2025/2125167 İhale Kayıt Numaralı "?Gaziantep İli Kırsal Mahalle ve İlçe Merkezlerinde Çalıştırılmak Üzere Araç Kiralama Hizmet Alım İşi?" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Hayat Organizasyon ve Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Gaziantep Su ve Kanalizasyon İdaresi (GASKİ) Genel Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/2125167 İhale Kayıt Numaralı “ Gaziantep İli Kırsal Mahalle ve İlçe Merkezlerinde Çalıştırılmak Üzere Araç Kiralama Hizmet Alım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Gaziantep Su ve Kanalizasyon İdaresi (GASKİ) Genel Müdürlüğü tarafından 08.01.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Gaziantep İli Kırsal Mahalle ve İlçe Merkezlerinde Çalıştırılmak Üzere Araç Kiralama Hizmet Alım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Hayat Organizasyon ve Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti.nin 02.01.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 22.01.2026 tarih ve 206416 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.01.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/263 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Sözleşme Tasarısı’nın “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde b3 katsayısının 0 belirlenmesinin Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırılık teşkil ettiği ve fiyat farkına ilişkin hesapta hataya mahal vereceği, zira anılan katsayının; bakım onarım, yedek parça, kasko ve sigorta gibi tali girdilerin tamamını kapsadığı, fakat sayılan girdilerin ihale konusu işte asli unsur olduğu, 2) İhale konusu işte çalıştırılacak araç ve iş makinaları için ay üzerinden teklif alındığı, bahse konu araçların 7/24 esaslı olarak ve iş süresince kullanılmak üzere idareye teslim edilecek olup yüklenici tarafından ihale konusu işin dışında başka bir işte kullanılamayacağı, bu kapsamda Teknik Şartname’nin 17’nci maddesinde yer alan “Kiralanan aracın çalışmaması veya personel eksikliği gibi nedenlerle işbaşı yapmaması sonucu günlük kira bedeli ödenmez. …” düzenlemesinin, yüklenicinin kusuru olmaksızın araçların trafik kazasına maruz kalması, çalınması ve trafikten men edilmesi veya idare tarafından alınan karar üzerine vb. durumlarında araçların çalıştırılmaması halinde de yükleniciye ödeme yapılmayacağına dair düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu, 3) Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinde yer alan düzenlemenin yüklenici veya temsilcisini sürecin dışında bıraktığı, bu durumun Tip Sözleşme düzenlemelerine aykırılık teşkil ettiği, 4) Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde “Kiralanan araçlardan sorumlu olan kontrolör işin durumuna göre araçları fazla çalışmaya bırakabilir. Bu durumda araç ve şoför/operatör fazla çalışmaya gelmek zorundadır. Fazla çalışmaya gelmeyen veya çalışmaya devam etmeyen her personel için; günlük 10.000 TL cezai işlem uygulanacak olup takip eden ilk hakkedişten kesilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, fakat İş Kanunu’na göre işçilerin fazla mesaiye zorlanamayacağı, fazla çalışmaya gelmeyen personel için ceza kesilmesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır: … c) Diğer hizmet alımlarında; F = A n x B x ( P n -1) İ n AY n Y n G n M n P n = a 1 + a 2 —— + b 1 —— + b 2 —— + b 3 —— + c —— İ o AY o Y o G o M o (2) Formüllerde yer alan; a) F: Fiyat farkını (TL), b) B: 0,90 sabit katsayısını, c) A n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), ç) P n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a 1 , a 2 , b 1 , b 2 , b 3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını, d) a 1 : Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı, e) a 2 : Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, f) b 1 : Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, g) b 2 : Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, ğ) b 3 : Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, … ifade eder. (3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a 2 , b 1 , b 2 , b 3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a 1 katsayısı olarak alınır. (4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den; a) İ o , İ n : İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti, b) AY o : Akaryakıt ürünleri için ihale tarihindeki satış fiyatını, AY n : Akaryakıt ürünleri için uygulama ayına ait ortalama satış fiyatını, c) G o , G n : İhale konusu hizmet kapsamında yer alan malzeme ve diğer hizmetler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları, ç) Y o , Y