Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2006 -2-7 (Devralma) Karar Sayısı : 06-21/280-67 Karar Tarihi : 30.3.2006 A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 II. Başkan : Tuncay SONGÖR Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN . B- RAPORTÖRLER : Fatma GÖZLÜKAYA ANGI, Erdem AYGÜN C- BİLDİRİMDE BULUNAN : Fujitsu Siemens Computers Holding B.V. Temsilci: Av. Seçil Abalı -Av. Sezin Turan 20 Barbaros Bulv
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2006 -2-7 (Devralma) Karar Sayısı : 06-21/280-67 Karar Tarihi : 30.3.2006 A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 II. Başkan : Tuncay SONGÖR Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN . B- RAPORTÖRLER : Fatma GÖZLÜKAYA ANGI, Erdem AYGÜN C- BİLDİRİMDE BULUNAN : Fujitsu Siemens Computers Holding B.V. Temsilci: Av. Seçil Abalı -Av. Sezin Turan 20 Barbaros Bulvarı, Morbasan Sok. Cerahhoğlu Binası, Balmumcu, Beşiktaş 34349 İstanbul D-TARAFLAR : - Fujitsu Siemens Computers Holding B.V. Het Kwadrant 1 3606 AZ Maarssen H OLLANDA - Siemens Business Services GmbH&Co. OHG Otto-Hahn -Ring 6 81739 Mu nih A LMANYA E- DOSYA KONUSU: Siemens Business Services GmbH&Co. OHG nin Ürün Bağlantılı Hizmetler işinin Fujitsu Siemens Computers Holding B.V. tarafından 30 devralınması işlemine izin verilmesi talebi . F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 6.2.2006 tarih ve 700 sayı ile giren ve en son 14.3.2006 tarih ve 1614 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkın da Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 24.3.2006 tarih ve 2006 -2- 7/Öİ-06-FG sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 27.3.206 tarih, REK.0.06.00.00 - 120/50 sayılı Başkanlık önergesi ile 0 6-21 sayılı Kurul toplantısında görüş ülerek karara bağlanmıştır. G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda bildirime konu devralma işleminin, 40 - 4054 sayılı Kanun un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğu, - İlgili ürün pazarlarında hakim durum yaratarak ya da mevcut hakim durumu 06-21/280-67 2 güçlendirerek rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı ve dolayısıyla bildirim konusu işleme izin verilmesi gerektiği, - Devralmaya ilişkin Ana Sözleşme nin 20. maddesinde düzenlenen rekabet etmeme yüküml ülüğünün izin verilebilir bir yan sınırlama olarak kabul edilmesi gerektiği ifade edilmiştir. H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İşlemin Niteliği 50 Dosya mevcudu bilgilere göre , Fujitsu Siemens Computers Holding B.V (FSC) ile Siemens Business Services GmbH & Co. (SBS) arasında, SBS nin yürütmekte olduğu ürün bağlantılı hizmetler (PRS) iş biriminin FSC tarafından dünya çapında devralınmasına ilişkin olarak 21.12.2005 tarihinde Agreement başlıklı bir alım satım anlaşması (Ana Sözleşme) imzalanmıştır. Söz kon usu Ana Sözleşme çerçevesinde taraflar, SBS nin çeşitli iştirakleri vasıtasıyla her ülkede ayrı ayrı yürütülmekte olan ürün bağlantılı hizmetler -PRS işinin devralınmasına yönelik olarak, FSC tarafından SBS iştiraklerinin (i) hisselerinin, (ii) varlıkların ın ve/veya (iii) varlıklarının bölümlerinin devralınmasını kararlaştırmışlardır. Diğer bir ifade ile, ürün bağlantılı hizmetler -PRS işini yürütmekte olan her bir SBS 60 iştirakinin yapılanma ve iş yürütme şekline göre her ülkede ayrı ayrı biçimlerde devralma porsedürünün yürütülmesi öngürülmüştür. Türkiye de SBS nin ürün bağlantılı hizmetler -PRS işi, Siemens Business Services Sistem Hizmetleri Anonim Şirketi (SBS Türkiye) aracılığıyla yürütülmektedir. SBS Türkiye nin devre konu ürün bağlantılı hizmetler -PRS i şi dışında kalan bilişim teknolojileri (BT) hizmetleri alt pazarlarında