Rekabet Kurumu · D.2003 -1-85 (Soruşturma ) Karar Sayısı : 06-55/712- · K.06-55/712-202 Karar Tarihi : 25.7.2006 10 A. TOPLA

06-55/712-202 Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2003 -1-85 (Soruşturma ) Karar Sayısı : 06-55/712-202 Karar Tarihi : 25.7.2006 10 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : M. Ömür PAŞAOĞLU, Cengiz SOYSAL, Harun ULU, Cumhur Atalay HATİPOĞLU 20 C. ŞİKAYET EDEN : Re sen D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILANLAR: - Krutrade AG Kaertner Ring 17, 1010 Viyana AVU

06-55/712-202 Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2003 -1-85 (Soruşturma ) Karar Sayısı : 06-55/712-202 Karar Tarihi : 25.7.2006 10 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : M. Ömür PAŞAOĞLU, Cengiz SOYSAL, Harun ULU, Cumhur Atalay HATİPOĞLU 20 C. ŞİKAYET EDEN : Re sen D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILANLAR: - Krutrade AG Kaertner Ring 17, 1010 Viyana AVUSTURYA - Mir Trade AG 30 Süleyman Seba Cad. BJK Plaza A Blok No:48 D:47 Beşiktaş İstanbul Temsilcisi: Av. Metin KANMAZ Bağdat Cad. No:187 Kat:3 Daire:8 Selamiçeşme 34730 Kadıköy İstanbul - Glencore İstanbul Maden cilik ve Ticaret A.Ş. Süleyman Seba Cad. BJK Plaza B Blok No:48 K:4 34357 Akaretler Beşiktaş İstanbul 40 Temsilcisi: Av. Ümit HERGÜNER Süleyman Seba Cad. Sıraevler 55, 34357 Akaretler Beşiktaş İstanbul - Minerkom Mineral ve Katı Yakıtlar A.Ş. Süleyman Se ba Cad. BJK Plaza B Blok No:48 K:4 34357 Akaretler Beşiktaş İstanbul Temsilcisi: Av. Ümit HERGÜNER Süleyman Seba Cad. Sıraevler 55, 34357 Akaretler Beşiktaş İstanbul 50 06-55/712-202 2 E. DOSYA KONUSU : İthal kömür pazarında rekabetin kısıtlanıp kısıtlanmadığının tespi ti. F. İDDİALARIN ÖZETİ : İthal parça kömür pazarında yapılan tespitler sonucu söz konusu pazarda Kanun un 4. maddesinin ihlal edildiği iddiası. G. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 23.6.2003 tarihinde giren A.Hamit Çetin ve Nevzat Hancı imzalı şikayet dilekçesinde; Erzurum da 2002 yılında 100 ABD Doları/ton fiyattan satılan Rus meşeli kömürün ün 2003 60 yılında 140 -150 ABD Doları/ton dan satıldığı ileri sürülerek kömürün gerçek fiyatı ile satılmasının temin edilmesi talep edilmiştir. Kurum kayıtlarına 14. 7.2003 tarihinde giren bir diğer yazı ile 15.7.2003 tarihinde giren şikayet dilekçesinde, Van da 130 -140 ABD Doları/ton fiyattan satılan kömürün, kömür satıcılarının kooperatif bünyesinde anlaşmaları sonucu 8.7.2003 tarihinden itibaren tek fiyattan, 200 ABD Doları/ton dan satışa sunulduğu iddia edilerek gereğinin yapılması talep edilmiştir. Diğer yandan, T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 23.7.2003 tarihinde intikal eden yazının ekinde, İzmir deki ithal 70 kömür fiyatlar ındaki artış ile ilgili şikayetlerini dile getiren Mesut Güngör isimli tüketicinin başvurusuna yer verilmiştir. Konuyla ilgili olarak hazırlanan 17.7.2003 tarih ve 2003 -1-85/BN -03-HU sayılı bilgi notu Rekabet Kurulu nun 24.7.2003 tarihli toplantısında gör üşülmüş ve başta Erzurum, Van, İzmir illeri ithal kömür piyasasındaki satıcılar olmak üzere, ithal kömür pazarında yer alan tüm teşebbüslere yönelik olarak önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Yapılan Önaraştırma sonucu hazırlanan 4.9.2003 tarih ve 2003 -1-85/ÖA -03- 80 HU sayılı Rapor , Rekabet Kurulu nun 11.9.2003 tarihli toplantısında görüşülmüş; İthal kömür piyasasının yakından izlenmesi ve aralarında rekabeti kısıtlayıcı anlaşma bulunup bulunmadığının daha iyi anlaşılması amacıyla aralarında Krutrade A G, Mir Trade AG ve Glencore AG nin de bulunduğu, Türkiye ye kömür ihraç eden şirketler hakkında önaraştırma açılmasına karar verilmiştir . Yapılan ön araştırma sonucu hazırlanan 21. 5.2004 tarih, 2003 -1-85/ÖA -04- MÖP sayılı Önaraştırma Raporu, Rekabet Kurulu nun 3.6.2004 tarihli toplantısında görüşülerek; Krutrade AG (Krutrade) , Mir Trade AG (Mir Trade) 90 ile Glencore International AG (Glencore International) nin bağlı şirketleri Glencore İstanbul Madencilik Ticaret A.Ş. (Glencore İstanbul) ve Minerkom Mineral ve Katı Yakıtlar Tic. A.Ş. (Minerkom) hakkında, 4054 sayılı Kanun u ihlal edip etmediklerinin belirlenmesi amacı ile soruşturma açılmasına karar verilmiştir. Soruşturma açılan teşebbüslerden Glencore İ stanbul ve Minerkom A.Ş. ye 21.6.2004 tarihli yazılar ile soruşturma açıldığına ilişkin bildirim yapılmış ve konuyla ilgili yazılı savunmaların 30 gün içerisinde gönderilmesi gerektiği 06-55/712-202 3 belirtilmiştir. Glencore İstanbul ve Minerkom A.Ş. nin ilk yazılı savunmaları 100 süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal et miştir. Haklarında soruşturma açılan teşebbüslerden yurtdışında yerleşik olan Krutrade AG ve Mir Trade AG ye soruşturma açıldığına ve ilk yazılı savunmaların gönderilmesi gerektiğine ilişkin tebligatlar Dışişleri Bakanlığı marifetiyle yapılmak üzere Bakan lığa 22.6.2004 tarih ve 2305 sayılı yazı gönderilmiştir. Söz konusu yazıda özetle, T.C. Dışişleri Bakanlığı na gönderilen 22.6.2004 ve 2305 sayılı bir yazı ile merkezi Avusturya da bulunan Krutrade ile merkezi İsviçre de bulunan Mir 110 Trade e haklarında soruşturma açıldığına ve ilk yazılı savunmaların gönderilmesi gerektiğine ilişkin kararının tebliğ edilmesi için ilgili ülkelerin yetkili makamları nezdinde gerekli işlemlerin yapılması talep edilmiştir. Öte yandan, Krutade hakkında soruşturma açıldığına ili şkin olarak Krutrade Türkiye İrtibat Bürosu na 21.6.2004 tarihli bir tebligat gönderilmiştir. Krutrade in ilk yazılı savunması 20.7 .2004 tarihinde, süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Krutrade bu savunmasında, İstanbul daki irtibat bürosunun kapatıldığını, bundan sonraki yazışmaların Avusturya daki adrese 120 yapılması gerektiğini beyan etmiştir. Mir Trade den ise Kurumumuza herhangi bir savunma gönderilmemiştir. Dışişleri Bakanlığı nın 28.7.2004 tarih ve 280 - 96 sayılı yazısında, Bern Büyüke lçiliğimiz tarafından yapılan araştırma sonucunda, Mir Trade in kayıtlarda özel bir posta ve kurye firması olarak yer aldığının; firma adına kayıtlı adreste Korowo Invest AG isimli bir Rus firmasının da isminin kayıtlı olduğunun ve Mir Trade AG adına kayıt lı telefonların Korowo Invest AG olarak açıldığının tespit edildiği ifade edilmiştir. T.C. Dışişleri Bakanlığı na gönderilen 11.6.2004 ve 2149 sayılı diğer bir yazı 130 ile söz konusu soruşturma hakkında bilgi verilmiş ve özetle, - Soruşturma kapsamındaki teşebbüslerden Krutrade in merkezinin Avusturya da, Glencore International AG ve Mir Trade in merkezlerinin ise İsviçre de bulunduğu, söz konusu ülkelerin sırasıyla AB ve EFTA üyesi ülkeler oldukları, - Türkiye ile Avrupa Toplulukları arasındaki 1/95 Sayıl ı Ortaklık Konseyi Kararı nın Rekabet başlıklı II. Bölümü Gümrük Birliği nin rekabet kurallarını düzenlediği; bu bölümde özetle Türkiye ve Avrupa Birliği arasındaki ticareti 140 etkileyen rekabeti sınırlandırıcı teşebbüs eylemlerinin yasaklanmasına yönelik d üzenlemelere yer verildiği; Kararın 37. maddesinde Gümrük Birliği nin rekabet kurallarının nasıl uygulanacağını belirlemek üzere Ortaklık Konseyi tarafından uygulama kurallarının kabul edilmesinin öngörüldüğü; ancak bugüne kadar AT -Türkiye Ortaklık Konseyi tarafından bu yönde bir düzenleme yapılamadığı; diğer yandan, Gümrük Birliği Kararı nın 43. maddesi Kararın tarafı olan Türkiye ve Avrupa Topluluğu için uygulamada işbirliği yapmayı öngören önemli bir düzenleme getirdiği; bu maddeye göre, taraflardan herh angi biri diğerinin egemenlik sınırları dahilinde gerçekleşen 06-55/712-202 4 ve kendi pazarındaki rekabeti sınırlandıran eylemler olduğunu tespit etmesi 150 halinde, ilgili tarafa bu eylemlere yönelik olarak diğer taraftan gerekli tedbirleri almasını ve uygun şekilde yardımc ı olmasını talep etme hakkı verildiği, - Aynı şekilde, Türkiye ile EFTA arasında yapılan Serbest Ticaret Anlaşması nın 17. maddesinde rekabet kurallarının düzenlendiği; bu maddede EFTA ülkeleri ve Türkiye arasındaki ticareti etkileyici nitelikte olan rekabe ti sınırlandırıcı eylemlerin yasaklanmasının öngörüldüğü; ilgili maddenin son fıkrasına göre, anlaşmanın tarafı olan herhangi bir devlet bu maddede yasaklanan eylemlerin diğer tarafın egemenlik sınırları dahilinde 160 gerçekleştiğini tespit ederse, Anlaşmanın 23. maddesinde belirlenen koruma tedbirlerine başvurma imkanına sahip olduğu; 23. maddenin ilk fıkrasında, bu maddede belirlenen koruma tedbirlerinin uygulanmasından önce, ilgili tarafların sorun çözümü için işbirliği yapmalarının öngörüldüğü, - Öte yandan, Türkiye de yapılan incelemelerde, soruşturma kapsamındaki teşebbüslerin eylemlerinin AB ve EFTA üyesi ülkeleri de etkilediğine ilişkin bazı belgeler elde edildiği, - Bu çerçevede, AT Komisyonu nun 4 No.lu Rekabet Genel Müdürlüğü, 170 Avusturya Rekabet Otorites i ve İsviçre Rekabet Otoritesi nden, söz konusu teşebbüslerin genel merkezlerinde inceleme yapmalarına, bu incelemeler sonucu elde edilen bilgi ve belgelerden Türkiye pazarlarını ilgilendirenlerin Türk Rekabet Kurumu na iletilmesine, adı geçen teşebbüsleri n rekabeti kısıtlayıcı eylemleri ile ilgili olarak uygun görülen diğer tedbirlerin alınmasına yönelik bir işbirliği talebinde bulunulmasının yerinde olacağı ifade edilmiştir. T.C. Dışişleri Bakanlığı nın Kurum kayıtlarına 30.7.2004 tarih ve 4231 sayı il e 180 giren yazısında özetle , - Kurumumuzun talepleri doğrultusunda Dış Temsilciliklerimiz kanalıyla gerekli girişimlerin başlatıldığı, - Bu girişimlerin sonucunda, Avrupa Komisyonu yetkililerinin Komisyon un kendi yargısal yetki alanının dışında kalan herhangi bir üçüncü ülkeyle, şirketler ve bunların faaliyetlerine ilişkin belge ve bilgileri paylaşmalarının mümkün olmadığını; bu yaklaşımın mesleki gizliliğin korunması ilkesine dayandığını; öte yandan esasen talebimizin haklı olduğunu, ancak firmaları 190 ve genell ikle önemli meblağları ilgilendiren bur tür konuların çok büyük hassasiyet ve tartışma yarattığını; firmaların hukuken donanımlı ve saldırgan olduklarını, bu açıdan Komisyon olarak attıkları her adımı hukuken sağlam temellere dayandırmaları gerektiğini, ke ndilerinin de zaman zaman benzer durumlar yaşadıklarını ve üçüncü ülkelerden bilgi ve belge temin edemediklerini ifade ettikleri, - Avusturya Federal Rekabet Otoritesi nin, konunun AB ye üye ülkelerle değil, Topluluk düzeyinde ele alınması gerektiği yönünde yanıt verdiğini, 06-55/712-202 5 200 - İsviçre Rekabet Otoritesi yetkililerinin, merkezi İsviçre de bulunan firmlar hakkında yerinde inceleme yapılabilmesi için, bunların İsviçre deki anti tekel yasalarını ihlal ettiğine dair emarelerin olması gerektiğini; bu nedenle Türkiye deki anti tekel yas alarını ihlal etse dahi, hukuken bu firmalar hakkında süreç başlatmalarının mümkün olamayacağını; keza, İsviçre firmalarına ait bilgi ve belgelerin iletilmesi için de, ilgili tarafların izninin gerektiğini, bu gibi vak alarda ifade etti kleri EFTA sürecinin pratikte hiçbir etkisinin olmadığını, OECD kanalının kullanılmasının daha fazla sonuç verebildiğini ifade ettikleri, 210 - Anılan iki İsviçre firması hakkında Bern Büyükelçiliğince yapılan araştırmadan, Mir Trade in kayıtlarda özel bir post a ve kurye firması olarak yer aldığı; firma adına kayıtlı adreste Korowo Invest AG isimli bir Rus firmasının da isminin kayıtlı olduğu ve Mir Trade adına kayıtlı telefonların Korowo Invest AG olarak açıldığının tespi t edildiği, ayrıca Mir Trade firmasını n adresinin aynı zamanda Avusturyalı firma Krutrade in de adresi olarak kayıtlarda yer aldığı, ancak Krutrade in geçen ay İsviçre de tasfiyeye gittiği, belirtilmektedir. 220 Rekabet Kurulu nun 25.11.2004 tarihli toplantısında kömür ihraç eden şirketler hakkı nda yürütülen soruşturmanın süresinin 3.12.2004 tarihinden itibaren 6 ay uzatılmasına karar verilmiştir. Soruşturma Heyetince tamamlanan 3.6.2005 tarih ve 2003 -1-85/SR -05-MÖP sayılı soruşturma raporu 12.7.2005 tarih ve 2595 sayılı bir yazı ile Glencore İstanbul ve Minerkom a tebliğ edilmiştir. Soruşturma aşamasında Mir Trade in İstanbul da bir temsilcilik açtığı tespit edilmiş, bu nedenle soruşturma raporunun tebligatı 12.7.2005 tarihli bir yazı ile söz konusu temsilciliğe 230 yapılmıştır. Ancak Krutrade in İs tanbul daki temsilciliğinin kapatılması nedeniyle, 12.7.2005 tarih ve 2596 sayılı bir yazı ile T.C. Dışişleri Bakanlığı ndan söz konusu teşebbüse yapılması gereken tebligata ilişkin işlemler için gerekli girişimde bulunulması talep edilmiştir. Glencore İs tanbul ile Minerkom un ve Mir Trade in savunma sürelerinin uzatılmasına ilişkin talepleri Rekabet Kurulu nun 8.7.2005 ve tarihli 9.8.2005 tarihli toplantılarında ele alınmış, söz konusu teşebbüslere birer ay ek süre tanınmıştır. 