n : Diğer katı ve sıvı yakıtlar için, Endeks Tablosunun 19 numaralı “Kok ve Rafine Petrol Ürünleri”, 19.1 numaralı “Kok Fırını Ürünleri”, 19.2 numaralı “Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını, d) M o , M n : Makine ve ekipmana ait amortisman için, Endeks Tablosunun 28 numaralı “Makine ve Ekipmanlar b.y.s.”, 28.1 numaralı “Genel Amaçlı Makineler”, 28.2 numaralı “Diğer Genel Amaçlı Makineler”, 28.3 numaralı “Tarım ve Ormancılık Makineleri”, 28.4 numaralı “Metal İşleme Makineleri ve Takım Tezgahları”, 28.9 numaralı “Diğer Özel Amaçlı Makineler” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını, ifade eder…” hükmü, “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Bu hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde düzenleme yapılır. a) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur. b) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan; 1) İhale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, sadece 6 ncı maddeye göre veya idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilir. 2 ) Diğer hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilebilir. (2) Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz….” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: "Gaziantep İli Kırsal Mahalle ve İlçe Merkezlerinde Çalıştırılmak Üzere Araç Kiralama Hizmet Alım İşi" b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 2 Adet Paletli ekskavatör, 11 adet Lastik Tekerlekli Kazıyıcı Yükleyici, 6 adet Damperli kamyonet, 4 adet Low-bed, 2 adet Kombine Kanal Temizleme aracı, 1 adet Aboneye Müdahale Kılavuz Aracı, 2 adet Vidanjör, 3 adet Su tankeri Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: GASKİ Genel Müdürlüğü Sorumluluk Alanı ve Bağlı Birimler” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Ekskavatör Operatör (Brüt Asgari Ücretin %70 fazlası + 26 gün üzerinden Brüt 120 TL/günyol + 26 gün üzerinden Brüt 110 TL/günyemek) Ücreti Lastik Tekerlekli Kazıyıcı Yükleyici Operatör (Brüt Asgari Ücretin 60 fazlası + 26 gün üzerinden Brüt 120 TL/günyol + 26 gün üzerinden Brüt 110 TL/günyemek) Ücreti Komb. Kan. Temizleme, Vidanjör ve Aboneye Müd. Kılavuz Aracı Operatör (Brüt Asgari Ücretin %50 fazlası + 26 gün üzerinden Brüt 120 TL/günyol + 26 gün üzerinden Brüt 110 TL/günyemek) Ücreti Damperli Kamyon, Low-bed, Vidanjör, Komb. Kan. Temizleme, Aboneye Müd. Kılavuz Aracı ve Su Tankeri Şoför (Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası + 26 gün üzerinden Brüt 120 TL/günyol + 26 gün üzerinden Brüt 110 TL/günyemek) Ücreti Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (2 adam * 23 gün= adam/Gün) Fazla Çalışma (2 adam * 405 saat = 810 adam/Saat) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (12 adam * 23 gün= adam/Gün) Fazla Çalışma (12 adam * 405 saat = 4860 adam/Saat) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (10 adam * 23 gün= adam/Gün) Fazla Çalışma (10 adam * 405 saat = 4050 adam/Saat) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (18 adam * 23 gün= adam/Gün) Fazla Çalışma (18 adam * 405 saat = adam/Saat) 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. Tüm personeller için iş kazaları ve meslek hastalıkları prim oranı %2,25 olarak alınacak ve aylık prim ve hizmet belgeleri bu oran üzerinden düzenlenecektir.” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde “ 14.1. Yüklenici, gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz. 14.2. Bu sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı hesaplanacaktır. Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır: F = An x B x ( Pn-1) Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo Formülde yer alan; F: Fiyat farkını (TL), B: 0,90 sabit katsayısını, An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını, ifade eder. Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosu veya yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 seçilmiş sınıflar tablosudur. Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n): Katsayı Endeks a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı) 0,2916 Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 6 ncı maddesine göre hesaplanacaktır. a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı) 0 b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı) 0 b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı) 0 b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı) 0 c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) 0,7084 Mo, Mn Endeks tablosunun 28.2 numaralı 'Diğer Genel Amaçlı Makineler' sütunundaki sayı 14.3. Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” düzenlemesi, Teknik Şartname’de “1.Gaziantep İli Kırsal Mahalle ve İlçe merkezlerinde çalıştırılmak üzere araç kiralama hizmeti alınacaktır. 2.Kiralanacak araçlar aylık olarak kiralanacaktır. 3.İşin süresi 18 aydır. 4.Tüm Araçların yakıtı idare tarafından karşılanacaktır. … 12.Araçlarda kullanılan yakıt harici tüm yağlar vb. yüklenici tarafından karşılanacaktır. Kullanılan araçlar iş bitimine müteakip idare tarafından belirlenecek alanda park ettirilecektir. 13.Yüklenici firma kiralanan araçların kullanımı sırasında ortaya çıkan her türlü trafik cezasını (hız ihlali, park yasağı vb.) ödemek ile yükümlüdür. … 15.Çalışma sırasında şoför/operatör hatasından meydana gelen her türlü kaza sonucu oluşacak hasardan yüklenici sorumlu olacaktır. … 29.Araçların bakımları zamanında ve işi aksatmayacak şekilde yüklenici tarafından yaptırılacak, bakım için kullanılacak yağlar ve tüm malzemeler yüklenici tarafından karşılanacaktır. Tüm araçların Kaskosu yüklenici tarafından yapılacaktır. 30.Kiralanan araçların bakım, onarım ve her türlü vergi, HGS, trafik cezaları, zorunlu sigorta, kasko ve muayene vb. yasal yükümlülüklere ait giderler yükleniciye aittir. …” düzenlemeleri yer almaktadır. İhaleye ait birim fiyat teklif cetvelinin; A 2 B 3 İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 4 Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 Birimi İşçi Sayısı Ay/Gün/Saat Ekskavatör Operatör (Brüt Asgari Ücretin %70 fazlası + 26 gün üzerinden Brüt 120 TL/günyol + 26 gün üzerinden Brüt 110 TL/günyemek) Ücreti (Brüt asgari ücretin %70 fazlası) Ay 2 18 Lastik Tekerlekli Kazıyıcı Yükleyici Operatör (Brüt Asgari Ücretin 60 fazlası + 26 gün üzerinden Brüt 120 TL/günyol + 26 gün üzerinden Brüt 110 TL/günyemek) Ücreti (Brüt asgari ücretin %60 fazlası) Ay 12 18 Komb. Kan. Temizleme, Vidanjör ve Aboneye Müd. Kılavuz Aracı Operatör (Brüt Asgari Ücretin %50 fazlası + 26 gün üzerinden Brüt 120 TL/günyol + 26 gün üzerinden Brüt 110 TL/günyemek) Ücreti (Brüt asgari ücretin %50 fazlası) Ay 10 18 Damperli Kamyon, Low-bed, Vidanjör, Komb. Kan. Temizleme, Aboneye Müd. Kılavuz Aracı ve Su Tankeri Şoför (Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası + 26 gün üzerinden Brüt 120 TL/günyol + 26 gün üzerinden Brüt 110 TL/günyemek) Ücreti (Brüt asgari ücretin %30 fazlası) Ay 18 18 I. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 6 İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 En az 2018 model Operatör/Şoför ve Yakıt Hariç Paletli Ekskavatör aylık ücreti (2 Adet x18 Ay = 36 Adet x Ay ) adet x ay 36 En az 2018 model Operatör/Şoför ve Yakıt Hariç Lastik Tekerlekli Kazıyıcı Yükleyici aylık ücreti. (11 Adet x18 Ay = 198 Adet x Ay ) adet x ay 198 En az 2018 model Operatör/Şoför ve Yakıt Hariç Damperli Kamyonet Aylık ücreti(6 Adet x18 Ay = 108 Adet x Ay ) adet x ay 108 "En az 2018 model Operatör/Şoför ve Yakıt Hariç Low-bed Aylık ücreti (4 Adet x18 Ay = 72 Adet x Ay ) " adet x ay 72 "En az 2018 model Personel ve Yakıt Hariç Kombine Kanal Temizleme Aracı Aylık ücreti (2Adet x18 Ay = 36 Adet x Ay ) " adet x ay 36 En az 2018 model Operatör/Şoför ve Yakıt Hariç Aboneye Müdahale Kılavuz Aracı Aylık ücreti (1 Adet x18 Ay = 18 Adet x Ay ) adet x ay 18 En az 2018 model Operatör/Şoför ve Yakıt Hariç Vidanjör Aylık ücreti (2 Adet x 18Ay = 36 Adet x Ay ) adet x ay 36 "En az 2018 model Operatör/Şoför ve Yakıt Hariç Su Tankeri Aylık ücreti (3 Adet x 18Ay = 54 Adet x Ay )" adet x ay 54 "Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (2 adam * 23 gün= adam/Gün)" gün 46 Fazla Çalışma (2 adam * 405 saat = 810 adam/Saat) saat 810 "Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (12 adam * 23 gün= adam/Gün)" gün 276 Fazla Çalışma (12 adam * 405 saat = 4860 adam/Saat) saat 4.860 "Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (10 adam * 23 gün= adam/Gün)" gün 230 Fazla Çalışma (10 adam * 405 saat = 4050 adam/Saat) saat 4.050 "Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (18 adam * 23 gün= adam/Gün)" gün 414 Fazla Çalışma (18 adam * 405 saat = adam/Saat) saat 7.290 II. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 8 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) ” şeklinde olduğu görülmüştür. İhale dokümanı düzenlemelerinden; başvuruya konu ihalenin Gaziantep Su ve Kanalizasyon İdaresi (GASKİ) Genel Müdürlüğü tarafından açık ihale usulü ile birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen “Gaziantep İli Kırsal Mahalle ve İlçe Merkezlerinde Çalıştırılmak Üzere Araç Kiralama Hizmet Alım İşi” ihalesi olduğu, söz konusu ihalede 24 adet ihale dokümanı indirildiği, 08.01.2026 tarihinde yapılan ihaleye (13) isteklinin katıldığı, inceleme tarihi itibariyle ihale komisyonu kararı alınmadığı görülmüştür. Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemelerinden; fiyat farkının 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan formüller kullanılarak hesaplanması gerektiği, a1 katsayısının, haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını, a2 katsayısının, haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını, b1 katsayısının, akaryakıtın ağırlık oranını, b2 katsayısının, diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını, b3 katsayısının, malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını ve c katsayısının ise makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını ifade ettiği, Söz konusu 5’inci maddenin üçüncü fıkrasında ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesinin ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesinin zorunlu olduğu, katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2, b3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayının a1 katsayısı olarak alınacağı, Ayrıca Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’a tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerektiği ve sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan bu hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır. İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde; ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin, operatör ve şoförlerin ücret, yemek ve yol giderlerinin teklif fiyata dahil olduğu, Teknik Şartname’nin muhtelif maddelerinde ise tüm araçların yakıtının idarece karşılanacağı, araçların bakımı için kullanılacak yağ ve tüm malzemelerin yüklenici tarafından karşılanacağı, tüm araçların kaskosunun yüklenici tarafından yapılacağı, kiralanan araçların bakım, onarım ve her türlü vergi, HGS, trafik cezaları, zorunlu sigorta, kasko ve muayene vb. yasal yükümlülüklere ait giderlerin yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği görülmüştür. Sözleşme Tasarısı’nın 14’üncü maddesinde a1 (haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı) katsayısının 0,2916, a2 (haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı) katsayısının 0, b1 (akaryakıtın ağırlık oranı) katsayısının 0, b2 (diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı) katsayısının 0, b3 (malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı) katsayının 0 olarak belirlendiği, c (makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) katsayısının ise 0,7084 olarak belirlendiği, söz konusu katsayıların toplamının da 1 olduğu görülmüştür. Yapılan incelemede, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde; ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin, operatör ve şoförlerin ücret, yemek ve yol giderlerinin teklif fiyata dahil olduğu, Teknik Şartname’nin muhtelif maddelerinde ise tüm araçların yakıtının idarece karşılanacağı, araçların bakımı için kullanılacak yağ ve tüm malzemelerin yüklenici tarafından karşılanacağı, tüm araçların kaskosunun yüklenici tarafından yapılacağı, kiralanan araçların bakım, onarım ve her türlü vergi, HGS, trafik cezaları, zorunlu sigorta, kasko ve muayene vb. yasal yükümlülüklere ait giderlerin yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği görülmekle birlikte idare tarafından yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi dikkate alınmak suretiyle işçilik ve araçların amortisman giderlerinin asli unsurlar olarak değerlendirildiği ve işin niteliğine uygun şekilde a1 (haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı) ve c (makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) katsayısının belirlendiği, ihale konusu işte işin asli unsurunu oluşturmayan tali giderlerin (bakım onarım, yedek parça, kasko, sigorta vb.) söz konusu olduğu, ancak bu nitelikteki tali giderler için idarece maliyetin ortaya konulması halinde, söz konusu giderlerin ağırlık oranını temsil etmek üzere b3 katsayısının belirlenmesinin mümkün olduğu, ayrıca bu gibi giderlerin işin niteliğine uygun olarak belirlenmiş olan asli unsurlar kapsamında olduğu da kabul edilebileceği gibi, söz konusu giderlerin mevcut ihalede fiyat farkına ilişkin asli unsur olan c (makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) katsayısına ilişkin oran içerisinde yer aldığının değerlendirilebileceği, başka bir ifade ile önceden belirlenemeyen söz konusu tali giderlere ilişkin maliyetlerin asli maliyetler