Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2018-2-28 (Devralma) Karar Sayısı : 18-27/437 -207 Karar Tarihi : 08.08.2018 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN, Mehmet AYAN, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK B. RAPORTÖRLER: Seda Nurtaç BAYRAMOĞLU, Mehmet Mustafa ŞEREF, Yunus Salih YİĞİT C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Whirlpool Corporation Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Hakan ÖZGÖKÇEN,
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2018-2-28 (Devralma) Karar Sayısı : 18-27/437 -207 Karar Tarihi : 08.08.2018 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN, Mehmet AYAN, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK B. RAPORTÖRLER: Seda Nurtaç BAYRAMOĞLU, Mehmet Mustafa ŞEREF, Yunus Salih YİĞİT C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Whirlpool Corporation Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Hakan ÖZGÖKÇEN, Av. Esen ERGÜL Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU : Elica S.p.A. nın tek kontrolünde olan Elica PB India Private Limited in Whirlpool Corporation ve Elica S.p.A. nın ortak kontrolüne geçmesi işlemine izin verilmesi talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 20.06.2018 tarih ve 4668 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 20.07.2018 tarihinde tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 30.07 .2018 tarih ve 2018-2-28/Öİ sayılı Devralma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle , söz konusu devralma işlemine izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir . G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) İlgili başvuruda; Whirlpool Corporation (Whirlpool) tarafından, Whirlpool un iştiraki Whirlpool of India Limited (WOIL) aracılığıyla çoğunluk hissesi Elica S.p.A ya (Elica) ait olan Elica PB India Private Limited in (Elica PB India) ortak kontrolünün devralınmasına 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmiştir. (5) Bildirim Formunda , hâlihazırda Elica S.p.A nın tek kontro lünde bulunan Elica PB India nın, işlem sonrasında Whirlpool ve Elica nın ortak kontrolünde bağımsız bir ekonomik bütünlüğün tüm fonksiyonlarını kalıcı surette yerine getirece ği ifade edilmektedir. (6) Dosya konusu işlemin 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme Devralmalara İlişkin Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) kapsamında bir devralma işlemi sayılabilmesi için ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık (tam işle vsel) olarak ortaya çıkması şeklinde iki unsurun birlikte sağlanması gerekmektedir. (7) İki ya da daha fazla teşebbüs ya da kişinin başka bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama imkânına sahip olması durumunda ortak kontrolden söz edilmektedir. Belirl eyici etki, bir teşebbüsün stratejik ticari eylemlerine yön veren kararları 18-27/437 -207 2 / 4 engelleyebilme yetkisi anlamına gelmektedir. Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz un (Kılavuz) 50 ve devamı paragraflarında ortak kontrolün ortay a çıktığı başlıca durumlar tarafların eşit oy hakkına sahip olması, stratejik kararların alınmasında veto haklarının bulunması ya da oy haklarının ortaklaşa kullanılması olarak düzenlenmektedir. Bu anlamda, ana şirketlerin kontrol edilen teşebbüsle ilgili önemli kararlarda (üst yönetimin atanması, bütçe, işletme planı, önemli yatırımlar gibi) mutabakata varmak zorunda olduğu hallerde ortak kontrol söz konusudur. (8) Bildirim konusu işlemi düzenleyen Hisse Alım Anlaşması ile Grup İçi Anlaşma ya göre işlem sonras ında; ( ..) düzenlenmiş olup söz konusu hükümlerden Elica PB India nın Whirlpool Corporation ve Elica S.p.A nın ortak kontrolü altında olacağı anlaşılm