240 Glencore İstanbul ile Mine rkom un savunması 8.8.2005 tarihinde, Mir Trade in savunması ise 8.9.2005 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. T.C. Dışişleri Bakanlığı nın 4.8.2005 tarihli yazısında, Krutrade AG ye soruşturma raporunun tebliği ile ilgili Avusturya Federal Dışiş leri Bakanlığı nezdinde girişimlerde bulunulduğu ve tebligat evrakının söz konusu makama iletildiği, ancak Avusturya makamının ilgili evrakın Türkiye -Avusturya Adli Yardımlaşma Anlaşması çerçevesinde mütalaa edilebileceğinin göz önünde tutulması gerektiğ ini, bu takdirde istinabe evrakının Avusturya ile Türkiye 06-55/712-202 6 arasında uygulanan Ceza İşlerinde Karşılıklı Yardım Avrupa Sözleşmesi 250 uyarınca, T.C. Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü tarafından Avusturya Adalet Bakanlığı na d oğrudan gönderilmesi gerekeceğini bildirdiği ifade edilmiştir. T.C. Dışişleri Bakanlığı nın 18.8.2005 tarihli diğer bir yazısında, Avusturya makamlarının, idari işlerle ilgili evrakın tebligatı konusunda Türkiye ile Avusturya arasında uygulanan ikili veya çok taraflı bir anlaşma bulunmadığını, karşılıklılık ilkesi gereğince idari işlerle ilgili evrakların yurt dışında tebligatı konusundaki Avrupa Sözleşmesi ne uyulması şartıyla tebligatın yapılabileceğini bildirdiklerini; Avusturya Dışişleri Bakanlığı nın, Avusturya 260 tarafınca aynı doğrultuda yapılacak olan idari işlerle ilgili evrakın Türk makamlarına tebliğ edilmesi halinde Türk tarafının nasıl bir tutum izleyeceğini sordukları ifade edilmiştir. Kurumumuzdan T.C. Dışişleri Bakanlığı na gönderilen 7.9. 2005 ve 24.10.2005 tarihli yazılarda, merkezleri yurt dışında bulunan ve soruşturma kapsamındaki teşebbüslere yapılacak tebligatların akıbeti konusunda tekiden bilgi talep edilmiştir. T.C. Dışişleri Bakanlığı nın 1.11.2005 tarihli yazısında, Krutrade firm asına 270 yapılması istenen tebligatın içeriğinin idari işlerle ilgili olması nedeniyle Avusturya makamlarının anılan firmaya tebligat yapmadığı ve belgeleri büyükelçiliğimize iade ettiği; söz konusu firmaya yapılacak tebligatın hangi yol izlenmek suretiyle ge rçekleştirilebileceği konusunda Bakanlık Hukuk Müşavirliği ve Adalet Bakanlığı ndan görüş istendiği; bu görüş alındığında Kurumumuzun bilgisine sunulacağı belirtilmiştir. Kurumumuzdan T.C. Dışişleri Bakanlığı na gönderilen 16.12.2005 tarihli yazıda, 280 - Bugü ne kadar uluslararası tebligatlar ile ilgili somut bir gelişme kaydedilemediği, - Öte yandan Kurumumuzca yürütülen diğer bir soruşturma kapsamındaki teşebbüslerden birinin yine bir AB üyesi ülkesi Yunanistan da yerleşik olduğu, ticari ilişkilerimizin büyük bir bölümünün AB üyesi ülkeler ile gerçekleştirildiği ve mevcut durumda olduğu gibi önümüzdeki dönemde de uluslararası nitelikte kartel soruşturmaları ile karşılaşılabileceği, - Bugüne kadar Türkiye ile AB arasında rekabet alanında, 1/95 sayılı Ortaklık 290 Konseyi Kararı nın 37. maddesinde de öngörülen uygulama kuralları oluşturulamadığı, - Bu nedenlerle, Türkiye ile AB arasında rekabet alanında bir uygulama anlaşmasına ihtiyaç duyulduğu belirtilmiştir. T.C. Dışişleri Bakanlığı nın Kurum kayıtlarına 21.12.200 5 tarihinde yazısında, 06-55/712-202 7 - Bakanlık Hukuk Müşavirliği nin uluslararası tebligatlar ile ilgili görüşünün 300 tamamlandığı, buna göre Türkiye Cumhuriyeti ve Avusturya Cumhuriyeti nin taraf bulundukları 1.3.1954 tarihli Hukuk Usulüne Dair Lahey Sözleşmesi ne İlişkin Olarak Yapılan 16.9.1988 tarihli Ek Anlaşma nın Kurumumuzca izlenmesi gereken yönteme esas olacağı, bu çerçevede Kurumumuzca yapılması düşünülen tebligata ilişkin evrakın Lahey Sözleşmesinin uygulanmasında aynı zamanda Merkezi Makam olarak tayin edilen T .C. Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü kanalı ile yapılmasının uygun olacağı , - Öte yandan, 1/95 sayılı AB -Türkiye Ortaklık Konseyi Kararı ndaki sürecin, 310 ülkemizle AB açısından karşılıklı hak ve yükümlülükler doğurması ne deniyle Türkiye nin AB Daimi Temsilciliği tarafından yürütülebileceği ifade edilmiştir. T.C. Dışişleri Bakanlığı nın son yazısı dikkate alınarak, Rekabet Kurulu nun 6.10.2005 tarih ve 05 -65/927 -M sayılı kararı ile Anadolu Cam ve Yioula SA nın pazar payla şımı konusunda uluslararası bir kartel anlaşması içinde olup olmadıklarının tespiti amacıyla açılan soruşturma kapsamında, Yunanistan da mukim Yioula SA ya tebligatın bu kez T.C. Adalet Bakanlığı kanalıyla gerçekleştirilmesi amacıyla söz konusu Bakanlığa b aşvurulmuştur. 320 T.C. Adalet Bakanlığı nın Kurum kayıtlarına 16.12.2005 ve 28.12.2005 tarihinde giren yazılarında özetle, - İki taraflı ve çok taraflı sözleşmeler ile karşılıklı nezaket kuralları çerçevesinde, hukuki konularda adli makamlarca ve noterliklerc e yurt dışında bulunanlara tebliği talep edilen evrakın Bakanlık aracılığıyla tebliğin yapılacağı ülkedeki yetkili makamlara ulaştırılacağı, ancak adli makamlar dışındaki merciiler tarafından gönderilecek tebliğ evrakının T.C. Dışişleri Bakanlığı na iletil mesi gerektiği, 330 - Her iki sözleşmenin uygulama alanının hukuki, ticari adli ve gayri adli belgelerle sınırlı oluşu nedeniyle, idari, sosyal ve mali alanlarına ilişkin belgelerin sözleşme kapsamına girmediği, - Diğer taraftan devletlerin cebri icra yetkilerin in coğrafi sınırları ile kısıtlı olduğu ve idari para cezalarının yurt dışında tenfizini öngören bir anlaşma olmadığı için, Rekabet Kurumunca verilecek idari para cezalarının Yunanistan da te nfizinin mümkün olamayacağı, an cak söz konusu gerçek veya tüzel k işinin Türkiye temsilcisinin cezalandırılabileceği veya tahsilatın 340 Türkiye deki malları üzerinden yapılabileceği ifade edilmiştir. Soruşturma Heyetinin hazırladığı Ek Yazılı Görüş , Kanun'un 45/2. maddesi uyarınca 6.4.2006 tarihinde tüm Kurul Üyelerine ve taraflar dan Mir Trade e 11.4.2006 t arihinde, Glencore İstanbul ve Minerkom a ise 10.4.2006 tarihinde tebliğ edilmiştir . Mir Trade nin savunması 27.4.2006 tarihinde, Glencore İstanbul ve Minerkom un savunmaları ise 24.4.2006 tarihli dilekçeler ile talep edilen 30 günlük uzatımın ardından 9.6.2006 tarihinde Kurum'a intikal etmiştir. 06-55/712-202 8 Kurul tarafından 11.7.2006 tarihinde sözlü savunma toplantısının yapılmasına 350 karar verilmiştir . 11.7.2006 tarihinde yapılan sözlü savunma toplantısının ardından Kurul, 24.7.2006 tarihinde yaptığı toplanmış ancak bu tarihte karar yeter sayısı bulunamadığından, 25.7.2006 tarih inde düzenlenen ikinci bir toplantıda 06- 55/712-202 sayı ile nihai kararını vermiştir . H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor ve Ek Görüş te ; Krutrade, Mir Tr ade ve Glencore AG nin bağlı şirketleri Minerkom ile Glencore 360 İstanbul un ithal parça kömür pazarının sağlayıcı seviyesinde fiyat tespitine, piyasanın ve arz miktarının kontrolüne, piyasadaki rakiplerin ve ithalatçıların faaliyetlerini zorlaştırılmasına yö nelik olarak 4054 sayılı Kanun un 4. maddesindeki anlaşma anlamında rekabeti sınırlayıcı bir işbirliği içinde olduğu, Bu nedenle, anılan teşebbüslerin Kanun un 16. maddesinin 2. fıkrası uyarınca idari para cezası ile cezalandırılması gerektiği, Dosya me vcudu belgeler ve yapılan savunmadaki bilgiler dikkate alındığında, 370 Mir Trade in söz konusu ihlaldeki rolünün ve katılımının diğer teşebbüslere göre daha az olduğu ve bu durumun Mir Trade e verilecek idari cezanın belirlenmesi aşamasında hafifletici bir ne den olarak değerlendirilebileceği ifade edilmektedir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. İlgili Pazar 380 I.1.1. İlgili Ürün Pazarı Kömür; çoğunlukla karbon, hidrojen ve oksijenden oluşan az miktarda kükürt ve nitrojen içeren, kimyasal ve fiziksel olarak f arklı yapıya sahip maden ve kayaçtır. Diğer içerikleri ise kül teşkil eden inorganik bileşik ve mineral maddelerdir. Enerji hammaddeleri içerisinde önemli bir yere sahip olan kömür, dünyada geniş rezervlere ve yaygın tüketim alanlarına sahiptir. Kömürleşm e süreci ve yataklanma, nem içeriği, kül ve uçucu madde içeriği, sabit karbon miktarı, 390 kükürt ve mineral madde içeriklerinin yanısıra jeolojik, fiziksel, kimyasal ve termik özellikler yönünden kömürler çok çeşitlilik gösterirler. Bu durum bir çok ülkede kö mürlerin birbirine benzer özellikler ve yakın değerler temelinde sınıflandırılmasını zorunlu kılmıştır. Uluslararası Kömür Kurulu'nca, birçok ülkeden temin edilen örnekler üzerinde yapılan çalışmalar sonucu kömürler, kalorifik değer, uçucu madde içeriği, sabit karbon miktarı, koklaşma ve kekleşme özellikleri temel alınarak sert ve kahverengi kömürler olmak üzere iki sınıfa ayrılmıştır. 06-55/712-202 9 400 Bu sınıflandırma, kömürlerin genel özellikleri alınarak yapıldığı için oldukça genel bir sınıflandırma şeklidir. Bunun dı şında kömürler, içerdikleri kükürt, uçucu madde ve nem miktarı gibi parametreler göz önüne alınarak daha spesifik şekilde sınıflandırılmaktadır. Kömür kullanımında genel olarak tane boyutu önemli bir faktördür. Kömürler, eleme sistemindeki üst ve alt elek açıklıkları ile belirtilen boyut gruplarına ayrılır. Çeşitli boyut grubundaki kömürler değişik tüketim yerlerinde kullanılırlar. Piyasaya arz edilen ürünler, tane boyutunun yanı sıra kül, kükürt ve nem içerikleri, mineral madde içerikleri ve kalorifik değ erler ile 410 briketlenebilirlik parametreleri bazında sınıflandırılır. Kömürler, maden işletmelerinde üretildiği şekilde (tüvenan) çeşitli kullanım yerlerinde tüketildiği gibi, kurutulmuş kömür, yıkanmış kömür, briket kömür ve kok kömürü olarak zenginleştirm e işlemine tabi tutulmuş ürünler şeklinde de piyasaya arz edilmektedir. Ürün boyutları, kullanım yerlerine ve yakma sistemine göre tercih edilmektedir. Kömürün kullanım alanları genel olarak ısınma amaçlı ve sanayi amaçlı olmak üzere iki kısma ayrılmaktad ır. Kömür ticaretinde, kullanım amaçlarına göre 420 istenen kalite için limitler düzenlenmektedir. Bu çerçevede kömür çeşitlerine aşağıda yer verilmiştir: a) Toz Kömür : Boyutu 18 mm.'in altında kalan kömürler olup demir - çelik fabrikaları ve termik santral lerde kullanılmaktadır. b) Parça Kömür : Boyutu 18 mm. ile 150 mm. arasındaki kömürler olup ısınma amacıyla soba ve kaloriferlerde kullanılmaktadır. Parça kömürler kendi içinde 3 gruba ayrılmaktadır: - Fındık Kömür : Boyutu 18 mm. -25 mm. arasında olan pa rça 430 kömürdür. - Ceviz Kömür : Boyutu 18 mm -70 mm. arasında olan ve sobada kullanılmaya uygun olan kömürlerdir. - Portakal Kömür : Boyutu 70 mm. - 150 mm. arasında olan ve kaloriferde kullanılmaya uygun olan kömürlerdir. Üretilmesi, taşınması, yüklenmesi aşa malarında daha çok dikkat ve işçilik gideri gerektirdiğinden parça kömürün fiyatı toz kömüre göre yüksektir. Ancak, boyutlarından başka bir farkları bulunmayan parça ve toz kömürün piyasa fiyatlarının değişimleri aynı yöndedir. 440 c) Briket Kömür: Toz kömürü n katkılı veya katkısız olarak presle değişik boyutlarda briketlenmesi sonucu oluşan üründür. Isınma amaçlı kullanılır. d) Kok Kömürü: Taşkömürlerin dönerli ve hareketli ızgara fırınlarda ısıl işleme tabi tutulmasıyla elde edilen, zenginleştirilmiş üründü r. Metalurji ve porselen sanayisinde kullanılmaktadır. 06-55/712-202 10 Soruşturmanın konusu bakımından iki ilgili ürün pazarı tanımlanmış olup, bunlar; 450 - ithal parça kömür pazarı - ithal toz kömür pazarıdır. Yerli parça ve toz kömürler kükürt ve uçucu oranının yüksek, kal ori değerinin düşük olması nedeniyle ithal kömürlerden ayrılmaktadır. Fiyat açısından bakıldığında ise en kaliteli yerli kömürün ithal kömürün yarı fiyatına satıldığı görülmektedir. Elektrik, fuel -oil ve doğazgaz ise ısınma amaçlı parça kömüre alternatif olabilecek diğer enerji çeşitleridir. Ancak elektrik ve fuel oilin birim kalori 460 üzerinden hesaplanan maliyetinin yüksek olması ve bundan da öte kömür kullanıcısının kısa dönemde yakma sistemini doğalgaz dahil alternatif enerji kullanımına çevirememesi nede niyle ithal kömür ayrı bir ürün pazarı olarak tanımlanmıştır. Öte yandan, toz -parça kömür ayrımına da değinmek gerekmektedir. Toz ve parça kömürü farklı ürün pazarları olarak tanımlanmasının iki ana nedeni vardır. İlk olarak neden bunların üretim metodla rına ilişkindir. Toz kömür üretimi için 470 buna uygun kırıcı makinalar ve ince eleklerden oluşan bir üretim sistem kurulmaktadır. Parça kömür üretimi için ise, kömürü fazla ufalamayan kırıcılar ile geniş elekler gerekmektedir. Toz ve parça kömürün farklı pa zarlar olarak tanımlanmasının ikinci nedeni talep yönlüdür. Bu iki tür kömür farklı yakma sistemleri gerektirmektedir. Parça kömür ısınma amaçlı olarak konut ve işyerlerindeki sobalarda kullanılırken, toz kömür sanayi amaçlı olarak demirçelik, çimento fabr ikaları ve termik santrallerde kullanılmaktadır. 