İSTİNAF KARAR TARİHİ:22/10/2025 İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ:30/10/2025 Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/01/2025 tarih ve 2024/55 Esas 2025/59 Karar sayılı ilamına karşı ,davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya dairemize gelmekle dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; müvekkilinin aile şirketinde sigortalı olarak çalıştığını, aile şirketi ile tic…
T.C. KAYSERİ BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 6. HUKUK DAİRESİ ESAS NO : 2025/1692 KARAR NO : 2025/1857 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 16/01/2025 ESAS NO: 2024/55 KARAR NO : 2025/59 DAVANIN KONUSU: İstirdat İSTİNAF KARAR TARİHİ:22/10/2025 İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ:30/10/2025 Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/01/2025 tarih ve 2024/55 Esas 2025/59 Karar sayılı ilamına karşı ,davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya dairemize gelmekle dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; müvekkilinin aile şirketinde sigortalı olarak çalıştığını, aile şirketi ile ticaret yaptığını, aynı zamanda dostluğu bulunan ... isimli şahısa 30.05.2023 tarihinde, üç aylığına, nakit olarak 100.000,00 tl (yüz bin türk lirası) borç para verdiğini, ...'nunda müvekkiline borcu karşılığında keşidecisi kendisi olan, 31.08.2023 vadeli,100.000,00tl tutarlı, ...bank-...şubesi, ...çek numaralı çeki verdiğini, müvekkili çeki bankaya tahsil/takas için sunmak üzere gittiğinde çeki kaybettiğini, müvekkilnin şahsen, kendi adına hiçbir ticari münasebeti bulunmadığını, dolayısıyla çekin başkaca kişilere verilme olasılığınında olmadığını, böyle bir olasılıkta çeki elinde bulunduran kişi ya da kişilerce ''hırsızlık'' suçundan suç duyurusunda bulunulacağını, bu sebeple; dava konusu çekin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi muhtemel olduğundan yaşanabilecek mağduriyetlerin engellenmesi hasebiyle kayseri 1. asliye ticaret mahkemesi 'nin 2023/752 e. sayılı dosyası ile ''çek iptali'' talepli dava ikame edildiğini, kayseri 1. asliye ticaret mahkemesi 'nin 2023/752 e. sayılı dosyasınca dava ikame edildiğinde; mahkemece, ...bank 'a müzekkere yazıldığını ve ...bank tarafından 14.08.2023 tarihinde ''... seri numaralı çekin ibrazına rastlanılmamıştır'' şeklinde cevap verildiğini, daha sonra kayseri 1. asliye ticaret mahkemesi'nin 2023/752 e. sayılı dosyasınca teminat yatırma karşılığında ilgili çeke ödeme yasağı konulduğunu, ...bank tarafından 22.12.2023 tarihli cevap ile 31.08.2023 tarihinde...bank T.A.Ş tarafından çekin '' ...seri numaralı çek ... ...a.ş. tarafından ibraz edilmiştir'' şeklinde cevabi yazı ile bilgi verildiğini, açıklanan nedenlerle; öncelikle dava konusu 31.08.2023 vadeli, 100.000,00 tl tutarlı,...bank-...şubesine ait, ...çek numaralı çek hakkında ödeme yasağı konulmak suretiyle tedbir kararı verilmesini, çekin istirdatı ile müvekkiline iadesine karar verilmesini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DAVALI VEKİLİNİN İLK DERECE MAHKEMESİNE SUNMUŞ OLDUĞU CEVAP DİLEKÇESİNDEN ÖZETLE: Davacı tarafın davayı açmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurmadığını, dava şartının gerçekleşmediğini öncelikle bu nedenle davanın reddinin gerektiğini, dava konusu çekin ciro edilerek 08/06/2023 tarihinde Refaktoring işlemi ile müvekkili şirkete geldiğini, müvekkili şirketin cirosunun iptal edilerek 13/09/2023 tarihinde çekin ... şirketine iade edildiğini, istirdadı istenilen çekin dava açıldığı tarihte müvekkili şirketin elinde bulunmadığını, müvekkili ... A.Ş'nin ne davacı ... ile ne de çekte cirosu bulunan diğer şirketlerle herhangi bir bağlantısının bulunmadığını, davacının senet arkasındaki cirosunu ve imzasını inkar ettiğini, çeki ciro ettikten sonra artık çekin rızası hilafına elinden çıktığı iddiasında bulunmasının mümkün olmadığını, açıklanan nedenlerle öncelikle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddini, mahkeme aksi kanaatte ise dava konusu çekin dava açıldığı tarih itibariyle müvekkili şirkette bulunmaması sebebiyle reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda "...Eldeki davada, davacı öncelikle çekin yetkili hamili olduğunu, ardından davalı tarafın çeki kötüniyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap ettiğini ispat etmesi gerekir. Bununla birlikte davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmamaktadır, zira aksi düşüncenin kabulü çekin “mücerretlik” vasfını ortadan kaldırır niteliktedir. TTK’nın 792. maddesi içeriği itibariyle önceki hamilin elinden herhangi bir şekilde çıkan çeki iktisap