ıştır. (9) Bildirim konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma olarak değerlendirilmesi için aranan ikinci kriter ise üzerinde ortak kontrol tesis edilen işletmenin bağımsız bir iktisadi varlık niteliğini taşıması, diğer bir deyişle tam işlevsel olmasıdır. Bu kriter ile ifade edilen, kurulacak olan ortak girişimin kurucularından bağımsız olar ak ilgili pazarda faaliyetlerini sürdürebilen ayrı bir teşebbüs olarak tanımlanabilmesi dir. (10) Kılavuz un 82. vd. paragraflarında bir ortak girişimin tam işlevsel olarak kabul edilebilmesi için ortak girişimin bağımsız olarak faaliyet göstermek bakımından yet erli kaynaklara sahip olması, ana şirketler in belli bir işlevinin ötesinde faaliyet göstermesi, satış ve satın alma ilişkilerinde ana şirketlere bağımlı olmaması, kalıcı olarak faaliyet göstermesi gibi nitelikleri taşıması gerektiği düzenlenmektedir . Ortak girişimin tam işlevsel olarak kabul edilebilmesindeki en önemli ölçüt, ortak girişimin ana kurucularına devam eden bir şekilde bir bağımlılığının olup olmadığı, bir başka deyişle kendi pazarında bağımsız bir aktör olarak davranıp davranamadığıdır. (11) Bildirim Formundan edinilen bilgilere gör e; Elica PB India ana şirketlerinin belli bir fonksiyonunu yerine getirmenin ötesinde faaliyetlerde bulunacak olup Elica PB India; Elica ve Whirlpool ile birlikte üçüncü kişiler için çeşitli ürünler üretecektir. Bu çerçe vede Elica PB India nın 2017 deki satışlarının yaklaşık %( ..) sinin Elica şirketler grubu için değil, üçüncü kişilere satışlara ilişkin olduğu beyan edilmiştir. Elica PB India, Elica ve Whirlpool ile birlikte üçüncü kişiler tarafından tedarik edilen ürünlerin ticaretini yapma, tedarik etme ve dağıtma işlemine devam edecektir. Elica PB India, pazarda bağımsız bir şekilde fonksiyon göstermek için gereken tüm kaynaklara sahiptir ve müşteri odaklı faaliyetlerini sürdürecektir. Elica PB India nın günlük fa aliyetlerine özgülenmiş kendi bağımsız kıdemli yönetim ekibi olacağı; bağımsız finans, satış, operasyon, üretim ve idari bölümlerinin bulunduğu ifade edilmektedir. Ayrıca, Elica PB India nın pazarda bağımsız bir şekilde faaliyet gösterebilmek için gereken gayrimenkullerin tamamına sahip olacağı (depolar, mağazalar ve iş binaları); Hindistan da kendisine ait ticari ve müşteri ilişkilerinin önceden beri mevcut olduğu ifade edilmiştir. (12) Bu bilgiler doğrultusunda bildirim konusu işlemin, bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim niteliğini taşıdığı ve 2010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemi olduğu sonucuna varılmıştır. Taraflar ın ciroları 2010/4 sayılı Tebliğ in 7. maddesi nin biri nci fıkrasında belirtilen ciro eşiklerin i aştığından işlem izne tabi dir. (13) Whirlpool her tipte beyaz eşya ve benzeri ürün serisini üretmekte ve satmaktadır. Whirlpool un tedarik etmekte olduğu ana ürünler, çamaşır makineleri, buzdolapları, pişirici cihazlar ve bulaşık makineleri gibi ev tipi beyaz eşyalardır. Whirlpool Türkiye de , Whirlpool Ev Aletleri Pazarlama ve Ticaret A.Ş. ( Whirlpool Türkiye ) ve Indesit Company 18-27/437 -207 3 / 4 Beyaz Eşya Sanayi ve Ticaret A.Ş. ( Whirlpool Manisa ) unvanlı iştirakleri aracılığıyla beyaz eşya ve ankastre ürünlerin üretimi ve satışında ve buzdolaplarının ve çamaş ır makinelerinin üretiminde faaliyet göstermektedir. İlaveten, Whirlpool, iştiraki olan Embraco (ve Embraco nun Cantaş İç ve Dış Ticaret Soğutma Sistemleri A.Ş. (Cantaş) unvanlı bağımsız distribütörü) aracılığıyla, buzdolabı ve soğutucu üretiminde kullanıl an buzdolabı kompresörlerinin imalatı ve satışı alanında (üst pazarda) da faaliyet göstermektedir. Whirlpool Türkiye de bağımsız distribütörü RES Enerji Sistemleri A.