TÜRK MİLLETİ ADINA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI BAŞKAN : .. ÜYE :.. ÜYE :. KATİP : .. İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : GAZİANTEP 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : .. NUMARASI : .. DAVACI : .. VEKİLLERİ : Av... DAVALI : .. VEKİLLERİ : Av. ... DAVACI : .. VEKİLLERİ : Av... DAVALI : .. VEKİLLERİ : Av... DAVANIN KONUSU : Eser Sözleşmesinden Kaynaklı Alacak KARAR TARİHİ : .. GEREKÇE TARİHİ : .. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, dosya i…
T.C. GAZİANTEP BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 17. HUKUK DAİRESİ ESAS NO :.. KARAR NO :.. TÜRK MİLLETİ ADINA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI BAŞKAN : .. ÜYE :.. ÜYE :. KATİP : .. İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : GAZİANTEP 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : .. NUMARASI : .. DAVACI : .. VEKİLLERİ : Av... DAVALI : .. VEKİLLERİ : Av. ... DAVACI : .. VEKİLLERİ : Av... DAVALI : .. VEKİLLERİ : Av... DAVANIN KONUSU : Eser Sözleşmesinden Kaynaklı Alacak KARAR TARİHİ : .. GEREKÇE TARİHİ : .. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olup, ön inceleme aşaması tamamlandıktan ve incelemenin duruşma yapılmadan karar verilmesi mümkün bulunan hallerden olduğu anlaşıldıktan sonra duruşmasız olarak yapılan inceleme neticesinde; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ; I. DAVA: Davacı vekili ibraz etmiş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalı firmanın, kendilerine anahtar teslimi verilen işi, sözleşme ile öngörülen .. takvim gününde bitiremediği gibi eksik makine malzeme, performans kayıtları, dizayn problemlerinin yanı sıra anahtar teslimi olarak yapılması gereken bir çok tedarik ve montaj işlemlerinin yerine getirilmemesi sebebiyle zarara uğradıklarını belirterek öncelikle davalı şirketin tüm varlığı üzerine ihtiyati tedbir konulmasına, ve davalı şirketin haksız ve kötü niyetli yaptığı takip nedeniyle tazminata mahkumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen .. esas sayılı davada dosyasında özet ile; müvekkil ile davalı şirket arasında imzalanan ..Tarihli sözleşmeye göre davalı ..fabrikasında yapılması planlanan . .. işlerinin anahtar teslimi olarak yapılması konusunda anlaştıklarını, makinanın montajı tamamlandığı, kurulumunun . . da yapıldığını,.. da tamamen teslim edildiğini, sözleşmede makinanın . mm altı..kapasite ile çalışması taahhüdünün yerine getirildiğini, .. . borcun ödenmediğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik .. . dava tarihinden itibaren işleyecek olan ticari faiziyle davalıdan tahsiline, bunun kabul görmemesi halinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmakla birlikte şimdilik .. . dava tarihi itibariyle .. . . .. TL olup toplam alacağın TL cinsinden değeri olan .. TL alacağın, dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP: Davalı vekili ibraz etmiş olduğu dava dilekçesi ile; Tarafların anlaştıklarını könveyörün otomasyonunda problemler oluştuğu iddiasının kesinlikle doğru olmadığını, davacı iddialarını kabul etmediklerini, davacı şirket ise kurulumu yapılan tesis için taahhüt ettiği ücreti zamanında ödememiş, müvekkili şirket tarafından gönderilen mail ve yapılan telefon aramalarına rağmen görevlerini yerine getirmediklerini, davacı tarafın .. tarihinde haksız ve dayanıksız olarak takibe itiraz etmiş olduğunu, icra takibi durdurulduğunu, davacı şirketin sadece icra dosyasına konu borcu ödememek için bu davayı açtığını belirterek davanın reddini talep etmiştir. Birleşen.. esas sayılı davada: davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili . . ile . . şirketiyle aralarında imzalanan .. sözleşme tarihi itibariyle . . . ait sözleşme kapsamındaki hususlar neticesinde anahtar teslim anlaştıklarını, ancak . . . sözleşmede belirtilen şartlardan eksik ve sözleşmede taahhüt edilen süreden daha sonraki bir tarihte müvekkili şirkete hatalı ve eksik teslim edildiğini, petrokok yüksek maliyetli olduğu için döner fırınlarda atık ikamesi yaparak hem atıkların yakılarak yakıt oluşturulması hem yakıt maliyetinin