eden yeni hamilin, TMK’nın 3. maddesi anlamında iyi niyetli olduğunu kabul etmiştir. Burada ispat yükü üzerinde olan davacının, kötüniyete veya ağır kusura dair iddialarını her türlü delille ispat etmesi mümkündür. Bunun yanında kötüniyeti yahut ağır kusuru ispatlanması gereken kişi, çeki hamil olarak elinde bulunduran ve davada taraf olan davalıdır. Davaya konu çekte, düzgün bir ciro silsilesi bulunmaktadır. Davacı taraf, dosyada bulunan bilgi ve belgelere göre, davalının dava konusu çeki davacının zararına olarak kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu ve/veya iktisapta ağır bir kusurunun bulunduğunu ispatı gerekmektedir. ... Anonim Şirketine yazılan yazı cevabına göre hamiline yazılı çekin davacı tarafından ciro imzası atıldığı, ardından...Limited Şirketi, ...Limited Şirketi, ..., ...Limited Şirketi, ...Anonim Şirketi imzası bulunduğu, davalı ... Anonim Şirketi ciro imzası bulunmakla birlikte üzerine iptal kaşesi vurulduğu, ...bank ... şubesine ibraz edilen çeke ilişkin Kayseri 1. ATM tarafından verilen ödeme yasağı nedeniyle karşılıksız işlemin yapılamadığı, davalı vekilinin 16/09/2024 tarihli beyan dilekçesi ile çekin davalı tarafından... yetkilisi ...'a 13/09/2023 tarihinde teslim edildiğini bildirdiği, ancak davacının bu tarihten çok önce kıymetli evrakın kaybından dolayı Kayseri 1. ATM'ye başvurarak Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde gerekli ilanları yaptırdığı, ilk ilan tarihinin 09/08/2023 tarihi olduğu, yapılan ilana ve çekle ilgili ödeme yasağı bulunduğuna ilişkin bankaya ibrazı sırasında çekin karşılıksız işlemin yapılamaması nedeniyle çekin kaybolduğu sırada ve davacının mahkemeden ödeme yasağı kararı aldırdığı sırada çekin hamilinin davalı olduğu sabit olup, muhatap banka olan ...bank Genel Müdürlüğünün ... tarihli yazısında da çekin davalı tarafından 31/08/2023 tarihinde takas odası yerine geçmek üzere ...bank'a ibraz edildiğini bildirdiği, belirtilen tarihte çekin ziyaı ve iptali nedeniyle daha doğru bir deyimle çekin yetkili hamili olduğu iddiasıyla davacının Kayseri 1. ATM'den talepte bulunduğunu öğrenen ve bilen davalının yetkili hamil olmadığı halde çekin kendi cirosu üzerine iptal kaşesi vurduğu ve fakat kendisinden önce geçerli kaşe ve imza suretiyle cirosu bulunan ciranta konumundaki... Anonim Şirketine devrettiğini bildirdiği, davalının iktisapta ağır kusurlu bulunduğu, davalının çekin kaybolduğu yahut çalındığına ilişkin durumu yukarıda da ifade edildiği üzere sicil gazetesinde ilk ilân tarihi olan 09/08/2023 tarihinde bildiği veya bilebilecek durumda olduğu, bu tarihte bilmediği farz edilse bile en geç takas odası yerine geçmek üzere ...bank'a çeki ibraz ettiği 31/08/2023 tarihinde öğrendiği ve bu sebeple çeki mahkemeye ibraz etmek yahut çeki kaybettiğini bildiren davacıya teslim etmek yerine kendi cirosunu iptal etmek suretiyle kendisinden önceki cirantaya teslim ettiğini bildirdiği, davalının çeki kötü niyetli iktisap ettiği ispatlanamamakla birlikte iktisapta ağır kusurunun bulunması, çekle ilgili istirdat isteminin kabulü yönünden yeterli olup, davalının çeki iktisapta kötü niyetli olmamakla birlikte ağır kusurlu olduğu tüm bu delillerden anlaşılmakla; davacının, çekin kendisine geri verilmesi yönündeki istem ve açmış olduğu dava yerinde görülerek davanın kabulüne karar verilmiş hüküm tesis edilmiştir. 1-Davanın KABULÜ İLE; Keşidecisi ... olan, ...bank ... şubesine ait, ...çek numaralı, 31/08/2023 keşide tarihli, keşide yeri Kayseri olan, 100.000,00-TL tutarlı, hamiline yazılı çekin istirdadı ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine..." dair karar verilmiştir. İş bu kararı davalı vekili süresinde istinaf etmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinden özetle; mahal mahkeme kararının usul ve esas yönünden kanuna ve toplanan delilere aykırı olarak kurulduğunu, kaldırılarak haksız davanın reddine karar verilmesini, davacının hamili olduğu çeki kaybettiği iddiası ile Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/752 Esas sayılı dosyası ile açmış olduğu çek iptali davasında ...bank tarafından 31/08/2023 tarihinde ... A.ş tarafından ...bank T. A.Ş ye ibraz edildiğinin bildirilmesi üzerine davacıya çekin istirdadı için dava açması için dava açması için süre verilmesi üzerine mahal mahkemesinde görülen davanın açıldığını, davanın istirdat davası olduğunu, istirdadın sözlük anlamının geri alma, geri istemek olduğunu, hadiselerinde ise çekin dava açıldığı tarih itibariyle müvekkili şirketin yedinde olmadığı hususunun uyuşmazlık konusu olmadığını, davaya konu çekin müvekkili şirket tarafından 13/09/2023 tarihinde dava açılmadan yaklaşık 4 ay kadar önce ...a.