Ş. (RES) aracılığıyla Whirlpool ve Maytag markaları altında çok az miktarda beyaz eşya dağıtımı yapmakta ve pazarlamaktadır. Whirpool son olarak İpek Gıda DTM Ltd. (İpek Gıda) unvanlı münhasır distribütörü aracılığıyla Kitchenaid markası altında Türkiye de çok düşük miktarda küçük ev aletleri satışı gerçekleştir mektedir . (14) Elica, esas itibarıyla davlumbazların yanı sıra ankastre ocak ve kombiler için motor üretmekte ve satmaktadır. Elica nın Türkiye de kurulu herhangi bir iştiraki veya bağlı şirketi bulunmamaktadır. Elica, Türkiye'de B2B (işletmeler arası) müşterilerine doğrudan davlumbaz ve ocak satmakta dır. Kendi mark asını taşıyan ürünleri ise bir distribütör aracılığıyla satmaktadır. Buna ek olarak, Elica, bir acente aracılığıyla yaptığı satışlardan (motorlara ilişkin olarak) sınırlı seviyede elde ettiği ciro haricinde doğrudan motor satışı da yapmaktadır. (15) Elica Türkiye de davlumbaz, ocak ve motor satışı alanında faaliyet gösterirken, Whirlpool, Elica nın Türkiye'de sattığı ürünler arasından yalnızca davlumbaz ve ocak satışı alanında faaliyet göstermektedir. GfK den elde edilen veriler uyarınca, Elica nın Türkiye de davlumbazlardan elde ettiği tahmini payı yaklaşık %( ..) seviyesindeyken, Whirlpool un tahmini payı yaklaşık %( ..) seviyesindedir. Elica nın Türkiye de satışını yaptığı ocaklardan 2017 yılında elde ettiği ciro yalnızca ( ..) Euro dur (yaklaşık ( ..) TL). Whirlpool un Türkiye de 2017 yılında ocak satışı yalnızca ( ..) Amerikan Doları (yaklaşık ( ..) TL) tutarındadır ve Whirlpool un oca klar açısından 2017 yılında Türkiye deki (satış değeri bazında) pazar payı yalnızca %( ..) dir. Dolayısıyla işlemin tarafları nın Türkiye deki faaliyetleri arasında yatay örtüşmenin olduğu ürünler bakımından işlem sonucunda kayda değer bir yoğunlaşma artışı olmayacaktır. (16) Elica PB India, mutfak davlumbazları ve ilgili bileşenlerin yanı sıra ankastre ocaklar üretmekte ve satmaktadır. Ayrıca ankastre fırınlar, ankastre mikrodalga fırınlar, bulaşık makineleri, barbeküler, fritözler, ocaklar ve ısıtıcı çekmeceler satmakta ancak bu ürünlerin üretimini yapmamaktadır. Elica PB India nın Nepal e yaptığı sınırlı ölçekteki satışlar haricinde yalnızca Hindistan da faaliyet göstermekte olduğu; Hindistan dışından herhangi bir ciro elde etmediği; dolayısıyla Elica PB India nın Türkiye de herhangi bir ürün pazarında faaliyet göstermediği tespit edilmiştir. (17) Diğer yandan dosya kapsamında edinilen bilgilere göre, Elica Arçelik A.Ş. nin davlumbaz tedarikçilerinden biri dir. Arçelik A.Ş. , Elica nın ürettiği davlumbazları Türkiye de ve yurt dışında Arçelik e ait markalarla satmakta dır. Arçelik in Türkiye de sattığı davlumbazların 2016 da azami/yaklaşık %( ..) ünün, 2017 ve 2018 in ilk 5 ayında ise azami/yaklaşık %( ..) inin Elica dan tedarik edildiği; işlem tarafları ile Arçelik A.Ş. arasında lisans anlaşması benzeri bir ilişki bulunmadığı ifade edilmektedir. Bu çerçevede, Elica nın yurtdışındaki diğer iştirakleri vasıtasıyla Arçelik A.Ş. ye çeşitli ürünler tedarik ettiği; ancak Elica PB India vasıtasıyla Türkiye ye herhangi bir satışının olmadığı bilgisi edinilmiştir. İşbu bilgiler çerçevesinde, Türkiye de tarafların faaliyetleri arasında örtüşme olan pazarlardaki toplam pazar paylarının çok düşük olduğu anlaşılm ıştır. (18) Yukarıda yapılan değerlendirmeler ışığında, bildirim kon usu ortak girişim işlemi ile 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi çerçevesinde bir hâkim durumun yaratılması veya mevcut bir 18-27/437 -207 4 / 4 hâkim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun ortaya çıkmayacağı kanaatine varılmıştır . H. SONUÇ (19) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, b ildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.