düşürülmesi hem de çevrenin korunmasına katkıda bulunmak amaçlandığını, ancak . . yapılan bilirkişi tespitleri doğrultundan da anlaşılacağı üzere sözleşmede belirtilen taahhütleri yerine getirmediğinden ötürü petrokok kullanımından tasarruf edilemediğini, açıklanan nedenlerle davanın reddi gerektiğini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesince, Esas sayılı dosyası bakımından, davanın kabulü ile; .. TL'nin davalı . . Ltd. Şti.'den alınarak davacı . .nto ..en verilmesine, Birleşen..Esas Sayılı dosyası bakımından, davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF: A. İstinaf Yoluna Başvuranlar: İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı- birleşen dosya davalı vekili ve davalı- birleşen dosya davacı vekili süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri: 1.Davacı- birleşen dosya davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Tespit edilen zarar miktarının eksik olduğunu, asıl ve ek raporda eksik ve ayıplı işlerin maliyetine yönelik tespitlerin eksik, hatalı, çelişik olduğunu, belgeye dayalı itirazlarının dikkate alınmadığını, müvekkilinin eksik ve ayıplı tesisin sözleşmeye uygun hale getirilmesi için .. Euro ek maliyete katlandığını, mahkemenin fazla ödeme tespit ettiğini, bu hususta davayı ıslah etmek için süre vermemesinin hatalı olduğunu, tespit edilen kar kaybı bedelinin hatalı olduğunu, taahhüt bitiminden itibaren hesaplanması gerektiğini ileri sürmüştür. 2.Davalı- birleşen dosya davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Asıl davada, davacı tarafın gözden geçirme ve ihbar yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirmediğini, eksik inceleme ve araştırmaya dayanan hatalı değerlendirmeler içeren bilirkişi raporlarını hükme esas alınarak karar verildiğini, bilirkişi raporlarına itirazlarının değerlendirilmediğini, sözleşme uyarınca davalı-karşı davacı müvekkilinin makine montajını tamamladığını kurulumu . .’da yaptığını ve . . tarihinde ise tamamen teslimini sağladığını, makinenin . ..’ında tamamen ve çalışır şekilde teslim edilmiş olmasına rağmen davacı-karşı davalı şirketin sunulan ticari kayıtlardan da anlaşılacağı üzere bakiye borcunu ödememekte ısrar ettiğini, makinelerin tesliminden sonra davacı-karşı davalının tamamen yanlış kullanımından meydana gelen hatalardan müvekkili şirketin bir sorumluluğu bulunmadığını, İlk derece mahkemesinin, davacı - karşı davalı şirketin muayene ve ihbar külfetini yerine getirip getirmediği hususunda da herhangi bir değerlendirme yapmadığını, bilirkişi raporlarında müvekkili şirketin tesisi tam ve eksiksiz olarak teslim edip etmediği, eksikler var ise bu eksikliklerin zamanla yıpranmadan yahut hatalı kullanımdan dolayı meydana gelip gelmediği, davacı şirketçe tesiste eğitimli personel çalıştırılıp çalıştırılmadığı, davacı şirketçe tesise özenli ve yeterli bakım yapılıp yapılmadığı, hususlarının tespitinin de yapılmadığını, ihtarnamede eksiklik ve ayıpların giderilmemesi halinde işin üçüncü kişiye yaptırılacağına dair kayıt bulunmadığını, uygun mehil verilmediğini, davacı yanın üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmediğini, .. yılında teslim edilen tesis için .. yılında itiraz ve tespit istediğini, davanın derhal ihbar yükümlülüğünü yerine getirilmemesi nedeniyle reddi gerektiğini, bilirkişi raporunun ayıba ilişkin tespitlerinin hatalı olduğunu, tek şaftlı shredder makinanın ekipmanları tesisin içerisinde davacı - karşı davalıya eksiksiz ayıpsız ve çalışır vaziyette teslim edildiğini, davacı tarafın ihtirazi kayıt ileri sürmeden bedel ödemesi yaptığını, tesisin zamanında teslim edildiğini ve makinaların da sözleşmede belirlenen özelliklerin tamamını taşıdığını, hatalı bilirkişi raporuna dayanarak eksik inceleme ile menfi ve müspet zarara hükmedildiğini, birleşen dosyanın reddi kararının hukuka aykırı olduğunu, iddialarının değerlendirilmediğini, eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini, tanık dinletme taleplerinin reddedilmesinin hukuki dinlenilme hakkının ihlali olduğunu, savunma haklarının kısıtlandığını, müvekkili şirketin tesisi tam ve eksiksiz olarak teslim