ş yetkilisi ...'a teslim edildiğini, bu hususun dosyaya sunulan kayıtlar ile sabit olduğunu, dava tarihi itibariyle istirdat davasına konu çekin müvekkili şirket elinde olmadığının kanıtlandığını, müvekkilinin elinde olmayan bir çeki geri vermesi gibi bir durumun fiziken ve hukuken mümkün olmadığını, davanın kabulüne karar verilmesinin açıkça kanuna aykırı olduğunu, çekin yeni hamilinin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunun ya da iktisapta ağır kusurlu olduğunun bunu iddia eden davacı tarafça ispat edilmiş olması gerektiğini, tamamen yürürlükte olduğu faaliyeti ile ilgili olarak çekin eline geçmiş çekin karşılıksız çıkması üzerine de çekin aldığı kişiye iade ettiğini, mahal mahkemesince her ne kadar davacının dava konusu çekin iptali talebiyle açmış olduğu davada çek yasağı kararı alındığı tarih itibariyle müvekkili şirketi çeki elinde bulundurduğundan bahisle çekin ağır kusurlu olarak iktisap ettiğinin kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığını, tüm bu nedenlerle mahal mahkeme kararının usul ve esası yönünden kanuna ve toplanan delillere aykırı ve haksız olarak kurulmuş olduğunu, kaldırılarak şartları oluşmayan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: Dava, çek istirdatı istemine ilişkindir. HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Mahkemece dava konusu çek hakkında davalı tarafından... A.Ş.'ne teslim edilmeden önce zayi nedeniyle çek iptali davası açıldığı ve ödemeden men kararı alındığı, davalı şirketin bu durumu bilmesine rağmen ağır kusurlu şekilde hareket ederek söz konusu (yetkili hamili olduğu ) çeki kendisinden bir önceki cirantaya ( ... A.Ş.'ne ) devrettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği görülmüştür. 6102 sayılı TTK'nun 792 maddesi hükümü uyarınca ''çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' Şu halde, işbu davada dikkate alınması gereken en önemli hususlar ( ispat yükü üzerinde bulunan ) davacının dava konusu edilen çeki yetkili hamili iken rızası dışında elinden çıktığını ve davalının çeki iktisabında kötüniyetli veya ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlanmasıdır. Somut olaya dönüldüğünde, davacı her ne kadar dava konusu çekin keşidecisi olduğunu ileri sürmüş ise de söz konusu çek üzerinde isim ve imzası bulunmamaktadır. Bu durumda davacı dava konusu çekin meşru hamili olduğu iddiasını ispatlayamamıştır. Öte yandan dosya kapsamındaki mevcut delillerden davalının dava konusu çeki iktisabı anında kötü niyeti ya da ağır kusuru bulunduğu da kanıtlanamamıştır. Bu durumda, ilk derece mahkemesince yukarıda açıklanan olgular göz önünde bulundurularak sübut bulmayan davanın reddine karar verilmesi gerekirken aksi düşünce ve yanlış değerlendirme ile (davalının ağır kusurlu olduğunun ispat edildiği gerekçesiyle) davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. Açıklamalar ışığında davalının istinaf talebinin HMK 353/1-b-2 md uyarınca kabulüyle "davanın reddine" şeklinde düzeltilerek esas hakkında yeniden aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir . HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK' nun 353/1.b-2 maddesi uyarında KABULÜ ile Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 16/01/2025 tarih 2024/55 Esas 2025/59 Karar sayılı kararının yeniden esas hakkında karar verilmek üzere KALDIRILMASINA; Düzeltilerek yeniden esas hakkında bir karar verilmesine ,Buna göre, "1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 615,40TL'nin davacıdan peşin alınan 1.707,75-TL harçtan mahsubu sonucu artan 1.092,35-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine, 3-Davacının yaptığı Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı davayı vekille takip ettiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 30.000- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 5-HMK 333. Md uyarınca,Artan gider avansı var ise karar kesinleştikten sonra yatıran tarafa iadesine,'' 2-Davalının yatırdığı istinaf kanun yoluna başvuru harcı 1.683,10TL nin ve 430,00TL istinaf posta giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 3-İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde kendisine iadesine, 4-İstinaf aşaması yönünden duruşma açılmadığından vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, 5-H.M.K. 302/5 maddesi gereğince iş bu ilamın kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirilmlerin, H.M.K. 359/4 maddesi gereğince iş bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına, Dair, dava dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. 22/10/2025