Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2020 -1-015 (Devralma ) Karar Sayısı : 20-36/497 -222 Karar Tarihi : 28.07.2020 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ B. RAPORTÖR LER : Dilan TOPRAK ERDAĞI, Hande GÖÇMEN , Yakup GÖKALP , Ali GEZBELİ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - DIC Corporation Temsilc ileri: Sezin ELÇİN CENGİZ, Damla ÇAY Ferko Signature, Büyükdere Cad. No:175, Kat: 10
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2020 -1-015 (Devralma ) Karar Sayısı : 20-36/497 -222 Karar Tarihi : 28.07.2020 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ B. RAPORTÖR LER : Dilan TOPRAK ERDAĞI, Hande GÖÇMEN , Yakup GÖKALP , Ali GEZBELİ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - DIC Corporation Temsilc ileri: Sezin ELÇİN CENGİZ, Damla ÇAY Ferko Signature, Büyükdere Cad. No:175, Kat: 10 34394, Levent İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: BASF Colors & Effects in tek kontrolünün DIC Corporation tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurum u kayıtlarına 24.02.2020 tarih ve 1878 sayı ile giren ve eksiklikleri 14.07.2020 tarih ve 7284 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 23.07.2020 tarih ve 2020 -1-015/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir . G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Bildirimin konusu , BASF Colors & Effects in (BCE) tek kontrolünün DIC Corporation (DIC) tarafından devralınması işlemidir. (5) Söz konu su işlemin temelini taraflar arasında 28/29 Ağustos 2019 tarihinde akdedilen Çerçeve Pay Alım ve Satım Sözleşmesi oluşturmaktadır. İşlemin ekonomik gerekçesinin ( ..) olduğu ifade edilmektedir. Ayrıca planlanan işlemin ( ..) belirtilmektedir. G.1. Taraflar G.1.1. Devre Konu: BASF Colors & Effects (BCE) (6) BCE, BASF SE'nin küresel pigment faaliyetini oluşturan şirketler grubudur. BCE, esas olarak pigmentlerin ve diğer boyarmaddelerin imalat ve satışı faaliyeti ile iştigal etmektedir ve nihai olarak, uluslararası bir kimyasal ve sınai ş irket olan BASF tarafından kontrol edilmektedir. BASF, merkezi Almanya'da yer alan halka açık bir şirkettir. BASF, uluslararası ölçekte kimyasal ürün pazarında faaliyet göstermekte olup, ürün portföyü kimyasallar, materyaller, endüstri çözümleri, yüzey tek nolojileri, beslenme, bakım ve tarım çözümleri olmak üzere altı segmente ayrılmıştır. (7) BASF , Türkiye'de mülkiyetleri tamamen kendisine ait olan bağlı şirketleri BASF Colors & Effects Kimyevi Maddeler Ltd. Şti., BASF Türk Kimya Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (kimyasallar, otomotiv, elektrik ve elektronik, inşaat, deterjan, temizlik/sanitasyon, 20-36/497 -222 2/19 eczacılık, kozmetik, hayvan yemi ile gıda ve tarım sektörleri ), Chemetall Sanayi Kimyasalları Ticaret ve Sanayi A.Ş. (yüzey kaplama ile ilgili özelleştirilmiş teknoloji ve sistem çözümleri geliştirme ve üretme ), Master Builders Solutions Yapı Kimyasalları Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (konut ve ticari binalar ile altyapı inşası, tamiri ve renovasyonu veya yeni inşaatlar için karıştırma sistemleri ve yapı sistemleri üretimi ve dağıtımı ) ve Nunhems Tohumculuk A.Ş. (sebze tohumları ) vasıtasıyla faaliyet göstermektedir1. (8) BASF, BCE aracılığıyla temelde pigment ve diğer renklendiricilerin imalatı ve satışı faaliyeti ile iştigal etmektedir. BCE, özellikle, kaplama, kozmetik, dijit al, plastik, matbaa ve tarım sektörlerinin de içinde bulunduğu birçok sektöre satılmakta olan bir dizi pigmentin imalat ve satışı faaliyetinde bulunmaktadır. BCE, BASF'ın 2018 dünya cirosunun %( ..) 'sinden daha azını temsil etmektedir. G.1.2. Devralan : DIC Corpora tion (DIC) (9) Halka açık bir şirket olan ve merkezi Tokyo Japonya'da bulunan DIC, ağırlıklı olarak matbaa mürekkepleri, organik pigmentler ve sentetik reçinelerin imalat ve satış faaliyeti ile iştigal etmektedir. Pigmentler ve diğer boyarmaddelere ili şkin olarak, DIC hem doğrudan hem de bağlı şirketi Sun Chemical Group Coöperatief U.A. (SUN CHEMICAL) aracılığıyla faaliyette bulunmaktadır. DIC in, Asya, Afrika, Avrupa, Amerika ve Japonya dâhil olmak üzere tüm dünyada üretim tesisleri bulunmaktadır ve küresel ölçekte endüstriyel kullanıcılara matbaa mürekkepleri, organik pigmentler ve sentetik reçineler başta olmak üzere birçok ürün tedarik etmektedir. (10) DIC ürünlerini üç ana iş bölümünde sınıflandırmaktadır: Ambalaj & Grafikler: Mürekkepler, teneke kutu k aplamaları, matbaa malzemeleri, ambalaj yapıştırıcıları, birlikte çekilmiş çok katmanlı filmler ve polistiren. Renk & Teşhir: Pigmentler, fonksiyonel gıda ve gıda katkı maddeleri, doğal renklendiriciler ve vitrin malzemeleri. Fonksiyonel Ürünler: Reçineler , florokimyasallar, alkilfenoller, metal karboksilatlar, sülfür kimyasallar, bileşikler, bantlar, renklendiriciler, kaplamalar, içi boş elyaf membran ürünler, yanmaz dekoratif panolar, dekoratif kağıtlar/sayfalar ve kalıplanmış plastik ürünler. (11) DIC ın hiss edarlık yapısına (30 Haziran 2019 itibar ıyla) aşağıdaki tabloda yer verilmektedir: 1 BASF Colors & Effects GmbH (LU) BCE Türkiye'nin % ( ..) 'üne sahiptir. BASF Colors & Effects GmbH'in (LU) % ( ..) 'ü ise, tamamen BASF SE'ye ait bir şirket olan BASF Handels und Export GmbH'a aittir. BCE Türkiye, bu nedenle, dolaylı olarak ta mamen BASF SE'ye aittir. 20-36/497 -222 3/19 Tablo 1 : DIC ın Hissedarlık Yapısı Hissedar Hisse Oranı (%) SHOEI INC. ( ..) The Master Trust Bank of Japan, Ltd. Mitsubishi UFJ Trust & Banking Corporation ( ..) Nippon Life Insurance Company ( ..) Meiji Yasuda Life Insurance Company ( ..) The Norinchukin Trust & Banking Co., Ltd. ( ..) ( ..) Japan Trustee Services Bank, Ltd. JTC Holdings, Ltd. ( ..) ( ..) The Dai -ichi Life Insurance Company, Ltd. ( ..) JP Morgan Chase Bank ( ..) Kaynak: Bildirim Formu (12) DIC, 1987 yılından bu yana Sun Chemical Matbaa Mürekkepleri ve Gereçleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (DIC Türkiye) vasıtasıyla Türkiye'de faaliyet göstermektedir. DIC Türkiye, temel olarak matbaa mürekkeplerinin imalat ve satışı faaliyeti ile iştigal etmektedir . G.2. Etkilenen Pazar (13) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) uyarınca, bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve taraflardan iki veya daha fazlasının aynı ürün pazarında faaliyette bulunduğu ya da taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ürün pazarının alt veya üst paz arında ticari faaliyette bulunduğu ilgili ürün pazarları, etkilenen pazarları oluşturmaktadır. (14) Bildirim konusu devralma işleminde tarafların faaliyetleri renklendiriciler pazarında örtüşmektedir. Renklendiriciler, gıda, tekstil, oto boyası, plastik, kâğıt ve diğer ürünler dâhil olmak üzere çok geniş bir ürün yelpazesine renk vermek için kullanıl makta ve genellikle fiziksel özelliklerine göre pigmentler ve boyalar olarak sınıflandırılmaktadır. (15) Pigment seçiminde renk/optik öze llikler (örneğin, renk, ışık haslığı ve renklendirme gücü), fiziksel ve kimyasal özellikler (örneğin, kimyasal kompozisyon, parçacık boyutları ve yoğunluk) ve stabilite özelliği (örneğin, ışığa, ısıya ve neme dayanıklılık) gibi birçok özelliğin dikkate alındığı ifade edilmekte iken , alıcı konumunda bulunan ( ..) tarafından gönderilen cevabi yazıda pigment seçiminde fiyat, kalite, temin süresi ve müşteri tercihi gibi unsurların dikkate alındığı belirtilmektedir. ( ..) tarafından gönderilen cevabi yazıda pigmentlerin toplam maliyetler iç erisindeki payının düşük olduğu ifade edilmektedir. Ek olarak ( ..) tarafından 2019 yılında toplam tedarik ve ürün kullanım maliyetleri içerisinde kullanılan izoindolin, perilen, ftalosiyanin, kinoftalon pigmentlerinin payının % ( ..) olduğu ifade edilmekte dir. (16) Alıcı konumunda bulunan teşebbüslerden ( ..) intikal eden cevabi yazılarda , pigmente ilişkin maliyetlerin toplam maliyetler içerisindeki payının % ( ..) -%( ..) arasında değiştiği ifade edilmektedir. (17) Bunun yanı sıra, pigmentlerin temel özelliğinin renk vermesi olduğu ve aslında bir pigmentin renk kalitesinin renk nüansları, verimliliği, kaplama/kapatma kabiliyeti ve şeffaflığı gibi göstergeler tarafından belirlendiği ifade edilmektedir. (18) Pigmentlerin aşağıda da ayrıntılı açıklanacağı üzere organik pigme ntler, inorganik pigmentler, efekt pigmentler olarak sınıflandırılması mümkündür. İnorganik pigmentler , karbona dayalı olmayan kimyasal bileşiklerdir ve genellikle çözeltilerden çöktürülmüş 20-36/497 -222 4/19 olan metalik tuzlardır. Hem organik hem de inorganik pigmentler doğal yollardan oluşmakta veya sentetik olarak üretilebilmektedir . Efekt pigmentler ise, pul pul ve katmanlı bir yapıya sahip olup bu yapıları ışığın farklı seviyelerde yansımasına neden olmaktadır. (19) Organik pigmentler başta renk tonları olmak üzere çeşitl i özeliklerine göre perilen, kinakridonlar, benzimidazolon, izoindolin, kinoftalon, azo, ftalosiyanin gibi sınıflara ayrılmaktadır. Perilen: Perilen pigmentleri, kırmızı, bordo/kestane, kırmızı -mor ve menekşe (ve bazen de siyah) tonlarını içeren organik b ir pigment sınıfıdır. Kinakridon: Kinakridonlar, sarımsı kırmızıdan mora kadar parlak ve yoğun renkler sunan bir organik pigment sınıfıdır. Ayrıca renk kaybı olmadan dispersiyonda yüksek şeffaflık seviyelerine ulaştığı, ışık haslığı, hava koşullarına daya nıklılık, akmaya ve ısıya direnç gösterdiği ifade edilmektedir. Benzimidazolon: Asetoasetil ve naftilamin olmak üzere iki adet ticari türü bulunduğu, ilkinin yeşilimsi sarıdan turuncuya doğru ürünler sağlamakta iken ikincisinin ise donuk kırmızıdan kahvere ngiye kadar tonlarda sonuç verdiği ifade edilmektedir. İzoindolin: İzoindolin pigmentleri, organik pigmentlerin kimyasal sınıflarından biridir. İzoindolin pigmentlerinin karakteristik özelliği izoindolin halka sistemi olduğu, izoindolin pigmentlerinin sar ı, turuncu, kırmızı ve kahverengi tonları verdiği, ticari olarak satışa sunulmuş olan izoindolin pigmentleri geleneksel olarak kırmızı tonlardaki sarı pigmentler olduğu ifade edilmektedir. Kinoftalon: K inoftalon pigmentlerin organik pigmentler sınıfında ol duğu, ağırlıklı olarak sarı pigmentler olup daha az miktarda turuncu ve kahverengi pigmentin bulunduğu, anılan pigmentlerin yüksek derecede renk saflığına sahip olduğu belirtilmektedir. Azo: Boya ve kaplama endüstrisinde kullanılan organik pigmentlerin en büyük dilimini temsil etmektedir. Azo pigmentlerin tüm görünür spektrumu kapsayan geniş bir renk yelpazesi sergilese bile mavi ve yeşil pigmentlerin ticari bir önem arz etmediği, azo pigmentleri kullanılarak üretilen renk tonları arasında sarı, turuncu, kı rmızı, bordo, vişneçürüğü ve kahverengi tonlarının bulund uğu belirtilmektedir. Ftalosiyanin: Ftalosiyanin pigmentlerinin renk spektrumu nun mavi, camgöbeği ve yeşili içerdiği, ftalosiyanin pigmentlerinin yüksek renk mukavemetine ve dayanıklılığına sah ip olduğu, ftalosiyaninlerin ayrıca yüksek ışık haslığı ve hava şartlarına dayanıklılığı ile de bilindiği, söz konusu pigmentlerin geniş bir yelpazedeki yeşil karışımlar için baz bileşen olarak kabul edildiği ifade edilmektedir. (20) İnorganik pig mentler sınıfl andırmasında ise t arafların faaliyette bulunduğu tek ürün demir oksittir. Demir oksit doğal veya sentetik yollardan elde edilebilmektedir. İnorganik demir oksit pigmentlerinin renk spektrumu sarıdan turuncu, kırmızı, kahverengi ve siyah arasında değişen to n aralıklarını içermekte, yüksek renk mukavemeti, ışık haslığı, hava şartlarına dayanıklılık ve alkaliye karşı direnç göstermekte örtücülüğü ve renk verme özelliklerinin parçacık boyutuna bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. 20-36/497 -222 5/19 (21) Efekt Pigmentleri: Vakum metalize pigmentler (VPM ), sedefli efekt pigmentler olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Vakum Metalize Pigmentler (VPM): VPM , efekt pigmentler grubuna dahil olmakla birlikte görsel bir metalik alüminyum etkisi yaratma ve ayrıca ısı ve korozyona (aşınmaya) karşı koruma sağlama gibi işlev lere sahip tir. Sedefli Efekt Pigmentler: Doğal mika pulcuklarının titanyum dioksit veya demir oksit gibi şeffaf metal oksitlerin ince filmleriyle kaplanmasıyla üretilmekte, sedefli efekt pigmentlerinin farklı kırılma indekslerine ve ışık emme özelliklerine sahip çok katmanlı bir yapı göstermektedir. (22) Gerek pazara ilişkin bilgiler, gerekse geçmiş Kurul2 ve Avrupa Komisyon u3 kararları ile rakip teşebbüslerden intikal eden bilgiler dikkate alındığında etkilenen pazarların geniş haliyle, organik pigmentler, inorganik pigmentler, efekt pigmentler ve prepara tlar olarak ele alınması mümkün olsa da, mahiyetinin daha net ortaya koyulmas ı amacıyla bildirim konusu işlem , daha dar bir sınıflandırma ile, benzimidazolon , izoindolin , perilen , kinakridon , kinoftalon , ftalosiyanin , azo , demir oksit , VMP , sedefli efekt pigmenti , preparatlar ve matbaa mürekkepleri olarak belirlenebilecek etkilenen pazarlar temel alınarak değerlendirilecektir. G.3. İlgili Coğrafi Pazar (23) Pigmentlerin genel olarak büyük ölçekli alım yapan endüstriyel müşterilere satılması sebebiyle, tedarikçiler tarafından alımların takip edilmesi kolaylaşmaktadır. Bu nedenle, pigmentler çoğunlukla müşterilere doğrudan satılmaktadır. Söz konusu müşteriler, kaplama üreticileri, plastik hammadde boyası üreticileri, plastik üreticileri veya pigmentleri kendi ürünlerine veya preparatlara işleyen diğer şirketlerden oluşmaktadır. (24) Bildirim Formunda , bir pigment türünden bir diğer pigment türüne geçişin yani üretim bandını başka bir pigment türüne uygun hale getirmenin maliyetinin düşük seviyelerde seyrettiği ifade edilmektedir. S unulan bilgiler de, pigment üretim tesisinin kurulmasına ilişkin maliyetlerin ( ..) milyon Euro civarında olduğu, buna karşılık üretimin genişlemesi ile ilgili maliyetlerin düşük seviyelerde olduğu belirtilmektedir4. (25) Genel olarak pigmentler alanında patentler veya diğer fikri mülkiyet haklarından kaynaklanan çok az kısıtlamanın bulunduğu, pigmentlerin kimyasal yapısının patent hakları ile ko ruma altına alınmadığı, pigmentlere ilişkin patentlerin çoğunun süresinin dolduğu, yaklaşık 40 yıl önce Ciba Specialty Chemicals (CIBA)5 tarafından DPP'nin geliştirilmesinden bu yana sektörde yeni bir pigment kimyasal sınıfının geliştirilmediği, hâlihazırd a pigmentlerin kimyasal bileşimini koruyan geçerli bir patentin bulunmadığı ve ithalatın önünde önemli bir giriş engelinin bulunmadığı ifade edilmektedir. (26) Dosya kapsamında sunulan bilgilerde , genel olarak pigment dış ticaretinde tarifeler in veya önemli taşıma maliyetlerin in söz konusu olmadığı , tarafların bilgisi dâhilinde taşıma maliyetleri ve diğer maliyetlerin (paketleme ve navlun masrafları), fiyat ve 2 Rekabet Kurulunun 23.02.2006 tarih ve 06 -14/168 -40 sayılı, 26.12.2013 tarih ve 13 -72/994 -425 sayılı, 20.01.2009 tarih ve 09 -03/54 -21 sayılı kararları. 