11. Hukuk Dairesi 2025/3140 E. , 2025/7796 K. "" MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1361 Esas, 2025/363 Karar HÜKÜM: Esastan ret Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARA…
11. Hukuk Dairesi 2025/3140 E. , 2025/7796 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1361 Esas, 2025/363 Karar HÜKÜM: Esastan ret Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 31.08.2018 yürürlük tarihli taşıma sözleşmesi bulunduğunu, davalı taşıyanın sözleşme konusu taşıma işlemini yükleme tarihinden itibaren yedi gün içerisinde tamamlamayı taahhüt ettiğini, taşıyanın geminin sevk ve idaresini gereği gibi yapmaması ve teknik hususlardaki taahhütlerini yerine getirememesi nedeni ile taşımayı sözleşmede öngörülen sürede yerine getirmediğini, bu nedenle hem sözleşme ile yüklenilen yükümlülüğü ihlal ettiği hem de müvekkili şirketin zarara uğramasına neden olduğunu, 23.09.2018 tarihinde vinçlerin ... Limanından yüklenerek hareket ettiğini, 23.09.20 18... :00 sularında ... seperasyona girmeye çok az bir mesafe kala aracın geri döndüğünü, ... port liman çıkışı seyir planına göre beklenen ve planlanan seyir hızı 5-5,5 knot /mil iken çeki üstündeki seyir hızı 1,6-1,8 knot’a kadar düştüğünün davacı şirketçe gözlemlendiğini, davacı taşıyan sevk ve idaresinde yapılan ... seferinde bazı problemler olduğunu, müvekkili şirketçe taraflar arasındaki sözleşmeden doğan tüm yükümlülüklerin yerine getirildiğini, tüm bildirimlerin yapıldığını ve gerekli izinlerin alındığını, müvekkilinin geminin boğazdan geçişi sırasında herhangi bir sevk veya idare sorumluluğunun bulunmadığını, sorumluluğun tamamen taşıyana ait olduğunu, gecikmenin davalının teknik yetersizlik, geminin yüke, sefere ve yüke elverişli olmamasından kaynaklı yaşandığını, 24.09.2018 tarihinde ... etabı için üzerinde vinç taşıyan Havuz II yüzer havuzu yedekleyen Gulf II römorkörünün Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğüne (KEGM) ait Kurtarma 6 refakatinde bir müddet yol aldıktan sonra Gulf II'nin kendi imkanlarıyla akıntıyla beraber max 3.7 civarı seyir hızına ulaşabildiğinin tespit edildiğini, emniyet açısından ve davalının kaptanının da isteği ile Kurtarma 6 Gulf II'ye kendi halatıyla baştan cer yapması sonrası halatın kastanyoladan sıyrıldığını ve izleyen manevra sürecinde çekiyi yapan Gulf II ırgatı (tamburu) boşaldığını, KEGM Gemi Trafik Hizmetleri tarafından mevcut durumu değerlendirilerek konvoyun ... seyrinin iptal edildiğini ve ... dışına emniyetli demir bölgesine alındığını, ilgili otoriteden gerekli izinlerin alınarak konvoyun ... Port / ... Limanına geri dönüşüne karar verildiğini, davalı taşıyanın geminin sevk ve idaresinden sefere, yüke ve denize elverişli olmasından ve taşıyan olarak basiretli bir tacir gibi davranarak hareket etmek ve yüke zarar gelmesini önleyici sevk ve idari tedbirler almakla yükümlü olduğunu, ilk çekinin başarısız olmasının sebeplerinden birinin Gulf II römorkörünün yeterli hızı sağlayamadığı için Gulf II kaptanının talebi müteakibinde ... Trafik Hizmetleri tarafından angaje edilen Kurtarma 6 römorkörünün Gulf II römorkörünü baştan çekmesi ve Gulf II römorkörü ekipmanlarının tasarım yükünün çok daha üzerinde bir yüke maruz kalmasına sebebiyet vermesi ve kastonyolanın kaçırmasına (çeki halatının kaçırılması) ve tamburun boşalmasına neden olduğunu, geminin sorumlu Gulf II römorkör kaptanının; tüm seyir ve çeki hesaplarının 34,33 çeki kuvveti ve seyir hızı 5 knota oturtulduğu bir seyirde, baştan cer talep etmemesi ve ... Boğazı trafik ayrım düzeni, akıntı ve kritik bölge geçiş emniyet şartlarını düşünerek yedekleme talep etmesi gerektiğini, ... dönüşü sonrası Gulf II römorkor kaptan değişikliğine gidildiğini, 03.10.2018 güney yönlü ve 11.10.2018 tarihli kuzey yönlü ... planlı geçişte yetkililerce 24.09.2018 tarihli olayın gerekçe gösterilerek 45 ton yerine 90 ton romorkor nezaretinin zorunlu tutulduğunu, bu sebeple müvekkili şirketçe 03.10.2018 tarihli refakat karşılığı 11.400,00 USD (9 saat 30 dak) ve 11.10.2018 tarihli kullanılan refakat karşılığı13.500,00 USD ödenmek zorunda kalındığını, taşıma sözleşmesi gereği davalının kusurlu olduğu nedenlerden ötürü sözleşmenin 3. 