2025/1939959 İhale Kayıt Numaralı "2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Füme Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Ask Org. Yem. Tur. Rek. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı , İHALEYİ YAPAN İDARE: İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Engelli Hizmetleri Şube Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/1939959 İhale Kayıt Numaralı “ 2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Engelli Hizmetleri Şube Müdürlüğü tarafından 12.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi ” ihalesine ilişkin olarak Füme Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Ask Org. Yem. Tur. Rek. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı nın 09.01.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.01.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.01.2026 tarih ve 205949 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.01.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/217 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale uhdesinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu şöyle ki; - Toplam tutar ve toplam maliyetler üzerinden açıklama yapıldığı, - Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin mevzuata uygun düzenlenmediği ve ekinde sunulması gereken belgelerin sunulmadığı, - Hesaplanan toplam ana girdi tutarı ve hesaplanan toplam işçilik tutarının toplanarak toplam teklif tutarına bölünmesi gerekirken yapılan hesaplamalarda her öğün için birim ana girdi ve işçilik birim maliyetinin toplandığı ve teklif birim fiyatına bölünerek oran hesaplaması yapıldığı, -Açıklama kapsamında kullanılan kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen birim fiyatların, ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) fiyatlar olması gerekirken sunulan internet çıktılarında birim fiyatların geçerli olduğu tarih aralığının yer almadığı, - Açıklama kapsamında kullanılan ticaret borsası bültenlerinde yer alan en düşük fiyatların kullanıldığı, bültenlerin teyit edilemediği, 12 aylık dönem öncesi ve ihale tarihi sonrası için belirlenen fiyatların kullanıldığı, - Açıklama kapsamında kullanılan toptancı hali fiyatlarının ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde belirlenen ortalama fiyatlar olması gerekirken, 12 aylık dönem öncesi ve ihale tarihi sonrası için belirlenen fiyatların kullanıldığı, -Sadece kişi başına düşen gramajlar üzerinden hesaplama yapılarak Ek-O.7 Belgesinin hatalı tanzim edildiği, Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı (EK-O.7) ile yapılan açıklamada, kullanılması gereken malzemelerin 1/20’si oranında satış yapıldığına ilişkin hesaplamaların yapılmadığı, satış miktarlarının ise asgari miktarları karşılamadığı, tutanakların mevzuata uygun düzenlenmediği ve ekinde sunulması gereken belgelerin sunulmadığı, söz konusu tutanakla “poşetli ekmek” ve “ambalajlı su” girdilerinin açıklanmasının mümkün olmadığı, - Ortalama menü maliyetlerinin hatalı hesaplandığı, - Ana girdi tablosunda bulunan malzemelerin birim fiyatlarının hatalı olarak Ek-H.4 cetveline yansıtıldığı, - Ana girdilerden olan “ceviz içi”, “fındık içi”, “badem içi” ve “çam fıstık içi” girdilerinin fiyatlarının tevsiki amacıyla, ticaret borsalarında yer alan “kabuklu ceviz” ve “kabuklu fındık” birim fiyatlarının kullanıldığı, -Teknik Şartnamede yapılan düzenlemeler gereğince, ilgili ürünlerin “yağlı”, “tam