3 IV /M. 911, Clariant / Hoechst kararı, 1997, (yalnızca Almanca), 17 ila 19. paragraflar, M. 4102, BASF/Engelhard kararı, 2007, 19. paragraf. 4 Taraflarca verilen bilgilerde, son üç yıl içerisinde Türkiye de herhangi bir tesis kurulmadığı ifade edilmiştir. 5 CIBA, İsviçre nin Basel şehrinde bulunan bir kimya şirketidir. 20-36/497 -222 6/19 hacimlerdeki farklara bağlı olarak, toplam maliyetlerin (değişken maliyet artı sabit maliyet) %5 inin altında kaldığı belirtilmektedir. (27) Alıcı konumunda bulunan ( ..) tarafından verilen bilgilerde, Türkiye'de ve tüm dünyada pigmentlerin kara yolu taşımacılığı (tırlar) vasıtasıyla doğrudan müşterilere ulaştırıldığı, pigmentlerin kıtalararası o larak da alım satımının yapıldığı ve genellikle 10-20 kg'lık ve 400 -1000 kg'lık torbalarda toz halinde paketlendiği, söz konusu pigment ve boyarmaddeleri n ithalat yoluyla temin edildiği, Amerika, Çin ve Avrupa menşeili tedarikçi alternatifleri bulunduğunda n tedarikçi değiştirilmesi durumunda dahi sorun yaşanmadığı, tedarik koşullarının değişmesi durumunda önemli bir geçiş maliyetinin bulunmadığı ifade edilmektedir. Nitekim dosya mevcudunda da, yakın tarihlerde pigment pazarında tedarikçi değişimi gerçekleşe n teşebbüs örnekleri yer almaktadır. (28) DIC ve devre konu BCE uluslararası ölçekte faaliyette bulunan teşebbüslerdir. İlgili ürünler dünya çapında tedarik edilmekte, fiyatlar bölgeden bölgeye önemli şekilde değişmemekte dir. Türkiye deki rekabet koşullarını da belirleyen pazarın bu özellikleri çerçevesinde bildirim konusu işlemin Türkiye coğrafi pazarındaki etkileri aşağıda değerlendirilmektedir. G.4. Değerlendirme (29) İşlem sonucunda BCE nin tek kontrolü DIC a geçece k ve dolayısıyla kontrol yapısında kalıcı bir değişiklik meydana gelece ktir. Bu çerçevede işlem 2010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemidir. (30) Tarafların ciroları incelediğinde, 2010/4 sayılı Tebliğ in 7. maddesinin birinci fıkrasın da öngörülmüş olan eşiklerin aşıldığı ve bildirime konu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devr alma işlemi olduğu anlaşılmaktadır . (31) 4054 sayılı Kanun un 7. maddesinde bir ya da birden fazla teşebbüsün başta hâkim durum yaratılması ya da me vcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğ er bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, devralması hukuka aykırı ve yasaktır. hükmü yer almaktadır. (32) Mevcut veya potansiyel rakipler arasındaki birleşme ve devralma işlemlerinin değerlendirilmesinde dikkate alınacak genel ilkeler Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında K ılavuz da (Yatay Kılavuz ) açıkla nmaktadır. Yatay Kılavuz da yatay birleşmelerin rekabet karşıtı etkileri, tek taraflı etkiler ile koordinasyon doğurucu etkiler olarak ikiye ayrılmıştır. Bu çerçevede, tek taraflı etkiler; teşebbüsler üzerindeki rekabetçi baskının ortadan kalkması sonucunda hâkim durum yar atılması veya güçlendirilmesi suretiyle rekabetin önemli ölçüde azaltılmasını ifade etmektedir. Birleşen teşebbüslerin pazar payının yüksek olması, birleşme taraflarının yakın rakip olması, müşterilerin sağlayıcı değiştirme olanaklarının kısıtlı olması, bi rleşmenin pazarda rekabetçi baskı yaratabilecek bir oyuncuyu ortadan kaldırması, rakiplerin fiyat artışları karşısında üretim veya kapasitelerini artırmasının mümkün olmaması gibi durumlarda; tek taraflı etkiler yoluyla rekabeti sınırlama ihtimali yükselme ktedir. Koordinasyon doğurucu etkiler ise, işlemin pazarın dinamiklerinde değişikliğe yol açarak pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin davranışlarında bir koordinasyon oluşturması durumuna karşılık gelmektedir. Bu etkilerin değerlendirilmesinde ise pazar daki şeffaflık seviyesi, ürünün homojen bir ürün olup olmaması, oyuncu sayısı 20-36/497 -222 7/19 gibi faktörler dikkate alınmaktadır. Bununla birlikte alıcı gücü veya pazara muhtemel yeni girişler rekabet karşıtı söz konusu etkileri sınırlayabilmektedir. Yatay birleşmelerin değerlendirilmesinde incelenen son husus ise birleşme veya devralmanın yaratacağı etkinliklerdir. Öyle ki bazı durumlarda yaratılan etkinliklerden elde edi len tüketici faydası, işlemin rekabeti sınırlayıcı etkilerinin yaratacağı zarardan daha fazla olabilm ektedir. (33) İşlem taraflarının Türkiye deki faaliyetleri arasındaki yatay ve dikey örtüşmelere aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.6 Tablo 2 : Tarafların Türkiye Faaliyetleri Arasındaki Yatay ve Dikey Örtüşmeler Ürün Yatay Örtüşme Dikey Örtüşme Var/Yok Var/Yok İzoindolin Var Var Ftalosiyaninler Var Var Kinoftalon Var Yok Benzimidazolon Var Yok Perilen Var Yok Kinakridon Var Yok Azo Var Yok VPM Var Yok Demir Oksit Var Yok Sedefli Efekt Pigment Var Yok Preparatlar Var Var Matbaa Mürekkepleri Yok Var Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazılar (34) Aşağıda sunulan tabloda, dosya kapsamında Türkiye de tarafların faaliyetleri arasında yatay ya da dikey örtüşmenin olduğu pazarlara ve tarafların bu pazarlardaki satış değeri ve satış hacmi bazında paylarına yer verilmiştir. Tablo 3 : Tarafların Türkiye de Etkilenen Pazarlardaki Payları (2019 , Satış Değeri ) No Etkilenen Pazar (Yatay/ Dikey) Pazar Payı (%) DIC BCE Toplam 1 İzoindolin Yatay/Dikey ( ..) ( ..) ( ..) 2 Perilen Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 3 Kinakridon Yatay/Dikey ( ..) ( ..) ( ..) 4 Ftalosiyaninler Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 5 Kinoftalon Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 6 Demir Oksit Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 7 Azo Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 8 VPM Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 9 Sedefli Efekt Pigment Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 10 Preparatlar Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 11 Matbaa Mürekkepleri Dikey ( ..) ( ..) ( ..) 12 Benzimidazolon Yatay ( ..) ( ..) ( ..) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazılar 6 Bildirim Formunda DIC ve BCE'den hiçbirinin Türkiye'de pigment üretimi gerçekleştirmediği, bu sebeple tarafların satmakta olduğu ve yatay olarak örtüşen tüm ürünlerin (izoindolin, perilen, kinakridon, ftalosiyaninler ve kinoftalon) ithal edildiği ancak DI C'in Türkiye'de matbaa mürekkebi imalatının bulunduğu ifade edilmektedir. 20-36/497 -222 8/19 Tablo 4 : Tarafların Türkiye de Etkilenen Pazarlardaki Payları (2019, Satış Hacmi) No Etkilenen Pazar (Yatay/ Dikey) Pazar Payı (%) DIC BCE Toplam 1 İzoindolin Yatay/Dikey ( ..) ( ..) ( ..) 2 Perilen Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 3 Kinakridon Yatay/Dikey ( ..) ( ..) ( ..) 4 Ftalosiyaninler Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 5 Kinoftalon Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 6 Demir Oksit Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 7 Azo Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 8 VPM Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 9 Sedefli Efekt Pigment Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 10 Preparatlar Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 11 Matbaa Mürekkepleri Dikey ( ..) ( ..) ( ..) 12 Benzimidazolon Yatay ( ..) ( ..) ( ..) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazılar Tablo 5 : Tarafların Etkilenen Pazarlarda Küresel Pazar Payları (2019 , Satış Değeri) No Etkilenen Pazar (Yatay/ Dikey) Pazar Payı (%) DIC BCE Toplam 1 İzoindolin Yatay/Dikey ( ..) ( ..) ( ..) 2 Perilen Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 3 Kinakridon Yatay/Dikey ( ..) ( ..) ( ..) 4 Ftalosiyaninler Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 5 Kinoftalon Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 6 Demir Oksit Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 7 Azo Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 8 VPM Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 9 Sedefli Efekt Pigment Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 10 Preparatlar Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 11 Matbaa Mürekkepleri Dikey ( ..) ( ..) ( ..) 12 Benzimidazolon Yatay ( ..) ( ..) ( ..) Tablo 6: Tarafların Etkilenen Pazarlarda Küresel Pazar Payları (2019 , Satış Hacmi) No Etkilenen Pazar (Yatay/ Dikey) Pazar Payı (%) DIC BCE Toplam 1 İzoindolin Yatay/Dikey ( ..) ( ..) ( ..) 2 Perilen Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 3 Kinakridon Yatay/Dikey ( ..) ( ..) ( ..) 4 Ftalosiyaninler Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 5 Kinoftalon Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 6 Demir Oksit Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 7 Azo Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 8 VPM Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 9 Sedefli Efekt Pigment Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 10 Preparatlar Yatay ( ..) ( ..) ( ..) 11 Matbaa Mürekkepleri Dikey ( ..) ( ..) ( ..) 12 Benzimidazolon Yatay ( ..) ( ..) ( ..) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazılar G.4.1. Yatay Etkilenen Pazarlar (35) Yukarıda yer verilen tablolarda görüldüğü üzere tarafların faaliyetleri, Türkiye de ve küresel ölçekte yatay anlamda izoindolin, kinakridon, ftalosiyanin, kinoftalon, perilen, benzimidazolon, sedefli efekt pigmentleri, azo, demir oksit, VPM ve preparatlar olmak üzere 11 üründe örtüşmektedir. 20-36/497 -222 9/19 (36) Pazar paylarına bakıldığında, bildirim konusu işlemin gerçekleşmesi halinde, 2019 yılı için DIC nin Türkiye deki yatay etkilenen pazarlarda elde edeceği pazar payları değer ve hacim bazında sırasıyla izoindolin pazarınd a % ( ..) ve %( ..) ; kinakridon pazarında % ( ..) ve % ( ..) ; ftalosiyanin pazarında % ( ..) ve %( ..) ; kinoftalon pazarında % ( ..) ve % ( ..) ; perilen pazarında % ( ..) ve % ( ..) ; benzimidazolo n pazarında % ( ..) ve % ( ..) ; sedefli efekt pigmentleri pazarında % ( ..) ve % ( ..) ; azo pazarında % ( ..) ve % ( ..) ; demir oksit pazarında % ( ..) ve % ( ..) ; VPM pazarında % ( ..) ve % ( ..) ; preparatlar pazarında ise % ( ..) ve % ( ..) dir. (37) Tablolardaki pazar paylarına bakıldığında, bildirim konusu işlem neticesinde DIC nin küresel seviyede yatay etkilenen pazarlarda elde edeceği pazar payları değer ve hacim bazında sırasıyla izoindolin pazarında % ( ..) ve %( ..) ; kinakridon pazarında % ( ..) ve % ( ..) ; ftalosiyanin pazarında % ( ..) ve %( ..) ; kinoftalon pazarında % ( ..) ve %( ..) ; perilen pazarında % ( ..) ve % ( ..) ; benzimidazolon pazarında % ( ..) ve %( ..) ; sedefli efekt pigmentleri pazarında % ( ..) ve % ( ..) ; azo pazarında % ( ..) ve % ( ..) ; demir oksit pazarında % ( ..) ve % ( ..) ; VPM pazarında % ( ..) ve % ( ..) ; preparatların pazarında ise % ( ..) ve % ( ..) dır. (38) Yatay Kılavuz un 18. paragrafında birleşik teşebbüslerin ilgili pazardaki paylarının toplamının %20 nin altında olması halinde, söz konusu işlemi n rekabet bakımından olumsuz etkilerinin, incelemenin derinleştirilmesini ve birleşmenin yasaklanmasını gerektirecek düzeyde olmadığının varsayılabileceği ifade edilmektedir. (39) Bu çerçevede bildirim konusu devralma işleminin benzimidazolon, demir oksit, VPM, sedefli efekt pigmentleri, kinakridon, azo ve preparat pazarlarında rekabetin önemli ölçüde azaltılm ası sonucunu doğuracak düzeyde bir etkisinin olma yacağı görülmektedir . Bu sebeple devralma işleminin yatay etkilerinin incelenmesi kapsamında bu pazarlara yönelik daha ayrıntılı bir değerlendirme ye ihtiyaç bulunmamakta olup, birleşik teşebbüsün pazar payları toplamının % ( ..) yi aştığı izoindolin, perilen, kinoftalon ve ftalosiy anin ilgili ürün pazarlarına özgü detaylı değerlendirme yapılmıştır. İZOİNDOLİN (40) İzoindolin pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin küresel seviyede ve Türkiye deki pazar paylarına aşağıdaki tablo larda yer verilmektedir . Tablo 7: Teşebbüslerin Küresel Olarak İzoindolin Pazarında Satış Değeri Bazında Payları (%) 2017 2018 2019 BCE ( ..) ( ..) ( ..) DIC ( ..) ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) ( ..) Clariant ( ..) ( ..) ( ..) Anshan Hifi ( ..) ( ..) ( ..) CINIC ( ..) ( ..) ( ..) Sudarshan ( ..) ( ..) ( ..) Bahie/Lily ( ..) ( ..) ( ..) Riwa ( ..) ( ..) ( ..) Heubach ( ..) ( ..) ( ..) Synthesia ( ..) ( ..) ( ..) Diğer ( ..) ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) ( ..) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazılar 20-36/497 -222 10/19 Tablo 8: Teşebbüslerin Türkiye de İzoindolin Pazarında Satış Değeri Bazında Payları (%) 2017 2018 2019 BCE ( ..) ( ..) ( ..) DIC ( ..) ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) ( ..) Clariant ( ..) ( ..) ( ..) Anshan Hifi ( ..) ( ..) ( ..) CINIC ( ..) ( ..) ( ..) Sudarshan ( ..) ( ..) ( ..) Bahie/Lily ( ..) ( ..) ( ..) Riwa ( ..) ( ..) ( ..) Heubach ( ..) ( ..) ( ..) Synthesia ( ..) ( ..) ( ..) Diğer ( ..) ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) ( ..) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazılar (41) Tablodan da anlaşılacağı üzere DIC izoindolin pazarında hâlihazırda yaklaşık % ( ..) paya sahiptir. Bildirim konusu işlemin gerçekleşmesi halinde, %( ..) pazar payı ile pazar lideri haline gelecektir. Ancak , izoindolin pazarında DIC in pazar payının hâlihaz ırda oldukça sınırlı olması nedeniyle söz konusu işlemin gerçekleşmesi halinde pazardaki yoğunlaşma derecesinin önemli ölçüde artmayacağı değerlen dirilmektedir. Diğer taraftan pazarda yüksek pazar payına sahip birçok teşebbüs bulunmaktadır. Nitekim Clarian t, Anshan Hifi, CINIC ve Sudarshan ın Türkiye deki pazar payları sırasıyla % ( ..) , %( ..) , %( ..) ve % ( ..) dir. Bu firmaların küresel seviyede pazar payları ise sırasıyla %( ..) , %( ..) , %( ..) ve % ( ..) . Söz konusu teşebbüslerin birleşik teşebbüs üzerinde rekabetçi baskı oluşturabilecekleri anlaşılmaktadır. Pazar payları incelendiğinde izoindolin pazarın da gerek Türkiye de gerekse küresel seviyede teşebbüslerin yıllar itibarıyla pazar paylarında büyük dal galanmaların olmadığı görülmektedir. (42) Pazardaki yoğunlaşma düzeyini ve işlem sonrasında bu yoğunlaşma düzeyinde ortaya çıkacak artışı görmek için Herfindahl -Hirschman Index in (HHI) hesaplanmas ı yerinde olacaktır. Yatay birleşmelerin değerlendirilmesi nde HHI seviyelerine ilişkin olarak dikkate alınan hususlar aşağıdaki tabloda özetlenmiştir7. Tablo 9: HHI Analizinde Kullanılan Değerlendirme Aralıkları İşlem Sonrası HHI Değeri Değişim Sonuç HHI 1000 Risksiz 1000 HHI 2000 250 Risk İhtimali Düşük HHI 2000 150 Risk İhtimali Düşük (43) Dosya konusu ilgili pazarda, işlem öncesi HHI 2019 yılı için değer bazında ( ..) tür. İşlem sonrasında ise HHI değer bazında ( ..) a yükselmektedir. Dolayısıyla, işlem neticesinde HHI oranındaki değişim in ( ..) olduğu dikkate alındığında, devralma işleminin pazardaki yoğunlaşmayı rekabetçi endişe yaratacak ölçüde artırmayacağı anlaşılmaktadır. (44) Sunulan bilgi ve belgelerden anlaşılacağı üzere izoindolin pazarında atıl kapasite bulunmaktadır (üretim: ( ..) ton; kapa site: ( ..) ton). İşlem taraflarının haricindeki teşebbüsler olan Clariant (üretim: ( ..) ton; kapasite: ( ..) ton) 8, Anshan Hifi (üretim: ( ..) ton; kapasite: ( ..) ton), CINIC (üretim: ( ..) ton; kapasite: ( ..) ton) ve Baihe nin (üretim: ( ..) ton; ka pasite: ( ..) ton) önemli miktarda atıl kapasiteleri 7 Yatay Kılavuz, paragraf 20. 8 Üretim ve kapasite değerleri 2019 yılına aittir. 20-36/497 -222 11/19 bulunmaktadır. Bu çerçevede, pazarda teorik bir fiyat artışının yaşanması durumunda söz konusu atıl kapasitenin devreye gireceği ve bu yolla olası fiyat artışlarının sınırlanacağı değerlendirilmektedir. (45) Değinilmesi gereken bir diğer husus izoindolin pazarında dengeleyici alıcı gücünün olup olmadığıdır. Kurulun yerleşik içtihadı çerçevesinde, dengeleyici alıcı gücünün tespitinde büyük müşterilerin alımlarının teşebbüslerin toplam satışları içerisindeki pa yı temel ölçüt olarak kullanılmaktadır.9 (46) Dosya mevcudu işlem bu açıdan ele alındığında, DIC ın 2019 yılında izoindolin pazarında yalnızca ( ..) satış yaptığı anlaşılmakta olup, yüksek bir alıcı gücünden bahsetmek mümkündür. BCE nin 2019 yılında değer bazında en büyük beş müşterisine yaptığı satışların payları şu şekildedir: DOĞANAY % ( ..) , VIRACOLOR %( ..) , AKZO NOBEL % ( ..) , DIC % ( ..) , JOTUN % ( ..) . Değer bazında en büyük beş müşteriye yapılan satışların toplam satışlar içerisindeki payının % ( ..) i bulduğu anlaşılmakta olup , %40 ın oldukça üzerinde bir pazar payına işaret etmektedir. (47) Son olarak, DIC in alıcıları ile yapmış olduğu sözl eşmelerin süresi incelendiğinde, satışlarının çoğunluğunun sipariş bazında yapıldığı, sözleşm elerin mevcut olduğu durumlarda ise sürelerinin genellikle altı ay veya daha kısa olduğu, ilgili ürünlere ilişkin olarak DIC nin altı aydan daha uzun süreli sözleşmelerinin istisna teşkil ettiği ve satış hacmi bakımından ihmal edilebilir bir bölümü nü temsil ettiği görülmektedir . (48) Bu bilgiler çerçevesinde, pazarda yoğunlaşma oranının yüksek olmaması , işlemden dolayı yoğunlaşma düzeyinin önemli ölçüde artmayacak oluşu, pazarda faaliyet gösteren çok sayıda teşebbüs bulunması, herhangi bir giriş engelinin bulunmaması, güçlü alıcıların bulunması, alıcıların aynı anda birden fazla tedarikçiyle çalışabiliyor olması, atıl kapasite nin varlığı gibi hususlar dikkate alındığında , bildirim konusu devralma işleminin gerçekleşmesi halinde izoindolin pazarında etkin rekab etin önemli ölçüde azalması nın söz konusu olmayacağı değerlendiril mektedir. KİNOFTALON (49) Aşağıdaki tabloda küresel seviyede ve Türkiye de kinoftalon pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin pazar paylarına yer verilmektedir . Tablo 1 0: Teşebbüslerin Küresel Olarak Kinoftalon Pazarında Satış Değeri Bazında Payları (%) 2017 2018 2019 BCE ( ..) ( ..) ( ..) DIC ( ..) ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) ( ..) Gharda ( ..) ( ..) ( ..) Trust Chem ( ..) ( ..) ( ..) Vijay Digichem ( ..) ( ..) ( ..) Atul ( ..) ( ..) ( ..) Nanjing ( ..) ( ..) ( ..) Hangzhou Hecai ( ..) ( ..) ( ..) Nantong ( ..) ( ..) ( ..) Hangzhou Multicolor ( ..) ( ..) ( ..) Mallak ( ..) ( ..) ( ..) Diğer ( ..) ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) ( ..) 9 Rekabet Kurulunun 04.07.2007 tarih ve 07 -56/659 -229 sayılı kararında, bir teşebbüsün en büyük beş müşterisinin bir pazardaki satışlarının %40'ından fazlasını oluşturduğu durumlarda dengeleyici alıcı gücünün mevcut olduğu sonucuna ulaş ılmıştır. 20-36/497 -222 12/19 Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazılar Tablo 11: Teşebbüslerin Türkiye de Kinoftalon Pazarında Satış Değeri Bazında Payları (%) 2017 2018 2019 BCE ( ..) ( ..) ( ..) DIC ( ..) ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) ( ..) Gharda ( ..) ( ..) ( ..) Trust Chem ( ..) ( ..) ( ..) Vijay Digichem ( ..) ( ..) ( ..) Atul ( ..) ( ..) ( ..) Nanjing ( ..) ( ..) ( ..) Hangzhou Hecai ( ..) ( ..) ( ..) Nantong ( ..) ( ..) ( ..) Hangzhou Multicolor ( ..) ( ..) ( ..) Mallak ( ..) ( ..) ( ..) Diğer ( ..) ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) ( ..) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazılar (50) Tablodan da anlaşılacağı üzere , DIC Türkiye de kinoftalon pazarında % ( ..) pazar payına sahiptir . İşlemin gerçekleşmesi halinde DIC %( ..) pazar payı ile pazar lideri haline ge lecektir. Ancak, kinoftalon pazarında DIC in pazar payının hâlihazırda oldukça sınırlı olduğu dikkate alındığında , pazarın yoğunlaşma derecesinin önemli ölçüde artmayacağı anlaşılmaktadır. (51) Diğer taraftan pazarda yüksek pazar payına sahip çok sayıda teşebbüsün var olduğu söylenebilecektir. Nitekim Gharda, Trust Chem, Vijay Di gichem ve Atul un Türkiye deki pazar paylarının sırasıyla % ( ..) , %( ..) , %( ..) ve % ( ..) olduğu görülmektedir. En büyük iki rakip Gharda ve Trust Chem in pazar paylarının küresel ölçekte ise sırasıyla %( ..) ve % ( ..) olduğu görülmektedir. Açıklamalar ç erçevesinde kinoftolan pazarında birleşik teşebbüs üzerinde rekabetçi bir baskı oluşturacak rakiplerin bulunduğu değerlendirilmektedir. (52) İlgili pazarda işlem öncesi HHI , 2019 yılı için değer bazında ( ..) dir. İşlem sonrasında HHI değer bazında ( ..) e yükseleceğinden , işlem neticesinde HHI daki değişim ( ..) olacaktır. Y oğunlaşma endeksindeki değişimin oldukça sınırlı olduğu dikkate alındığında, pazarda önemli ölçüde bir yoğunlaşma artışının meydana gelmeyeceği anlaşılmaktadır . (53) Öte yandan yıllar itibarı yla pazar payları incelendiğinde kinoftalon pazarında işlem taraflarından biri olan BCE nin gerek küresel seviyede (pazar payında ( ..) puan azalma) gerekse Türkiye de (pazar payında ( ..) puan azalma) ciddi pazar kaybına uğradığı ve kaybettiği pazar payın ın Gharda ve Trust Chem e kaydığı anlaşılmaktadır. (54) Bunun yanı sıra, ilgili pazarda yer alan üreticilerin ön emli ölçüde atıl kapasiteleri bulunmaktadır. Örneğin, Gharda (üretim: ( ..) ton; kapasite: ( ..) ton), Vijay (üretim: ( ..) ton; kapasite: ( ..) ton), Trust Chem (üretim: ( ..) ton; kapasite: ( ..) ton). Bu sebeple, teorik bir fiyat artışının gerçekleşmesi halinde söz konusu atıl kapasite nin (üretim: ( ..) ton; kapasite: ( ..) ton) devreye girmesiyle fiyat artışlarını n sınırla nacağı öngörülmektedir . (55) Bunların yanı sıra, g enel olarak pigment üretiminde kullanılan hammaddelerin kontrolünün Çin ve Hindistan menşeli tedarikçilerinin elinde olduğu, kinoftalonun en önemli ara malı olan naftalik anhidritin temel kaynağının Çin olduğu, Çin ve Hindistan da ku rulu şirketlerin genellikle dikey entegre bir yapıya sahip olduğu ve Vijay - 20-36/497 -222 13/19 Digichem in kinoftalon hammaddesi olan 8 -aminoquinolin üretiminde faaliyet gösterdiği ifade edilmektedir. (56) Bu çerçevede , işlemden dolayı yoğunlaşma düzeyinin önemli ölçüde artmayacak oluşu pazar payında kümülatif bir artışın olmaması, pazarda faaliyet gösteren çok sayıda rakip bulunması, pazara girişin önünde herhangi bir engel bulunmaması ve atıl kapasitenin varlığı gibi hususlar dikkate alındığında söz konusu devralma işleminin gerçekleşmesi halinde, kinoftalon pazarında etkin rekabetin önemli ölçüde azalmayacağı d eğerlendirilmektedir. FTALOSİYANİN (57) Teşebbüslerin küresel seviyede ve Türkiye de ftalosiyanin pazarında ki paylarına aşağıdaki tablolarda ye r verilmektedir. Tablo 12:Teşebbüslerin Küresel Olarak Ftalosiyanin Pazarında Satış Değeri Bazında Payları (%) 2017 2018 2019 BCE ( ..) ( ..) ( ..) DIC ( ..) ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) ( ..) Shuangle ( ..) ( ..) ( ..) Meghmani ( ..) ( ..) ( ..) Heubacah ( ..) ( ..) ( ..) Yabang ( ..) ( ..) ( ..) Dhanveen ( ..) ( ..) ( ..) Mazda Color ( ..) ( ..) ( ..) Huaihua ( ..) ( ..) ( ..) Melida ( ..) ( ..) ( ..) JECO ( ..) ( ..) ( ..) Aegis ( ..) ( ..) ( ..) Ramdev ( ..) ( ..) ( ..) Nirbhay ( ..) ( ..) ( ..) Sudarshan ( ..) ( ..) ( ..) Nanavati ( ..) ( ..) ( ..) Shreyas ( ..) ( ..) ( ..) Asahi ( ..) ( ..) ( ..) Subashri ( ..) ( ..) ( ..) Diğer ( ..) ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) ( ..) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazılar Tablo 1 3: Teşebbüslerin Türkiye de Ftalosiyanin Pazarında Satış Değeri Bazında Payları (%) 2017 2018 2019 BCE ( ..) ( ..) ( ..) DIC ( ..) ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) ( ..) Shuangle ( ..) ( ..) ( ..) Meghmani ( ..) ( ..) ( ..) Heubacah ( ..) ( ..) ( ..) Yabang ( ..) ( ..) ( ..) Dhanveen ( ..) ( ..) ( ..) Mazda Color ( ..) ( ..) ( ..) Huaihua ( ..) ( ..) ( ..) Melida ( ..) ( ..) ( ..) JECO ( ..) ( ..) ( ..) Aegis ( ..) ( ..) ( ..) Ramdev ( ..) ( ..) ( ..) 20-36/497 -222 14/19 Tablo -13 ün devamı: 2017 2018 2019 Nirbhay ( ..) ( ..) ( ..) Sudarshan ( ..) ( ..) ( ..) Nanavati ( ..) ( ..) ( ..) Shreyas ( ..) ( ..) ( ..) Asahi ( ..) ( ..) ( ..) Subashri ( ..) ( ..) ( ..) Diğer ( ..) ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) ( ..) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazılar (58) Tablolardaki verilerden, planlanan işlemin gerçekleşmesi halin de Türkiye de DIC in ftalosiyanin pazarındaki payı nın satış değeri bakımından % ( ..) e yükseleceği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte pazarda faaliyet gösteren en büyük rakipler olan Shuangle, M eghmani ve Heubacah ın Türkiye pazar paylarının ise sırasıyla % ( ..) , %( ..) ve % ( ..) olduğu görülmektedir . (59) Yıllar itibarıyla paylar incelendiğinde ftalosiyanin pazarının gerek Türkiye de gerekse küresel seviyede istikrarlı bir pazar olduğu, pazar paylarının % ( ..) aralığında değişim gösterdiği anlaşılmaktadır. (60) İlgili pazarda işlem öncesi 2019 yılı için değer bazında ( ..) olan HHI yoğunlaşmanın yüksek olmadığı bir pazara işaret etmektedir. İ şlem sonrasında HHI ( ..)10 artarak ( ..) e yükselmektedir. (61) Sunulan bilgi ve belgelerde n, ftalosiyanin pazarında da atıl kapasite olduğu anlaşılmaktadır. Bu değer , üretimde ( ..) ton, kapasite olarak ise ( ..) tona yaklaş maktadır . DIC nin 2019 yılı üretim miktarının ( ..) ton, kapasitesin in ( ..) ton; BCE nin üretim miktarının ( ..) ton; kapasitesinin ( ..) ton olduğu görülmektedir. İşlem tarafla rının haricindeki teşebbüsler olan Shuan gle (üretim: ( ..) ton; kapasite: ( ..) ton), Heubach (üretim: ( ..) ton; kapasite: ( ..) ton), Megmani (üretim: ( ..) ton; kapasite: ( ..) ton), Mazda Color (üretim: ( ..) ton; kapasite: ( ..) ton) ve Yabang ın (üretim: ( ..) ton; kapasite: ( ..) ton) üretimleri ise neredeyse kapasite lerinin yarısı oranında seyret mektedir. Bu doğrultuda pazarda birleşik teşebbüsün olası bir fiyat artışına gitmesi durumunda söz konusu atıl kapasitenin devreye gire bileceği ve bu fiyat artışını sınırlaya bileceği değerlendirilmektedir. (62) Öte yandan dosya kapsamında sunulan bilgilerde, ftalosiyanin sektöründe ciddi kapasite fazlasının söz konusu olduğu, 2018 yılı itibarıyla Çin ve Hindistan da küresel talebi karşılamaya yeterli seviyede ftalosiyanin kapasitesinin bu lunduğu, anılan pazarda Türkiye de ve küresel seviyede faaliyet gösteren Meghmani nin dikey entegre bir yapıya sahip olduğu ve Meghmani nin ftalosiyanin hammaddesi üretimi pazarında yıllık yaklaşık ( ..) metrik tonluk kapasitesinin bulunduğu ifade edilmekt edir. (63) Bunun yanı sıra, tarafların ve rakiplerinin ftalosiyanin ürününü az sayıda tesiste ürettiği, daha sonra bu ürünlerin dünya çapındaki müşterilere satıldığı, pigmentlere ilişkin ticaretin küresel seviyede gerçekleştiği, pigmentlerin kolayca taşınabild iği ve taşıma masraflarının, ürünlerin toplam maliyetinin ve satış fiyatının önemsiz bir kısmını oluşturduğu, pigment üreticilerinin küresel seviyede iş yapmalarını engelleyen 10 Ftalosiyanin pazarında HHI Diğer sınıfı içerisinde yer alan teşebbüslerin sayısı ve pazar payları net olara k bilinemediğinden % ( ..) üzerinden hesaplanmıştır. Ek