2024/1240611 İhale Kayıt Numaralı "KEÇİBORLU BELEDİYESİ MUHTELİF SOKAKLARA BETON KİLİT PARKE VE BORDÜR TAŞI ALIM İŞİ" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Ulutaş Kalsit İnşaat Turizm Mad. Müh. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Keçiborlu Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2024/1240611 İhale Kayıt Numaralı “ Keçiborlu Belediyesi Muhtelif Sokaklara Beton Kilit Parke ve Bordür Taşı Alım ı” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Keçiborlu Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 17.10.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Keçiborlu Belediyesi Muhtelif Sokaklara Beton Kilit Parke ve Bordür Taşı Alım ı” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 14.11.2024 tarih ve 170983 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2024/1424 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi. Başvuru dilekçesinde özetle; 1) İhalede buhar kürlü ürün şartının yeterlik kriterlerinde istenmeyerek rekabetin önlendiği ve en düşük kırım yapan istekliye imtiyaz sağlandığı, ihalelerde idarelerin bu şartı yeterlik kriterlerinde belirtmediği, ancak Teknik Şartname’de istediği, buhar kürlü ürün şartının Teknik Şartname’de belirtilmesinin yeterli olmadığı, yeterlik kriterleri içinde de istenilmesi gerektiği, yeterlik kriterleri içinde istenmeyen ama maliyeti çok fazla etkileyen buhar kürlü ürün şartının hiç bir şekilde sözleşme imzalama aşamasına ya da sözleşme sonrasına bırakılamayacağı, 2) Söz konusu ihalede ürünlerin buhar kürlü olacağına dair husus ile ilgili olarak idarenin hiç bir inceleme yapmadığı veya evrak istemediği, ürünlerin buhar kürlü olarak üretildiğine dair belgelerin yeterlik kriterleri arasında istenmediği, ancak bu ürünlerin buhar kürlü olarak üretilip üretilmeyeceğinin idare tarafından takibinin yapılması gerektiği, idarenin en düşük teklif veren istekliyi koruyarak ürünleri buhar kürsüz üretim olarak teslim aldıkları, buhar kürsüz üretim yapan istekliye işi vererek onların buhar kürlü üretim yapma şartına göz yumulduğu, böylece ihalelerde yolsuzluk yapıldığı, doğalgaz ile buhar kürlü üretimde bile metrekarede en az 15-20 TL farkettiği, ayrıca bu mevsimde iklim koşullarına göre istenen şartların sağlanabilmesi için buharlı üretim yapılması gerektiği, idarenin buhar kürlü üretim isteyip, buhar kürsüz ürün alarak ihaleyi tamamlanmaya çalıştığı ihale üzerinde kalan isteklinin sonradan bu şartları sağlayıp sağlamadığının kontrol edilmediği, böylece rekabet koşullarının oluşmadığı, İhalede idarenin 10 günlük süre içinde bu durumu kontrol etmediği ve sözleşme yaparken bunu isteyeceklerini belirttiği, idarenin Kamu İhale Kurumuna başvuru yapmalarını engellemeye çalıştığı, kendilerine vakit kaybettirip, arkasından 10 günlük sürede itiraz etmediklerinde ihaleye en düşük teklif veren istekliyi koruyarak ondan bu şartlara uygun olmayan ürünleri alarak, ona haksız kazanç sağlayacağı, idarenin 10 gün geçmesine rağmen henüz en düşük teklif veren istekliden buhar kürlü üretim yaptığını gösteren belge istemediği veya fabrikasında inceleme yapmadığı, ihaleye teklif sunan bütün isteklilerden buhar kürlü üretim yapıp yapmadıkları hususunda belgelerinin incelemesi gerektiği, bahse konu belgeyi ihalede en düşük teklif veren isteklilerden araştırmaya başlanılması gerektiği, ancak buna göz yumulduğu ve buhar kürlü üretim olmayan ürünlerin alınmaya çalışıldığı, bu şartı karşılayan belgenin hiç bir isteklide bulunmaması haline ihalenin iptal edilmesi gerektiği, olmayan belgeler ve var olmayan üretim şekillerinden faydalanıldığı, ihaleye katılanların fiyatının yüksekte bırakıldığı ve idare ile önceden anlaşan isteklinin fiyatı çok kırmasıyla rekabet önleyici durumların oluştuğu iddialarına yer verilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “İstekli olabilecek: İhale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişimi...” hükmü, Anılan Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler. … Belirtilen hususlara aykırılık içeren ve henüz başvuru süresi dolmamış olan başvurulardaki eksiklikler, idare veya Kurumun bildirim yapma zorunluluğu bulunmaksızın, başvuru süresinin sonuna kadar başvuru sahibi tarafından giderilebilir.” hükmü, Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü, Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “ Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar. İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır… ” hükmü