihtiyacını ortadan kaldıran, temelde ofis içinde kullanılan kablosuz bağlantı ürünlerini kapsayan bireysel kullanıcı ihtiyaçlarına yönelik internet bağlantı çözümleri için geli ştirilmiş cihazların da Neteks tarafından dağıtımı yapılmaktadır. Devralma işlemi taraflarından İndeks, bilişim sektöründe PC, dizüstü bilgisayar, yazıcı, sunucu, çevre birimleri ve yazılım ürünleri toptan satışı yapmaktadır. 100 İlgili ürün pazarının tespitin de, birleşme veya devralma konusu olan mal veya hizmetlerle, tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal veya hizmetlerden oluşan pazar dikkate alınmaktadır. Devre konu olan Neteks in ağ kurulum alanında faaliye t göstermesi nedeniyle bildirim konusu işlem bakımından ilgili ürün pazarı ağ kurulum ve iletişim ekipmanları ve hizmetleri pazarı olarak tespit edilmiştir. Söz konusu ilgili ürün pazarının detaylı bir inceleme sonucunda ağ kurulum ürün ve hizmetlerinin niteliksel özelliklerine bağlı olarak alt pazarlara ayrılabilmesi ihtimali bulunmakla birlikte inceleme konusu işlem bakımından böyle bir değerlendirmeye ihtiyaç gerek görülmemiştir. 110 H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar Devre konu Neteks, Türkiye de bilgisayar ürün lerini alış ve satışını yapan, buna uygun faaliyet konusuna sahip her firmaya ürünler satabilmektedir. Neteks in bayileri ile yapmış olduğu özel bir sözleşme bulunmamaktadır. Dolayısıyla ilgili coğrafi pazar, devralma işlemi açısından ilgili ürün pazarında ülkenin herhangi bir bölgesindeki rekabet koşullarının diğer bölgelerden farklılık göstermemesi, bir başka deyişle rekabet koşullarının ülkenin tamamında homojen bir yapı sergilemesi nedeniyle Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenmiştir . H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme Bildirim formunda, Neteks in %49,9998 ini temsil eden hisselerin Datatec e (Alıcı) 120 devir işlemini gerçekleştirmek amacıyla, İndeks, Datagate ve Alıcı arasında yürürlüğe girmesi Reka bet Kurulu iznine bağlı olan Hisse Satışı Sözleşmesi nin 3.5.2007 tarihinde imzalanmış olduğu bildirilmektedir. Mevcut durumda Neteks in ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir. Ortak Adı/Unvanı Sermaye Payı(%) Hisse Adeti İndeks Bilg. Sis. Müh. San. ve Tic. A. Ş. 69,9997 769.997 Datagate Bilgisayar Malzemeleri Tic. A.Ş. 24 264.000 Zafer Kurdakul 3 33.000 Erhan Mustafa Doğan 3 33.000 Nevres Erol Bilecik 0,0001 1 Salih Baş 0,0001 1 Atilla Kayalıoğlu 0,0001 1 Toplam 100 1.100.000 Dosya mevcudu bilgilere gör e, Neteks hisselerinin Datatec e devri öncesinde Neteks in mevcut ortaklarından Mustafa Erhan Doğan hisselerinin tamamı olan 33.000 adet hisseyi ve Zafer Kurdakul hisselerinin tamamı olan 33.000 adet hisseyi İndeks e devredecektir. Bu devir sonrasında İnde ks in Neteks teki hisse sayısı 835.997 adet olacaktır. İndeks bu hisseleri devraldıktan sonra 285.998 adet hissesini Alıcı ya,1 adet hissesini de Alıcı nın belirleyeceği Alıcı grubundan bir şirkete 130 07 56/631 213 4 devredecektir. Datagate ise hisselerinin tamamı olan 264.0 00 adet hisseyi Datatec e devredecektir. Bununla birlikte mevcut ortaklardan Atilla Kayalıoğlu toplam 1 hissesini yine Alıcı nın belirleyeceği Alıcı Grubundan bir şirkete devredecektir. Söz konusu devir işlemlerinden sonra Neteks in ortaklık yapısı aşağıda yer verilen şekilde olacaktır. Ortak Adı/Unvanı Sermaye Payı(%) Hisse Adeti İndeks Bilg. Sis. Müh. San. ve Tic. A.Ş. 49,9998 549.998 Nevres Erol Bilecik 0,0001 1 Salih Baş 0,0001 1 Datatec 49,9998 549.998 Datatec adayı 1 0,0001 1 Datatec adayı 2 0,0001 1 Toplam 100 1.100.00 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesinin (c) bendine göre, amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve malvarlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme ve devralma sayılan haller 140 arasında kabul edilmektedir. Bu çerçevede, bir ortak girişim işleminin yo ğunlaşma doğurucu kabul edilebilmesi ve dolayısıyla 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesinin birinci fıkrası (c) bendi çerçevesinde birleşme veya devralma sayılabilmesi için taşıması gereken unsurlar şunlardır; - Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması , - Ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması, - Ortak girişimin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması. Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinde n, bildirim konusu işlemin yukarıda sayılan unsurları taşıdığı ve 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir ortak 150 girişim işlemi olduğu, dolayısıyla işlemin, birleşme/devralma işlemi olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. 