480 I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar İthal toz ve parça kömürler denizyolu ile tüketim bölgelerine en yakın limanlara getirilmekte, bu limanlarda millileştirildikten sonra tüketiciye ulaştırılmaktadır. Söz konusu ü rünlerin ülke genelinde dağıtımı ve satışının yapıldığı da dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenmiştir. I.2. Yapılan İncelemelerde Elde Edilen Bilgi ve Belgeler Soruşturma, Türkiye ye kömür ihraç eden şirke tlerin Türkiye deki faaliyetlerine 490 yönelik olarak açılmıştır. Türkiye ye kömür ihraç eden şirketlerden başlıcaları Krutrade, Mir Trade ve Glencore AG dir. Türkiye de Glencore AG nin iki şirketi, Krutrade in bir temsilciliği bulunmakta olup, bunlarda önaraş tırma sürecinde Raportörlerce yerince inceleme yapılmıştır. Ancak Kurul un soruşturma kararını takiben Kurumumuza gönderilen Krutrade in yazılı savunmasında temsilciliğin kapatıldığına ilişkin bir bilgi iletilmiştir. Mir Trade in Türkiye deki temsilcisinin ofisi kapalı olduğu için önaraştırma esnasında burada yerinde 06-55/712-202 11 inceleme yapılamamış, ancak soruşturma safhasında söz konusu teşebbüsün temsilciliğine gidilerek soruşturmaya ilişkin incelemeler tamamlanmıştır. 500 Adı geçenler dışında kalan diğer ihracatçı şir ketlerin Türkiye de şirketi veya temsilciliği bulunmamaktadır. Bu doğrultuda, Glencore AG, Krutrade ve Mir Trade de Raportörlerce yapılan yerinde incelemeler sonucu elde edilen bilgi ve belgelere aşağıda yer verilmiştir. Glencore İstanbul ve Minerkom A.Ş . de yapılan yerinde incelemeler sonunda büyük çoğunluğunu elektronik posta mesajlarının oluşturduğu belgeler alınmıştır. Bu mesajların bir kısmı Glencore AG çalışanları ile Glencore İstanbul Minerkom A.Ş. yetkilisi Selçuk Çetin arasındaki haberleşmelere aitken, bir kısmı da Glencore AG yetkilileri veya Glencore İstanbul Minerkom 510 A.Ş. yetkilisi Selçuk Çetin ile Krutrade in bağlı bulunduğu Stin Holding yetkilileri arasındaki haberleşmelere aittir. Dosya mevcudu bilgilerden merkezi Avusturya da bulunan Kr utrade A.G. nin, Moskova da mukim Stin-Holding bünyesinde faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle aşağıda yer verilen belgelerde ismi geçen Stin Holding yetkilileri Krutrade yetkilileri olarak anılacaktır. Dosya mevcudu belgelerin diğer bölümü ise Krutrade in İstanbul İrtibat Bürosunda (İrtibat Bürosu) yapılan yerinde incelemelerde elde edilmiştir. Belge 1: Glencore İstanbul da yapılan incelemelerde elde edilen ve üzerinde 520 tarih bulunmayan bir belgedeki ifadelere aşağıda aynen yer verilmiştir : Türkiye parça kömür pazarına ilişkin çeşitli yazışmalardan sonra bu piyasayı bir ölçüde kontrol altına almak için aşağıdaki eylemler gerçekleştirilmelidir. Parça kömür kaynakları ve miktarı: CIS ( Bağımsızlık Devletler Topluluğu ) Kru: 1.8 milyon ton civarında 530 Mir: 1.5 milyon ton civarında Diğerleri: 06. Milyon ton civarında Toplam: 3.9 milyon ton civarında RSA ( Güney Afrika Cumhuriyeti ) GIAG : 08. Milyon ton civarında CPSA : 0.4 milyon ton civarında Sumo : 0.3 milyon ton civarında 540 Toplam: 1.5 m ilyon ton civarında CIS ve RSA dan sağlanan miktar 5.4 milyon ton civarında olup pazarın %90 ının oluşturmaktadır. Bu 5.4 milyon ton un 4.5 milyon tonunun KRU (Krutrade AG), Mir ( Mir Trade AG ) ve GIAG ( Glencore International AG ) tarafından kontrol edilebi leceğine inanıyoruz. 06-55/712-202 12 CPSA ( Coal Preparation Society of America) tüm kömürünü Odak ve Torbapak a satıyor. Mir in ortağı olması nedeni ile Torbapak kontrol altında 550 tutulabilir. Pazara tek tehdit Çin mallarından gelmektedir. Gerçekten Çin malları miktar olarak 1 milyon ton civarında ve fiyat olarak 20 -30 USD Dolar daha ucuz gelmesi halinde pazar için bir tehdit oluşturur. Çin den mal getiren ithalatçılara baktığımızda Superkarbon ve Yıldırım ı görüyoruz. Eğer Yıldırım ı kontrol edebilirsek Çin bu yıl olduğu kadar tehlikeli olmayacaktır. Bu nedenle Kru, Mir ve GIAG ın birlikte fiyat belirlemeleri ve piyasa ve müşterileri kendi aralarında paylaşmaları gerektiğine inanıyoruz. Müşteri 560 paylaşımına gelince; kontrol edilmediği veya böyle bir oluşum içine alınmadığı nda tehdit haline gelebilecek sınırlı sayıda ve güçlü ithalatçılar ortak olarak alınmalıdır. Bu tür ithalatçılar şunlar olabilir: 1) Yıldırım ( Yılyak Yakıt Pazarlama Ticaret A.Ş.) 2) Atakaş (Atakaş Ticaret ve Nakliyecilik Ltd. Şti.) 3) Tayyib (Tayyib Madencilik A.Ş.) 4) Torbapak (Torbapak Madencilik San. Tic. A.Ş.) 570 5) Odak (Odak İç ve Dış Tic. A.Ş.) 6) Minerkom (Minerkom A.Ş.) Yukarıda yer verilen 6 ithalatçıya belirli bir pazar verilmeli ve bunlar sadece 3 ihracatçı tarafında üretilen 4.5 milyon ton kömürün tamamının al ımı ve bedelinin ödenmesi için çaba göstermelidir. Pazar ve müşteri paylaşımı için lütfen ek e bakınız. İsteğe bağlı olarak, 4.5 milyon tonun %10 -20 si fiyatın yüksek olduğu sezonda 580 spot satış yoluyla daha küçük ithalatçılara satılabilir ve ek karlar eld e edilebilir. Bu belgenin Ek in de yer alan müşteri ve pazar paylaşımına ilişkin belgeye aşağıda aynen yer verilmiştir. KRU 1.800.000 MIR 1.500.000 GIAG Ex RSA 800.000 Ex cis 300.000 CPSA 400.000 SUMO 300.000 TOPLAM 5.100.000 Karadeniz Yıldırım Tayyip Diğerleri +10 $*** *** ****0 400.000 100.000 500.000 400.000 120.000 Marmara İstanbul: Yıldırım Tayyip Atakaş 400.000 150.000 200.000 200.000 100.000 100.000 200.000 150.000 100.000 500.000 300.000 250.00*** *** ****/712-202 13 Minerkom/GIAG Odak Torbapak Diğerleri +10 $ 30.000 25.000 40.000 450.000 40.000 80.000 120.000 150.00*** *** ****0 Gemlik: Tayyip Odak Diğerleri +10 $ 30.000 20.000 20.000 100.000 80.000 100.000 130.000 120.000 100.000 İzmir Odak 30.000 30.000 80.000 140.000 İskenderun Atakaş Odak Minerkom/GIAG Tayyip Diğerleri +10 $ 270.000 100.000 25.000 20.000 200.000 300.000 150.000 40.000 100.000 270.000 60.000 550.000 300.000 25.000 TOPLAM 1.800.000 1.500.000 800.000 300.000 400.000 300.000 5.100.000 590 600 Belge 2 : Glencore AG yetkilisi Tor Peterson tarafından Glencore İstanbul - Minerkom A.Ş. yetkilisi Selçuk Çetin e gönderilen 31.12.2002 tarihli elektronik mesajda, - Krutrade yetkilisi Oleg ile yapılan uzun bir görüşme sonrasında Krutrade in 2003 yılında başlamak üzere 2 -3 kar go parça kömür vermeye razı olduğu, - Krutrade in Krufil i elden çıkarmaya çalışırken bunun sağlanmasının çok önemli bir gelişme olduğu, Yıldırım 1.000.000 Tayyip 1.130.000 Atakaş 520 .000 Odak 470.000 Torbapak 570.000 Minerkom 1.100.000 Ara toplam 4.790.000 Diğerleri 310.000 TOPLAM 5.100.000 Diğer Önemli Malın kaynağı Miktar Not İthalatçılar Süperkarbon Çin 300.000 Akabe ?? Hakan Avustralya 300.000 Yılkarbon ?? Karaelmas çin 100.000 Sadece Çin malına Bağlı kalamaz Enisa Çin 100.000 TOPLAM 800.000 06-55/712-202 14 - Oleg in Glencore AG yetkilileri ile 2003 Ocak ayının ilk yarısında ofisinde görüşmeyi umduğu, 610 - Selçuk Çetin in toplantı ön cesi tartışmak üzere mevcut pazar şartlarına ilişkin ayrıntılı bir çalışma yapması gerektiği, çünkü Oleg e pazara bakış açıları, Güney Afrika kömürünün miktarı, müşteriler vs. hakkında bilgi vermek istediği, - Krutrade AG nin ortak çalışma yapmak istediği, (Minerkom A.Ş. nin ) stoklarını kontrol edilebilmesi nedeni ile aylık düzenli mal çekişi istediği belirtilmektedir. Bu elektronik mesaja cevaben diğer bir Glencore AG yetkilisi Daniel 620 Grunbaum un gönderdiği 01.01.2003 tarihli mesajda; Problem değil. Büyük haber. Henüz hazırlanmış bir rapor var ama eğer gerekli ise güncellenip gönderilebilir. Ona göstermek için müşterilerin ayrıntılı listesi de var onunla rekabet ediyor olmayacağız. şeklinde bir ifade yer almaktadır. Belge 3 : Glencore İstanbul - Minerkom A.Ş. yetkil isi Selçuk Çetin in Krutrade yetkilisi Oleg Rosenberg ile Glencore yetkilisi Tor Peterson a gönderdiği 630 21.1.2003 tarihli telefaks ta özetle; - 18.1.2003 tarihinde Moskova da yapılan toplantıda dile getirilen Türkiye de kömür dağıtım işi ne girme fikri ile ilgili bir çalışma yaptıkları, - buna göre, kömür dağıtım işinin riskli olduğu, satışların %80 inin Eylül -Aralık döneminde gerçekleştiği ve ödemelerin TL. cinsinden yapılması nedeniyle kur riski bulunduğu, - Türkiye de %40 oranında vergi öde ndiği, satışların %30 -40 ının nakit darlığı çeken belediyelere yapıldığı belirtilerek , 3 ayrı CIF kömür satış fiyatı üzerinden yapılan senaryolar sonucunda ulaşılan sonuçlara 640 yer verilmiştir. Belge 4 : Glencore İstanbul -Minerkom A.Ş. yetkilisi Selçuk Çe tin tarafından Krutrade AG yetkilisi Oleg Rozenberg e gönderilen 03.02.2003 tarihli telefaksta, Krutrade e verilen Glencore AG nin ithalat listelerinde Ova Elektrik in ithalatının eksik olduğu, ekte Ova Elektrik için güncellenmiş ithalat listelerinin bulun duğu belirtilmiştir. Belge 5 : Glencore AG yetkilisi Wilfrid Mare tarafından Glencore AG ve 650 Glencore İstanbul yetkililerine gönderilen 17.3.2003 tarihli Mir trade - çeşitli konular başlıklı elektronik mesajda yer alan ifadelere aşağıda yer verilmiştir: Konuştuğum Lev Rybak (Mir Trade yetkilisi) aşağıdaki tavsiyeleri verdi: 1) Trabzon Limanı Ona ( Lev Rybak ) gelen bilgiye göre Yıldırım limanı satın almadı, kiraladı. 06-55/712-202 15 Şu nedenlerden dolayı Onlar ( mir trade ) bunu bir tehlike olarak görmüyor. 660 - liman ücretler i bir yıl boyunca yükseltilemez. ücretlerin aşağıdaki gibi olduğu ve tonaj arttıkça ücretin düştüğü anlaşılıyor - liman tam kapasitede çalışmıyor ve Mir, Yıldırım ın mal çekmek için baskı altında olacağına inanıyor. - Yıldırım ın oyun oynaması durumunda Mir, malı (yaklaşık her ay 25 kt ) Samsun/Ankara ve/veya İstanbul a rahatça kaydırabilir (Kru nun da 25 kt göndermesiyle bu limana yılda 600 kt parça kömür gidecek) 670 Bu nedenle Mir rahatlamış görünüyor. 2) Satışlar /Mart 03 Mir, Mart 2003 te aşağıdaki satışları yapmış olacak: - 90.000 MT SSPK, CIF 69 USD fiyatla - 30,000 MT SSKO (13 -50) 68 USD/MT fiyatla ikisi de Marmara ve Karadeniz limanlarına. Tahmini yaklaşık 8 -9 $/mt navlunla 680 Marmara ya Mir bu satışlardan hoşnut. Nisan bağlantılarını henüz yapmadılar. 3) Toz k ömür Karadeniz: Mir, Enel e Mart 03 deki son yüklemeyi yapıyor. (MHO ( Glencore AG çalışanı Michael Holm ) şimdiye kadar yüklenen tüm gemilerini takip ettiğin için teşekkürler) bu konuda daha fazla tartışmaya gerek yok. 690 Lütfen dikkat edin, tüm b/l işare tliler İtalya için, fakat Mir her bir geminin varış yerini takip etmiyor ve bazı gemilerin rotası değiştirilebilir. Enel i telaşlandırmamak için Lev ile bu konuyu daha fazla irdelemedim. Baltık / Toz kömür Önerisi Mir in Vysotsk taki 20.000 MT SS kömürün ü (%22 -24 uçuculu 6000 kal. olduğu söyleniyor) harekete geçirene kadar her şey aynı kalacak. Bundan sonra liman herhangi bir yeni malın taşınacağını doğrulamadı. 700 Bu sıkışık durumda, onlar ( Mir trade ) uygun gemi bulmaya çalışıyorlar ve bu noktada yeni tekl iflerle ilgilenebilirler. Gemi sorununun yanında, bu kömürün tek başına kullanılması zordur, yalnızca harman yapılırsa aynı görünebilir, bunu yapmaya isteksizler, bu nedenle Finlandiya daki anlaşmalarını riske atıyorlar. Tartışalım. 06-55/712-202 16 Glencore İstanbul Minerkom A.Ş. yetkilisi Selçuk Çetin in mesaja cevaben Glencore AG yetkililerine gönderdiği 18.3.2003 tarihli mesajda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 710 Edindiğimiz bilgilere göre liman ücretleri %20 artırma konusunda yetkilidir. Öte yandan Yıldırım büy ük ihtimalle yüksek demoraja neden olan boşaltma işlemlerini geciktirmek için hiç bir şey yapmaz. O (Yıldırım ) limanı sezonda bakım için kapatabilir, yani bu liman Trabzon daki herkes için bir baş ağrısı olabilir. Anlaşma yaptığı ithalatçılar Trabzon day ken, Mir in gemilerin başka bir yere 720 yönlendirilebileceğine ilişkin açıklamasının hiç kimseye yararı olmaz. İnanmıyorum, Samsun daki ve diğer yerlerdeki ithalatçılar halihazırda kendileri ya Kru ya da Mir in malına adamışken ve daha fazla mal alamayacakken 630 kt nun bir bölgeden diğer bir bölgeye kaydırılması imkansız. (Mir trade in ) 69 USD/mt dan satış yapmasına gelince bunu doğrulayabilirim, ancak bu seviyedeki satışların %80 ini Karadeniz e yapılıyor. Marmara bölgesindeki ithalatçıların yalnızca %20 si bu fiyatlardan alım yapıyor. Bu yeni fiyat düzeyine karşı direniş hala çok fazla. 730 Mir büyük ihtimalle Rusya da stok yapmaya başlayacak veya bunun bir kısmını ortağı Torbapak a kaydıracak. Kru, Atakaş a Nisan -Haziran döneminde 240 kt. sattığı için daha a z baskı hissedecek. Glencore AG yetkilisi Tor Peterson un yukarıda yer alan mesajlara karşılık Glencore AG ve Glencore İstanbul yetkililerine gönderdiği 18.03.2003 tarihli elektronik mesajda; 740 CES ( Selçuk Çetin ) ile aynı fikirdeyim, ve Yuksul -bey ( Yükse l Yıldırım ) ile de görüştüm (Yeni arkadaşımız). WM ( Glencore yetkilisi Wilfrid Mare ), Mir in ne söylemesini bekliyorsun? Zor durumda olduklarını mı? Asla. Madenlerdeki stoklarını takip etme konusunda onları zorlamalıyız, gerçi bunun gerçekleşmeyeceğini bil iyoruz ama toplantımızda da konuştuğumuz gibi bu konuya dikkatlerini çekmeliyiz. Conares in üst düzeyiyle temasta ol, çünkü daha sonra Yıldırım a bir öneriyle dönmek zorunda kalabiliriz. Aramızda kalsın, GA ( Kru Trade CEO su Gennady Ayvazyan ) geri dönecek, ve Eagle i dışarı atmak ve KRU/Yıldırım ve GIAG olarak buluşmak için anlaştık. Bu bilgiyi kimseye sızdırma. 