11. maddesine uygun olarak taşımanın yedi gün içerisinde tamamlanamamış olmasından dolayı cezai şartın şartlarının oluştuğunu, davacı şirketin davalıdan alacaklı olduğunu, ... 35. İcra Müdürlüğü'nün 2020/... E. sayılı dosyası ile davalıya karşı icra takibinin başlatıldığını, icra takibine haksız olarak itiraz edildiğini, mahkemenin 2019/212 E. sayılı dosyası ile davalı tarafça müvekkili şirkete dava ikame edilerek taşıyan olarak kendi kusuru nedeni ile sebep olduğu gecikmeden ötürü "demuraj" olduğunu iddia ettiği bir ücret talep ettiğini belirterek haksız ikame edilen 2019/... E. sayılı davanın reddi ile işbu davanın kabulüne, itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; sözleşmenin taraflarınca yetkilendirilen ... firmasından alınan rapora göre römorkör 34,33 çeki kuvvetinde olduğu ve 5 knot hız yapabildiğinin tespit edildiğini, müvekkilinin tüm seyir planını buna göre hesap ettiğini, ... şirketinden onay alarak ve diğer tüm hazırlığını yaparak yola çıktığını, ancak ... Boğazı geçişi etabında römorkörün kendisinden beklenilen hızda yol yapamadığından ... tarafından, talep olmaksızın cer verilmek istendiğini, bunun neticesinde halat kopma hadisesinin vuku bulduğunu, baştan sona bütün operasyonun her aşamasında tarafların iletişim halinde bulunduklarını, davacının bilgisi veya onayı olmadan yapılan herhangi bir işlemin sözkonusu olmadığını, akabinde konvoyun ...'a geri döndüğünü, römorkörün çeki ırgat tamirinin yapıldığını, tamir işlemlerinin akabinde konvoyun yeniden yola çıkmaya hazır hale geldikten sonra 26.09.2018 - 02.10.2018 tarihleri arasında hava muhalefetinin (...) yaşandığını, hava muhalefetinin mücbir sebep olduğunu, sözleşmeye göre müvekkilinin ödeme tarihinden itibaren 13 gün içinde yükümlendiği platform inşaatını tamamladığını, taşıma işleminin icrası esnasında plan dışı iki hadisenin cereyan ettiğini, bunlardan ilkinin KEGM'in cer hizmeti vermesi sonucu halat kopması ve ikinci olayın tamir süreci ile ... olduğunu, davacının 2019/212 E. sayılı davadaki sorumluluğunun iş teslim edildikten sonra yapması gereken ödemeyi yapmamasından kaynaklandığını, müvekkilinin taşıma operasyonunu icra etmek için tedarik ettiği römorkörün tüm kontrollerini yaptırdığını, aracın kapasitesini, çeki gücünü, mutat süratini tespit ettirdiğini ve buna göre seyir planını hazırladığını, sözleşmeye göre davacının süresine dahil olan kısımda (... geçişi sırasında) ortaya çıkan hadiseler bakımından müvekkilinin hiçbir kusuru ve sorumluluğunun bulunmadığını, Gulf II Römorkörünün yedeğindeki Havuz II isimli müvekkiline ait havuzun Liman Başkanlığı’nın “Yedekli Çeki Raporu“na uygun şekilde Tuzla’dan–...’a sonra ...’dan ...’e gitmek üzere Liman Başkanlığı'nın uygun izni ile yola çıktığını, Gulf II + Havuz II konvoyuna ... Boğazı girişinde kurallara uygun şekilde Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü’nün Kurtarma–6 isimli Römorkörünün refakat olarak eşlik ettiğini, Gulf-II'nın hiçbir surette cer talebinde bulunmadığını, KEGM'nın mevcut hız yeterli olmasına rağmen cer vermekte ısrarcı olduğunu ve vuku bulan hadisenin hatada ısrardan kaynaklandığını, tüm seyir sürecinin müvekkili ile beraber davacının deniz ekibi tarafından gözetim altında tutulduğunu, sözleşme gereği ... ... geçiş sürecinin açıkça davacının sorumluluğuna verildiğini, davacının sorumluluğu ve süresi içerisinde cereyan eden beklenmedik hava muhalefeti sürecinin başladığını, kasırganın sona ermesinin akabinde uygun hava koşullarında konvoyun ...