içinde yer aldığının ve asli unsurlara ilişkin katsayıların tali giderleri de kapsadığının kabul edilebileceği, bunun yanında gerek yaklaşık maliyet aşamasında söz konusu tali giderlere ilişkin olarak herhangi bir maliyet öngörülmediği gibi, birim fiyat teklif cetvelinde de söz konusu giderler için ayrı bir satır açılmadığı, bu gerekçelerle başvuruya konu ihalede b3 katsayısının “0” olarak belirlenmesinde mevzuata aykırılığın bulunmadığı, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşin yürütülmesi için gerekli personel ve araçlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “Sözleşmenin imzalanmasından sonra yüklenici, üstlenmiş olduğu işin önemine ve iş programına uygun olarak, işlerin yapılması için gerekli her türlü yardımcı tesisleri hazırlamak, her türlü malzemeyi, ekipmanı ve personeli sağlamak ve ihzaratla ilgili önlemleri almak zorundadır. Yüklenici tarafından sağlanan yüklenici ekipmanı ve malzemelerin tamamı işyerine getirildiğinde, yalnızca hizmetlerin gerçekleştirilmesinde kullanılacak sayılır ve yüklenici, bunların tamamını veya bir kısmını, işyeri içinde taşınması hariç, kontrol teşkilatı olurunu almadan nakledemez. Ancak, elemanları, işçileri ve yüklenici ekipmanı ile malzemeleri işyerine getirecek veya işyerinden götürecek vasıtalar için olur almaya gerek yoktur. Yüklenici, işin sözleşme süresi içinde bitirilmesi için, gerekli miktarda malzeme ve ekipman ile yeterli sayıda personeli her an iş başında bulunduracaktır. Aksi halde yüklenici, bu hususta kendisine yapılacak tebligat tarihinden başlamak üzere on (10) gün içinde bunları istenen sayı ve miktara çıkarmak zorundadır. Sözleşmede, işyerinde çalıştırılması gereken personel sayısının belirtildiği hallerde, yüklenici, belirtilen sayıda personeli işyerinde bulundurmak zorundadır. …” hükmü, Teknik Şartname’nin 17’nci maddesinde “Kiralanan aracın çalışmaması veya personel eksikliği gibi nedenlerle işbaşı yapmaması sonucu günlük kira bedeli ödenmez. Yüklenici, iş gününde çalışmayan araçlar için aynı gün aynı özelliklerde başka araç getirip işe başlatmak zorundadır. Aylık toplam 3 (üç) iş gününden fazla çalışmayan ve yerine araç getirilmeyen her araç için 3. Günden sonraki her gün için (4. Günden itibaren) 1 (bir) günlük kira bedeli cezai işlem uygulanacaktır. Aracın çalışmasını veya işin yapılmasını engelleyecek aparatı (kazıyıcı yükleyici kırıcısı veya kovası, kılavuz başlığı vb.) bulunmayan, arızalı olan veya yetersiz olan araçlar için bu maddede belirtildiği şekilde ceza kesilecek ve hakkedişten kesilecektir. Günlük kira bedeli cezai işlemin 30.000 TL’nin altında olan araçlarda ceza bedeli günlük 30.000 TL, Günlük Kira bedeli 30.000 TL’nin üzerinde olanlarda ise günlük bedel ceza olarak kesilecektir.” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin 19’uncu maddesinde “Hakediş 30 gün üzerinden hesaplanarak ödeme yapılacaktır. Yüklenici araç veya şoför/operatör eksikliği nedeniyle çalışılmayan 30-29-28 gün aylarda 30 günden düşürülerek, 31 gün olan aylarda 31 günden düşülerek hesaplanacak ve hak edişten kesilecektir.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin 25’inci maddesinde “ Araçlar ihale süresi boyunca günlük 24 saat esasına göre kiralanacaktır. İdare fazla çalışma yaptığı takdirde sadece personellere fazla çalışma ücreti ödenecek, araçlar için herhangi bir fazla çalışma ödemesi yapılmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin Gaziantep İli kırsal mahalle ve ilçe merkezlerinde çalıştırılmak üzere araç kiralama hizmeti olduğu ve bu kapsamda birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemlerinin; muhtelif iş makinası ve araçların şoför ve operatörlerinin 18 ay süreli ve işçi sayıları belirtilerek, yine araç ve iş makinalarının model yılları belirtilerek operatör/şoför ve yakıt hariç aylık ücreti ile Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri ve fazla çalışmaya ilişkin oluşturulduğu, Teknik Şartname’nin 2’nci ve 3’üncü maddelerinde işin süresinin 18 ay olduğu ve kiralanacak araçların aylık olarak kiralanacağının düzenlendiği, anılan Şartname’nin 25’inci maddesinde ise araçların ihale süresi boyunca günlük 24 saat esasına göre kiralanacağı düzenlenmiştir. Teknik Şartname’nin başvuruya konu edilen 17’nci maddesinde kiralanan aracın çalışmaması veya personel eksikliği gibi nedenlerle işbaşı yapmaması sonucu günlük kira bedelinin ödenmeyeceği; yüklenicinin, iş gününde çalışmayan araçlar için aynı gün aynı özelliklerde başka araç getirip işe başlatmak zorunda olduğunun düzenlendiği anlaşılmıştır. Bu kapsamda