750 Belge 6 : Krutrade yetkilisi Danilov un Glencore AG yetkilis i Tor Peterson a gönderdiği 22. 6.2004 tarihli elektronik mesajda bir müşterinin Krutr ade e gönderdiği mektup yer almaktadır. Bu mesajda yer alan mektuba aşağıda aynen yer verilmiştir: 06-55/712-202 17 bu gün Çin kömür pazarını araştırdım. China National isminde büyük bir firma var. Süperkarbon firması Ocak başında doğrudan bu firma ile 320.000 ton luk anlaşma yaptı. Her ay bir kargo hazırlıyorlar (bir kargo 40.000 ton). Diğer firma Unicoal SPA. Bu firma da China National ile büyük bir kontrat 760 yaptı. Şimdiye kadar Çin den 5 kargo aldılar. 4 kargo daha gelecek (bir kargo 40.000 ton) ve bunlar Ağustos sonu na kadar 1 - karaelmas 2 - odak firması 3 - nuryak firması 4 - karaelmas + odak beraber firmalarına gelecek. Yıldırım firması da bir kontrat yaptı ve Temmuz ortasında (anlaşılmıyor ) kargo gebzeye geliyor (40000 mt). Bütün bu kargolar Gebze ye geliyor ve Ağusto s sonuna kadar toplam tonaj minimum 500.000 mt. Ve fiyat sabit fiyat. Boşaltma limanı günde 12.000 mt. Boşaltabilir. Navlun 15 USD. Ve FOB fiyat 35 -42 USD. Fiyatlar değişebilir. Bu kaliteye bağlı. Görüldüğü gibi pazarın durumu gelecekte iyi olmayacak. Lütf en bu konuya dikkat edin ve pazardaki durumumuzu anlayın. Fark (75 USD -58 USD) 17 USD. Bu fiyat farkıyla 770 mevcut fiyatlarda satış yapamayız. Gelecekte iyi bir fiyat yapmalısınız ve bizi alternatif kömürlere karşı korumalısınız. Glencore AG yetkilisi Tor P eterson un b u mesaja cevaben gönderdiği 23.6.2004 tarihli mesajda ; İlginç. Gerçek bağlantıları görmek için Çin deki sağlayıcılar kontrol edilebilir. Çin den bağlantı yaptığı anlaşılan Yıldırım a da sorulabilir. Baylar, bu sizin de çıkarınıza aykırı deği l mi? tartışalım. şeklinde ifadeler yer almaktadır. 780 Belge 7 : Glencore AG yetkilisi Tor Peterson un Krutrade AG yetkililerine gönderdiği 22.9.2003 tarihli elektronik posta mesajında ; - Aker, Karaelmas ve Saitoğlu nun her birinin 30 kt kömür al ması halinde Krutrade in fiyatlarını kırmış olacakları ve bu miktarı almazlarsa bunun 90 kt luk bir fazlalık anlamına geleceği, - Karadeniz de Krutrade in Eagle Energy ye mal verdiğini duydukları, eğer bu doğruysa bu malın niçin Glencore a değilde Eagle Ener gy ye verildiğini anlayamadıkları, söz konusu malın Eagle Energy yerine Glencore AG ye verilmesi halinde bundan mutluluk duyacakları, 790 - Glencore AG nin alıcı konumda olmasının ortak amaçların desteklenmesi bakımından önemli olduğu Belirtilmiştir . Bu mesaj a cevaben Krutrade yetkilisinin gönderdiği 26.09.2003 tarihli mesajda Eagle Enerji ye 100.000 ton kömür verilmediği, 10 -15 kt kömür vermeye devam ettikleri belirtilmiştir. Glencore AG yetkilisinin Krutrade den gelen bu mesaja cevaben gönderdiği 800 tarihli me sajda; - Eagle Enerji nin Yılkarbon a 15.000 ton, Abdioğluna da 11.000 ton mal verdiği, eğer 10 -15.000 ton mal verildi ise bu şirketin başka yerden mal aldığı, 06-55/712-202 18 - Bilindiği gibi Eagle Enerji nin Conares den mal alımını kesmesini başardıkları ve pazarı bozacak ek mal alımı yapmamalarının sağlanması gerektiği ifade edilmiştir. 810 Belge 8 : Krutrade den Glencore İstanbul - Minerkom A.Ş. yetkilisi Selçuk Çetin e gönderilen 19.12.2003 tarihli mesajda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: ilk olarak İstanbulu son ziy aretimizde bize göstermiş olduğunuz ilgiden dolayı çok teşekkür ederiz. Öte yandan 18.12.2003 tarihli mektubunuzda belirtilen 2004 yılında bizim kömürümüzü almaya yönelik isteğinizden ötürü de teşekkür ederiz. Şurası açıktır ki Türkiye bizim parça kömür satış bölgelerimizden en 820 önemlilerinden bir tanesidir. Türkiye kömür pazarındaki olumlu gelişmeler dikkate alındığında önümüzdeki en az üç yıl için bu pazara iyimser bakıyoruz. 18.12.2003 tarihli mektuptaki ana konuya geri dönecek olursak, bizim gelecekt eki olası ortağımız olmanız bakımından şirketinize olan saygımızı belirtmek istiyoruz. İş gezisi sırasında pazardaki ileriye dönük fırsatları ve müşterilerin 2004 yılına ilişkin düşüncelerini yakından gözlemledik. Buradan edindiğimiz fikirlere göre 2004 yı lı için fiyatlandırma stratejimizi oluşturuyoruz. Teklifinizde belirtilen fiyatlar maalesef bizim mevcut Türkiye parça kömür pazarına ilişkin değerlendirmelerimizle örtüşmüyor. Türk alıcılarına 830 bildirdiğimiz fiyatlardan 2004 yılına ilişkin bağlantıları yap tık. Fiyat yüksek olmasına rağmen mevcut kaynaklarımızdan daha fazla teklif aldık. Pazardaki Çin kaynaklı kömürün tüketim oranı, bunun kalitesinin kötü olması nedeniyle yıldan yıla düşecektir. Pazardaki ana sağlayıcılar Rus ve Güney Afrikalı sağlayıcılar olacaktır. Belge 9 : Krutrade den Glencore İstanbul - Minerkom A.Ş. ye gönderilen ve üzerinde tarih bulunmayan bir mesajda şu ifadeler yer almaktadır. 840 Stoklama, eleme ve paketleme kapasitenizi maksimumda tutmaya ve ürün çeşitlendirmeye yönelik girişiml erinizi anlıyoruz. Size aşağıda belirtilen şartlarla teslimat yapmayı teklif etmekten mutluluk duyacağız Miktar: her ay 5 kt SSPK Her ay 10 kt SSOM Teslimat: Ocak - Aralık 2004 de düzenli kargolar halinde İstanbul a 850 Fiyat: SSPK 100 USD , CIF, tüm yıl sabit SSOM 92 USD, CIF, tüm yıl sabit Teklifimiz 22.12.2003 iş günü kapanışına kadar geçerlidir. 06-55/712-202 19 Desteğiniz ve işbirliğiniz için bir kez daha teşekkür ederiz. Belge 10 : Glencore İstanbul - Minerkom A.Ş. yetkilisi Selçuk Ç etin tarafından 22.12.2003 tarihinde Krutrade e elektronik mesajda; 860 - Krutrade in Türkiye kömür pazarına ilişkin görüş ve önerilerine katılındığı ancak SSPK ile ilgili olarak tüm yıl sabit olarak teklif edilen fiyatın çok yüksek olduğu, - Türkiye de pazarın ç ok güçlü olmasına rağmen, Çin, Endonezya ve Avustralya dan ne kadar kömür geleceği konusunda şüpheler bulunduğu, - Mevcut fiyatlar hakkında fikir vermesi bakımından, Yıdırımlar ın parça kömür fiyatını 111 USD/ton a düşürdükleri bunun da CIF bazda 73 USD/ton fiyata karşılık geldiği, - Çin den 3,3 3,5 milyon ton kömür gelmesinin beklendiği , bu kömürün CIF fiyatının 70 -74 USD /ton olduğu 870 - Minerkom A.Ş. olarak Krutrade in kömürüne 15 USD /ton prim ödemeye hazır oldukları, diğer vergi ve fonların eklenmesi ile bu f arkın 21 USD /ton a çıkacağı, çünkü kömürün kalitesinin bu farkı haklı gösterebileceği, - Bu çerçevede; aylık 20.000 ton SSPK için CIF 90 USD/ton, aylık 10.000 ton SSOM için 80 USD /ton fiyat şeklindeki yeni tekliflerinin değerlendirilmesi gerektiği belirt ilmiştir. yetkilisinin Minerkom A.Ş. yetkilisi Selçuk Çetin e gönderdiği 26.12.2003 tarihli 880 mesajda, konuyla ilgili düşüncelerini 29.12.2003 tarihine kadar iletecekleri belirtilmiştir. Belge 11: Krutrade yetkilisi Kirill Lyubopytov tarafından Minerkom A. Ş. Glencore İstanbul yetkilisi Selçuk Çetin e gönderilen, 6.1.2004 tarihli minerkom/sspk ve ssom sözleşmesi başlıklı mesajda bir sözleşme taslağına yer verilerek kontrol edilmesi istenmiştir. Minerkom A.Ş. Glencore AG yetkilisi Selçuk Çetin in bu me saja cevaben gönderdiği 6.1.2004 tarihli mesajda ödeme problemleri nedeniyle sözleşmenin 890 Minerkom A.Ş. ile değil, Glencore AG ile yapılmasının uygun olacağını bildirmiştir. Belge 12 : Krutrade yetkilisi Kirill Lyubopytov tarafından Glencore AG yetkilisi Daniel Grumbaum a gönderi len 20. 1.2004 tarihli elektronik mesajda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Türkiye de Glencore un Krutrade in ürünlerini pazara sunarak trader gibi hareket edeceğine yönelik bazı söylentiler dolaşıyor. Bu tür düşünce ve yorumlara itibar edilmemesi, bunların bir dedikodu olarak 900 değerlendirilmesi gerekmektedir. Krutrade in Glencore a parça kömürü sağlayacağına yönelik bilginin pazara sızmış olmasını görmemezlikten gelemeyiz ve bazı kişilerin Krutrade ve Glencore un parça kömür pazar ındaki işbirliğinin daha başlangıçta bozulmasından memnuniyet duyacaklarına inanıyoruz. 06-55/712-202 20 Aynı zamanda bu önemli konu üzerindeki yorumlarınızı duymak istiyoruz. Glencore Krutrade den aldığı kömürü gerçekten başka firmalara satıyor mu? Bunu sormak zorundayız çünkü böyle bir durumda kendi aramızda gereksiz bir rekabet yaratmış olacağız ki bu yalnızca Türkiye pazarında değil diğer pazarlarda da her zaman kaçınmaya çalıştığımız bir durumdur. 910 Glencore AG yetkilisi Tor Peterson un Glencore yetkililerine gönderdi ği 20.1.2004 tarihli elektronik mesajda; - Her zamanki gibi kibirli davranıp önemli bir sağlayıcının kaybedilmemesi gerektiği, - Krutrade in, sağladığı kömürün sadece Belko ve nihai kullanıcılara satıldığını düşünürken, bunun pazardaki teşebbüslere de satıldı ğının doğru olup olmadığını merak ettiği, - Hakim konumdayken ilişkilerin daha da gerginleştirilmesine izin 920 vermeyeceği, - Şüpheleri gidermek için Krutrade den Kirill ile bir araya gelip Türkiye pazarının tartışılacağı bir toplantı düzenlenmesinin gerektiği ifade edilmiştir. Glencore İstanbul Minerkom A.Ş. yetkilisi Selçuk Çetin in bu mesaja cevaben gönderdiği 20.01.2004 tarihli elektronik mesajda; Kirill e cevap verdik ve mallarını kesinlikle üçüncü taraflara satmadığımızı, 930 yalnızca Minerkom a verdiğim iz konusunda güvence verdik. Kirill ile konuştuk ve parça kömürü ayrı bir yerde stokladığımızı ve diğer kömürlerle karıştırmadığımızı göstermek am acıyla cuma günü stok sahalarımızı ziyaret etmesi için davet ettik Cuma günü onunla buluşacağız ve pazarı tartışacağız. ifadeleri yer almaktadır. Glencore İstanbul Minerkom A.Ş. yetkilisi Selçuk Çetin, Glencore AG yetkilisi Tor Peterson a yönelik 20.01.2004 tarihli mesajında, Krutrade yetkilisi 940 Kiril ile Cuma günü pazarın tartışılacağı bir toplantı yapılaca ğını belirtmiştir. Belge 13 : Glencore İstanbul - Minerkom A.Ş. yetkilisi Selçuk Çetin ile Krutrade yetkilisi Kirill Lyubopytov arasında 30.01 -31.01.2004 tarihli mesajlarda Glencore AG ve Krutrade arasında kömür alım anlaşması yapmaya yönelik yazışmalar ya pıldığı tespit edilmiştir. Belge 14 : Glencore İstanbul - Minerkom A.Ş. yetkilisi Selçuk Çetin in Glencore AG yetkilisi Tor Petorson a gönderdiği 18.02.2004 tarihli elektronik mesajda; 950 Kirill den ( Krutrade yetkilisi ) bir telefon aldım, Türkiye de old uklarını ve yarın akşam bizimle görüşmek istediklerini belirtti. Tor Petorson un Selçuk Çetin e gönderdiği 19.02.2004 tarihli e -mailde; Onlar kim. Onlarla görüş. 06-55/712-202 21 Selçuk Çetin in Tor Petorson a gönderdiği 19.2.2004 tarihli elektronik mesajda; Kirill kendisinin ve A. Danilov un bu akşam bizimle buluşacağını söyledi. 960 ifadeleri yer almaktadır. Belge 15 : Glencore İstanbul - Minerkom A.Ş. yetkilisi Selçuk Çetin tarafından Glencore AG yetkilerine gönderilen 12.3.2004 tarihli mesajda şu ifadelere rastlanmaktadır: Ek te Kömür İthalatçıları Deneğinden gelen faks mesajının çevirisini gönderiyorum. 970 14.03.2004, saat 14.00 deki toplantıya Türkiye deki bütün kömür ithalatçılarıyla birlikte biz de davet edildik. Bu toplantının haksız rekabeti engellemek için, yani Torbapak tarafından Yıldırım ve Tayyib in fiyat dampingine karşı düzenlendiğini sanıyorum. Yıldırım ve Tayyib, CIF bazda 75 USD ye karşılık gelen, ucuz Çin kömürünü 110 -115 USD dan satıyorlar. Toplantının amacının uçucusu yüksek ucuz Çin kömürün ün Türkiye ye ithal edilmesinin engellenmesi olduğuna inanıyorum Belge 16 : Glencore İstanbul - Minerkom A.Ş. yetkilisi Selçuk Çetin tarafından 980 Glencore AG yetkilerine gönderilen 18.3.2004 tarihli elektronik mesajda; - Kömür İthalatçıları Derneği nin Çev re Bakanlığının Türkiye ye ithal edilecek kömürün özelliklerine ilişkin parametreleri daraltacağı ve bunlara uymayanlara ağır cezalar vereceğini bildirdiği, - Bu durumun uçucusu %30 un üstünde olan Çin ve Endonezya kömürleri ile kül oranı %14 ü geçen Güney A frika kömürleri için büyük problem doğuracağı, - Sonuçta bundan Krutrade ve Mir Trade AG nin karlı çıkacağı 990 belirtilmektedir. Glencore AG yetkilisi Tor Peterson un Selçuk Çetin e gönderdiği 20.03.2004 tarihli mesajda Krutrade Glencore AG ye mal vermeye is tekliyken niçin bunların alınmadığı sorulmuştur. Glencore İstanbul - Minerkom A.Ş. yetkilisi Selçuk Çetin in Tor Petorson a cevabi mesajında; - Krutrade ile iş yapamayan küçük ithalatçılardan her gün talep gelmesine 1000 rağmen Krutrade den alınan malların diğe r ithalatçılara satılmasına izin verilmemesinin sorun yarattığı, - Krutrade yetkilisi Kirill in bu durumu yakından izlediği, - Krutrade ile bu konunun görüşülüp küçük ithalatçılara satış yapmak izin alma şansının olup olmadığı, 06-55/712-202 22 - Diğer bir seçeneğin bu kömürü Mi nerkom A.