–... ve ...–... seferini mevcut sistemle tamamladığını, taraflar arasındaki sözleşmede her iki taraf için kısıtlayıcı süreler ve serbest zamanların belirlendiğini, bir tarafın yükümlülüğünü yerine getirmesinin akabinde diğer tarafla ilgili yükümlülük ve sürenin başlayacağı bir takvim belirlendiğini, alacak iddiasının icra takibi ve açılan itirazın iptali davası nedeniyle davacının % 20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... Denizcilik ve Ticaret A.Ş. tarafından, ...A.Ş. aleyhine 2029/212 E. sayılı dava dosyasında açılan ve karar verilerek kesinleşen davada, 31.08.2018 tarihli kira sözleşmesi kapsamında yapılan taşımadan kaynaklanan kira bedelinin geç ödendiği iddia edilerek, söz konusu gecikmeden kaynaklanan cezai şart alacağının tahsiline ilişkin icra takibine itirazın iptalinin talep edildiği, dava dosyasında yapılan yargılama sonucunda," taraflar arasında davalıya ait 2 adet vincin römorkör yedeğinde yüzer havuz üzerinde ... Port Limanından ... Limanına taşınması konusunda 31.08.2018 tarihli taşıma sözleşmesi aktedildiğini sözleşmede taşıma süresinin 7 gün, olarak belirlenip 160.000 USD olan sözleşme bedelinin %20'sinin sözleşme imzalandığında, % 10'unun ...'a varışta, % 20'sinin vinçler yüzer havuza yüklendiğinde, kalan % 50'sinin de tahliyeyi takip eden ilk iş gününde ödeneceği, aksi halde bu süreyi geçen her saat için demuraj ücreti tahakkuk ettirileceğinin taraflarca kabul ve tahattüt edildiğini, sözleşmede ifade edilen demuraj ücretinin esasında "cezai şart" niteliğinde olup, BK'nın 179/2. maddesinde düzenenen ifaya bağlı cezai şart olarak kabulu gerektiğini, davacı tarafından sözleşmenin bu hükmüne dayanılarak davalıdan cezai şart talebinde bulunulduğunu, icra dosyasında tahsili istenen cezai şart alacağının tahliyeden sonraki ödemenin geç yapıldığı iddiasına dayandırıldığını, vinçlerin taşınması sırasında ... Boğazı geçilirken yaşanan olumsuzluklardan dolayı ... geri dönüldüğünü buradan tekrar hareket için hazır hale gelindikten sonra da ortaya çıkan hava muhalefetinden dolayı yaklaşık bir gün beklemek zorunda kalındığını, nihayetinde taşımanın 05.10.2018 tarihinde tamamlanarak vinçlerin yüzer havuzdan bu tarihte tahliye edildiğini, bilirkişi raporuna göre mücbir sebep niteliğindeki hava muhalefetinden kaynaklanan beklemeler ile Çanakkale Boğazı geçişi sırasındaki beklemelerin sözleşmenin 5.3. maddesine göre taşıma süresinden düşüldüğünde taşımanın taahhüd edilen süreden önce tamamlanmış olduğu, bu durumda davalının sözleşme bedelinin %50'sini ödeme borcunun da 05.10.2018 tarihinde doğduğu, davalının davalının son taksit borcunu ödemede gecikmiş olduğunu belirli olup taşıma sırasında yaşanan olumsuzluklardan dolayı ilave masraflar sözkonusu olsa da sözleşmeye göre ödemede gecikme halinde cezai şart ödeyeceğinin bilincinde olan davalının basiretli bir tacir gibi hareket ederek tahliyeden sonra borcun miktarını kesinleştirme konusunda harekete geçmemekle ya da kısmi de olsa ödeme yapmamakla kusurlu olduğu "kanaati ile davanın kısmen kabulüne karar verildiği ve işbu kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği, davacının talebinin taşıma süresindeki gecikmeden kaynaklanan cezai şart alacağının tahsiline ilişkin olduğu, taraflar arasında aynı sözleşme ilişkisi nedeniyle 2019/212 E. sayılı dosyasında görülüp sonuçlanan