da faaliyet gösteriyor olması sebebiyle, Türkiye de yapılacak devir işleminin varlıkların bir bölümünün devredilmesi şeklinde gerçekleştirilmesi kararlaştırılmıştır. Türkiye deki gibi varlıkların bir bölümünün devralınacağı devralma modelinde, öncelikle ürün bağlantılı hizmetler -PRS işi ayrıştırma yoluyla devir özel amacıyla kurulmuş olan 70 şirketlere devredilecek, bunu takiben FSC doğrudan ya da bağlı şirketleri aracılığıyla özel amaç la kurulmuş şirketlerin hisselerinin tümünü devralacaktır. Ana Sözleşme nin 13 numaralı Eki nde her SBS iştiraki için işlemin ne şekilde yapılacağı ayrıca düzenlenmiş bulunmaktadır. Ana Sözleşmenin sözü edilen ekinde, dünya çapında yürütülen işlemin Türk iye ayağına ilişkin olarak, öncelikle SBS tarafından Türkiye de mukim Siemens IT Services NewCo A.Ş. (Siemens Bilişim Hizmetleri Anonim Şirketi - Siemens NewCo) isimli bir şirketin kurulması, SBS Türkiye nin, gerçek piyasa değeri üzerinden, ürün bağlantılı hizmetler - PRS iş koluna ait varlıklarının yeni kurulan bu şirkete devredilmesi ve nihayet bu şirketin hisselerinin FSC tarafından devralınması öngörülmektedir. 80 06-21/280-67 3 Bu plan doğrultusunda halihazırda gelinen aşamada, Siemens NewCo isimli şirket Türkiye de bir SBS iştiraki olarak kurulmuş bulunmaktadır. Şirketin ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir: Tablo 1 Siemens IT Services NewCo A.Ş. Ortaklık Yapısı Hissedarlar Hisse Adedi SBS Verwaltungs -GmbH 4,999,996 Emin Kağan Dora 1 Işık Güngör Şensoy 1 Ertan Türmen 1 Ahmet Halit Zaim 1 Toplam 5,000,000 SBS Türkiye, ürünle bağlantılı hizmetler -PRS iş birimini 31 .3.2006 tarihinde Siemens NewCo ya devredecektir. İşlemin Türkiye ayağına ilişkin taslak anlaşm ada, bu devrin hemen ardından 1.4. 2006 tarihinde yukarıda yer verilen ortakların hisselerinin tamamını FSC ve belirlenecek dört ortağa devredecekleri düzenlenmektedir. Böylece, Siemens NewCo nun FSC tarafından devralınmasıyla işlemin Türkiye ayağı tamamlanmış olacaktır. 90 Dünya çapında yürütülecek tüm işlemler tamaml andıktan sonra FSC, SBS ye ait ürünle bağlantılı hizmetler -PRS işini tümüyle devralmış olacak ve SBS bu işten çekilecektir. H.2. Taraflar H.2.1. Fujitsu Siemens Computers Holding B.V. (FSC) FSC, Fujitsu Limited Tokyo (Fujitsu) ve Siemens AG Berlin/Münih in (Siemens) her birinin %50 hisseye sahip oldukları bir ortak girişimdir. FSC, PC ler, dizüstü bilgisayarlar, çalışma istasyonları, handheld , tablet PC ler, Intel ve Unix bazlı sunucular, anabilgisayarlar, bellek ve BT altyapı çözümleri gibi donanım ve ya zılım ürünlerinden oluşan BT ürünlerini sunmaktadır. FSC, Türkiye de Fujitsu Siemens Computers Limited Şirketi aracılığıyla faaliyet 100 göstermektedir. FSC, yukarıda belirtilen faaliyetleri sonucunda dünya çapında 2005 yılında ( ...) Euro ciro elde etmişt ir. Şirketin, Türkiye deki aynı yıl cirosu ( .) Euro dur. H.2.2. Siemens Business Services Gmbh & Co. OHG (SBS) SBS, uluslararası bilgi ve iletişim çözümleri ve hizmetleri sağlayan ve %100 Siemens iştiraki olan bir şirkettir. SBS, danışmanlık, sistem entegrasyonu, iş süreci optimizasyonu, yaratıcı iş çözümleri planlaması ve uygulaması, bakım, kullanıcı desteği, tüketici hattı faaliyeti ve yeni bakım modelleri gibi altyapı hizmetleri, operasyon hizmetleri ve uygulama yönetimi, dışardan seçilmiş ve tam b ilişim teknolojisi temin etme, finansal hizmetler için dışardan hizmet temin etme gibi BT hizmetlerinin tümünü 110 sunmaktadır. 06-21/280-67 4 SBS, Türkiye de iştiraki olan Siemens Business Services Sistem Hizmetleri A.