Ş. ye almak olduğu, ancak Türkiye de daha fazla risk almak istenmediğinin Baar daki toplantıda konuşulduğu ifade edilmektedir. 1010 Belge 17 : Glencore AG yetkilisi Tor Peterson tarafından Krutrade yetkililerine gönderilen 20.3.2004 tarihli mesajda; Çevre Bakanlığı nın ithal kömürde spesifikasyonları yükselttiği, bu durumun Krutrade ve Mir Trade in lehine olduğu ve sezon başlamadan dahi fiyatları en az 10 USD artırabilmeleri için yeterli koşulların oluştuğunu ifade etmiş, konuyla ilgili gelişmeleri aktaracaklarını belirtmiştir. Mesajda ayrıca Rus kömürleri için olumlu gözüken bu durumu konferansta Çin lilerle ele almalarını teklif etmiştir. Belge 18 : Glencore AG yetkilisi Clinton Ephron tarafından Glencore İstanbul - 1020 Minerkom A.Ş. Yetkilisi Selçuk Çet in e gönderilen 4.4.2004 tarihli mesajda; Bu hafta Londra da AD ( Krutrade yetkilisi Alexey Danilov ) ile konuştum ve Krutrade in bu kış sezonunda parça kömür için CNF bazda 150 $/ton fiyat isteyeceğini öğrendim. Çok ciddi görünmesine rağmen bu hareketin g erçekçi olup olmadığından emin değil MIR in de benzer fiyat isteyeceğini iddia ettiler. Bununla ilgili bir şey duydun mu?.. 1030 ifadeleri yer almaktadır. Selçuk Çetin in bu mesaja cevaben gönderdiği 5.4.2004 tarihli mesajda ise aşağıdaki ifadeler yer alm aktadır: Mir Trade in Türkiye deki adamı ile (Andre) çok defa görüştüm ve Nisan için fiyatları CIF bazda 110 USD ye çekmeleri gerektiğine inandığımızı söyledim fakat Mir Türkiye deki durumun farkında ve bu yıl fiyatların 110 USD nin çok üzerine çıkması nın gerektiği konusunda hem fikirler 1040 Belge 19 : Glencore AG yetkilisi Tor Peterson tarafından Selçuk Çetin e gönderilen 20.4.2004 tarihli mesajda; Anladığım kadarıyla bugün Kru ile görüşmüşünüz, bunu kendi ofisimizden değil de Kru dan öğrenmek üzücü söylenmesi veya söylenmemesi gereken bir şeyin olup olmadığını tartışmak ve Kru ile ilişkilerin nasıl gittiği hakkında bilgi vermek için telefon edebilirdin. şeklinde ifadeler yer almaktadır. 1050 Belge 20 : Glencore İstanbul - Minerkom A.Ş. yetkilisi Se lçuk Çetin in 20.04.2004 tarihinde Glencore AG yetkilisi Tor Peterson a gönderdiği mesaja aşağıda yer verilmiştir; Dün Yıldırım la görüştüm ve aşağıda bilgileri size iletmemi istedi. 06-55/712-202 23 Hatırlayacağınız gibi Çevre Bakanlığı spektleri daralttı ve uçucusu % 28 in üzerinde olan kömürün ithalatına izin verilmeyecek. Yıldırım çoğu Çin menşeli olan 450 kt kömürü olduğunu söyledi. 1060 Yeni spektler/kısıtlamalar nedeniyle kömürü satamamaktan ve elindeki maldan kurtulmak için fiyatlarda dumping yapmak zorunda kalmaktan endişe ediyor. Stoğunun ortalama maliyetinin CIF 70 USD olduğunu iddia etti. Fiyatları düşürmeden önce bizden ve Tor dan Kru/GIAG ve Yıldırım arasında bu konunun görüşüleceği bir toplantı düzenlememizi istedi. Anlaşıldığı kadarıyla Kru/Gennady ile arası nda bir iletişim yok ve Tor dan bir çözüm bulmak ve aramızda uzun dönemli bir strateji üzerinde konuşmak için böyle bir toplantı düzenlemesini istedi. 1070 Belge 21 : 1.3.2004 tarihli belgede İrtibat Bürosu nun Krutrade AG ye verilmek üzere düzenli olarak ya pacağı istihbarat çalışmaları ve raporlamalar hakkında ayrıntılı bilgiler yer almaktadır. Belge 22 : 9.7.2003 tarihli Görüşme Formu ndan, Krutrade AG İrtibat Bürosu yetkilileri Bülent Alsan ve Faruk Bengisu nun, Glencore İstanbul ve Minerkom A.Ş. yetkil isi Selçuk Çetin ile Beşiktaş Plaza da buluştukları, söz konusu kişilerin piyasaya ilişkin gelişmeler hakkında görüştükleri ve özellikle bölgesel bazda ithalat ve satış miktarları konusunda bilgi alışverişinde bulundukları anlaşılmaktadır. Belgede dikkat ç eken bazı ifadelere aşağıda aynen yer 1080 verilmiştir: Mirtrade..Krutrade ile birlikte Türkiye de market maker ... Yüksel Yıldırım ile Genady nin arkadaşlığı eski yıllara dayanır... Glencore da kömür sektörünün başındaki adam ...Tor... Glencore dan Selçuk Ç etin e göre.. Türkiye yılda 6 mıo ( Milyon ) ton kömür ithal ediyor... 6 mıo ( milyon ) tonun bölgeler itibarıyle dağılımı şöyle.. Trabzon yöresi 800.000 ton rus kömürü... Samsun yöresi 600 -800.000 ton rus kömürü Trabzon ve Samsun a Yıldırım kardeşler hakimdi r... 1090 Marmara bölgesine 2 mıo ton rus... 1 mıo ton Güney Afrika kömürü boşaltılır... Aliağa yöresinde (Nemrut bay), Limaş limanına 300.000 ton Ege Gübre limanına 100.000 ton GA kömürü boşaltılır. İskenderun limanından da 500.000 ton GA... 500.000 ton rus kö mürü ithal edilir... Belge 23 : Krutrade İrtibat Bürosu yetkilisi Bülent Alsan ın Krutrade AG yetkilisi Gennady e yazdığı 21 .6.2003 tarihli mektuptaki bazı ifadelere aşağıda aynen yer verilmiştir: 1100 ...Bu nedenle, yapacağımız ilk toplantıda aşağıdaki gün dem maddelerini tartışıp bir karara varmamızın yararlı olacağı görüşündeyim. 1. Ofis düzenlemesi 2. Steam Coal pazarlamasında genel stratejimiz nedir? 06-55/712-202 24 3. Rakiplere karşı nasıl bir tutum takınacağız? Sert mi...yoksa, Glencore örneğinde olduğu gibi işbirli ği yapacağımız rakipler var mı? 4. Steam Coal da sabit fiat önerisiyle karşılaştığımızda tutumumuz ne olacak? 5. Ödeme şartlarımız nelerdir? 6. Krutrade Viyana ve Moskova bürolarının iç organizasyonunda kilit 1110 noktalarda kimlerle temas kurmamız gerekiyor? 7. Açık ihalelerde fiat tespiti nasıl olacak? İhaleye sizlerden belli bir fiat marjı aldıktan sonra mı katılacağız? 8. İhalelere kim katılacak? Doğrudan Krutrade mi.. yoksa temsilci sıfatıyla Polyhandel mi katılacak? Belge 24 : 6.4.2004 tarihli Görüşme Formu nda Krutrade AG İrtibat Bürosu adına Faruk Bengisu ile Krutrade in müşterisi konumunda olduğu anlaşılan Oytaş İç ve Dış Ticaret A.Ş. yetkilerinin bir araya geldiği, söz konusu formda Krutrade yetkilileri ile yüz yüze görüşmemelerine rağmen Krutrade kömürünü 1120 Glencore aracılığı ile temin ettiklerini ibarelerinin yer aldığı görülmektedir. Belge 25 : 14.7.2003 tarihli faks metninin ekinde yer alan 28 .6.2003 tarihli belgede, Moskova Krutrade Genel Müdürlüğü nde Gennady Ayvazyan, Bülent Alsan ve Faru k Bengisu nun bir toplantı yaptığı anlaşılmaktadır. Bu toplantıda görüşülen konuların ve alınan kararların kaleme alındığı belgenin 3.Krutrade Türkiye İrtibat Bürosu nun Genel Stratejisi başlıklı bölümünde Glencore ile her alanda işbirliği yapılacak ibarelerine rastlanmaktadır. Belge 26 : Krutrade İrtibat Bürosu ndan alınan Kömür başlıklı tarihsiz 1130 belgede 10 Temmuz 2003 günü Çırağan da Sevgi Tömbek ile yapılan toplantıdan sonra Genady e MİRTRADE ile işbirliği yapalım mı..? sorusunun iletilmesi düş ünüldü. ifadeleri yer almaktadır. Belge 27 : Krutrade İrtibat Bürosu ndan alınan, 7.1.2004 tarihli Sayın Ayvazyan şeklinde başlayan ve İrtibat Bürosu ndan gönderildiği anlaşılan mektupta aşağıdaki ifadelere rastlanmaktadır: Eğer, sizin gibi hamma de dağıtımı yapan dünyaca tanınmış firmaları gözönüne alırsak (BASF, Bayer Dupont, Glencore) bunların Türkiye deki 1140 iritibat büroları müşterilerle konuşup talepleri alarak merkeze bildirirler. Merkezler de onların vermiş oldukları bilgiler ve tavsiyeler üze rine beraberce strateji oluştururlar. Oysa, irtibat bürosu olarak bizim, Swiss Otel de müşterilerle yaptığınız toplantılardan haberimiz bile olmuyor Gelelim bahsetmiş olduğun Glencore teklifine; Gene benim marketing anlayışıma göre, Glencore gibi bir şi rkete, 120 USD yıllık ortalama fiyat garanti etse dahi, ve bütün ödemeleri peşin ödese bile, hiçbir şekilde kömür verilmemesi gerekir. Aksi takdirde bu, Türkiye piyasasından çekilmek anlamına gelir 1150 Gelelim Fiesta (Robert Yıldırım a) mal vermeme konusuna; Kömür vermemeye karar vermiş olsan bile, pazarda bu kadar büyük oynayan bir şirkete sert çıkışlar ve 5000 -10.000$ için münakaşalarla ve Kirill gibi genç 06-55/712-202 25 bir arkadaşı muhatap edeceğine, tonajı yumuşak bir üslupla ve kademeli olarak aşağı çekme yolunu izle yebilirdin ve bu mevzuyu İstanbul bürosu ile koordine edebilirdin. Oysa şimdi, seninle, piyasada, her ne pahasına olursa olsun savaşacak bir rakip ortaya çıkarttın 1160 Belge 28 : Krutrade AG İrtibat Bürosu ndan alınan, 29-30.7.2003 tarihli Meeting Memo ( Toplantı Tutanağı) başlıklı belgede yer alan ifadelerin tamamına aşağıda yer verilmiştir. 29+30 Temmuz 2003 günleri, Gennady Ayvazyan ve Bülent Alsan ın ekipleri ile beraber yaptıkları 2 ayrı toplantıda ele alınan konular ana başlıklar halinde aşağıda b elirtilmiştir. - Toplantıda söze başlayan Gennady Ayvazyan, Türkiye de 2003 sonuna kadar 1.380.000 ton Çin kömürünün bağlantısının yapıldığını belirterek 1170 bağlantı yapan firmaları şöyle sıralamıştır. ( .. ) ( ) ton ( ..) ( )ton ( ..) ( )ton Robert in kömürünü kestiklerini açıklayan Gennady Ayvazyan Robert in de daha sonra Çin kömürüne yöneldiğini bunun üzerine Krutrade e rakip olmaması için tekrar Robert a kömür verdiklerini belirtmiştir. - Toplantıda söz alan Bülent Alsan 7 Ağustos 2003 günü Çin den Robert adına bir geminin geleceğini 6 geminin de bu ay içinde kömür 1180 boşaltacağını öğrendiğini açıklayarak Türkiye deki diğer kömür ithalatçılarının Robert in fiat açıklamasını beklediklerini vurguladı. - Gennady Ayvazyan Çin kömürünün CI F 65 -66 ile Türkiye ye ithal edildiğini Navlunun ise pahalı olduğunu ve giderek daha da pahalanacığını belirterek Orta vadede Çin kömürünün 70$ ın altına düşmeyeceğini ifade etmiştir. - Bülent Alsan ise Çin den Türkiye ye ithal edilen kömürün uzun vadede Krutrade için tehlikeli olacağı görüşünü savunarak 2004 ve 2005 1190 yıllarında Çin kömürünün miktar olarak artacağını ileri sürdü - Buna karşılık, Gennady Ayvazyan Çin kömürünün Türkiye ye Rus kömüründeki arz yetersizliği nedeniyle - girdiğini 2004 başlarına k adar Çin kömürü fiatının 75 dolardan aşağı düşemeyeceğini Krutrade in kömür fiatını 5 dolar düşürmesi halinde piyasada Çin kömürü kalmayacağını ifade ederek Çin bizim için tehlike değil dedi! Çin kömürünün Krutrade kömürü ile karıştırlacağını belirten Gennady Ayvazyan önlem olarak Çin kömürü ithal eden firmalara Krutrade kömürü vermeyeceklerini vurguladı. 1200 - Bülent Alsan ın firma depolarındaki karışık kömürü saptama görevini üstlenme yolundaki önerisi üzerine.. Gennady Ayvazyan.. bu kontrolü Bülent Alsan ın yapmasına gerek olmadığını.. zira bu kontrolü Mirtrade ile birlikte yüttüklerini belirterek.. ithalatçı firmaların depolarını 06-55/712-202 26 inceleyeceklerini ve karışık olduğu saptanan kömürün sahiplerinin kontratlarını iptal edeceklerini belirtmiştir. - Kömür f iatı konularına gelince Gennady Ayvazyan Türkiye ye 85 dolardan ithal edilen kömürde Türk ithalatçılarının 20 -25 dolar kazandıklarını belirtmesi üzerine Bülent Alsan bu kar marjının çok yüksek 1210 olduğunu hesapladığı karın en çok 10 doların altında kaldığı görüşünü savunmuştur. - Türkiye deki mevcut AKP hükümetinin fakir halk tabakasına dayandığını belirten Bülent Alsan kömürdeki fiat yükselişine hükümetin sessiz kalamayacağını aylardan beri dolar karşısında %20 oranında değerli olan TLsının kömürdeki yüksek fiat artışını sakladığını TLsının gerçek değerine oturması halinde kömür fiatında patlamalar olacağını vurgulayarak, bu durumda mevcut hükümetin bazı önlemler almasının kaçınılmaz olacağını önemle hatırlatmıştır. 1220 - Bülent Alsan konuşmasını tirajı yüksek bazı gazetelerde, yaz aylarında olunmasına rağmen perakende kömür fiatının 220 milyon TL (160$) sına yükseldiğini kış ayları yaklaştıkça bu fiatın 300 miyon (200$) liraya ulaşacağı yolunda haberler çıkmaya başladığını belirterek devam ettirmiştir. - Buna k arşılık, Gennady Ayvazyan Türkiye de kömürün alternatifi yok halk kömürün yerine ne koysun? kömüre talebin yüksek olması nedeniyle fiat yükselse bile halkın kömür almaya devam edeceği 1230 görüşünü dile getirmiştir. Belge 29 : Krutrade İrtibat Bürosu ndan alı nan, Görüşme Formu başlıklı belgeden, 15 .12.2003 tarihinde Fiesta ofis Giz Plaza da Krutrade AG adına Kirill Lyubopytov, Faruk Bengisu ve Vural Korkmaz ın, Fiesta adına Robert Yıldırım ve İrem Koç un katıldığı bir toplantı düzenlendiği anlaşılmaktadır. Belgede yer alan bazı ifadelere aşağıda yer verilmiştir: Görüşmenin ana sebebini Kirill hemen görüşmenin başında dile getirdi. Piyasadan, Yıldırımın kişisel dürtülerle (personal ambitions), 2004 yılında fiyat 1240 kırma politikası uygulayacağı yönünde endişe li duyumlar alınmış, Kirill de, Krutrade adına, bunun aslını öğrenmeye, ve de barış, iyi ilişkiler ve starateji birliği havası oluşturmak amacıyla görüşmeleri gerektiğini düşünmüş. (yorum: Kru nun, Yıldırımdan korktuklarını bu denli açık bir şekilde dile g etirmesi, ve hem malını kesip, hem strateji birliği konusunda diretilmesi kanımızca stratejik bir hatadır) . Yüksel Bey hiç Kru ile savaşmadığını ancak her defasında Kru dan bir şeylerin geldiğini ifade etti. 1250 Konuşmasında dikkati çeken konu şu iddia ol du. Ayvazyan, Coaltrans konferansı sırasında Yıldırımın dağıtımcısı olan Çin şirketi Minmetals ile görüştüğünü ve kendilerine piyasayı bilmediklerinden 06-55/712-202 27 dolayı kömürü ucuz sattıklarını söyleyerek Türkiye için fiyatlarını yükseltmelerini istemişler. Öte yan dan Glencore da Çin e gidip fiyat yükseltmeye çalışıyormuş. Kirile Eğer, siz fiyatları yükseltmeye başladığınızda ben size karşı fiyat düşürerek direnseydim Mir sizi yine destekler miydi diye sordu. 