yağlı”, “pastörize, “baldo”, “UHT”, niteliğine haiz olmaları gerektiği açık olup, ilgili firma tarafından yukarıda anılan ürünler için öngörülen bedellerin tevsiki için sunulan Ticaret Borsası bültenlerinde sadece “kaşar peyniri”, “beyaz peynir”, “tulum peyniri”, “örgü peynir”, “pirinç”, “süt”, “yoğurt”, “süzme yoğurt”, “yumurta”, “ayran” ibarelerinin yer aldığı görüleceğinden, anılan ürünlerin niteliğinin ihale dokümanında düzenlendiği üzere “tam yağlı”, “yağlı”, “pastörize”, “baldo”, “UHT”, “Kiraz”, “Napolyon”, “Mandalina” “Çekirdeksiz”, “Kırmızı Mercimek”, “Futbol” olma özelliklerini karşılayıp karşılamadığı hususu açıkça anlaşılmadığı, -Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.2.3.’üncü Maddesinde belirtilen Kamu Kurum ve Kuruluşları tanımlamasına uymayan “marketfiyatı.org.tr”, “Ptt AVM”, “Cimri.com”, “Trendyol.com”, “Hepsiburada.com”, “Migros.com.tr”, gibi internet sitelerinde ilan edilen birim fiyatların kullanıldığı, -İşçilik hesaplamasının mevzuata aykırı yapıldığı, personel yemek giderine ilişkin her hangi bir açıklama yapılmadığı, -Yardımcı giderler tablosunda da sözleşme giderleri (damga vergisi (0, 569), karar pulu vergisi (% 0,948) ve kik payı (%0,05) hesaplanarak mükerrer hesaplama yapıldığı, sözleşme giderlerinin açıklanmadığı - Ürünlerin birim fiyatlarının gerçeği yansıtmadığı, adet olarak tevsik edilmesi gereken ürünlerin, kilogram fiyatları üzerinden, kilogram olarak tevsik edilmesi gereken ürünlerin ise Adet fiyatları üzerinden açıklandığı, özellikle maydanoz, dereotu, limon, yumurta gibi ürünlerin piyasada adet ve kilogram fiyatları birbirinden farklı olduğu, bu ürünlerin Teknik Şartname hükümlerine göre, kilogram olarak hesaplanması gerekirken, adet fiyatlarının kullanıldığı, - Ayçiçek yağı, zeytinyağı, salça gibi ürünlerin 1 lt. ve/veya 1 kg. birim fiyatları yerine 0,5 lt. ve/veya 0,5 kg. olan ürünlerin birim fiyatları kullanılarak maliyet hesaplaması yapıldığı, -İhale dokümanında “Yüklenici yemeklerde kullanacağı kıymayı dana kol, kürek veya döş etinden temin edecektir. Hazır kıyma kullanmayacaktır.” düzenlemesi yer aldığı halde açıklama kapsamında “dana kıyma” ve/veya “kıyma” birim fiyatlarının kullanıldığı, -İhale Konusu hizmetin ifasında dana kemiksiz dörtlü but seti ve/veya dana kemiksiz ön çeyrek ürünlerinin kullanılacağı açıkça belirtilmiş olmasına rağmen açıklama kapsamında “dana eti”, “dana eti (kemiksiz)”, “sığır eti”, sığır eti (kemiksiz)”girdilerinin birim fiyatlarının kullanıldığı, - Ekmek girdisinin (roll, normal, çavdarlı, kepekli, yulaflı, tam buğday, küçük somun, 50 g/adet, ambalajlı) olarak belirlendiği ancak açıklamanın “normal roll ekmek 50 gr.” olarak sunulduğu, - Salam girdisinin “%100 dana eti”, dondurulmuş bezelye girdisinin “3 numara, büyük boy tipinde” piknik bal girdisinin “çiçek balı ve 20 gr. ambalajlı”, piknik reçel girdisinin “meyve oranı en az % 45 ve 20 gr. ambalajlı”, salça girdisinin “domates salçası”, sirke girdisinin “üzüm sirkesi “, “tahin pekmez” girdisinin “%60 pekmez, %40 tahin ve 20 gr. ambalajlı”, tahin helvası girdisinin “sade veya kakaolu ve 20 gr. ambalajlı”, turşu girdisinin “dilimlenmiş kornişon 2 numara” , ayçiçek yağı girdisinin “tip 1 ayçiçek yağı”, zeytinyağı girdisinin “riviera “, yeşil zeytin girdisinin “201-230 kalibre”, siyah zeytin girdisinin “201-230 kalibre sele zeytin”, barbunya girdisinin “ 1. sınıf 8 mm.”, bulgur girdisinin “pilavlık tip 1”, bulgur (ince) girdisinin “kısırlık tip 5”, çay ve bitki çayı girdilerinin “1,5 – 2 gr.’lık poşet çay”, kuru fasulye girdisinin “1. sınıf 9 mm, dermason”, nohut girdisinin “koçbaşı, a (çok iri) boy 1.sınıf 9 mm.”, pirinç girdisinin “1. sınıf, uzun taneli osmancık 97”, un girdisinin “özel amaçlı buğday unu”, yumurta girdisinin “a sınıf, (l-b) 63,1-73,0 gram”, kuru üzüm girdisinin “çekirdeksiz, çok iri boy (jumbo) sarı sultani üzüm”, .aşurelik buğday girdisinin “tip 2 (orta aşurelik buğday)”, nişasta girdisinin “buğday nişastası”, beyaz peynir girdisinin “tam yağlı”, kaşar peyniri girdisinin “tam yağlı blok kaşar”, üçgen peynir girdisinin “1. sınıf, 12,5 gr. ambalajlı”, tel / çeçil peyniri girdisinin “1. sınıf tam yağlı”, piliç bonfile girdisinin “derisiz”, piliç but girdisinin “kalçasız special but”, armut girdisinin “ santa maria cinsi”, elma girdisinin “1. sınıf, golden veya granny smith veya starking cinsi”, erik girdisinin “papaz veya anjelika cinsi”, “taze fasulye: ekstra sınıf boncuk ayşe ve çalı fasulye”, kiraz girdisinin “napolyon cinsi”, mandalina girdisinin “satsuma- klemantin (elementine) - vilking (wilking) – monreal - king cinsi”, .patlıcan girdisinin “ kemer cinsi” , portakal girdisinin “1. sınıf finike, çavdır ve washington tipi ekstra sınıf”, taze üzüm girdisinin “1. sınıf çekirdeksiz çavuş veya sultani cinsi”, meşrubatlar girdisinin “330 ml. teneke kutu, şeker girdisinin “kesme/1 kg’lık ambalajlarda”, ayran girdisinin “200 ml. en az %1,8 yağlı”, yoğurt girdisinin “200 gr. bardak tam yağlı”, açık yoğurt/süzme yoğurt girdisinin “tam yağlı”, süt/paket süt 200 ml girdisinin “tam yağlı uht pastörize”, piknik tereyağı girdisinin “10 gr. ambalajlı”, simit girdisinin “100-120 gr pekmezli simit”, poğaça (sade) girdisinin “100-120 gr”, açma girdisinin “100-120 gr” , sandviç ekmeği girdisinin “70 gr” olmasının gerektiği, yapılan açıklamalarda söz konusu özelliklerin dikkate alınmadığı, - Yumurta girdisinin piyaz yemeği, kabak mücver, trileçe, haşhaş tatlısı vb. yemek reçetelerinde gram olarak verildiği, ancak açıklama kapsamında yumurta girdisinin adet olarak kullanıldığı, - Gramaj tablolarında “krema sıvı” ve “krema katı” girdilerinin bulunduğu, ancak açıklama kapsamında sıvı ve katı ayrımı yapılmadığı, -Milföy hamuru girdisinin başka girdilere ait fiyatlar kullanılarak hatalı hesaplandığı, -Paket bal, paket kakaolu fındık ezmesi, paket reçel, paket tereyağı, paket tahin pekmez, paket tahin helvası gibi ürünler, paketli (piknik tipi) girdiler yerine, “açık”, “dökme” olarak tabir edilen girdiler üzerinden kilogram birim fiyatları kullanılarak açıklama yapıldığı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir. ” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.2.Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.3.Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.4.Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. … 79.2.2.7.İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. … 79.2.6.Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir. Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir. Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez. Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir. Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir. Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir. … 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. … 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. …” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi 18 Kalem hizmeti kapsamaktadır. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İstanbul Geneli” düzenlemesi Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir” düzenlemesi yer almaktadır. Yemek Menülerinde Kullanılacak Dana Kırmızı Et Ürünleri Teknik Şartnamesi’nde “Salam” başlığı altında “Et oranları % 100 dana eti olmalıdır.” düzenlemesi, Yemek Menülerinde Kullanılacak Muhtelif Konserve, Yağ ve Benzeri Ambalajlı Gıda Teknik Şartnamesi’nde “Piknik Bal(20gr/adet)” başlığı altında “Kullanılacak ballar 20 gr. piknik çiçek balı kullanılacaktır.” düzenlemesi, Aynı Şartname’de “Piknik Reçel(20gr/adet)” başlığı altında “Teknik özellikleri Türk Gıda Kodeksi Reçel, Jöle, Marmelat ve Tatlandırılmış Kestane Püresi Tebliği’ne ve kodeksin diğer ilgili bölümlerine uygun ekstra reçel kullanılacaktır. Bunun yanı sıra vişne reçeli TS 3958, çilek reçeli TS 4186, kayısı reçeli TS 4187’e uygun olmalıdır. Türk Gıda Kodeksi-Standartları ve değişikliklerine uygun olacaktır. Ürünler teslim edildiği tarihte raf ömrünün %50’sini tamamlamamış olacaktır. Ekstra reçel: Bir veya birkaç çeşit meyvenin konsantre edilmemiş pulpunun, su ve şekerlerle uygun bir jel kıvamına getirilmiş, reçele oranla daha fazla meyve pulpu içeren karışımıdır. Kullanılacak Ekstra Reçelin Özellikleri: 1.Kullanılacak Ekstra reçellerde meyve oranı en az % 45 olmalıdır.” düzenlemesi, Anılan Şartname’de “Tahin-Pekmez (20 Gr/Adet)” başlığı altında “Ambalaj içindeki Tahinin genel özellikleri Türk Gıda Kodeksine ve TS 2589’a uygun olacaktır. Tahin Madde 84’teki özellikleri taşımalıdır. Türk Gıda Kodeksi-Standartları ve değişikliklerine uygun olacaktır. Ambalaj içindeki üzüm pekmezinin genel özellikleri Türk Gıda Kodeksi ve TS 3792’ye uygun olacaktır. Üzüm pekmezi Madde 65’deki özellikleri taşımalıdır. Tahin ve pekmez karışım halde olacaktır. Karışım içerisinde %60 pekmez, %40 tahin bulunacaktır. Ürünler firmaya teslim edildiği tarihte raf ömrünün %50’sini tamamlamamış olacaktır. Ürün 20 gramlık ambalajlarda teslim edilecektir.” düzenlemesi, Aynı Şartname’de “Tahin Helvası (Sade / Kakaolu)” başlığı altında “1. Türk Gıda Kodeksi tahin helvası tebliğine uygun olacaktır. 2. Tahin helvası kendine has homojen ince lifli yapıda olmalı, şeker kristalleşmesi olmamalıdır. 3. Tahin helvasında yabancı madde bulunmayacaktır. 4. Tahin miktarı en az % 50 olmalıdır 5. Tahin helvasındaki yağ, susam yağı olmalıdır. Tahin helvasına susam yağı dışında başka bir yağ katılmayacaktır. Ancak toz kakao katılanlarda kakaodan gelen miktar kakao yağı ve emülgatörlerden gelebilen yağ bulunabilecektir. 6. Tahin helvasına nişasta ve nişastalı maddeler ve herhangi diğer yabancı madde katılmayacaktır. 7. Burada belirtilmeyen hususlarda “Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği” hükümleri ve “Gıda Mevzuatı hükümleri” geçerli olacaktır. Türk Gıda Kodeksi-Standartları ve değişikliklerine uygun olacaktır. 8. Ambalaj üzerinde peynirin imalat tarihi, son kullanma tarihi, imalatçı firmanın adı, imalat yeri ve varsa tescilli markası yazılı etiketler bulunacaktır. 