idarece işin sürekliliğinin sağlanması amacıyla ilgili maddede iş gününde çalışmayan araçlar için aynı gün aynı özelliklere sahip olan ikame araç getirilmesi gerektiği, yüklenici tarafından ikame araç getirilmemesi durumunda cezai işlem uygulanacağının anlaşıldığı, bu bağlamda başvuru sahibinin “yüklenicinin kusuru olmaksızın araçların trafik kazasına maruz kalması, çalınması ve trafikten men edilmesi veya idare tarafından alınan karar üzerine vb. durumlarında araçların çalıştırılmaması halinde yükleniciye ödeme yapılmayacağına” iddiasının yerinde olmadığı, zira bu durumlar oluştuğunda yüklenicinin ikame araç sağlaması gerektiği yükümlülüğüne ilgili maddede yer verildiği, bu yükümlülüğe uyulmadığı takdirde yükleniciye ödeme yapılmayacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Kontrol teşkilatı ve yetkileri” başlıklı 26’ncı maddesinde “Sözleşmeye bağlanan her türlü iş, idare tarafından görevlendirilen kontrol teşkilatının denetimi altında, yüklenici tarafından yönetilir ve gerçekleştirilir. Yüklenici, bütün işleri kontrol teşkilatının sözleşme ve eklerindeki hükümlere aykırı olmamak şartı ile vereceği talimata göre yapmak zorundadır. Kontrol teşkilatının yetkileri sözleşmede belirtilir. Sözleşmede aksine bir hüküm yoksa kontrol teşkilatı; işlerin yürütülmesiyle ilgili olarak her türlü denetim, malzeme, işlerin ve sözleşmesinde onaya sunulması gerektiği belirtilen yüklenici personelinin onay veya reddi, ödeme miktarlarının tespiti, işlerin düzeltilmesi ve sözleşmenin gereklerinin yerine getirilmesi konusunda talimat vermeye ve uygulamaya yetkili olup, fesih, tasfiye, süre uzatımı, iş artışı, iş eksilişi, kabul, yüklenici nam ve hesabına iş yaptırma ve alt yüklenicileri onaylama hususlarında ise idareye görüş bildirir. … Sözleşme konusu iş süreklilik gösteren bir mahiyette ise, işin yapılmasına ilişkin kayıtlar sözleşmesinde belirtilen sıklıkta tutulur ve bu tutanaklar yüklenici tarafından da imzalanır. İşlerin eksik, kötü ve sözleşmeye aykırı olarak yapılması durumunda sözleşmede belirtilen cezalar uygulanır. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlarla ilgili olarak sözleşme dışındaki diğer ihale dokümanında yapılan düzenlemeler sözleşmenin uygulanmasında dikkate alınmaz.” hükmü, Aynı Şartname’nin “İlgili kayıtlar” başlıklı 34’üncü maddesinde “İşyerinde, işin sözleşme ve eklerine ve iş programına uygun olarak yapılmasını temin ve bunun kontrolü için idarenin sözleşmesinde belirlediği kayıtlar, yüklenici ile birlikte kontrol teşkilatı tarafından tutulur. Yüklenici bu kayıtları ve ilgili belgeleri imzalamak zorundadır. Bunlardan imzalı birer kopya yükleniciye verilir. Yüklenici, bu belgeler ve defterleri imzalamış olmakla içindekileri ve yapılan hesapların doğruluğunu kabul etmiş olur. Bu belgeleri imzalamaz veya ihtirazı kayıtla imzalarsa karşı görüşlerini yazılı olarak bildirmesi için, kayıt ve belgelerin kendisine gösterildiği tarihten başlamak üzere, on (10) gün süre verilir. Bu süre içinde karşı görüşlerini yazı ile bildirmezse belgelerin ve defterlerin içinde kayıtlı hususları kabul ve imza etmiş sayılır ve bu durumu tespit eden bir tutanak düzenlenerek kayıtlara eklenir. Sözleşme konusu iş, belli bir hizmetin dönemler halinde (günlük, haftalık, vs.) ifa edilmesi suretiyle yapılan sürekli nitelikte bir iş ise, yukarıda sözü edilen kayıtlar bu dönemler itibariyle tutulur ve kayıtlara itiraz da kayıtların tutulduğu sırada yapılır. Bu kayıtlarda işin sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı, işlerdeki hata, kusur ve eksiklikler, kaç kişinin çalıştığı ve hangi makine ve ekipmanın kullanıldığı ve kontrol teşkilatı tarafından gerek görülen diğer hususlar belirtilir. Bu kayıt ve itirazlar hem hakediş ödemelerinde, hem de sözleşmenin sona erdiği tarihte kabul komisyonu tarafından gerçekleştirilecek kabul işlemlerinde esas alınır.” hükmü, Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinin 19.1’inci alt maddesine ilişkin 29 nolu dipnotta “İşin yürütülmesi sırasında Yüklenici ile birlikte Kontrol Teşkilatı tarafından tutulması öngörülecek kayıt ve tutanaklar işin niteliğine göre Genel Şartnamedeki usul ve esaslar çerçevesinde burada düzenlenecektir.” açıklaması, Aynı Tip Sözleşme’nin “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinde “…20.2. Sözleşme konusu iş tamamlandığında Yüklenici, (işin/ilgili kısmın) teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile İdareye başvuracaktır. Bunun üzerine (yapılan iş/ilgili kısım), her türlü masrafı Yükleniciye ait olmak üzere ...................................................... adresinde ve başvuru yazısının İdareye ulaştığı tarihten itibaren .......... işgünü içinde teslim alınır. Yüklenici, işin teslimi için sözleşme ve ekleri uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumludur. Süreklilik arz eden işlerde, Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibarıyla birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır…” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 18 (OnSekiz) aydır 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi, Aynı Tasarı’nın “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar İşletmeler 1. Bölge Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülecektir.” düzenlemesi, Anılan Tasarı’nın “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu işte kısmi kabul yapılmayacaktır. 20.2. Sözleşme konusu iş tamamlandığında Yüklenici, (işin/ilgili kısmın) teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile İdareye başvuracaktır. Bunun üzerine (yapılan iş/ilgili kısım), her türlü masrafı Yükleniciye ait olmak üzere İşletmeler 1. Bölge Dairesi Başkanlığı adresinde ve başvuru yazısının İdareye ulaştığı tarihten itibaren 15 (OnBeş) iş günü içinde teslim alınır. Yüklenici, işin teslimi için sözleşme ve ekleri uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumludur. Süreklilik arz eden işlerde, Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır." 20.3. Teslim alınan işin muayene ve kabul işlemleri, "Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği" ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlere göre işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 45 iş günü içinde yapılarak kesin hesap raporu çıkarılır.” düzenlemesi yer almaktadır. Aktarılan mevzuat hükümlerinden, iş yerinde, işin sözleşme ve eklerine ve iş programına uygun olarak yapılmasını temin ve bunun kontrolü için idarenin sözleşmesinde belirlediği kayıtların, yüklenici ile birlikte kontrol teşkilatı tarafından tutulacağı, ilgili tutanakların yüklenici tarafından imzalanmasının gerektiği, sözleşme konusu işin, belli bir hizmetin dönemler halinde (günlük, haftalık, vs.) ifa edilmesi suretiyle yapılan sürekli nitelikte bir iş ise, anılan kayıtların bu dönemler itibarıyla tutulacağı ve kayıtlara itirazın da kayıtların tutulduğu sırada yapılacağı, bu kayıtlarda işin sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı, işlerdeki hata, kusur ve eksiklikler, kaç kişinin çalıştığı ve hangi makine ve ekipmanın kullanıldığı ve kontrol teşkilatı tarafından gerek görülen diğer hususların belirtileceği anlaşılmaktadır. Yukarıda aktarılan Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar İşletmeler 1. Bölge Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülecektir.” düzenlemesine yer verilerek ilgili kayıtların İşletmeler 1. Bölge Dairesi Başkanlığı tarafından tutulacağının belirtildiği, ayrıca anılan Tasarı’nın “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinde, kısmi kabulün yapılmayacağı, sözleşme konusu iş tamamlandığında yüklenicinin, (işin/ilgili kısmın) teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile idareye başvuracağı; öte yandan, süreklilik arz eden işlerde, kontrol teşkilatı ile yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle “birlikte tutacakları” kayıtların, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına geleceği, yüklenicinin kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina etmesi halinde ise kontrol teşkilatının kayıtlarının esas alınacağı ve bu kayıtların doğruluğunun yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılacağı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, ihale dokümanına ait Sözleşme Tasarısı’nda işin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklara ilişkin hususlarda, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi hükümlerinin geçerli olduğu, bu doğrultuda, Sözleşme Tasarısı’nda tutulması öngörülen kayıt ve tutanaklarda idarenin tek yetkili olduğu yönünde bir düzenlemenin yer almadığı, idare ile yüklenicinin bu konuda birlikte hareket edeceğinin anlaşıldığı, mevzuat hükümlerine göre yüklenicinin kayıtlara itiraz hakkının da bulunduğu; diğer yandan, kontrol teşkilatı ile yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtların, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına geleceği şeklindeki düzenlemenin, Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 20.2'nci maddesinde yer alan bir düzenleme olduğu ve söz konusu kayıtların “kısmi kabul” niteliğinde olmadığı, bu kayıtların esas işlevinin yapılan işin