1260 Niye fiyatı düşüreyim ki? Düşürürsem para kaybederim . Öte yandan piyasayı izlerim. Bu gün fiyatı düşürmeye sebebim yok. Yarın olabilir. Şeklinde konuşan Yüksel bey piyasadan örnekler vererek önümüzdeki sezonla ilgili yorumlar yaptı. İlk olarak, rakibinin Kru değil Torbapak, Hakan Kömür ve Supercarbon olduğundan bahsetti. Önümüzdeki yıl için Çin den 3 milyon ton kömür bağlantısı yapıldığını kesin olarak bildiğini ifade etti. ( ( ..) ton , ( ..) ton ) Bu şirketlerin kontrol edilmesinin daha zor olduğunu ve 1270 Kirill in kendisi ile değil fiyat stratejisi i le ilgili olarak onlarla görüşmesi gerektiğini ifade etti. Bunlardan ( ..) u oldukça çılgın olarak niteleyen Yüksel bey, bağımsız olmak istediklerinden dolayı bu yıl Ruslarla çalışmaktan vazgeçmişler. Torbapak ın Mir ile çalışmasına rağmen Çine gidi p sistem kurmasına Mir in ses çıkarmadığını, Mir in neden onları sadece Rus almaya zorlamadıklarını sordu. 1280 Görüşme sırasında Yüksel bey, fiyat istikrarı ile ilgili olarak Kirile ilginç iki ilginç teklifte bulundu. Ve bunlarda son derece ciddi olduğunu idd ia etti. İlk teklifinde yılda 1 milyon ton kömür sattığını ve ortalama 10 usd/ton kardan 10 mln. usd kazandığın, ve Krutrade nin kendisine bu parayı vermesi durumunda kömür satmayacağını yada çok az satıp yüksek karla ekstra kazanç yapacağını bildirdi. İkinci teklifinde eğer Kru piyasanın düştüğü sezonda, fiyatları düşürmesini istemezse malını satın alabilir, yüksek sezonda ise kendisi zaten satar ve 1290 böylece fiyatlar hiç düşmemiş olur. Kirill in gülerek karşıladığı bu tekliflerde Yüksel bey ciddi olduğunu ifade etti. Kirill, kendisinin sırf fiyatı düşürmemek için 15.000 ssom u kırıp steam olarak sattığını söyledi. Görüşmenin sonuna doğru Krill, üstü kapalı olarak Yüksel beyden kişisel intikam sebebiyle düşük fiyat politikası uygulamayacağının garantisini istedi 1300 En nihayetinde, fiyatı etkileyen unsurların arasında devleti de saymak gerektiğini, ve özellikle devlet kulislerinde Rusya nın, doğalgazda olduğu gibi, Türkiye yi kömürde de kazıkladığı yönünde görüşlerin yaygın olduğu, ve 06-55/712-202 28 uçuculukta olduğu gibi çeşitli değişikliklere giderek bu görünümünü değiştirmeye çalışacaklarını da sözlerine ekledi. Belge 30 : Krutrade İrtibat Bürosu yetkilisi Bülent Aslan ın Krutrade AG yetkilisi Gennady Ayvazyan a hitaben tazdığı 6.11.2003 tarihli mektupta, Limanlardan aldığımız, son dönem Türkiye kömür ithalatı bilgilerini içeren 1310 raporu hazırlıyoruz. En yakın zamanda göndereceğim. Ancak bu arada, perakende satış fiyatlarının artması ve navlun piyasasının yükselmeye devam etmesi gibi gelişmeler sebebiyle (iklimsel koşu lları ve mümkün politik gelişmeleri hesaba katmazsak) önümüzdeki ay satış fiyatını açıklarken, piyasanın 10 $ lık bir artışı kaldıracağını düşündüğümüzü bilgilerine sunarım. ibareleri yer almaktadır. 1320 Belge 31 : 10.7.2003 tarihli Görüşme Formu başlıkl ı belgede, Mirtrade firmasında stratejiyi saptayan Levribak (maden mühendisi) Türkiye temsilcisi Sergei Mirtrade Tayyip in kömür deposuna giderek karışık kömürün fotolarını çekmiş konrat iptal edildi. Kontratı iptal edilen Tayyip Çin+Afrika kömürüne yöneldi. ifadeleri yer almaktadır. Belge 32 : Glencore -İstanbul ve Minerkom A.Ş. yetkilisi Selçuk Çetin in 1330 Glencore AG yetkilileri Tor Peterson, Daniel Grunbaum, Wilfrid Mare ve Clinton Ephron a gönderdiği 17.11.2004 tarihli elektronik posta mesajında yer alan ifadelere aşağıda yer verilmiştir. Lütfen 221 kt luk stoğumuzun olduğunu ve bunun 50 kt nunu parça kömür olarak sattığımızı not et. Henüz 20 kt luk toz kömür satılmadı, ancak bunun için 75 ABD Doları + KDV fiyat istiyoruz. Bu fiyat şu haliyle di ğerlerininkinden 5-6 dolar daha yüksek. Ancak bu toz kömürü şu an satmamamız gerektiğini düşünüyorum, çimento tesisleri istediğimiz fiyatları ödemek zorunda kalacaklardır. 1340 Günlük satışlar çok düşük, her gün için ortlama 100 mts. Fiyatlar CIF 95 -100 e geriliyor. Temel sorun Yıldırım, Atakaş, Superkarbon ve Karaelmas gibi firmaların 60 -90 gün arasında vadeler ile ödeme kabul etmeleri. Kirill bizi aradı ve stok sahamızı görmek istediğini söyledi. Ona stoklarımızı yarın sabah göstereceğiz. Belge 33 : Gle ncore -İstanbul ve Minerkom A.Ş. yetkilisi Selçuk Çetin in Glencore AG yetkilileri Tor Peterson, Daniel Grunbaum, Wilfrid Mare ve 1350 Clinton Ephron a gönderdiği 7.12.2004 tarihli elektronik posta mesajında yer alan ifadelere aşağıda yer verilmiştir. 06-55/712-202 29 Mir Tr ade in Türkiye deki faaliyetlerini Torbapak tan ayırdığı anlaşılıyor. Mir Trade asıl işine geri dönüyor gibi gözüküyor: Parça kömürü yalnızca CIF bazında satmak. Mir trade den Andre bizi ziyaret etti ve yukarıdaki bilgiyi verdi. Bize aynı zamanda GIAG ya d a Minerkom dan gelebilecek taleplere açık olduğunu söyledi. 1360 Glencore AG yetkilisi Daniel Grunbaum un yukarıdaki mesaja cevaben bu ayrılığın nedenini sorduğu, bu soruya 7.12.2004 tarihinde Selçuk Çetin in şu cevabı verdiği görülmektedir: Tahmin ettiğin gibi bu sezon iyi gitmedi ve Torbapak ın fiyatlamadan ve son iki senedir yeterli kar etmemekten dolayı memnun olmadığını işitiyoruz. (Torbapak) parayı Rusların yaptığını ve kendi imkanlarını yaz sezonunu geçirmek için kullandıklarını, ssom için stok sahala rında stoklama yaptıklarını ve asıl karlı işin, yani sspk satışlarının, doğrudan MIR tarafından ve CIF bazında Karadeniz e yapıldığını iddia ediyor. 1370 Belge 34 : Glencore -İstanbul ve Minerkom A.Ş. yetkilisi Selçuk Çetin in aralarında Tor Peterson, Daniel Grunbaum, Wilfrid Mare ve Clinton Ephron un da bulunduğu Glencore yetkililerine gönderdiği 13.9.2004 tarihli elektronik posta mesajında yer alan ifadelere aşağıda yer verilmiştir. Çevre Bakanlığının bu sabah Ankara da bir toplantı düzenlediğini lütfen not edin. Tüm parça kömür ithalatçıları davet edildi. Toplantının özeti şu şekildedir: 1380 a) Tüm ithal kömürler 25 -50 kg luk torbalarda satılacaktır. Her torba ithalatçının ismini ve ve kömürün menşeiini göstermek zorundadır. b) MTA sezon boyunca rastgele örnekle me yapacak. Torbalardaki kömürün kalitesi MTA tarafından konulan aşağıdaki Nem: max. %10 Uçuculuk oranı: %12 -28 (%1 tolerans) Kül. max. %14 (%2 tolerans) Sülfür: max. %0.9 Net CV: 6200 kcal/kg min ( -400 kcal/kg tolerance) 1390 FSI: max. %1 standartlara uymaz ise ithalatçı ilk önce cezalandırılacak. Şayet bu tür bir ithalatçı ikinci kez yakalanırsa, şirkete ithal izni verilmeyecek. Bundan başka, hükümetin doğal gaz kullanımı konusunda ciddi bir eylem hazırlığında olduğunu öğrendik. Doğalgaz imkanı olan yerler de apartmanlara doğal gaz kullanma yükümlülüğü getirilecek, şayet bu tür bir apartman buna uymaz ise ağır bir şekilde cezalandırılacak. Hükümet Rusya ile yaptığı doğal gaz kontratları nedeniyle görünüşte her yıl 500 mio dolar harcıyor. Ancak çoğu 1400 ev doğal gaz kullanmadığından (kömüre kıyasla çok pahalı) bu durum büyük bir bütçe açığına yol açıyor. 06-55/712-202 30 Hükümet 8 mio tonluk parça kömür ithalatının fazlasıyla farkında ve 2006 itibarıyla bu rakamı 3 mio tona çekmek amacında. Bu elektronik posta mesajına cevaben Clinton Ephron un gönderdiği 14.9.2004 tarihli mesajda şu ifadeler yer almaktadır. Hükümet gerçekten yapmak istediğini başarabilirmi. 8 M mt den 3M mt ye 1410 çekilmesi saçma. Senelerdir aynı hikayeleri duymadık mı, ama gerçekte her sene kömür ithalatı artt ı Tor Peterson un yine aynı konuya ilişkin 14.9.2005 tarihli mesajında ise şu ifadelere yer verilmektedir. Şu an panik yapmaya gerek yok. Bu hükümet tarafından önümüzdeki 2 -4 yıl içinde doğal gaz kullanımını artırmaya yönelik bir niyet ve beyan. Daha sı yeni kısıtlamalar Çin, Endonezya, 1420 Avustralya,Polonya ve bir miktar RSA (Güney Afrika) ve yüksek uçuculu Rus orijinli kömürleri etkileyecek, SSPK yı değil. SSPK tam tersine gelecek yıl daha da değer kazanacak ve 2006 -2007 ye doğru MTA nın spektlerine uy an ve diğer bölgelere göre nakliye avantajı olan tek mal olma özelliğinde olacak gibi görünüyor. Belge 35 : Stin Holding yetkilisi Danilov un Selçuk Çetin ve Glencore AG yetkililerine gönderdiği 7.9.2004 tarihli mesajında şu ifadeler yer almaktadır. Selçuk, 1430 Seyahat planlarımızdaki değişiklik nedeniyle büyük ihtimalle toplantımızı (GA/AD/SC) gelecek haftaya ertelemek durumunda olacağız. Zaman kısıtı yüzünden şu noktaları konuşmak istiyorum: Bildiğiniz gibi GIAG a Mayıs - Haziran daki parça kömür dağıtımın ı Ekim -Kasım aylarında tekrar başlamak üzere askıya almıştık. Bu çerçevede 1 Ekim itibarıyla dağıtımlara (20.000 SSOM ve 40.000 SSPK) yeniden başlamayı ister misiniz? Bugünkü pazar fiyatları ile daha fazla tonaj almak ister misiniz? Genel olarak bu yılın sonuna kadar ve 2005 te ne kadar almak istediğinizi belirtirseniz memnun olurum. Fiyat önerilerinizi de rica ediyorum . 1440 Selçuk Çetin in bu mesaja ilişkin Glencore AG yetkililerine gönderdiği 7.9.2004 tarihli mesajında şu ifadeler yer almaktadır. Katılır sanız şu cevabı vermeyi öneriyorum. a) Kru nun Ekim -Kasım tonajı için önerisini kabul edelim. b) Minerkom a sözleşmemizdenkinden daha fazla miktar almayalım. c) Kömürlerini CIF fiyatı üzerinden satmamız konusunda izin verilirse, GIAG aracılığıyla daha fazla kömür alabiliriz.. d) 2005 e gelirsek, öncelikle kendi aramızda M kom un dağıtım işinin devamı 1450 üzerinde konuşmalıyız. ( ..TİCARİ SIR ..) , bu iş dahil olmak isteyeceğimiz türden bir iş olmayabilir. Üstlenilen riskler 06-55/712-202 31 ve cezalar büyük ve bu nedenle (b) d e işaret edildiği gibi Minerkom a daha fazla kömür alma konusunda rahat hissetmiyorum. Danilov a cevap verebilmek için, öncelikle a,b,c maddelerine katılırsanız cevap verelim, d yi sonra tartışmak üzere bırakalım. Belge 36 : Minerkom A.Ş. yetkilisi Selç uk Çetin in Glencore AG yetkililerine gönderdiği 17.1.2005 tarihli mesajında şu ifadeler yer almaktadır. 1460 Telefon konuşmasına istinaden (tor/ces) ve Kru nun yarınki ziyareti nedeniyle minerkomun geleceğini tartışmak istiyorum. Potansiyel iş ve riskler: Müşteri Tonaj Risk Belko ( ) kt $( ) Dağıtım ( )-( .) kt $( ) 1470 ( )-( .) kt $( .) ( .TİCARİ SIR ..) ( .TİCARİ SIR ..) . ( .TİCARİ SIR ..) Görüşlerinizi rica ederim. 1480 Belge 37 : Minerkom A.Ş. yetkilisi Sel çuk Çetin in Tor Peterson ve diğer Glencore AG yetkililerine gönderdiği 24.1.2005 tarihli mesajda şu ifadeler yer almaktadır. Kru ile geçen hafta buluştuk. Kru nun ssom vermeyeceği, yalnızca 1.8 mio sspk sağlayacağı ve sezon için amaçlarının ortalama 100 USD ı gerçekleştirmek olduğu hususları dışında özel bir şey konuşulmadı. Belge 38 : Minerkom A.Ş. yetkilisi Selçuk Çetin in Tor Peterson ve diğer 1490 Glencore AG yetkililerine gönderdiği 22.3.2005 tarihli mesajda şu ifadeler yer almaktadır. Seni aramaya ç alıştım, tekrar deneyeceğim. Gennadi ve Alexey bu gece İstanbul da olacak. Kru ile buluşmadan önce Minerkom ve geleceğine ilişkin geçen mesajımız hakında konuşmak istedim Belge 39 : Glencore İstanbul Minerkom A.Ş. yetkilisi Selçuk Çetin in Glencore AG yetkililerine gönderdiği 20.4.2004 tarihli mesajda şu ifadeler yer 1500 almaktadır. 06-55/712-202 32 Bu sabah Kirill (Krutrade yetkilisi) ile 30 dk. görüştük. İstanbul daki stok sahalarını ziyareti hakkında bizi bilgilendirdi. Mayıs gibi Danilov la geri geleceğini söyledi. Bu sezon hakkındaki görüşlerimizi istedi. Kendisinin de farkında olduğu gibi Hükümetin denetimleri vs. artırdığını söyledik. Piyasadan öğrendiğimize göre ithalatçıların Ağustos tan itibaren KRU/MIR fiyatlarının 110-120MT/USD civarında beklediklerini ve bun a hazır olduklarını, bu nedenle kesinlikle 110 USD den daha düşük fiyat açıklamamalarını ve hatta Ağustos tan itibaren daha yükseğe çıkmalarını söyledik. 1510 Belge 40 : Glencore İstanbul Minerkom A.Ş. yetkilisi Selçuk Çetin in Krutrade yetkilisi Kirill e , diğer Krutrade AG yetkililerine ve Glencore AG yetkililerine gönderdiği 20.1.2004 tarihli mesajda şu ifadeler yer almaktadır: Sevgili Kirill, Mal Karıştırılmayacak. Tüm malınızı hemen almaya hazırız. Tartışmak üzere aşağıda kargo programınına bakabil irsin: sspk ssom varış yeri 1. kargo M/V Burdur ( ..) ( ..) ( ..) 1520 2. kargo M/V N.Amca ( ..) ( ..) ( ..) 3. kargo M/V TBN ( ..) ( ..) ( ..) 