Ş. aracılığı ile faaliyet göstermektedir. SBS nin 2005 yılına ait dünya çapındaki cirosu ( .) Euro dur. Şirket Türkiye de aynı yıl ( ..) Euro ciro elde etmiştir. H.3. İlgili Pazar H.3.1. İlgili Ürün Pazarı Devralma konusu işlem, SBS nin özel bir iş birimi olan ürün bağlantılı hizmetler -PRS işinin FSC tara fından devralınmasına ilişkindir. Ürün bağlantılı hizmetler -PRS işi genel olarak, yukarıda yedi alt pazar altında belirtilen BT hizmetlerinin doğrudan ürünle ilişkili 120 olanlarını, başka bir ifadeyle BT ürünü olarak kabul edilen donanım ve yazılım ürünlerin in ve sistemlerin bakımı, kullanımının desteklenmesi, geliştirilmesi ve entegrasyonunun sağlanması, işletilmesi ve yönetilmesi gibi alt pazarlarını kapsayan bir hizmet kolunu ifade etmektedir. SBS Türkiye nin devre konu ürün bağlantılı hizmetler -PRS işi i se, sadece donanım bakım ve destek hizmetleri, yazılım temini ve destekleme hizmetleri ile BT yönetim hizmetleri alt pazarlarını kapsamaktadır. İşlemin devralan tarafı FSC ise, yukarıda yer verildiği üzere, masaüstü bilgisayar, taşınabilir bilgisayar, sun ucu, monitör, klavye gibi BT donanım ürün ve aksesuarları ile ana bilgisayar, bellek, sunucu sistemleri gibi çözüm bileşenleri (portfolyoları) 130 sunmaktadır. FSC, BT hizmetleri pazarında ise kayda değer bir faaliyet göstermemektedir. AB Komisyonu nun ve Rek abet Kurulu nun ilgili kararları ile çeşitli kriterlere göre farklı sınıflandırmalar yapılabilmesine karşın genel olarak BT pazarının, kişisel bilgisayarlar, avuçiçi bilgisayarlar, çalışma istasyonları, kurumsal bellek (depolama) sistemleri, sunucular, yaz ıcı ve görüntüleme cihazları, bilgisayar bileşenleri, yazılım ve BT hizmetleri alt pazarlarından oluşan bir üst pazar olduğu kabul edilmektedir. Bunun yanı sıra, AB Komsiyonu nun bazı kararlarında da yazılım gibi BT hizmetlerinin de BT pazarının komşu paza rlarından biri olduğu değerlendirmesine yer verilmiştir. Bu sebeple, FSC nin BT hizmetleri dışında kalan genel olarak donanım ürünleri ve çözüm 140 bileşenleri olarak tanımlanabilecek faaliyet konularının ilgili ürün pazarı olarak değerlendirilmesine gerek bul unmamaktadır. Dünya çapında yürütülmekte olan işlemin inceleme konusu Türkiye ayağını oluşturan devre konu ürün bağlantılı hizmetler -PRS işi (dolayısıyla devralınacak NewCo Siemens in faaliyet alanı) donanım bakım ve destek hizmetleri, yazılım temini ve destekleme hizmetleri ile BT yönetim hizmetlerinden oluşmaktadır. BT pazarı değişik alt pazarlara ayı rarak incelen ebilmekte ise de, bu alt pazarlar arasındaki farkın belirginliğini kaybettiği ve tüm bu hizmetlerin tüketiciler tarafından paket halinde talep edildiği tespit edilmiştir . Ayrıca pazardaki büyük oyuncuların tüm hizmetleri sunabilecek durumda olması sebebiyle arz yönünden ikame edilebilirliğin yüksek olduğu görülmüştür . 150 06-21/280-67 5 Dolayısıyla pazarın tek bir pazar olarak ele alınması yönünde bir eğilim bulunmaktadır. Sektörde faaliyet göstermekte olan teşebbüsler ve bunların faaliyet alanları incelendiğinde de, bu teşebbüslerin, köken itibariyle en yoğun ve yaygın olarak hizmet verdikleri sektörlerin dışında da faaliyetlerini çeşitlendirerek tüm BT hizmetleri alt pazarlarını kapsayacak nitelikte bir genişleme ve yapılanma içinde oldukları görülmektedir. Bu d urum, hizmetlerin ve pazarların yakınsaklaşmasına neden olarak hizmetler arasında kesin sınırların çizilmesini zorlaştırmaktadır. Sonuç olarak, ilgili ürün pazarını ürün bağlatılı hizmetler -PRS işinin kapsadığı ayrı ayrı donanım bakım ve destek hizmetleri , yazılım temini ve destekleme hizmetleri ile BT yönetim hizmetleri olarak tanımlamak mümkün ise de, hızlı teknolojik gelişmelerin 160 getirdiği alt pazarlar arası yakınsama, kullanıcıların ilgili ürün ve hizmetlere tek noktada ulaşma yönündeki talebi, sektörd eki