davada, mücbir sebep niteliğindeki hava muhalefetinden kaynaklanan beklemeler ile Çanakkale Boğazı geçişi sırasındaki beklemelerin, sözleşmenin 5.3. maddesine göre taşıma süresinden düşüldüğünde taşımanın taahhüd edilen süreden önce tamamlanmış olduğu kabul edilerek hüküm tesis edilmiş olduğu gerekçesiyle söz konusu karar doğrultusunda davanın reddine ve davalı yanın kötüniyet tazminatı talebinin reddine,'' karar verilmiş, hüküm, davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile işbu dosya davalısı tarafından davacı aleyhine açılan 2019/212 E. sayılı dosyasının taşıma işleminin tamamlanmasından sonra ödenmesi gereken bedelin geç ödenmesi sebebiyle kararlaştırılan cezai şart alacağının tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali talebine ilişkin olduğu, söz konusu davada ... tarafından bu davada ileri sürülen tüm iddiaların savunma olarak ileri sürüldüğü, söz konusu dosyada alınan bilirkişi raporunda "davacının hazırlıklarını 21.09.2018 tarihinde bitirdiği, 15 gün hazırlık süresinin aşılmadığının görüldüğü, konvoyun 21.09.20 18... :30 da ...'dan hareket ettiği, 22.09.20 18... :30 da ....'a vardığı, konvoyun 23.09.20 18... :30 da ...'dan hareket ettiği ancak ... ... geçişi sırasında yaşanan bir takım olaylar neticesinde konvoyun tekrar ...'a dönüş yaptığı, 26.09.20 18... :00 itibariyle hazır duruma gelindiği, ancak kalkışın hava muhalefeti nedeniyle 26.09.20 18... : 00... .10.20 18... :30 arasında hareket edilemediği, konvoyun ilk hareketi olan 23.09.20 18... :30 ile ... dönüşü sonrasında hazır olduğu ancak hava muhalefeti nedeniyle hareket edemediği 26.09.20 18... :00 arasındaki sürenin toplam taşıma süresi olan “7 gün” süreden düşüldüğü, konvoyun tekrar 02.10.20 18... :30 da hareket ettiği, 05.10.20 18... :30 da ... limanına varış yaptığı, bu süre zarfındaki ... beklemelerinin sözleşmenin 5.3 maddesine göre taşıma süresinden düşüldüğü, taşımanın 40,5 saat kadar erken olmak üzere “7 gün” den önce tamamlandığı, hazır olunan 26.09.20 18... :00 ile konvoyun hareket ettiği 02.10.20 18... :30 arasında geçen sürenin hava muhalefeti nedeniyle mücbir sebep sayılması gerektiği kanaatine ulaşıldığı, bu sürenin taraflarca mücbir sebep olarak kabul edildiği taraflar arasında yapılan yazışmalarla da sabit olduğu..." tespiti yapılarak davanın davacısının hak ettiği cezai şart bedelinin hesapladığı ve mahkemece de bu rapor kapsamında davanın kısmen kabulüne ilişkin karar verilerek kesinleştiği, davacı tarafından ileri sürülen tüm iddiaların Mahkemenin 2019/212 E. sayılı dosyasında savunma olarak ileri sürüldüğü, hükme esas alınan bilirkişi raporunda tartışılarak davalının belirlenen sürede taşıma işini gerçekleştirdiği kanaatine varıldığı ve Mahkemece de bu kanaatin kabul edildiği, kararın aynı gerekçeler ile istinaf edilmesi üzerine istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, bu durumda bilirkişi raporunun açılan eldeki dava yönünden hem tarafları hem de Mahkemeyi bağlayacak nitelikte kesin bir delil mahiyetini almış olduğu ve davalının sözleşmede belirlenen taşıma süresini aşmadığı ve davacının sözleşmede kararlaştırılan cezai şart alacağına hak kazanmadığı gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava; taraflar arasında akdedilen 31.08.2018 tarihli taşıma sözleşmesine konu taşımanın davalı tarafından sözleşmede belirlenen sürede tamamlanmadığı iddiası ile kararlaştırılan ceza şart alacağının tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptaline karar verilmesi talebine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir. VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 25.12.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.