1997/1 sayılı Tebliğ in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde; Bu tebliğin 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirası nı [yirmibeş milyon Yeni Türk Lirası] aşması halinde Rekabet Kurulu ndan izin almaları zorunludur. ifades i yer almaktadır. Bildirim formunda Neteks in 2006 yılı için topl am ( .) YTL ciro elde ettiği bildirilmiştir. Devir işleminin konusunu oluşturan şirketin cirosunun Tebliğ in 4. 160 maddesinde belirtilen ciro eşiğini aşması nedeniyle, herhangi bir pazar payı değerlendirmesine gerek görülmeksizin, söz konusu işlemin Rekab et Kurulu nun iznine tabi bir işlem olduğu sonucuna varılmıştır. 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi uyarınca Bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmınd a herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da k endisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, 170 07 56/631 213 5 devralması hukuka aykırı ve yasaktır. Bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ in 6. maddesinde hakim durum yaratmayan veya bir hakim durumu güçlendirmeyen ve bunun sonucu olarak ülkede veya bir bölümünde etkin rekabeti önemli ölçüde engellemeyen birleşme veya devralmalara izin verilir. ifadeleri yer almaktadır. Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden , Datatec in Türkiye de ilgili ürün paz arında bizzat veya herhangi bir iştiraki aracılığıyla faaliyeti ve cirosu bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu sebeple dosya konusu devralma işlemiyle Neteks in mevcut pazar payı değişmeyecek, yalnızca Neteks üzerindeki kontrol değişikliğe uğrayacaktır. Bu ba kımdan, başvuru konusu devralma işleminin, ilgili ürün pazarında 180 bir hakim durum yaratması veya mevcut bir hakim durumu güçlendirmesinin ve böylece ilgili ürün pazarında rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı sonucuna varılmıştır. Taraf lar arasında imzalanan Hisse Satışı Sözleşmesi nin 11. maddesi rekabet etmemeye ilişkin Satıcılar açısından sınırlayıcı taahhütler öngörmektedir. Söz konusu maddede: Satıcılar, Tamamlama Tarihinden itibaren başlayacak 3 yıl boyunca, Şirketin ya da Bağlı Şirketin ticari faaliyette bulunduğu coğrafi bölgede Satıcılardan herhangi biri tarafından dağıtılan ürünleri satmamayı ya da dağıtmamayı Alıcıya taahhüt eder; velev ki bu sınırlama P.N.B. üretim hattına dahil edilmeyen ve Hewlett -Packard 190 Teknoloji Çözümle ri Ltd.Şti. tarafından dağıtımı yapılan ürünleri kapsamasın. Satıcılar, Tamamlama Tarihinden itibaren başlayacak 3 yıl boyunca Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde Şirketin Tamamlama Tarihindeki faaliyetleriyle tamamen ya da kısmen rekabet edecek herhangi bir şirketi ya da işi (doğrudan ya da dolaylı olarak) kurmamayı, böyle bir şirketten hisse ya da sair menfaatler edinmemeyi Alıcıya taahhüt eder. ifadeleri yer almaktadır. Rekabet yasakları, alıcıların yaptıkları yatırımların karşılıklarını tam olarak al malarının bir aracı olarak görülmektedir. Genel olarak rekabet yasaklarının yan sınırlama olarak değerlendirilebilmesi için yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma , sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma ve orantılılık kriterlerini sağlama sı gerekmektedir. 200 Bildirim konusu işlemde yer alan rekabet yasağı, yoğunlaşma işlemi ile doğrudan ilgili ve gereklidir. Söz konusu yükümlülüklerin sadece satıcılara getirildiği ve üçüncü kişilerin ticari faaliyetlerini sınırlayıcı bir yönü bulunmadığı görü lmektedir. Hisse Satışı Sözleşmesi nin yukarıda anılan maddesi ile getirilen rekabet yasağı devir tarihinden itibaren Neteks in faaliyet alanı ile sınırlıdır. Dolayısıyla rekabet yasağı kapsam bakımından da orantılıdır. Orantılılık kriterine süre yönünden bakıldığında da, bildirim konusu devralma işlemi bakımından 3 yıllık rekabet yasağı süresinin makul olduğu kanaatine varılmıştır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 210 1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Ka nun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu na, ancak işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya me vcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, 07 56/631 213 6 2. Hisse Satışı Sözleşmesi nin 11. maddesinde düzenlenen rekabet etmeme yükümlüğünün yan sınırlama sayılarak bildirim konusu işleme izin verilmesine, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 220