arzın ikame edilebilirlik seviyesinin yükselmesi, pazara girişin son derece kolay olması nedeniyle ilgili ürün pazarı bilişim teknolojileri hizmetleri pazarı olarak tespit edilmiştir . H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar Yukarıda belirtilen ilgili ürün pazar ında ülke içinde rekabet şartlarının farklılaşmasına neden olacak bir unsurun bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar, Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenmiştir. H.4. DEĞERLENDİRME Dünya çapındaki bir devralmanın Türkiye ayağını oluşturan i nceleme konusu işlem, 170 SBS Türkiye bünyesinde yürütülen ürün bağlantılı hizmetler -PRS işinin malvarlığı satışı yoluyla yeni kurulmuş olan Siemens IT NewCo Siemens isimli şirkete devredilmesinin ardından bu şirketin hisselerinin tümüyle FSC tarafından devral ınmasını kapsamaktadır. Mevcut d urumda Siemens NewCo şirketi, % 99,9 hisse oranı ile başka bir SBS iştiraki olan Siemens Business Services Verwaltungs -GmbH tarafından kurulmuş bulunmaktadır. Devir konusu ürün bağlantılı hizmetler -PRS işi henüz bu şirkete devredilmemiştir. Söz konusu iş devrinin 31.3.2006 tarihinde yapılacağı taraflarca beyan edilmiştir. Ürün bağlantılı hizmetler -PRS işinin Siemens NewCo ya devrinden ardından, Siemens NewCo nun hisselerinin tümü FSC ye (ve belirlenecek dört ortağa) devredil ecektir. 180 Böylece, devir işlemi sonunda ürün bağlantılı hizmetler -PRS işinin devredildiği NewCo nun kontrolü, SBS den FSC ye geçmiş olacaktır. Diğer bir ifade ile, SBS aracılığıyla Türkiye deki ürün bağlantılı hizmetler -PRS işini tek başına kontrol etmekte olan Siemens, devir işlemi sonrasında bu kontrolü FSC aracılığıyla Fujitsu ile paylaşmak durumunda kalacak; ürün bağlantılı hizmetler -PRS işi Siemens ile Fujitsu nun ortak kontrolüne geçecektir. Bu çerçevede, söz konusu kontrol değişikliği sebebiyle işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesi (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir. 06-21/280-67 6 Taraflardan SBS nin Türkiye de 2005 yılında elde ettiği toplam ciro ( .) ; yakla şık ( .) YTL dir1. Şirketin Türkiye de 2005 yılında ürün bağlantılı hizmetler -PRS 190 işinden elde ettiği ciro ise, ( .) ; yakla şık ( .) YTL dir. FSC nin Türkiye cirosu ise ( .) ; yakla şık ( .) YTL olarak bildirilmiştir. FSC nin BT hizmetleri ve özellikle ürün bağlantılı hizmetler -PRS alanındaki faaliyetleri kayda değer bir büyüklük taşımadığından bildirim formunda bu alandan elde edilen gelir için ayrı bir ciro bilgisine yer verilmemiştir. Bununla birlikte, sadece devre konu olan SBS Türkiye nin ürün bağlantılı hizmetler -PRS işinden elde edilen cironun bile 25 milyon YTL eşiğini aşmakta olduğu göz önüne alındığında , bildirim konusu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesi uyarınca Rekabet Kurulu nun iznine tabi bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır. 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi nde, hakim durum doğuran ya da mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde 200 azalmasına yol açan birleşme ve devralmalar yasakla nmaktadır. Dosyada yer alan bilgilere göre, d evralma işleminin gerçekleştiği BT ürün pazarında Türkiye de 2005 yılında oluşan tahim ini pazar payları aşağıda ki gibidir: Tablo 2 Türkiye BT hizmetleri pazar payları - 2005 Şirket Pazar Payı (%) IBM ( .) Ericsson ( .) Siemens 2 ( .) HP ( .) Siemens NewCo (PRS işinin devrinden sonra) ( .) FSC ( .) Diğer ( .) Toplam 100 Bu çerçe vede, SBS nin Türkiye deki ürün bağlantılı hizmetler -PRS işinin devralınması ertesinde FSC bu pazarda toplam % (...) lik bir pazar payına ulaşacaktır. İlgili pazarda faaliyet gösteren rakip teşebbüslerden IBM, Ericsson