yer almaktadır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “( 1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. (2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmüne, Anılan Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin beşinci fıkrasında “ İtirazen şikayet dilekçelerine, başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza beyannamesinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneklerinin, varsa şikayete idarece verilen cevabın bir örneği ile başvuru bedelinin, teminat alınan hallerde başvuru teminatının Kurum hesaplarına yatırıldığına dair belgenin eklenmesi zorunludur. ” hükmüne, Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “( 1) Başvurular öncelikle; … c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı, … ğ) Başvuru bedelinin, teminat alınacak hallerde ise başvuru teminatının yatırılıp yatırılmadığı, … yönlerinden sırasıyla incelenir. … (3) Birinci fıkrada yer alan bilgi ve belgeleri içermeyen ve henüz başvuru süresi dolmamış olan itirazen şikâyet başvurularında, başvuru süresinin sonuna kadar söz konusu eksiklikler başvuru sahibi tarafından giderilebilir. (4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmüne, Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne yer verilmiştir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikayet başvuru süresi” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) Kanunun 55 inci maddesi uyarınca şikayet başvurusu usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmadan önce aday veya istekliler ile istekli olabileceklerin şikayete yol açan durumların farkına vardığı veya farkına varmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün içinde ihaleyi yapan idareye yapılır. (2) Süreler; … c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi, … (5) Tatil günleri sürelere dahil olup, sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde süre, tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. … (13) Başvurular idareye yapılacak şikayetlerde ihaleyi yapan idareye elden veya posta yoluyla ya da EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikayet ile) yapılır. EKAP üzerinden yapılan başvurularda bildirim tarihi başvuru tarihi sayılır. Başvuruların idarelerin EKAP’ta yer alan bildirim kutusuna ulaştığı tarih, bildirim tarihi olarak kabul edilir. EKAP üzerinden iş günü ve mesai saatlerine bağlı kalınmaksızın şikayet başvurusunda bulunulabilir; ancak, başvurunun EKAP tarafından idareye bildirimi iş günlerinde ve 9.00-18.00 saatleri (yarım mesai günlerinde 9.00-13.00) arasında yapılır. İhaleyi yapan idare dışındaki idari mercilere ya da yargı mercilerine yapılan başvurular, bu merciler tarafından ihaleyi yapan idareye gönderilmesi halinde dikkate alınır. Bu durumda şikayet dilekçesinin ihaleyi yapan idare kayıtlarına girdiği tarih başvuru tarihi olarak kabul edilir. Posta yoluyla yapılan başvurularda postada geçen süreler dikkate alınmaz. Kanunun 54 üncü maddesinde şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolu olarak öngörüldüğünden, bir hak kaybına uğranılmaması bakımından dava açılmadan önce şikayet ve itirazen şikayet aşamalarının tamamlanması başvuru sahipleri için önem arz etmektedir.” açıklaması, Anılan Tebliğ’in ekinde yer alan “Şikâyet Başvuru Dilekçesi Örneği”nin Ekler kısmındaki “Not” başlığı altında “3- İlana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik başvurularda, şikâyet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunludur.” açıklaması yer almaktadır. Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, istekli olabileceklerin ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı edinmiş gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim ve konsorsiyumu ifade ettiği anlaşılmaktadır. İhale ilanına, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik olarak başvuruların ihale tarihinden önce yapılması gerektiği, bu aşamada başvuru sahibinin istekli olabilecek statüsünde olduğu, istekli olabileceklerin ise ihale konusu alanda faaliyet göstermesi gerektiği açıktır. Bu bağlamda, bu hususu tevsik etmek için İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in 8’inci maddesinin 11’inci fıkrası ile gerçek veya tüzel kişi tarafından ihale ilanına, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik olarak yapılan başvurularda, başvuru ehliyetini haiz olup olmadığının tespiti amacıyla şikâyet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunluluğu getirilmiş, e-şikâyet yoluyla gönderilen dilekçelerde ise faaliyete ilişkin istekli tarafından EKAP'a yüklenen belgenin veya belgeye ait bilgilerin dilekçe ekinde sunulacağı kurala bağlanmış, ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğinin hangi belgelerle tevsik edileceği hususunda ise kısıtlayıcı bir belirleme yapılmamıştır. Dolayısıyla ilana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikayet) gönderilen idareye şikayet dilekçelerinde ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’a yüklenen belgenin veya bu belgeye ait bilgilerin dilekçe ekinde sunulması gerekmektedir. Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasının ihale dokümanına yönelik olduğu ve ihale dokümanını EKAP üzerinden e-imza ile 20.09.2024 tarihinde indirdiği, bu nedenle, başvuru sahibinin şikâyet konusu işlemi farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarih olan 20.09.2024 tarihini izleyen 10 (on) günlük süre içerisinde 30.09.2024 Pazartesi günü mesai bitimine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süreyi geçirdikten sonra 14.11.2024 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, dolayısıyla anılan iddiaya ilişkin idareye yapılan şikâyet başvurunun süresinde olmadığı anlaşılmıştır. Öte yandan, yapılan inceleme neticesinde başvuru sahibi tarafından ihale dokümanına yönelik olarak 14.11.2024 tarihinde idareye EKAP üzerinden e-şikâyet başvurusunda bulunulduğu, ancak şikâyet dilekçesi ekinde başvuru sahibi isteklinin ihale konusu alanda faaliyet gösterdiğine ilişkin herhangi bir bilgi/belgenin bulunmadığı görülmüştür. Bu itibarla, ihale dokümanına yönelik şikâyette bulunan başvuru sahibi tarafından İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin onbirinci fıkrasında yer alan “… EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikayet) gönderilen dilekçelerde ise ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’ta yer alan belge veya bu belgeye ait bilgiler dilekçe ekine EKAP’tan aktarılır.” hükmü gereği şikâyet dilekçesi ekinde yer verilmesi gereken ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğini tevsik eden belgeye ilişkin bilgilerin belirtilmediği dikkate alındığında, şikâyet başvurusunun anılan Yönetmelik’in aktarılan fıkrasına uygun olmadığı sonucuna ulaşıldığından, anılan iddianın ayrıca şekil yönünden de reddi gerekmektedir. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin hususun ise ihale komisyonu tarafından 22.10.2024 tarihinde tebliğ edilen kesinleşen ihale kararı ile kendisine bildirildiği, kesinleşen ihale kararının tebliğ tarihi olan 22.10.2024 tarihinin şikâyete konu işlemin farkına varılma tarihi olduğu, kesinleşen ihale kararının üst yazısında “Bu kararın bildirim tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde idaremize şikâyet başvurusunda bulunabilmeniz mümkündür.” şeklinde başvuru merci ve süresinin doğru bir şekilde belirtildiği anlaşılmıştır. İlgili mevzuat açıklamalarından başvuruların idarelerin EKAP’ta yer alan bildirim kutusuna ulaştığı tarihin bildirim tarihi olarak kabul edileceği, EKAP üzerinden yapılan başvurularda bildirim tarihinin ise başvuru tarihi olarak sayılacağı anlaşılmaktadır. Ayrıca EKAP üzerinden iş günü ve mesai saatlerine bağlı kalınmaksızın şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, ancak başvurunun EKAP tarafından idareye bildiriminin iş günlerinde ve 9.00-18.00 saatleri (yarım mesai günlerinde 9.00-13.00) arasında yapılacağı açıklanmıştır. Başvuru sahibi tarafından EKAP üzerinden 01.11.2024 tarihinde saat 22:57:28’de elektronik şikâyet başvurusunun gönderildiği tespit edilmiş olup, mevzuat gereği söz konusu başvurunun idarenin bildirim kutusuna bir sonraki iş günü olan 04.11.2024 tarihinde saat 09.00:00’da ulaştığı anlaşılmıştır. Yukarıda belirtilen mevzuat düzenlemeleri gereği başvuru sahibi tarafından şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı 22.10.2024 tarihini izleyen 10 gün içinde, daha açık bir ifadeyle 01.11.2024 Cuma günü mesai bitimine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 04.11.2024 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, dolayısıyla anılan iddiaya ilişkin idareye yapılan şikâyet başvurunun süresinde olmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre ve 1’inci iddianın ayrıca şekil yönünden reddi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Başvurunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.