9. Ürün 20 g ve orijinal ambalajında olmalıdır.” düzenlemesi, Yemek Menülerinde Kullanılacak Olan Süt ve Süt Ürünleri Teknik Şartnamesi’nde “Süt (Piknik)(200 Ml/Adet, Tam Yağlı)” başlığı altında “Kullanılacak UHT (sterilize) içme sütünün teknik özellikleri Türk Gıda Kodeksi İçme Sütleri Tebliği’ne ve TS 1192’ye uygun olacaktır. Türk Gıda Kodeksi-Standartları ve değişikliklerine uygun olacaktır. Sütlerin yağ oranı en az %3 (tam yağlı) olacaktır. Ürüne ait diğer kimyasal özellikler Çizelge-9’da belirtilmiştir. Sütler 200 mililitrelik ambalajlarda satın kullanılacaktır. Sütler Türk Gıda Kodeksi’ne uygun ambalajlarda kullanılacaktır. Ürün teslim edildiği tarihte raf ömrünün %50’sini tamamlamamış olacaktır.” düzenlemesi, Aynı Şartname’de “Tereyağı (Piknik, 10 G./Adet)” başlığı altında “Türk Gıda Kodeksi Tereyağı, Diğer Süt Yağı Esaslı Sürülebilir Ürünler ve Sadeyağ Tebliği’ne ve TS 1331’e uygun olacaktır. Türk Gıda Kodeksi-Standartları ve değişikliklerine uygun olacaktır. Pastörize birinci sınıf kahvaltılık tam yağlı tereyağı kullanılacaktır. 10 gramlık vakumlu gıdaya uygun plastik ambalajda pastörize tereyağı kullanılacaktır. Ağırlıkça en az %80, en fazla %90 oranında süt yağı, en fazla %2 oranında yağsız süt kuru maddesi ve en fazla %16 oranında su içeriğine sahip olacaktır. Ürüne ait kimyasal özellikler Çizelge-12’de, mikrobiyolojik özellikler Çizelge-13’te bildirilmiştir. Ürün teslim edildiği tarihte raf ömrünün %50’sini tamamlamamış olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Mezkur ihalenin 2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı olduğu anlaşılmıştır. Teklifi idarece aşırı düşük olarak değerlendirilen Doğuşzade Gıd. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklama talebinde bulunulduğu anlaşılmıştır. Doğuşzade Gıd. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunarak ihalenin uhdesinde bırakıldığı anlaşılmıştır. Buna göre ihale uhdesinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük açıklaması incelendiğinde, Toplam tutar ve toplam maliyetler üzerinden açıklama yapılmadığı görülmüştür. Üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmadığı görülmüştür. İlgili oran hesaplamasının toplam ana girdi tutarı ve toplam işçilik tutarının toplanarak toplam teklif tutarına bölünmesi yoluyla yapıldığı görülmüştür. Açıklama kapsamında “500 ml su” girdisinin fiyatının tevsiki için Javdes Ambalajlı Su Üretim ve Satış Hizm. San. Tic. A.Ş. tarafından yayınlanan birim fiyatların kullanıldığı bununla birlikte söz konusu belge üzerinde tarih aralığının yer almadığı ve rapor tanzim tarihi itibarıyla açıklama kapsamında kullanılan birim fiyatın güncel olmadığı görülmüş olup, bu bağlamda söz konusu girdinin usulüne uygun açıklanmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklama kapsamında kullanılan ticaret borsası bültenlerinde ortalama fiyatların kullanıldığı, kullanılan bültenlerin ihale mevzuatında belirlenen tarih aralığında olduğu görülmüştür. Açıklama kapsamında kullanılan toptancı hali fiyatlarının ihale mevzuatında belirlenen tarih aralığında olduğu görülmüştür. Açıklama kapsamında maliyet/satış tutarı tespit tutanağı kullanılmadığı görülmüştür. Ortalama menü maliyetlerinin hatalı hesaplanmadığı görülmüştür. Ana girdi tablosunda bulunan malzemelerin birim fiyatlarının malzemeli yemek sunumu hesap cetveline doğru yansıtıldığı görülmüştür. “Ceviz içi”, “fındık içi”, “badem içi” ve “çam fıstık içi” girdilerinden yalnız “ceviz içi” girdisinin örnek menüde yer alan yemeklerin girdileri arasında olduğu, söz konusu girdinin birim fiyatının “ceviz içi” girdisine ait birim fiyat kullanılarak tevsik edildiği görülmüştür. Açıklama kapsamında bahsi geçen “marketfiyatı.org.tr”, “Ptt