ve HP nin sırasıyla %( .), %( .) ve %( .) lık pazar paylarına sahip olmaları hususu ile ilgili ürün pazarının giriş çıkışlara açık rekabetçi yapısı birlikte göz önüne alındığında, başvuru konusu devralma işleminin ilgili pazarda tek başına veya birlikte hakim durum 210 doğurmayacağı veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi şeklinde rekabeti engeleyici herhangi bir sonuç doğurmayacağı sonucuna ulaşılmıştır . Diğer taraftan, işlemi düzenleyen Ana Sözleşme nin 20. maddesinde, işlemin devreden tarafı olan SBS nin doğrudan ya da iştirakleri aracılığ ıyla işlemin öngörülen kapanışını (ya da gecikmeli kapanışını) izleyen tarihten itibaren üç yıl süresince, kapanış tarihinde 1 Ciroların YTL karşılıkları 31.12.2005 ta rihli T.C. Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden hesaplanmıştır . 2 SBS Türkiye nin kalan BT hizmetleri ve grup içi hizmetler . 06-21/280-67 7 işlemini sürdürdüğü bir ülkede, FSC nin yazılı onayı olmaksızın kendi hesabına ya da herhangi bir üçüncü şahısla bağlantılı olarak ya da herhangi bir üçüncü şahıs yararına devre konu faaliyet kapsamına giren herhangi bir aktiviteye başlamayacağı ya da devam etmeyeceği düzenlenmektedir. Yan sınırlamalar, genellikle devralan tarafından devralma işleminden beklenen 220 faydaların tam olarak sağlanabilmesi için sözleşmelerde taraflarca kabul edilmektedir. Genel kural olarak, devralma işlemine ilişkin rekabet etmeme yükümlülüğünün bir yan sınırlama olarak kabul edilmesi ve işlemle birlikte izin verilebilir olarak değerlendirilmesi, söz konusu yasağın yoğunlaşmanın uygulanmasıyla doğrudan ilgili ve gerekli olması ve devralmadan beklenen faydanın elde edilebilmesi için uygun olması (ilgili kişiler, coğrafi kapsam, konu ve süre bakımından) kriterlerine bağlanmıştır. Bildirim konusu Ana Sözleşme d e yer alan rekabet etmeme yükümlülüğüne ilişkin madde incelendiğinde, hükmün devralma ile amaçlanan sonuçların gerçekleşmesine yardımcı olacak nitelikte; alıcı FSC nin devraldığı iş kolunda (PRS) müşterilerce kabul edilebilmesi ve piyasada tutunabilmesi iç in SBS nin rekabetine karşı ihtiyaç duyduğu 230 koruma alanını sağlamaya yönelik olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır. Ayrıca söz konusu yasağın, sadece satıcıya (SBS) ve iştiraklerine yönelik olarak düzenlendiği; dolayısıyla sadece taraf teşebbüse ilişkin old uğu ve devrin konu edildiği coğrafya ile sınırlandırılmış olduğu görülmektedir. Söz konusu sınırlama devir konusu faaliyet alanına özgülenmiş bulunmaktadır. Bunun yanı sıra, devir anlaşması ile satıcıdan alıcıya müşteri itibarı ile diğer fikri hakların ya nı sıra gizli bir know -how devrinin de öngörüldüğü, bu sebeple üç yıllık yasağın süre bakımından sınırlamalar ile orantılı olduğu anlaşılmaktadır . Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, Ana Sözleşme nin 20. maddesi ile satıcıya getirilen üç yıll ık rekabet etmeme yükümlülüğü , yasağın muhatabı olan kişiler, 240 kapsam ve süre bakımından gerekli olandan daha fazla bir kısıtlama içermemesi sebebiyle devralma işlemiyle birlikte izin verilebilir bir yan sınırlama olarak kabul edilm iştir. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi o lduğuna, ancak işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi nde belirtilen nitelikte hakim durum yarat ılmasının veya mevcut hakim durumu n güçlendir ilmesinin ve 250 böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması nın söz konusu olmadığına , 06-21/280-67 8 2. Devralma ya ilişkin Ana Sözleşme nin 20. maddesinde düzenlenen rekabet etmeme yükümlülüğünün makul ve objektif bir yan sınırlama sayılarak bildirime konu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.