olarak Diğer sınıfının pazar payı Subashri ye eşit olacak şekilde % ( ..) olarak baz alınmıştır. Bununla birlikte diğer teşebbüslerin pazar payları net olarak bilinse dahi hesaplamada çok önemli bir f arklılık yaratmayaca ktır. 20-36/497 -222 15/19 herhangi bir hukuki düzenlemenin bulunmadığı belirtilmiştir. Dolayısıyla ithalat ı ve pazara girişi engelleyen ya da zorlaştıran herhangi bir hukuki düzenleme mevcut değildir . (64) Söz konusu pazarda alıcı gücünün bulunup bulunmadığı konusunda ise, BCE nin 2019 yılında değer bazında en büyük beş müşterisine yaptığı satışların payları ele al ınmıştır. Bu paylar şu şekildedir: DIC (% ( ..) ), DOĞANAY (% ( ..) ), KOLORTEK (% ( ..) ), SISAN PLASTİK (% ( ..) ) ve AKSA (% ( ..) ). DIC nin Türkiye de satış yaptığı müşterilerin toplam satışlar içerisindeki payı % ( ..) ve aşağısında seyretmektedir. BCE nin müş terilerine yaptığı satışların toplam satışlar içerisindeki payına ilişkin veriler değerlendirildiğinde değer bazında en büyük beş müşteriye yapılan satışların toplam satışlar içerisindeki payının % ( ..) yi buldu ğu anlaşılmakta olup, bu durum söz konusu pazarda alıcı gücünün varlığına işaret etmektedir. (65) Öte yandan tablodan da anlaşılacağı üzere, gerek Türkiye de gerekse küresel ölçekte ftalosiyanin pazarında faaliyet gösteren çok sayıda teşebbüs bulun maktadır. (66) Bu çerçevede , pazarda faaliyet gösteren çok sayıda teşebbüs bulunması, söz konusu teşebbüslerin atıl kapasitelerinin oldukça yüksek olması, pazara giriş engelinin bulunmaması, pazarda güçlü alıcıl arın bulunması, alıcıların aynı anda birden fazla tedarikçiyle çalışabili yor olması ve dengeleyici alıc ı gücünün varlığı gibi hususlar dikkate alındığında söz konusu devralma işleminin gerçekleşmesi halinde ftalosiyanin pazarında etkin rekabetin önemli ölçüde azalmayacağı öngörülmektedir. PERİLEN (67) Teşebbü slerin küresel seviyede ve Türkiye de perilen pazarında ki paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir. Tablo 1 4: Teşebbüslerin Küresel Olarak Perilen Pazarında Satış Değeri Bazında Payları (%) 2017 2018 2019 BCE ( ..) ( ..) ( ..) DIC ( ..) ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) ( ..) Liaoning Honggan g Chemical ( ..) ( ..) ( ..) Liaonning Lian Gang ( ..) ( ..) ( ..) Clariant ( ..) ( ..) ( ..) Riwa ( ..) ( ..) ( ..) Gharda ( ..) ( ..) ( ..) Anshan Hifi ( ..) ( ..) ( ..) DCC/Lansco ( ..) ( ..) ( ..) Synthesia ( ..) ( ..) ( ..) Atul ( ..) ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) ( ..) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazılar Tablo 1 5: Teşebbüslerin Türkiye de Perilen Pazarında Satış Değeri Bazında Payları (%) 2018 2019 BCE ( ..) ( ..) DIC ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) Liaoning Honggan g Chemical ( ..) ( ..) Liaonning Lian Gang ( ..) ( ..) Clariant ( ..) ( ..) Riwa ( ..) ( ..) Gharda ( ..) ( ..) 20-36/497 -222 16/19 Tablo -15 in devamı: 2018 2019 Anshan Hifi ( ..) ( ..) DCC/Lansco ( ..) ( ..) Synthesia ( ..) ( ..) Atul ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazılar (68) Tablo 1 5 ve 16 incelendiğinde, planlanan işlemin gerçekleşmesi halinde Türkiye de DIC in pazar payının Türkiye de % ( ..) ye yükseleceği anlaşılmaktadır. Diğer taraftan perilen pazarında faaliyet gösteren en büyük dört rakip teşebbüs olan Liaoning Honggan Chemical, Liaonning Lian Gang, Clariant, Riwa nın Türkiye deki pazar payları sırasıyla % ( ..) , %( ..) , %( ..) ve % ( ..) dir. Bu veriler işlem sonrasında DIC üzerinde rekabetçi baskı uygulayabilec ek rakiplerin varlığına işaret etmektedir. (69) İlgili pazarda işlem öncesi HHI , 2019 yılı için değer bazında ( ..) dur. İşlem sonrasında ise HHI değer bazında ( ..) e yükselmektedir. Dolayısıyla, işlem neticesinde HHI oranındaki değişim ( ..) olacaktır. (70) Sunulan bilgi ve belgelerden anlaşılacağı üzere perilen pazarı nda atıl kapasite (üretim: ( ..) ton; kapasite: ( ..) ton) bulunmaktadır. İşlem taraflarının üretim ve kapasite miktarları incelendiğinde , DIC nin 2019 yılı üretim miktarının ( ..) ton, kapasites inin ( ..) ton; BEC in üretim miktarının ( ..) ton; kapasitenin ise ( ..) ton olduğu görülmektedir . İşlem taraflarının haricindeki teşebbüslerde üretimin neredeyse kapasiteni n yarısı oranında seyrettiği ( Liaoning Lian Gang (üretim: ( ..) ton; kapasite: ( ..) ton), Liaoning Lian Chemical (üretim: ( ..) ton; kapasite: ( ..) ton), Clariant (üretim: ( ..) ton; kapasite: ( ..) ton)) görülmektedir. Bu doğrultuda pazarda birleşik teşebbüsün olası bir fiyat artışına gitmesi durumunda söz konusu atıl kapasitenin devreye gire bileceği ve bu fiyat artışını sınırlaya bileceği değerlendirilmektedir. (71) Öte yandan söz konusu pazarda yüksek oranda bir alıcı gücünün varlığından bahsetmek mümkündür. Nitekim devre konu BCE nin 2019 yılında değer bazında en büyük beş müşterisi ne yaptığı satışların payları şu şekildedir : AKSA (% ( ..) ), SETAS (%( ..) ), AKZONOBEL (% ( ..) ), VİRA COLOR (% ( ..) ) ve İBA (% ( ..) ). DIC nin 2019 yılında değer bazında en büyük beş müşterisine yaptığı satışların payları ise şu şekildedir: AKSA (% ( ..) ), Kansai (% ( ..) ); AKSA (% ( ..) ), Kansai (% ( ..) ). DIC nin 2019 yılı itibarıyla perilen pazarında iki müşterisi bulunmakta olup yüksek derecede alıcı gücünden bahsetmek mümkündür. Z ira ( ..) değer bazında toplam satışlar içerisindeki payı oldukça yüksektir. (72) Taraflarca verilen bilgilerde , perilen pazarında Clariant ile beraber rekabetçi baskı uygulayabilecek konumda olan Liaoning Lian Gang in Liaoning Hong gang Chemical in (Honggang) iştiraki konumunda bulunduğu ve aynı ekonomik grubun bir parçası olduğu, anılan şirketlerin yıllık perilen üretim kapasitesinin ( ..) metrik ton olduğu ve bu sayının DIC nin yıllık kürese l üretim kapasitesinin üç katına ; 2019 yılı küresel perilen talebinin % ( ..) inden fazlasına denk geldiği ifade edilmektedir. Söz konusu işleme bu çerçeveden bakıldığında Honggang in pazar payının esasen Türkiye de % ( ..) ; küresel seviyede ise %( ..) olarak değerlendirilebileceği ve önemli ölçüde pazar gücüne sahip bir rakip olarak varlığını sürdüreceği anlaşılmaktadır . (73) Rakipler tarafından v erilen bil gilerde ayrıca, Çinli perilen tedarikçilerinin pazarda rekabetçi baskı oluşturduğu ve ilerleyen dönemlerde bu baskının artmaya devam etmesinin beklendiği, bu doğrultuda Hong gang in kapasite artırımı için ( ..) milyon 20-36/497 -222 17/19 USD tutarında yatırım yaptığı ve mezkur yatırımın üç yıllık bir inşaat safhası sonrasında faaliyete geçmesinin beklendiği ve Hong gang in sahip olduğu di key entegre yapı nın maliyet avantajı sağlayacağı, öte yandan Çinli pigment üreticisi RIWA nın otomotiv sektörüne yaptığı perilen pigmenti satış larını artırdığı belirtilmektedir. Dolayısıyla perilen pazarının dinamik bir yapıya sahip olduğu, uzun vadede kapasite artışının bir sonucu olarak arz miktarının artacağı ve genel olarak pigment pazarına giriş için herhangi bir hukuki engelin