2. kargo M/V TBN ( ..) ( ..) ( ..) Yukarıdaki program sonradan stok hareketlerimize gör e değiştirliebilecek nitelikte sana yol gösterici bir program, anacak temelde planladığımız program bu. Belge 41 : Krutrade yetkilisi Danilov un, arasında Glencore AG yetkilisi Tor Peterson olmak üzere, Glencore AG ve Krutrade yetkililerine gönderdiği 1530 26.1.2004 tarihli mesajda şu ifadeler yer almaktadır: Tor, Almanya daki toplantımızı ve özellikle Türk parça kömür pazarına ilişkin ortak imkanlarımızı tartışmamızın ardından, SSPK ve SSOM kömürü için tekliflerinizi, miktar, son kullanıcı, fiyat ve dağıtım tarihlerini de belirterek iletirseniz seviniriz. Bunu değerlendirmeye alıp, işbirliği için görüş ve önerilerimizle geri dönmekten memnunluk duyacağız. Lütfen bu önerinin, kesin anlaşmanın müzakeresini, hazırlığını ve uygulanmasını kolaylaştırmak için geti rdiğimiz tartışma noktaları olduğunu dikkate al. Bu teklif bağlayıcı, 1540 işlemin tüm koşullarını kapsayıcı ve tamamlanmış bir sözleşmenin oluşturulması için amaçlanmamıştır ve bir yatırım tavsiyesi olarak anlaşılmamalıdır. Bu Krutrade'in bir teklifi ya da yük ümlülüğü değildir. Belge 42 : Krutrade İstanbul İrtibat Bürosu tarafından hazırlandığı tahmin edilen Genady Ayvazyan ın 30.12.2003 tarihli faxının özet halinde tercümesi başlıklı raporda aşağıdaki ifadelere rastlanılmaktadır. - Şu an için oksijene duyulan ihtiyaç gibi Rus kömürünün tanıtımına ihtiyaç 1550 duyulmaktadır. 06-55/712-202 33 - İç pazarda kömürün çoğunlukla açık satıldığı konusunda seninle hemfikiriz. - İthalatçılardan kömür satın alan müşteriler piyasayı iyi takip ediyorlar, dolayısıyıyla yerel TV ya da gazetel erde çıkacak makalelerin hedef kitlesi olacaklardır. - Bağımsız bilim adamları ve teknik enstitüler kanalıyla yapılan bu açıklamalar kömürdeki kükürt vs.nin çevreye, insan sağılığına olumsuz etkilerinden bahsedecektir. - Çin, Moğolistan ve Avustralya dan vb. g elen kömürlerin insan sağlığı için 1560 niçin tehlike oluşturuyorların açıklanması. - Bu kömürler bu yıl gelmiştir ve 2004 yılı onlar için kader yılı olacaktır (kalıyorlar mı, gidiyorlar mı). Onlar da bunun farkındalar. - Yukarıdaki sebepten dolayı özellikle bug ün bu tarz promosyonlarla (şirket ismi değil, Rus kömürünün diğerleri ile kıyasla üstünlüklerini ön plana çıkarmak) ortaya çıkmamız gerekiyor. - Aksi halde 2004 yılında onlarla mücadelede elimizde fiyat kırma politikasından başka silah kalmaz. 1570 Belge 43 : Krutrade İrtibat Bürosu yetkilisi Bülent Alsan ın Krutrade AG yetkilisi Gennady Ayvazyan a gönderdiği tarihsiz raporda şu ifadelere rastlanılmaktadır: Türkiye de sürdürdüğümüz prosedürde, Karadeniz, Marmara, Ege ve Akdeniz limanlarındaki kaynaklarımız k endilerine -bir ay içinde - ulaşan gümrük belgelerine dayanarak edindikleri bilgileri bir merkezde toparladıktan sonra bize aktarabilmektedirler. Bu süreci 1 aydan daha kısa bir zamana sığdırmak olası değildir. 1580 Belge 44 : Krutrade AG İstanbul İrtibat Bür osu ndan alınan bir toplantı tutanağında yer alan ifadelerden önem taşıyanlarına aşağıda aynen yer verilmiştir. 12.4.2004 tarihli Viyana toplantısı tutanağı Katılanlar 1. Gennedy Ayvasıan 2. Alexey Danilov 3. Ambassador Nathon Meron 1590 4. Julia Sweets 5. Ale xander .(aralıklı olarak katıldı) Görüşülen maddeler a.Krutrade -Krufil hesapları -İstanbul bürosu ilave masrafları. b.B.Alsan ın Çevre bakanlığı ile temasları c.Türkiye kömür pazarında önümüzde ki yıllarda gelişmeler d.20-25 Nisan arasında Cevre b akanlığında ki toplantı B. B. ALSAN IN HÜKÜMET NEZDİNDE ÇALIŞMALAR I 1600 06-55/712-202 34 28.2.2004 tarihinde Moskova da yapılan toplantıda Sn.Andre Bokarev in ısrarla üzerinde durarak hükümet seviyesinde lobi çalışmalarına hız verme talebi ile temaslar kurulduğu B.Alsan tar afından anlatıldı ve bu temaslardan çıkan neticeler yazılı olarak Gennady Ayvasian ve Alexi Danilov a verildi. Bakan ve bakan yardımcıları yükseltilen normlara rağmen çok daha yüksek verileri olan kömürün ithal edilerek zehir saçtığı, kontrollarin çok sıkı bir şekilde yapılması talebimize çok olumlu yaklaşıldı. kontroller sıklaşsa bile Türki ye nin ihtiyacı olan kömür bir şekilde bir yerden 1610 gelecektir buna mani olunamaz dendi. B.Alsan arz/talep dengesini bozarak daha yüksek fiat ve 2004 de 40 -50 m.$ fazla gelir elde edileceğini söyledi. Gennady Ayvasian ve Alexi Danilov bunun zaten olacağını acıkladılar Bakanlıkta çuvallar üzerinde Krutrade amblemi konusunda hiçbir karara varılamadı B.Alsan Türkye de herhangi bir ofis dahi olmasa ve memleket içinde mal satılmasa dahi bir imalatçı olarak international kanunlar çerçevesi içinde mesuliyet doğabileceğini iddia etti. Fikir ayrılığı çıkınca B. Alsan bu noktanın profesyonel hukukçular tarafından aydınlatılması gerektiğini teklif etti. Bunun 1620 yapılması için hemfi kir olundu D.20 -25 NİSAN TARİHİNDE ÇEVRE BAKANLIĞI İLE GÖRÜŞME Gennady Ayvasian ve Alexy Danilov B.Alsan ın bakanlığa yalnız gitmesini Rusya dan bir yetkilinin katılmamasını savunmuştur. Burada Türk makamları ile resmi bir ilişkiye girmeme prensibi yat maktadır Gene B.Alsan ın bu toplantıya MİR trade yetkililerinide davet edelim görüşüne Gennady Ayvasian MİR trade ile görüşüp hafta sonuna kadar 1630 (18.4.2004) haber vereceğini söyledi. Belge 45 : Krutrade AG İstanbul İrtibat Bürosu nda alınan, 29 -30 Te mmuz 2003 tarihlerine ait bir görüşme formunda yer alan ifadelerden önemli görülenlere aşağıda aynen yer verilmiştir. Görüşmeye Katılanlar : Bülent Alsan Faruk Bengisu Vu ral Korkmaz 1640 Firma : Krutrade -Moskova Gennady Ayvazyan Alex Danılof + Dimitri Zakharaov Yer : Moskova Moskova d a Krutrade üst düzey yetkilileri ile yapılan 2 ayrı görüşmede Krutrade in gerek İstanbul gerekse Moskova daki yapılanma ve polıtıkası hakkında ele alınan konular aşağıda başlıklar halinde belirlenmiştir 1650 06-55/712-202 35 toplantıda söze başlayan Gennady Ayvazyan, türkiy e de 2003 sonuna kadar 1.380.000 Çin kömürünün bağlantısının yapıldığını belirterek bağlantı yapan firmaları şöyle sıralamıştır. ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) 1.380.0 00 Robert in ( Yılyak A.Ş. ortaklarından Yüksel Yıldırım ) kömürünü kestiklerini 1660 açıklayan Gennady Ayvazyan Robert in de daha sonra Çin kömürüne yöneldiğini bunun üzerine Krutrade e rakıp olmaması için tekrar Robert e kömür verdiklerini belirtmiştir Çin kömürünün Krutrade kömürü ile karıştırılacağını belirten Gennady Ayvazyan önlem olarak Çin kömürü ithal eden firmalara Krutrade kömürü vermeyeceklerini vurguladı. İthalatçı firmaların depolarını denetleyerek karışık olduğu saptanan kömürün sahiplerinin ko ntratlarını iptal edeceklerini belirten Gennady Ayvazyan karışık 1670 kömürü saptamak üzere Mirtrade ile birlikte Denetleme Komisyonu kurduklarını açıkladı. I.3. Teşebbüslerin Savunmaları Ve Bu Savunmaların Değerlendirilmesi I.3.1. Glencore İstanbul ve Min erkom un Savunma ları Glencore İstanbul ve Minerkom un usule ilişkin savunmalarında ; 1680 Kanun da önaraştırma için 1 aylık süre belirtilmekle birlikte önaraştırmanın 8 ay sürmesinin usul hatası oluşturduğu, kömür ihracatçılarına ilişkin açılmış bir önaraştır mada ihracatçı olmayan Glencore ve Minerkom da yapılan yerinde incelemelerde elde edilen belgelerin hukuken delil olarak kullanılamayacağı, Soruşturmanın kömür ihracatçıları hakkında açılmış olmasına rağmen Glencore ve Minerkom un kömür ihracatı yapmadıkl arı, Gizli olduğu iddia edilerek gönderilmeyen belgelerin Kanun un 44. maddesi 1690 gereği karara dayanak oluşturamayacağı, Kurum tarafından yapılan tebligatta soruşturma açılmasına dayanak teşkil eden herhangi bir rapor veya belgeye yer verilmediği, mücerret iddiaların dayanağının bilinmeden iddialara cevap verilmesi ve savunma yapılmasının mümkün olmayacağı, bu durumun savunma haklarını zedelediği, 4054 sayılı Kanun un 44. maddesi uyarınca, soruşturma kapsamındaki teşebbüslerin Kurum bünyesinde düzenlenmiş her türlü evrakın ve elde 1700 06-55/712-202 36 edilmiş olan her türlü delilin bir nüshasını alma haklarının bulunduğu, Kurul un tarafları bilgilendirmediği ve savunma hakkı vermediği konuları kararlarına dayanak yapamayacağının belirtildiği, bu nedenle taraflarına gönderilmeye n raporlarda mevcut muhtemel iddialara cevap verme haklarının saklı olduğu, Glencore İstanbul un, 4054 sayılı Kanun da vazedilen tanıma göre bağımsız bir teşebbüs olmadığı, şirketin Türkiye parça ve toz kömür piyasalarında ticari faaliyetinin bulunmadığı, bu nedenle kartelleşmeye yönelik olarak rakipleri ile işbirliği içerisinde olmasının olanaklı olmadığı, 1710 öte yandan soruşturmanın Türkiye ye kömür ihraç eden teşebbüsler hakkında açıldığı dikkate alındığında Glencore İstanbul un ve Minerkom un bu kapsamda faaliyet gösteren teşebbüs ler olmaması nedeniyle şirke tlerin soruşturma kapsamından çıkarılması gerektiği, Soruşturma bildiriminde, ihracatçı şirketlerin bağlı şirket yetkililerinin görüşmelerinden ve bu görüşmelerde stratejik kararlar almaya yönelik bilg i alışverişi yapıldığından bahsedildiği, Glencore İstanbul çalışanlarının Türkiye piyasaları ile ilgili her türlü pazar araştırması, emtia piyasalarının durumu, alıcılar, satıcılar ve mevcut fiyatlar konuları üzerinde çalışmalar 1720 yaptığı, bu durumun 4054 sa yılı Kanun da yasaklanmadığı, bildirimde ileri sürülen stratejik kararlar almaya yönelik bilgi alışverişi iddiasından neyin kastedildiğinin anlaşılmadığı iddia edilmiştir. Glencore İstanbul ve Minerkom un esasa ilişkin savunmalarında; Soruşturma Raporu nun iddiaların niteliğinin gerçekliğini araştırmaktan ziyade Soruşturma Heyetinin kendi varsayımlarını desteklemek amacıyla 1730 hazırlanmış bir rapor haline geldiği, Soruşturma Heyeti nin ön yargılı olduğu, Soruşturma Raporu ekinde yer alan dokümanların büyük çoğunluğunun soruşturma ile ilişkisinin bulunmadığı, hatalı çevirilerin bulunduğu, 4054 sayılı Kanun un 44. maddesinde Kurul tarafları bilgilendirmediği hususları kararına dayanak yapamaz hükmü yer almakla birlikte, Soruşturma Raporu na dayanak oluştur an belgelerin makaslanarak gönderilmiş ol duğu , 1740 Glencore un bilgisi ve talebi olmadan bir şirket personeli tarafından yapılan, şirketi hiçbir surette bağlamayan, 3. kişilere gönderilmemiş ve reddedilmiş bir çalışmanın delil olarak kullanılamayacağı, Kömür ithalatı ve taraflar arası kömür ithalatı konundaki gelişmelere, fiyat artışları ile doğrudan alakalı belgelere ve 2003 -2004 yıllarında pazara etkisi büyük olan ithal kömür spesifikasyonları konusuna Rapor da yer verilmediği, öte yandan ekonomik açıdan an lamı olmayan AB toz kömür 06-55/712-202 37 fiyatları -Türkiye parça kömür fiyatları karşılaştırmasının gerekçe olarak 1750 kullanıldığı, dolayısıyla ağır bir yorum hatası yapıldığı, Rus kömüründe Kru Trade ile Glencore arasındaki dikey ilişkinin göz ardı edildiği, Glencore un Çevre ve Orman Bakanlığı düzenlemelerini takip etmesinin dahi rekabet hukukuna aykırılık olarak sınıflandırıldığı, Kru Trade ve Mir in lobicilik faaliyetleri dikkate alınarak Glencore hakkında bir değerlendirme yapıldığı, 1760 Sonuç olarak, Heyete iştirak edilmesi durumunda Glencore un ne Rus kömür üreticilerinden mal alması nın ne de satmak istediği kömürün spesifikasyonlarına dair yasal düzenlemeleri takip etmesinin mümkün olduğu, zira Heyet in her ikisini de rekabeti sınırlayıcı eylemler olarak sınıflandı rdığı, İthalatçı durumundaki Minerkom A.Ş nin ithal kömür fiyatlarının belirleyicisi olamayacağı, kömür fiyatlarından etkilenen bir şirket olduğu, bu nedenle ithal kömür piyasasında var olduğu iddia edilen kartelin tarafı olmadığı, 1770 aksine Rus ihracatçılar ının fiyat artırımlarına karşı piyasada alternatif oluşturmayı hedefleyen bir konumda olduğu, Soruşturmaya açılmasına dayanak teşkil eden belgelerin Minerkom A.Ş. ye gönderilmemesine rağmen, soruşturmanın 21.4.2004 tarihinde Kurum yetkililerince Glencore İstanbul un ofisinde yapılan araştırmalarda elde edilen yazışmalara dayandığının anlaşıldığı, bu belgelerin arasında Minerkom A.Ş. nin bildirim yazısında sayılan faaliyetlerde bulunduğuna dair bir delil bulunmadığı, dolayısıyla maddi ve hukuki dayanağı olm ayan söz konusu soruşturmanın reddedilmesi gerektiği , 1780 Glencore İstanbul ve Minerkom un ana şirketi konumundaki Glencore International ın 2001 yılından itibaren Güney Afrika kömürü nün üreticisi olmadığı, yalnızca toptancısı olduğu, soruşturmanın diğer tara flarının kömür üretici si olması nedeniyle Glencore İstanbul ve Minerkom un diğer teşebbüsler ile rakip olarak nitelendirilemeyeceği, bu nedenle 4054 sayılı Kanun a aykırı rekabeti kısıtlayıcı bir oluşumun meydana gelemeyeceği iddia edilmiştir. 1790 I.3.2. Glencore İstanbul ve Minerkom A.