edip etmediği, eksikler var ise bu eksikliklerin zamanla yıpranmadan yahut hatalı kullanımdan dolayı meydana gelip gelmediği, davacı şirketçe tesiste eğitimli personel çalıştırılıp çalıştırılmadığı, davacı şirketçe tesise özenli ve yeterli bakım yapılıp yapılmadığı hususlarının da tespitinin istenmesi, gerekir ise bu hususlarda ek rapor alınması gerekirken bu hususlar değerlendirilmeden verilen kararın hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür. C. Gerekçe: 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme: Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağının tahsili istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk: 6098 sayılı TBK 470-486 maddeleri, HMK m.341, 353, 355, 359 3. Değerlendirme: HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda; 3.1.Medenî Hukuk yargılamasına hâkim olan ilkelerden biri taleple bağlılık ilkesidir. Bu ilke 6100 sayılı HMK’nın 26’ncı maddesinde açıkça ifade edilmiştir. Buna göre, hâkim tarafların talepleri ile bağlıdır. Talepten fazlasına veya talepten başka bir şeye karar veremez. Bunun anlamı tarafın talep etmediği husus hakkında mahkemenin karar veremeyeceğidir. Buna göre hâkim, tarafların dilekçelerinde talep edilen hususları karşılar. Hâkimin, tarafların talep etmediği bir hususta karar vermesi mümkün değildir. Tarafın neyi talep edip etmediği ve hâkimin ne hakkında karar verip veremeyeceği dava dilekçesine bakılarak tespit edilir. Bu tespitin konusunu, istenilen hukukî sonuç oluşturur. Bu itibarla hâkimin karar verme sınırı dava dilekçesi ile belirlenmiş olur. 3.2.6100 sayılı HMK'nun 297/2. maddesinde "Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir" düzenlemesine yer verilmiştir. Bu düzenlemeye göre, davacı tarafın, davaya konu ettiği her bir talebin hüküm altına alınması hakim için bir zorunluluktur. (.) 3.3.Somut olayda, asıl davada sözleşmeye aykırılık nedeniyle maddi ve manevi zarar olarak .. TL talep etmiş, mahkemece, dava dilekçesinde davacının belirttiği maddi tazminat yönünden, hangi alacak kalemi için ne kadar talep ettiği, yine talep edilen alacağın ne kadarının manevi tazminata ilişkin olduğu açıklattırılarak ve her bir talep yönünden ayrı ayrı araştırma ve değerlendirme yapılıp, her bir talep bakımından hüküm tesis edilmesi gerekirken buna uyulmamış olması hatalı olmuştur. 3.4.Bu halde, mahkemece öncelikle HMK'nın 31. maddesi kapsamında dava dilekçesindeki maddi ve manevi tazminat taleplerinin hangisi için ne kadar talep ettiği açıklattırıldıktan sonra yargılama devam edilmesi, hüküm tesis edilmeyen alacak kalemleri bakımından gerekli araştırmanın yapılması ve oluşan sonuca göre HMK'nın 297. maddesine uygun şekilde her bir talebin hükme bağlanması gerekmektedir. 3.5. Mahkemece ön inceleme duruşmasında, "Davalı vekilinin tanık dinletme talebinin eser sözleşmesinde yapılan eksik imalatlar ile tam ve düzgün bir şeklide teslim edildiğine ilişkin olduğuna ve bu hususa dava öncesi . . . Mahkemesince tespit sonrası tespit raporları alınarak bu tespit raporları davalı tarafa tebliğ edildiğinden ve bu husus davacı yönü ile usulü müktesap hak kabul edildiğinden davalı vekilinin tanık dinletilmesi talebinin reddine," şeklinde ara karar verilmiş ise de, tespit edilen delilin değerlendirilmesi o delilin niteliğine göre yapılır. Örneğin, delil tespiti, keşif ve bilirkişi yoluyla yapılmışsa bu takdiri delil olarak değerlendirilir. Tespit edilen delilin ispat kuvvetini taraflar, asıl davadaki tahkikat aşamasında inceleme sırasında tartışma konusu yapabilir ve bu konuda haklı itirazlarını veya karşı delillerini ileri sürebilirler. Örneğin, delil tespiti yoluyla bilirkişi incelemesi yaptırılmış, rapordaki eksiklik veya belirsizlikler ek raporda da karşılanmamışsa davaya bakan hâkim yeni bilirkişi incelemesi yaptırabilir.............Bu halde, mahkemece davalı- birleşen dosya davacı tanıkların dinlenerek sonuca gidilmesi gerekirken hatalı gerekçe ile tanıkların dinlenmesi talebinin reddine karar verilmiş olması hatalıdır ve kararın kaldırılmasına karar verilmesini gerektirmiştir. 