sözleşmeye uygun olarak yerine getirilip getirilmediğinin tespit ve tevsikine yönelik olduğu anlaşılmıştır. Sonuç olarak, Sözleşme Tasarısı’nın 19’uncu maddesinin ilgili Tip Sözleşme’ye ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesi düzenlemelerine aykırı olmadığı, anılan Tasarı’nın 19’uncu ve 20’nci maddelerinde yer alan düzenlemelerden yüklenici veya yüklenicinin temsilcisini, sürecin dışında bırakmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Fazla çalışma ücreti” başlıklı 41’inci maddesinde “Ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabilir. Fazla çalışma, Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık kırkbeş saati aşan çalışmalardır. 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile, bazı haftalarda toplam kırkbeş saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz. … Fazla saatlerle çalışmak için işçinin onayının alınması gerekir. Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda ikiyüzyetmiş saatten fazla olamaz. …” hükmü, Anılan Kanun’un “Zorunlu nedenlerle fazla çalışma” başlıklı 42’nci maddesinde “Gerek bir arıza sırasında, gerek bir arızanın mümkün görülmesi halinde yahut makineler veya araç ve gereç için hemen yapılması gerekli acele işlerde, yahut zorlayıcı sebeplerin ortaya çıkmasında, işyerinin normal çalışmasını sağlayacak dereceyi aşmamak koşulu ile işçilerin hepsi veya bir kısmına fazla çalışma yaptırılabilir. Bu durumda fazla çalışma yapan işçilere uygun bir dinlenme süresi verilmesi zorunludur. Şu kadar ki, zorunlu sebeplerle yapılan fazla çalışmalar için 41 inci maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları hükümleri uygulanır.” hükmü yer almaktadır. Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde “Kiralanan araçlardan sorumlu olan kontrolör işin durumuna göre araçları fazla çalışmaya bırakabilir. Bu durumda araç ve şoför/operatör fazla çalışmaya gelmek zorundadır. Fazla çalışmaya gelmeyen veya çalışmaya devam etmeyen her personel için; günlük 10.000 TL cezai işlem uygulanacak olup takip eden ilk hakkedişten kesilecektir.” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin 8’inci maddesinde “ Yılda 270 saatlik fazla mesai çalışması ve Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günlerinde de toplam 15,5 güne kadar fazla çalışma yaptırılabilecektir.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin 25’inci maddesinde “Araçlar ihale süresi boyunca günlük 24 saat esasına göre kiralanacaktır. İdare fazla çalışma yaptığı takdirde sadece personellere fazla çalışma ücreti ödenecek, araçlar için herhangi bir fazla çalışma ödemesi yapılmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuru sahibi tarafından; Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinin İş Kanunu’nda yer alan hükümlere aykırılık teşkil ettiği, bu kapsamda işçilerin fazla mesaiye zorlanamayacağı, fazla çalışmaya gelmeyen personel için ceza kesilmesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği iddia edilmektedir. Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde, idarece işin durumuna göre fazla çalışma talep edilmesi halinde ilgili personelin bu talebi karşılamak zorunda olduğu, aksi bir durumda (yükleniciye değil) personele cezai işlem uygulanacağı düzenlenmiştir. 4857 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen hükümleri uyarınca, kural olarak fazla çalışmanın işçinin onayına tabi olduğu ve işçinin onayı olsa dâhi bir yılda 270 saatten fazla bu şekilde çalışılamayacağı, ancak zorunlu sebeplerin varlığı halinde işçilerin fazla çalışmaya zorlanabileceği, bunun ölçüsünün de yaptırılacak fazla çalışmanın işyerinin normal çalışmasını sağlayacak dereceyi aşmaması şeklinde belirlendiği anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda, “işin durumuna göre” fazla çalışma talep edilebileceği ve ilgili personelin bu talebi karşılamak zorunda olduğu şeklindeki Teknik Şartname düzenlemesinin, 4857 sayılı Kanun’daki “zorunlu nedenlerle fazla çalışma” kapsamında bulunduğunun kabulü ile dikkate alınması gerektiği, zira idarece keyfi olarak fazla çalışma talep edilmesi durumunda personelin iş hukukundan doğan haklarının bulunduğu ve idarece sözleşmenin uygulanması aşamasında ilgili mevzuata uyulması gerektiğinin açık olduğu, dolayısıyla düzenlemedeki “işin durumuna göre” ibaresinin varlığı göz önüne alındığında Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinin açık bir biçimde 4857 sayılı Kanun’a aykırı olduğu sonucuna varılamayacağı anlaşılmış ve bu iddia da yerinde bulunmamıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.