bulunmadığı h ususları bir arada değerlendirildiğinde paza ra girişi kısıtlayan bir durumun söz konusu olmadığı değerlendirilmektedir . (74) Ayrıca, devralma işleminin yatay olarak etkilediği pazarlara ilişkin olarak ürünün alıcılar ından bilgi talebinde bulunulmuş ve alıcıların tamamı tarafından dosya konusu işleme izin verilmesi durumunda rekabetçi endişenin doğmayacağı yönünde görüş bildirilmiştir. Bunun yanı sıra, ( ..) tarafından, planlanan işlemin gerçekleşmesi durumunda müşterile re daha güçlü bir ürün portföyü sunulabileceği ve pazarın dağıtım seviyesinde faaliyetlerin art ması sonucu işlemin piyasa üzerinde olumlu etki yaratacağı ifade edilmiştir. (75) Bu çerçevede, pazarda faaliyet gösteren çok sayıda teşebbüsün bulunması, söz konusu rakiplerden birinin pazar payının oldukça yüksek olması, pazara girişin önünde herhangi bir engel bulunmaması, pazard a güçlü alıcıların bulunması, alıcıların aynı anda birden fazla te darikçiyle çalışabiliyor olması ve pazarda önemli ö lçüde atıl kapasitenin varlığı gibi hususlar dikkate alındığında söz konusu devralma işleminin gerçekleşmesi halinde perilen pazarında etkin rekabetin önemli ölçüde azalmayacağı değerlendiril mektedir. G.4.2. Dikey Etkilenen Pazarlar (76) Yatay Olmayan Birleşme ve Devralmaların Değe rlendirilmesi Hakkında Kılavuz da (Dikey Kılavuz) birleşme devralma işlemi sonucunda pazarı kapama etkisi nin, işlem nedeniyle mevcut ve potansiyel rakiplerin tedarik kaynaklarına ya da pazarlara erişiminin engellenmesi ve bu yolla söz konusu rakiplerin rek abet edebilme imkânı ya da güdüsünün azaltılması ile ortaya çıkacağı ifade edilmiştir. Pazarı kapamaya yol açan unsurlar, pazara girişleri veya pazardaki mevcut oyuncuların büyümelerini zorlaştırmanın yanı sıra rakipleri pazardan dışlayıcı bir etki de oluş turmaktadır. Pazarı kapama etkisinin varlığından söz edebilmek için rakiplerin birleşme sonrasında mutlaka pazardan çıkmak zorunda kalması şartı aranma maktadır . Birleşmenin rakipleri dezavantajlı konuma getirerek etkin şekilde rekabet edememelerine yol açması bunun için yeterlidir. Sonuç olarak, birleşen teşebbüslerin ve muhtemelen bazı rakiplerinin işlem sonrasında fiyatlarını kârlı bir şekilde yükseltebilme imkânı elde etmeleri durumunda pazarı kapamanın etkilerinin rekabeti engelleyici nitelikte olacağı kabul edilmektedir. (77) Pazarı kapamanın iki ayrı türünden söz edilebilecektir. Birinci tür pazarı kapama, girdi kısıtlaması olarak adlandırıl maktadır . Girdi kısıtlaması; birleşme sonrasında birleşik teşebbüsün, alt pazardaki rakiplerin ihtiyacı olan önemli girdilere erişimini kısıtlaması ve bu yolla rakiplerin maliyetlerini artırması dır. İkinci tür pazarı kapama ise müşteri kısıtlaması olarak adlandırıl maktadır . Müşteri kısıtlaması; birleşme sonrasında birleşik teşebbüsün, üst pazardaki rakiplerin in yeterli müşteri tabanına erişimini kısıtlaması anlamına gelmektedir. (78) Tarafların Türkiye pazarında birbirlerinin ürünlerine girdi olarak kullanılan ve aralarında alt pazar -üst pazar ilişkisi olan toplamda dört ürün bulunmaktadır. İ şlem taraflarının 20-36/497 -222 18/19 faaliyetlerinin dikey olarak örtüştüğü pazarlar izoindolin , ftalosiyanin , preparatlar ve matbaa mürekkepleri pazarlar ıdır. Anılan pazarlarda genel görünüm şu şekildedir: Tablo 1 6: Dikey Örtüşmenin Olduğu Pazarlara İlişkin Pazar Payları (%) Üst Pazar BCE (değer tabanlı pazar payı,%) BCE (hacim tabanlı pazar payı,%) İzoindolin ( ..) ( ..) Ftalosiyonin ( ..) ( ..) Alt Pazar DIC (değer tabanlı pazar payı,%) DIC ( hacim tabanlı pazar payı,%) Preparatlar ( ..) ( ..) Matbaa Mürekkepleri ( ..) ( ..) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazılar (79) Dikey Kılavuz da , birleşik teşebbüsün her bir pazardaki pazar payının %25 in altında olması halinde, yatay olmayan birleşmelerin rekabet bakımından olumsuz etkilerinin, incelemenin derinleştirilmesini ve birleşmenin yasaklanmasını gerektirecek düzeyde olmadığı nın varsayıla bileceği ifade edilmektedir. Bu çerçevede, DIC nin bildirim konusu işlem sonrasında dikey örtüşmenin gerçekleştiği preparatlar pazarlarında elde edeceği pazar paylarının ihmal edilebilir seviyede artacağı hususu göz önünde bulundurulduğunda dikey bütünleşm e sonucu ortaya çıkabilecek pazar kapama (girdi kapatma/müşteri kapatma) endişesinin bu pazar bakımından söz konusu olmadığı değerlendirilmektedir. (80) Dosyadaki bilgilerden, izoindolin ve ftalosiyanin pigmentleri nin matbaa mürekkeplerinin ve preparatların gir disi olarak kullanıldığı, BCE nin 2019 yılında DIC e preparatların veya matbaa mürekkeplerinin hazırlanması için düşük miktarda izoindolin ve ftalosiyanin satışı gerçekleştirdiği, BCE'nin toplam izoindolin ve ftalosiyanin satışları nın sırasıyla ( ..) Euro ve ( ..) milyon Eur o tutarında olduğu, yapılan satışların yüzdeleri nin sırasıyla % ( ..) ve % ( ..) olduğu, DIC in ise 2019 yılında Türkiye'de BCE'ye herhangi bir ürün satmadığı anlaşılmaktadır. (81) Bunun yanı sıra, pigmentlerin, matbaa mürekkepleri ve preparatl arı üretmek için kullanılan birçok hammaddeden sadece biri olduğu, zira söz konusu ürünleri üretmek için bağlayıcılar (çoğunlukla reçineler), çözücüler ve bazı katkı maddelerinin (plastisize ediciler, yüzey aktif maddeler ve köpük gidericiler gibi) kullanı ldığı ifade edilmektedir. Diğer bir deyişle pigmentler, matbaa mürekkeplerinin üretim maliyetinin önemli bir bölümünü oluşturmamaktadır. Tablo 1 7: Teşebbüslerin Türkiye Matbaa Mürekkeple ri Pazarında Satış Değeri Bazında Payları (%) 2018 2019 DIC ( ..) ( ..) Toyo ( ..) ( ..) Hubergroup ( ..) ( ..) Flint Group ( ..) ( ..) Siegwerk ( ..) ( ..) Epple ( ..) ( ..) Diğer İnjekt Rakipleri ( ..) ( ..) Diğer ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazılar (82) Matbaa mürekkepleri pazarının yapısı incelediğine DIC nin % ( ..) luk pazar payına sahip olduğu görülse de pazarın oldukça dağınık bir yapı da olduğu anlaşılmaktadır. 20-36/497 -222 19/19 Nitekim Diğer sınıfında yer verilen teşebbüslerin değer bazlı pazar payı % ( ..) dür. Ayrıca Türkiye de matbaa mürekkepleri pazarında TOYO, Siegwerk ve Flint Group gibi önemli rakipler faaliyet göstermektedir. Ek olarak ( ..) tarafından verilen bilgilerde, mürekkep üretimi için uygun pigmentlerin yurtiçinde üretiminin olmadığı, tamamına yakınının Çin ve Hindistan menşeli olup kalan kısmı da Avr upa dan ithal edildiği belirtilmektedir. (83) Matbaa mürekkepleri pazarının girdisi konumunda bulunan izoindolin ve ftalosiyanin pazarlarının yapısı detaylı bir şekilde incelenmiş ve anılan pazarlar bakımından rekabetçi endişenin söz konusu olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla bildirim konusu işlem neticesinde girdi veya müşteri kısıtlaması endişelerinin söz konusu olmayacağı, pazarın rakiplere kapanmayacağı ve bahse konu pazarlarda etkin rekabetin önemli ölçüde azalmayaca ğı değerlendirilmektedir. H. SONUÇ (84) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.