3.6.Kabule göre de, eser sözleşmesi taraflara karşılıklı haklar ve borçlar yükleyen bir iş görme akdidir. Yüklenici, yapımını üstlendiği eserin sözleşmeye teknik ve sanatsal ilkelere ve amaca uygun olarak imal edip iş sahibine teslim etmekle; iş sahibi de, kararlaştırılan bedeli ödemekle mükelleftir. Götürü bedelli sözleşmede, yüklenicinin hakettiği imalât bedeli, fiziki oran yöntemi ile başka bir ifadeyle sözleşme kapsamında gerçekleştirilen imalâtın eksik ve ayıplar da dikkate alınarak işin tamamına göre fiziki oranı tespit edilerek bulunacak bu oran götürü iş bedeline uygulanarak saptanmalı ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek hesaplanmalıdır. Sözleşme kapsamı dışında kalan fazla işlerin bedelinin ise, 6098 sayılı TBK'nın 526 ve devamı maddelerinde düzenlenen vekâletsiz iş görme hükümleri uyarınca imalâtın yapıldığı tarihteki serbest piyasa rayiçlerine göre hesaplanması gerekir. Ayıp, imâl edilen bir eserde veya malda, sözleşme ve ekleri ile iş sahibinin beklediği amaca ve dürüstlük kurallarına göre bulunması gereken vasıfların bulunmaması, bulunmaması gereken vasıfların ise bulunmasıdır. Şayet, imâl edilen eserde ayıp varsa, iş sahibi tarafından süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunulması şartıyla sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte bulunan Türk Borçlar Kanunu'nun 475. maddesinde sayılan seçimlik haklarından birisini kullanabilir. Bu hakkın kullanması için iş sahibi tarafından ayrı bir dava açılabileceği gibi yüklenici tarafından aleyhine açılmış olan bir davada da bu hususu def'i olarak ileri sürebilir. Sözü edilen . Borçlar Kanunu'nun 475. maddesinde yapılan şeyin iş sahibinin kullanamayacağı ve hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde kusurlu veya sözleşme hükümlerine aykırı olursa iş sahibinin o şeyi kabulden kaçınabileceği ve bu hususta yüklenicinin kusuru bulunursa zarar ve ziyan da isteyebileceği, aynı maddenin II. fıkrasında ayıbın eserin reddini gerektirecek nitelikte bulunmaması halinde iş sahibinin işin kıymetinin noksanı nispetinde bedelden indirim ve eğer o işin onarımı büyük bir masrafı gerektirmez ise yükleniciyi onarmaya mecbur edebileceği hükmü getirilmiştir. Bunlar eserin ayıplı olması halinde iş sahibinin haiz olduğu haklardır. TBK 475/1. madde uyarınca eserin kabule icbar edilemeyecek şekilde ayıplı olup olmadığı hususunda değerlendirilme yapılması, sökülüp kaldırılması aşırı zarar doğuracaksa dönme hakkını kullanamayacağının nazara alınması ve bu halde TBK 475/2. maddesi uyarınca ayıp oranında bedelden indirim konusunda inceleme yapılması ve bu indirimin “nisbi metod” yöntemi ile yapılması gerektiği, nisbi metodun ise kararlaştırılan ücret ile eserin ayıplı değerinin çarpılması sonucu elde edilecek bedelin, eserin ayıpsız değerine oranlanması suretiyle indirilecek bedelin belirlenmesi şeklinde olduğu unutulmamalıdır. 3.7.Yukarıda açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı kabulü ile, sair hususla incelenmeksizin, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, Dairemiz kararına uygun şekilde, istinaf edenin sıfatı, istinaf itirazları uyarınca kazanılmış haklar da dikkate alınarak davanın yeniden görülerek eksikliklerin giderilmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir. KARAR: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacı- birleşen dosya davalı vekili ve davalı- birleşen dosya davacı vekillerinin istinaf talebinin KABULÜNE, 2-Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi gereğince . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Karar sayılı kararının kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 3-Taraflarca peşin yatırılan istinaf karar harcının talep halinde iadesine, 4-Taraflarca karşılanan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda değerlendirilmesine, 5-Kararın kesin olması nedeniyle tebligatların ve harç tahsil/iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına, Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK 362/1-g maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 29/01/2026 Başkan Üye Üye Katip e~imzalıdır. e~imzalıdır. e~imzalıdır. e~imzalıdır. İ.S.