AVM”, “Cimri.com”, “Trendyol.com”, “Hepsiburada.com”, “Migros.com.tr”, gibi internet sitelerinde ilan edilen birim fiyatların kullanılmadığı görülmüştür. İşçilik hesaplamasının mevzuata uygun yapıldığı, personel yemek giderine ilişkin maliyet hesaplamasına yer verildiği görülmüştür. Sözleşme giderlerinin açıklandığı görülmüştür. Maydanoz, dereotu, limon, yumurta, sıvı yağ, zeytinyağı girdilerinin gramaj listesinde belirlenen birimlere göre açıklandığı görülmüştür. Örnek menüde yer alan girdiler üzerinde yapılan incelemede ilgili doküman düzenlemeleri uyarınca “salam” girdisinin “%100 dana eti” olması gerekirken söz konusu girdinin birim fiyatının tevsiki için salt “salam” girdisine ilişkin birim fiyatın kullanıldığı , bu bağlamda anılan girdinin doküman düzenlemelerine uygun bir biçimde açıklanıp açıklanmadığının tespit edilemeyeceği, bu bağlamda söz konusu girdinin usulüne uygun açıklanamamış olduğu sonucuna varılmıştır. Piknik reçel girdisinin “meyve oranı en az %45” olarak açıklanması gerekirken söz konusu girdinin birim fiyatının tevsiki için kullanılan bültende meyve oranına ilişkin bir bilginin yer almadığı, buna göre anılan girdinin doküman düzenlemelerine uygun bir biçimde açıklanıp açıklanmadığının tespit edilemeyeceği, bu bağlamda söz konusu girdinin usulüne uygun açıklanamamış olduğu sonucuna varılmıştır. Domates salçası girdisinin birim fiyatının tevsiki için kullanılan bültende salça girdisinin cinsine ilişkin bir bilginin yer almadığı, buna göre anılan girdinin doküman düzenlemelerine uygun bir biçimde açıklanıp açıklanmadığının tespit edilemeyeceği, bu bağlamda söz konusu girdinin usulüne uygun açıklanamamış olduğu sonucuna varılmıştır. Tahin-pekmez” girdisinin “%60 pekmez, %40 tahin ve 20 gr. ambalajlı” olarak açıklanmasının gerektiği, anılan istekli tarafında söz konusu girdinin birim fiyatının tevsiki için Ankara Ticaret Borsasının Şubat 2025 bülteninin ve Bursa Ekmek ve Besin Sanayii ve Ticaret A.Ş.(BESAŞ) tarafından ilan edilen fiyatın kullanıldığının ifade edildiği, bununla birlikte Ankara Ticaret Borsasının Şubat 2025 bülteninin ilgili sayfasında tahin-pekmez girdisinin yer almadığı ayrıca aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında BESAŞ tarafından yayımlanan ve ilgili girdinin birim fiyatını tevsik eden herhangi bir belgenin sunulmadığı görülmüş, buna göre anılan girdinin konusu girdinin usulüne uygun açıklanamamış olduğu sonucuna varılmıştır. Tahin helvası girdisinin birim fiyatının tevsiki için Ankara Ticaret Borsasının Şubat 2025 bülteninin ve Bursa Ekmek ve Besin Sanayii ve Ticaret A.Ş.(BESAŞ) tarafından ilan edilen fiyatın kullanıldığının ifade edildiği bununla birlikte Ankara Ticaret Borsasının Şubat 2025 bülteninin ilgili sayfasında söz konusu girdinin yer almadığı ayrıca aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında BESAŞ tarafından yayımlanan ve ilgili girdinin birim fiyatını tevsik eden herhangi bir belgenin sunulmadığı görülmüş, buna göre anılan girdinin usulüne uygun açıklanamamış olduğu sonucuna varılmıştır. İdarece hazırlanan İhale dokümanında “krema sıvı” ve “krema katı” şeklinde bir ayrıma gidilmediği görülmüştür. Yukarıda yer verilen gerekçeler doğrultusunda başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasının tamamında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 152.021,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Doğuşzade Gıd. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.