Ş. nin Savunmalarının Değerlendirilmesi Kurul un soruşturma kararının bildirilmesine iliş kin usul ve esaslar 4054 sayılı Kanun un 43. maddesinin ikinci fıkrasında hükme bağlanmaktadır. Söz konusu fıkrada Taraflara tanınan ilk yazılı cevap süresinin başlayabilmesi için Kurulun bu bildirim yazısı ile birlikte, iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgiyi ilgili taraflara göndermesi gerekmektedir. denilmektedir. Bu hükümden 06-55/712-202 38 anlaş ılacağı üzere, Kurul un bu aşamadaki bildirim yükümlülüğü iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgi ile sınırlıdır. 1800 Glencore İstanbul ve Minerkom A.Ş. ye 21.6.2004 tarih ve 2296 - 2292 sayılı yazılarla yapılan bildirimler de bu anlamda yeterli bilgiyi içermektedir. İlgili şirketlerin savunma haklarının kısıtlandığına ilişkin iddiaların hukuki dayanağı bulunmamaktadır. Nitekim Kurul un 4.5.2005 tarih ve 05 -29/363 -M sayılı ile 18.5.2005 tarih ve 05 -33/445 -M sayılı kararları ile savunma hakkının kısıtlandığına ilişkin bu tür iddialara açıklık getirilmiş ve teşebbüse daha evvel yeterli bilgi ve belgenin verildiği, d osya kapsamında karartılması muhtemel delillerin varlığı ve soruşturmanın güvenliği, hakkında soruşturma yürütülen taraflara ilişkin i leri sürülen iddiaların ancak soruşturma raporunun 1810 tamamlanması ile net bir şekilde ortaya konulabileceği, mevcut uygulamada dosya kapsamındaki tüm belgelerin ticari sırlar çıkarıldıktan sonra soruşturma raporu ile birlikte ilgili taraflara gönderildiği, d olayısıyla teşebbüsün savunma hakkının herhangi bir şekilde kısıtlanmadığı, mevcut uygulamanın 4054 sayılı Kanun un mehazı AB mevzuatı ile de uyum içinde olduğu hususları dikkate alınarak soruşturma bildirimini takiben gelen bilgi ve belge talepleri yerin de görülmemiştir. Glencore İstanbul un Türkiye parça ve toz kömür piyasalarında ticari faaliyetinin bulunmadığı, Minerkom A.Ş. nin ise kömür ihracatçısı olmadığı, 1820 ithalat konusunda faaliyet gösterdiği, bu nedenle Türkiye ye kömür ihraç eden teşebbüslerle kartel oluşturamayacağı, bu çerçevede soruşturma reddedilmesi gerektiği iddia edilmektedir. Yürütülmekte olan soruşturmanın açılmasına dayanak teşkil eden belge ve delillerin büyük bir kısmı önaraştırma sırasında, Glencore AG nin bağlı şirketleri Glencore İstanbul ve Minerkom A.Ş. de uzmanlarca yapılan yerinde incelemeler sırasında elde edilmiştir. Yukarıda yer verilen belgeler incelendiğinde Krutrade, Mir Trade ve Glencore AG nin ithal parça kömür pazarındaki rekabeti engellemeye yönelik bir işbirliği içer isinde olduğuna ilişkin çok açık delillerin bulunduğu; Glencore AG nin diğer şirketlerle Türkiye pazarlarına yönelik işbirliğini Glencore AG nin İsviçre de bulunan 1830 merkezindeki yetkililer ile Glencore İstanbul yönetim kurulu üyesi ve Minerkom A.Ş. yönetim kurulu başkanı Selçuk Çetin in sağladığı görülmektedir. Glencore İstanbul ve Minerkom A.Ş. Glencore AG nin bağlı şirketleri olarak Türkiye de faaliyet göstermektedir. 4054 sayılı Kanun un 3. maddesinde teşebbüs, piyasada mal veya hizmet üreten, pazar layan, satan gerçek ve tüzel kişilerle, bağımsız karar verebilen ve ekonomik bakımdan bir bütün teşkil eden birimler olarak tanımlanmıştır. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere, 4054 sayılı Kanun ekonomik birlik 1840 içerisinde bulunan tüm birimleri tek bir teşeb büs olarak kabul etmektedir. Bu doğrultuda, her ne kadar hukuken birbirinden bağımsız olsa da, ana teşebbüs ile ana teşebbüsün kontrolü altında bulunan bağlı teşebbüsler aynı ekonomik birlik içerisinde kabul edilmekte ve ana teşebbüs ve bağlı teşebbüslerin tamamı tek bir teşebbüs olarak dikkate alınmaktadır. Bu nedenle, Glencore İstanbul ve Minerkom A.Ş. nin soruşturmaya dahil edilmesi, söz konusu şirketlerin ana şirket Glencore AG ile olan ilişkilerinin ve bu şirketlerin 06-55/712-202 39 Glencore AG tarafından tayin edilen ticari politikalar çerçevesinde faaliyet göstermelerinin doğal bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. 1850 Kanun da önaraştırma için 1 aylık süre belirtilmekle birlikte önaraştırmanın 8 ay sürmesinin usul hatası oluşturduğu iddiası yerinde değildir. 4054 sayı lı Kanun un 40. maddesinin iki ve üçüncü fıkralarında yer alan Önaraştırma yapılmasına karar verildiği takdirde Kurul Başkanı, meslek personeli uzmanlardan bir ya da birkaçını raportör olarak görevlendirir. Önaraştırma yapmakla görevlendirilen raportör 30 gün içinde elde ettiği bilgileri, her türlü delilleri ve konu hakkındaki görüşlerini kurula yazılı olarak bildirir hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, 30 günlük önaraştırma süreci Rekabet Kurulu nun kararı ile değil, konuyla ilgili uzmanların görevlendi rilmeleri ile başlamaktadır. Konuyla ilgili görevlendirme 19.4.2004 tarihinde yapıldığından, 1860 önaraştırmanın 8 ay sürdüğü iddiası yerinde değildir. Soruşturmanın kömür ihracatçıları hakkında açılmış olmasına rağmen Glencore İstanbul un ve Minerkom un kö mür ihracatı yapmadıkları iddiası da yerinde değildir. Kurul kararında soruşturma açılan teşebbüsler açıkça zikredilmiştir. Öte yandan, Glencore İstanbul un ve Minerkom un bağlı olduğu ana şirket Glencore AG de Türkiye ye kömür ihraç eden teşebbüslerden ol up, Rekabet Kurulu nun 25.4.2005 tarih ve 05 -28/361 sayılı Kararı ile Glencore International AG hakkında da soruşturma açılmıştır. K onuya ilişkin tebligat Glencore AG nin İstanbul daki bağlı şirketi Minerkom a yapılmış, ancak 1870 Minerkom un Kurum kayıtlarına 10.6.2005 tarihinde giren yazısı ile usulüne uygun olarak yapılmadığı gerekçesiyle tebligat iade edilmiştir. Rekabet hukukundaki teşebbüs kavramının tüzel kişilik kavramından farklı olduğu ve ana şirket ile bağlı şirketlerin ekonomik bütünlük içinde old uğu hususları dikkate alındığında, gerçekte Glencore AG ile bağlı şirketlerinin durumunun birlikte değerlendirilmesi gerektiği görülmektedir. Soruşturma raporu ve eklerinde gizlenen bölümlere ilişkin yapılan itiraz ise söz konusu tarafları ilgilendiren bi lgiler niteliğinde olmadığından ve Soruşturma Rapor unda yöneltilen iddialara dayanak oluşturmadığından 1880 ayrıca değerlendirilmemiştir. Dosyanın esasına ilişkin olarak Glencore İstanbul ve Minerkom un savunmasının temelde iki hususa dayandığı görülmektedir. Bunlardan ilki Krutrade ile Glencore AG arasındaki dikey ilişkinin göz ardı edildiği, söz konusu bu dikey ilişkinin rekabeti sınırlayıcı yatay bir anlaşma olarak ele alındığı iddiasıdır. İkinci temel savunma ise Soruşturma Heyeti nin ortaya koyduğu parça kömüre ilişkin fiyat artışlarının rekabeti sınırlayıcı bir anlaşmanın sonucu olmadığı yönündedir. 1890 Dosya mevcudu belgeler incelendiğinde Krutrade ile Glencore AG arasındaki ticari alışverişin yalnızca dikey bir ilişki kapsamında kaldığını söylemek oldukça güçtür. Öncelikle bu ilişkinin yalnızca dikey bir ilişki olduğu varsayımı, Glencore AG ve Türkiye deki bağlı şirketlerinin aynı zamanda Türkiye de Rus kömürüne en önemli alternatiflerinden biri olan Güney Afrika kömürünü sattığı ve dolayısıyla söz konusu şirketlerin esasen Türkiye pazarında Krutrade e rakip durumunda bulunduğu hususlarını dikkate almamak anlamına 06-55/712-202 40 gelmektedir. Bu tür bir durumda, tarafların pazar, fiyat, müşteri bilgileri vb. konuları görüşmeleri, bu görüşmeler yalnızca Rus kömürünün alım -satımı ile sınırlı kalmış olsa dahi, rakip teşebbüslerin birbirlerinin satış stratejisine ilişkin 1900 temel unsurlar hakkında bilgi sahibi oldukları gerçeğini değiştirmemektedir. Glencore İstanbul ve Minerkom un savunmasında, örneğin Belge 2 de yer alan Selçuk Çetin in toplantı öncesi tartışmak üzere mevcut pazar şartlarına ilişkin ayrıntılı bir çalışma yapması gerektiği, çünkü Oleg e pazara bakış açıları, Güney Afrika kömürünün miktarı, müşteriler vs. hakkında bilgi vermek istediği yönündeki ifadelerin, Kru T rade in niçin Glencore AG ye mal satması gerektiğini göstermek amaçlı olduğu ileri sürülmektedir. Oysaki tek başına bu ifadeler dahi pazarda esasen rakip konumunda bulunan teşebbüslerin rekabete duyarlı gizli bilgileri paylaştıklarını ve pazar şartl arını t artıştıklarını göstermektedir . Bu çerçevede, Krutrade ile Glencore arasında bir dikey 1910 ilişkinin bulunması, söz konusu rakip teşebbüslerin pazarda bağımsızca almaları gereken stratejik kararlarını etkileyen bir unsur olarak ortaya çıkmaktadır. Belge 12 de K rutrade yetkilisi tarafından gönderilen mesajda yer alan Glencore Krutrade den aldığı kömürü gerçekten başka firmalara satıyor mu? Bunu sormak zorundayız çünkü böyle bir durumda kendi aramızda gereksiz bir rekabet yaratmış olacağız ki bu yalnızca Türkiye pazarında değil diğer pazarlarda da her zaman kaçınmaya çalıştığımız bir durumdur şeklindeki ifadeler ile Belge 23 te Krutrade in iç yazışmalarında yer alan Rakiplere karşı nasıl bir tutum takınacağız? Sert mi...yoksa, Glencore örneğinde olduğu gibi işbi rliği yapacağımız rakipler var mı? ifadeleri taraflar 1920 arasındaki dikey ilişkinin işlevini ve bizatihi rakip teşebbüs çe nasıl algılandığını göstermektedir. Öte yandan, bir an için Glencore AG ve bağlı şirketlerinin pazarda Krutrade in rakibi olmadığı ve taraflar arasındaki ilişkinin yalnızca dikey bir ilişki olduğu kabul edilse dahi, müşteri kısıtlaması ve Rus kömürünün pazar şartları çerçevesinde serbest dolaşımının engellenmesi gibi etkileri nedeniyle taraflar arasındaki bu dikey anlaşma rekabeti sınırl ayıcı amaç ve etkilere sahip bulunmaktadır . Her ne kadar bu kısıtlamaları Krutrade in talep ettiği ve bu yönde zaman zaman Glencore AG ve bağlı şirketlerine baskı yaptığı dosya 1930 mevcudu belgeler çerçevesinde tespit edilmiş olsa da, Glencore AG ya da bağlı ş irketlerinin Kuruma başvurulması halinde dahi muafiyet alamayacak türden kısıtlamalar içeren bu anlaşmaya taraf olma iradesini göstermesi ve Kuruma herhangi bir şikayet ya da muafiyet başvurusunda bulunmaması nedenleriyle sorumluluk taşıdığı açıktır. Savunmalarda, ikinci temel nokta olarak, parça kömür fiyatlarındaki artışların taraflar arasındaki bir anlaşmanın ya da uzlaşmanın sonucu olmaması hususuna dayanmakta dır. Her şeyden önce Türkiye deki talep artışının ve özellikle son yıllarda artan nakliye maliyetlerinin parça kömür fiyatlarında 1940 artışlara neden olduğu kabul edilebilir bir savunmadır . Ancak , yapılan fiyat değerlendirmelerinin, taraflar arasındaki uzlaşmayı gösteren dosya mevcudu belgelerden bağımsız olarak ele alınması mümkün görünmem ektedir. Bu konuya ilişkin örneğin Glencore İstanbul yetkilisinin Belge 39 da yer alan Bu sabah Kirill (Krutrade yetkilisi) ile 30 dk. görüştük. İstanbul daki stok sahalarını ziyareti hakkında bizi bilgilendirdi. Mayıs gibi Danilov la geri geleceğini söyl edi. Bu sezon hakkındaki görüşlerimizi istedi. Kendisinin de farkında olduğu gibi 06-55/712-202 41 Hükümetin denetimleri vs. artırdığını söyledik. Piyasadan öğrendiğimize göre ithalatçıların Ağustos tan itibaren KRU/MIR fiyatlarının 110 -120MT/USD civarında beklediklerini v e buna hazır olduklarını, bu nedenle kesinlikle 110 1950 USD den daha düşük fiyat açıklamamalarını ve hatta Ağustos tan itibaren daha yükseğe çıkmalarını söyledik. şeklindeki ifadelerinde geçen fiyat seviyelerinin Ağustos ve takip eden aylarda Kru/Mir fiyatla rı bakımından fiilen gerçekleştiği tespit edilmiştir. Bu durum tarafların yüksek fiyatlar konusunda bir ortak amacı paylaştıklarını ve fiilen de bir uzlaşma içinde olduklarını göstermektedir. Taraflar , Güney Afrika menşeli kömürün üreticisi olmasa da Türkiye ye satış yapan en büyük toptancısı konumundadır. Güney Afrika menşeli kömürün, Rusya menşeli kömürün en büyük rakibi ve alternatifi olduğu, Türkiye deki 1960 parça kömür pazarının çok büyük bir kısmının Rusya ve Güney Afrika menşeli kömür satışından oluş tuğu, Glencore International ın da Türkiye ye satış yapan en büyük Güney Afrika menşeli kömür satıcısı olduğu göz önüne alındığında Glencore İstanbul ve Minerkom un, soruşturmanın diğer tarafları ile rakip olamayacağına yönelik savunması kabul edilebilir nitelikte değildir . I.3.3. Krutrade AG nin Savunması Krutrade tarafından gönderilen 1. yazılı savunmada; 1970 Soruşturma açıldığına ilişkin tebligatın şirketin Avusturya daki ticari olmayan temsilciliğine yapıldığı, Rekabet Kurumu nun ticari olmayan kurumlar dan bilgi isteme yetkisinin olmadığı, Krutrade in kömür

• Rekabet Kurumu · D.2003 -3-148 (Muafiyet) Karar Sayısı : 05-7/63-28 K · K.05-7/63-28 Karar Tarihi : 3.2.2005 A. TOPLANTIYA K
• Rekabet Kurumu · D.2007 -2-6 (Devralma) Karar Sayısı : 07-27/252 -87 · K.07-27/252 -87 Karar Tarihi : 22.3.2007 A-TOPLANTIY
• Rekabet Kurumu · D.2008-4-263 (Devralma ) Karar Sayısı : 09-02/19-12 · K.09-02/19-12 Karar Tarihi : 14.1.2009 A. TOPLANTIYA
• Rekabet Kurumu · D.2009 -3-87 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 09-41/988 · K.09-41/988 -250 Karar Tarihi : 9.9.2009 A. TOPLANTI